អ្នកវិភាគមួយចំនួនបង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា ជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជានឹងបន្តរីកធំនៅពេលខាងមុខ បើមនុស្សច្រើនទៅៗចេះតែទទួលរងនូវអំពើអយុត្តិធម៌ជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈព្រឹត្តិការណ៍បង្ក្រាបកម្មករនៅផ្លូវវេងស្រេង ៣ឆ្នាំមកនេះ ជនដៃដល់មិនត្រូវបានតុលាការនាំខ្លួនមកទទួលទោស។
កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ ព្រឹត្តិការណ៍បង្ក្រាបដោយបង្ហូរឈាមមួយ បានកើតឡើងទៅលើកម្មកររោងចក្រកាត់ដេរមួយចំនួនដែលចេញតវ៉ាទាមទារប្រាក់ឈ្នួល១៦០ដុល្លារ។
ការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយហិង្សានោះ សមត្ថកិច្ចមួយចំនួនបានរងរបួសដោយដុំថ្ម។ ចំណែកម្មករយ៉ាងតិច៤នាក់ ត្រូវបានគេបាញ់ឲ្យស្លាប់នៅនឹងកន្លែង ជិត៤០នាក់ផ្សេងទៀតបាញ់ឲ្យរងរបួស និង២៣នាក់ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន។
ប៉ុន្តែគិតត្រឹមថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧នេះ មានរយៈពេល៣ឆ្នាំហើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់បង្ហាញថា ស្ថាប័នណាមួយជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើការបង្ក្រាបដ៏បង្ហូរឈាមនោះទេ។ ហើយក៏មិនទាន់បញ្ជាក់ថា ស្ថាប័នណាមួយជាអ្នកផ្តល់សំណងជម្ងឺចិត្ត ដើម្បីប៉ះប៉ូវដល់ការឈឺចាប់របស់គ្រួសារជនរងគ្រោះដែរ។
សាស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក សូ ចន្ថា លើកឡើងថា ក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋជាអ្នកមានតួនាទីខ្ពស់បំផុតក្នុងការស្វែងយុត្តិធម៌ជនជនរងគ្រោះដែលរងការរំលោភបំពានដោយហិង្សាពីជនណាមួយ។
ប៉ុន្តែលោកវិភាគថា ការណីបង្ក្រាបដ៏បង្ហូរឈាមនៅផ្លូវវ៉េងស្រេងដែលរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់រកអ្នកទទួលខុសត្រូវឃើញមកដល់ពេលនេះ លោកថាបានបង្ហាញពីភាពកម្សោយក្នុងការទទួលខុសត្រូវ តាំងពីថ្នាក់ក្រោមរហូតថ្នាក់ជាតិ និងថាបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលើកទឹកចិត្តឲ្យមានវប្បធម៌នីទណ្ឌភាពបន្តទៀត។
លោកថា៖ «នៅពេលដែលវប្បធម៌[និទណ្ឌភាព]បែបនេះកាន់តែរីករាលដាលធំ ពេលនោះយើងមិនអាចរកឃើញនូវឯកភាពជាតិឬក៏សាមគ្គីភាពជាតិ ដែលនាំឲ្យសង្គមរីកចម្រើននោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ វានឹងនាំទៅដល់ការបាក់បែកជាតិ»។
អ្នកស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គម លោក ប៊ូ បញ្ញា លើកឡើងថា វប្បធម៌នីទណ្ឌភាពហាក់បានគាប់ជ្រៅ ដោយលោកបានលើកករណីបាញ់សម្លាប់តារាចម្រៀង ពិសិដ្ឋ ពិលីកា បាញ់សម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី បាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា ការបាញ់សម្លាប់លោក កែម ឡី និងព្រឹត្តិការណ៍បង្ហូរឈាមនៅលើផ្លូវវ៉េងស្រេង។
លោក ប៊ូ បញ្ញា បន្តថា ស្នាមរបួសទាំងនេះ វានឹងធ្លាក់ទៅលើរដ្ឋាភិបាលវិញនៅថ្ងៃបោះឆ្នោតខាងមុខ បើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់និងកែទម្រង់ទាន់ពេលនោះ។
លោកថា៖ «ខ្ញុំគិតថា បើកាលណានៅតែបន្តធ្វើអញ្ចឹង វាមិនមែនជារូបភាពល្អទេ វាជារូបភាពគំរាមកំហែងមួយដល់ប្រជាប្រិយភាពរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទៅវិញទេ»។
អ្នកស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងនយោបាយម្នាក់ទៀតគឺលោក គឹម សុខ លើកឡើងប្រហាក់ប្រហែលដែរថា បើរដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តកប់រឿងនេះចោលមិនបង្ហាញតម្លាភាពនៃការស៊ើបអង្កេតឈានទៅវែកមុខរកអ្នកទទួលខុសត្រូវ លោកវិភាគថាសាធារណជននឹងចោទរដ្ឋាភិបាលថាជាអ្នកនៅពីក្រោយហេតុការណ៍នោះ។
លោកថា៖ «កាលណារដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តឲ្យមានអំពើហិង្សានៅចំពោះមុខប្រជារាស្ត្រ ហើយគឃ្លើននៅចំពោះមុខសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលគេឃើញគ្រប់គ្នាបែបហ្នឹង។ ច្បាស់ណាថា រដ្ឋាភិបាលអត់មានគំនិតលើកតម្កើងសិទ្ធិសេរីភាពបែបប្រជាធិបតេយ្យទេ។ ហើយរឿងនេះបើយើងពិនិត្យឲ្យដល់ទៅ វាទៅជាការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ពលរដ្ឋ។ ហើយកាលណារឿងហ្នឹងវានៅតែធ្ងន់ធ្ងរ វារាលដាលធំ វានឹងនាំឲ្យមានគំនិតមិនស្របគ្នារវាងពលរដ្ឋទូទៅហើយនិងរដ្ឋាភិបាល។ ក្នុងករណីបែបហ្នឹងក្នុងអនាគតប្រហែលជាមិនយូរទេ ការប្រឈមដាក់គ្នារវាងពលរដ្ឋដែលចង់បានយុត្តិធម៌ហើយនិងរដ្ឋាភិបាលដែលអសមត្ថភាពក្នុងការការពារយុត្តិធម៌ហ្នឹង វាទៅជារឿងផ្ទុះធំ ដល់ពេលនោះយើងអាចនិយាយបានថា វាជាអសន្តិសុខសង្គមទាំងមូល ហើយវាពិបាកស្មានពីអនាគតជាតិណាស់ដល់កម្រិតហ្នឹង»។
ទោះជាយ៉ាងណាលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានទម្លាក់កំហុសនៃការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយហិង្សានៅផ្លូវវ៉េងស្រេងកាលពីដើមឆ្នាំ២០១៤នោះ ទៅលើមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ដោយថាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងបានចុះទៅញុះញង់កម្មករដល់មុខរោងចក្រឲ្យឡើងមកតវ៉ាទាមទារប្រាក់ឈ្នួលនេះ។ តែបក្សប្រឆាំងបានបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ។
ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក សូ ចន្ថា វិភាគដែរថា យុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះនៅតែមានពន្លឺ បើសាធារណជននៅតែបន្តជំរុញករណីនេះទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។
លោកថា៖ «នៅក្នុងសង្គមបើពលរដ្ឋមិនឈឺឆ្អាលរឿងសង្គម ហើយមិននាំគ្នាលើកឡើងពីបញ្ហាហ្នឹងទេ អ្នកដឹកនាំដែលគ្មានឆន្ទៈ នឹងព្យាយាមបំភ្លេចចោលនូវបញ្ហានោះ។ អញ្ចឹងប្រសិនបើម្នាក់ៗនាំគ្នាលើកឡើងពីបញ្ហានោះ ខ្ញុំគិតថាយ៉ាងហោចណាស់ក៏ជំរុញឲ្យអាជ្ញាធរនោះចាប់ផ្តើមគិតនិងចាប់ផ្តើមដោះស្រាយបញ្ហានោះបាទ»។
ព្រឹត្តិការណ៍ដែលកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធបង្ក្រាបដោយហិង្សាទៅលើកម្មករនៅផ្លូវវ៉េងស្រេងពេលនោះ ចំពេលជាប់គាំងនយោបាយក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣។ ស្ថានការណ៍ជាប់គាំងនយោបាយនៅពេលនោះ មានព្រឹត្តិការណ៍បាញ់សម្លាប់មនុស្សផ្សេងទៀត ក្រៅពីនៅផ្លូវវ៉េងស្រេង ដូចជាការណីបាញ់សម្លាប់កម្មករសំណង់ លោក ម៉ៅ សុខចាន់ អាយុ២៩ឆ្នាំ នៅស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ ពេលអាជ្ញាធរបិទផ្លូវ។
ការផ្ទុះអាវុធបាញ់រះកម្មកនៅរោងចក្រ SL នៅគល់ស្ពានអាកាសស្ទឹងមានជ័យ បណ្តាលឲ្យស្លាប់អ្នកលក់បាយ គឺអ្នកស្រី អេង សុខុម៕









