តុលាការបន្តស្ដាប់ការលើកឡើងពីភស្តុតាងដោះបន្ទុកជាថ្មីទៀតរបស់សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទ លោក កឹម សុខា នៅព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ ខណៈប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយ ថ្លែងសារនយោបាយជាលើកដំបូងរបស់លោក ចាប់ពីតាំងជាប់បម្រាមរបស់តុលាការ។
នៅក្នុងអង្គជំនុំជម្រះ អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី និងលោក ផែង ហេង ដែលជាសហមេធាវីការពារក្ដីរបស់លោក កឹម សុខា បានបន្តលើកយកភស្តុតាងជាឯកសារដោះបន្ទុកមួយចំនួនទៀត ប្រឆាំងបទចោទ «សន្និដ្ឋិភាពជាមួយរដ្ឋបរទេស ឬចង់ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល» ។ ឯកសារដោះបន្ទុកដែលសហមេធាវីលើកយកមកបង្ហាញក្នុងអង្គសវនាការ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែមីនានេះ គឺឯកសារចាប់ពីលេខរៀងទី២១ ដល់ទី២៨។
ឯកសារទាំងនេះត្រូវបានសហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទ យកចេញពីរបាយការណ៍សិក្សាមួយចំនួនរបស់ក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល រួមមាន អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា អង្គការខុមហ្រ្វែល និងរបាយការណ៍របស់អង្គការលីកាដូ។ របាយការណ៍ទាំងនោះផ្ដោតសំខាន់លើដំណើរការបោះឆ្នោត ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព និងនីតិវិធីនៃការធ្វើលទ្ធកម្មទៅលើបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១២ ការធ្វើបាតុកម្មឆ្នាំ២០១៣ ព្រមទាំងដំណើរការនៃការចរចានយោបាយតាមរយៈវប្បធម៌សន្ទនា និងភាពមិនប្រក្រតីនៃការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣ ជាដើម។
អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទ ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននៅខាងមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញថា ប្រសិនបើតុលាការមិនមានអ្វីថ្មីទេ សវនាការនេះអាចនឹងឈានទៅបញ្ចប់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ អ្នកស្រីបន្តថា សម្រាប់សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទ មកដល់ពេលនេះ បានដាក់ភស្តុតាងអស់ហើយ ប្រឆាំងបទចោទលើលោក កឹម សុខា។
អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ការពន្យល់ភស្តុតាងថ្ងៃនេះ គឺភស្តុតាងដែលបានដាក់ហ្នឹង គឺបានពន្យល់អស់ហើយ។ ហើយតាមរយៈការពន្យល់នេះ យើងឃើញថា បានបង្ហាញអស់តែម្ដង ហើយក៏ជាការបង្ហាញការដោះបន្ទុកពាក់ព័ន្ធនឹងការចោទប្រកាន់នេះ»។
នៅក្នុងអង្គសវនាការ ទាំងសហមេធាវីការពារក្ដីឱ្យដើមបណ្ដឹងរដ្ឋវប្បវេណី លោក លី ច័ន្ទតុលា និងតំណាងអយ្យការ លោក ប្លង់ សុផល បានព្យាយាមជំទាស់ម្ដងជាពីរដង ប្រឆាំងនឹងការពន្យល់ពីឯកសារដោះបន្ទុករបស់សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យលោក កឹម សុខា។
លោក លី ច័ន្ទតុលា កត់សម្គាល់នៅក្នុងអង្គជំនុំជម្រះថា របាយការណ៍ស្ដីពីការធ្វើលទ្ធកម្ម អំពីបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោត ដែលរកឃើញដោយអង្គការខុមហ្វ្រែល ហាក់មិនសមហេតុផលដែលគួរឱ្យជឿទុកចិត្តបាន។ លោកថា អ្នកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតមានរហូតដល់ប្រមាណ៩ម៉ឺននាក់ ហើយបើធៀបនឹងការធ្វើសំណាកដែលរកឃើញដោយអង្គការខុមហ្វ្រែល មានតែជាង៨ពាន់នាក់ ដែលហេតុផលនេះ ដូចជាមិនសមរម្យ។
យ៉ាងនេះក្ដី លោក កន សាវង្ស អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេត និងតស៊ូមតិនៃអង្គការខុមហ្វ្រែល ថ្លែងថា នេះជានីតិវិធីនៃការធ្វើសំណាកតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត។
លោកបន្តថា៖ «នៅក្នុងនីតិវិធីនៃការសិក្សា យើងមានគេហៅថា ការសិក្សាបែបលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត ដូច្នេះអ្វីដែលយើងសិក្សានៅពេលនោះ គឺជាការសិក្សាលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត ស្ថិតិដែលវាមានសំណាកនៅក្នុងការសិក្សា ហើយអ្វីដែលយើងរកឃើញ យើងបានបង្ហាញតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស ដែលយើងអាចនឹងរកឃើញហ្នឹង»។
សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទ អះអាងថា ការលើកភស្តុតាងនេះមកបង្ហាញ ចង់ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ត្រូវការការផ្លាស់ប្ដូរមួយ តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។ សហមេធាវីបន្តថា គណបក្សប្រឆាំង មិនមានចេតនាផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ដោយការប្រើកម្លាំងបាយ ឬក្នុងទម្រង់ហិង្សានោះទេ។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ដែលជាឯកសារដោះបន្ទុក ដែលសហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទលើកយកមកបង្ហាញអង្គសវនាការចុងក្រោយ គឺឯកសារលេខរៀងទី២៨ ដែលមានកម្រាស់១៩ទំព័រ។
ឯកសារដោះបន្ទុកនេះ គឺមេធាវីការពារក្ដីរបស់លោក កឹម សុខា យកចេញពីរបាយការណ៍សិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការលីកាដូ ស្ដីពីដំណើរការបោះឆ្នោត កាលពីឆ្នាំ២០១៣។ តាមរយៈបទបង្ហាញនេះ រកឃើញថា មានភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើននៅក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោតជាតិនៅពេលនោះ។ បញ្ហាដែលបានរកឃើញ ដូចជា ការលួចបន្លំលទ្ធផលឆ្នោត តម្រូវឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតត្រូវបង្ហាញបណ្ណព័ត៌មានស្ដីពីការបោះឆ្នោតអំឡុងពេលបោះឆ្នោត ឈ្មោះស្ទួន មានការបែងចែកការិយាល័យបោះឆ្នោតរវាងស៊ីវិលនិងយោធា ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលឆ្នោត ជាដើម។
នាយករងអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា អ្វីដែលលីកាដូរកឃើញទាំងនោះសុទ្ធតែបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតដែលបានកើតឡើងនៅអំឡុងពេលបោះឆ្នោត កាលពីឆ្នាំ២០១៣។
លោកបន្តថា៖ «គឺអង្គការលីកាដូយើងស្រាវជ្រាវតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្តត្រឹមត្រូវ ដែលយើងមានទឡ្ហីករណ៍ត្រឹមត្រូវ ដែលយើងមានអំណះអំណាង និងភស្តុតាងត្រឹមត្រូវ ដែលយើងចេញរបាយការណ៍នៅឆ្នាំ២០១៣ហ្នឹង គឺបង្ហាញទៅគ្រប់គណបក្សនយោបាយ ក៏ដូចជាគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត និងសាធារណជនថា បញ្ហាដែលកើតឡើងហ្នឹងគឺវាអ៊ីចឹង»។
បើទោះជាបែបណា នៅក្នុងអង្គការសវនាការកាលពីព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ ព្រះរាជអាជ្ញារង លោក ប្លង់ សុផល បានជំទាស់ទៅនឹងការពន្យល់របស់សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនត្រូវចោទ។
លោក ប្លង់ សុផល ដែលកាន់សំណុំរឿងនេះបានស្នើឱ្យមេធាវីការពារក្ដីរបស់លោក កឹម សុខា បង្ហាញឯកសារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីចៀសវាងកុំឱ្យមានឯកសារពីរផ្សេងគ្នារវាងឯកសារដែលមាននៅតុលាការនិងមេធាវីខ្លួនឯង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ តំណាងអយ្យការរូបនេះ ថែមទាំងស្នើឱ្យសហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនជាប់ចោទ ត្រូវបង្ហាញពីលិខិតអនុញ្ញាតរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងតម្រាយផ្លូវនៃការធ្វើបាតុកម្មកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ប៉ុន្តែត្រូវបានអ្នកស្រី ម៉េង សុភារី ច្រានចោល។
នៅថ្ងៃនេះដែរ មុនពេលទៅដល់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក កឹម សុខា បានថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា អស់រយៈពេល៤ឆ្នាំហើយដែលតុលាការរកមិនឃើញពីបទចោទ «សន្និដ្ឋិភាពជាមួយរដ្ឋបរទេស» ទៅលើរូបលោក។ លោកស្នើសុំឱ្យតុលាការទម្លាក់បទចោទនេះ ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យលោកអាចបន្តជីវិតនយោបាយតទៅទៀត។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា មន្រ្តីស៊ើបអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ដែលឃ្លាំមើលដំណើរសវនាការនេះដោយផ្ទាល់ យល់ឃើញថា បើផ្អែកលើភស្តុតាងដោះបន្ទុកនេះ ដូចមិនមានហេតុផលណាមួយដែលចូលទៅនឹងបទចោទទេ។ លោកបន្តថា ការធ្វើបាតុកម្មនេះទៀតសោត ដោយសារលទ្ធផលឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០១៣ មានភាពមិនត្រឹមត្រូវ និងពុំអាចជឿទុកចិត្តបាន ទើបជំរុញឱ្យមានការតវ៉ាឡើង។
ទាក់ទិនបទចោទ «សន្និដ្ឋិភាពជាមួយរដ្ឋបរទេស ឬចង់ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល» ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះបានប្រកាសបន្តសវនាការជាថ្មីទៀត នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២៕
