សហភាពអឺរ៉ុប បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់លើ លោក កឹម សុខា ដើម្បីឱ្យលោកចូលរួមជីវភាពនយោបាយឡើងវិញ ខណៈកម្ពុជានឹងមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់នៅឆ្នាំ២០២២ និងបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៣ នាពេលខាងមុខនេះ។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៤៩ នៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពី ស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស នាថ្ងែទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ តំណាងសហភាពអឺរ៉ុប បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរតែទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់លើលោក កឹម សុខា ដើម្បីឱ្យលោកមានសិទ្ធិសេរីភាពធ្វើនយោបាយឡើងវិញ ខណៈការចូលរួមរបស់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងរូបនេះ នៅក្នុងការបោះឆ្នោត ជារឿងសំខាន់។
តំណាងសហភាពអឺរ៉ុប គូសបញ្ជាក់ថា៖«យើងអំពាវនាវឱ្យទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់ប្រឆាំងនឹង [ឯកឧត្តម] កឹម សុខា ដើម្បីឱ្យគាត់ចូលរួមក្នុងជីវភាពនយោបាយប្រកបដោយការរួមបញ្ចូល ដែលជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់សម្រាប់ការបោះឆ្នោតដោយសេរី តម្លាភាព និងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា»។
សហមេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោក កឹម សុខា គឺលោក ផែង ហេង បង្ហាញការគាំទ្រការអំពាវនេះ ដោយថា ក្រុមមេធាវីបានទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលទម្លាក់បទចោទលើកូនក្ដី តាំងពីដំណាក់ដំបូងម្លេះ ដោយសារសំណុំរឿងនេះ ជារឿងនយោបាយ។
លោកបន្តថា៖ «យើងដឹងហើយទាំងមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ ក៏ដូចជា អង្គការអន្តរជាតិ ដូចជា UN អីហ្នឹង សុទ្ធតែមើលឃើញថា វាគួរតែរដ្ឋាភិបាលយើងដោះស្រាយគ្នា ដោយការជជែក ចរចា ហើយទម្លាក់ចោល បទចោទប្រកាន់ បើសិនជារដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា យល់ថា មុខមាត់កម្ពុជាមានសារសំខាន់លើឆាកអន្តរជាតិ គួរតែដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយ ដោយការចរចាគ្នាជាជាងប្រើប្រាស់យន្តការតុលាការ ដើម្បីសង្កត់ភាគីម្ខាងៗ»។
វីអូឌី មិនអាចសុំការឆ្លើយតបពីអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញលោក ប្លង់ សុផល បានទេ នាថ្ងៃនេះ។
ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌លោក ជិន ម៉ាលីន ចាត់ទុកការអំពាវនាវរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនេះ ថាគ្រាន់តែជាសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ប៉ុន្តែការសម្រេចបែបណានោះ អាស្រ័យលើតុលាការកម្ពុជា។
លោកថា៖ «ការអំពាវនាវជាសិទ្ធិរបស់គាត់ ប៉ុន្តែផ្អែកច្បាប់កម្ពុជាគឺមានតែតុលាការទេ ដែលមានសិទ្ធិសម្រេចថា ទម្លាក់ឬមិនទម្លាក់ មានទោសឬមិនមានទោសស្ថិត ក្នុងដំណើរការនីតិវិធីតុលាការ»។
នាយកប្រតិបត្តិអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត លោកបណ្ឌិត សេក សុជាតិ យល់ថា ការដែលអឺរ៉ុបអំពាវនាវមករដ្ឋាភិបាលឱ្យទម្លាក់បទចោទប្រកាន់លើលោក កឹម សុខា ដោយសារតែសហភាពអឺរ៉ុបនៅតែផ្ដល់តម្លៃឱ្យកម្ពុជា ក្នុងនាមជាប្រទេសកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ខណៈកម្ពុជាក៏ជាម្ចាស់ហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសដែរ។ លោកបន្តថា ការដើរថយក្រោយនៃលំហូរប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេលមួយទស្សវត្សន៍ចុងក្រោយនេះ បានប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងមូលតែម្ដង។
លោក សេក សុជាតិ បង្ហាញការគាំទ្រចំពោះសេចក្ដីអំពាវនាវរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដោយថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែពិចារណាឡើងវិញ ដើម្បីបើកលំហប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឱ្យមានភាពប្រសើរដូចកាលពីឆ្នាំ២០១៧។
លោកបន្តថា បើសិនជារដ្ឋាភិបាលមិនធ្វើតាមការអំពាវនាវនេះទេ អាចនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងធ្វើឱ្យបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាប្រឈមនឹងការឈ្លានពីប្រទេសជិតខាង ដោយប្រការណាមួយ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ច និងអធិបតេយ្យភាព រួមទាំងប៉ះពាល់លំហូរប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។
លោកថា៖ «ប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាមានទីផ្សារធំនៅសហភាពអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសប្រទេសអ្នកមានហ្នឹង។ មួយទៀត ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ជំនួយផ្សេងពីប្រទេសអ្នកមាន មកកម្ពុជា ដើម្បីជួយមកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឬក៏ការស្ដារនិងអភិវឌ្ឍន៍ជាតិនៅកម្ពុជាអីជាដើមហ្នឹង។ នេះជាផលប៉ះពាល់ច្រើនហើយមានវិសាលភាពធំមែនទែន បើសិនជារាជរដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តរឹតត្បិត ធ្វើឱ្យលំហូរប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា មិនអាចដំណើរការទៅមុខបាននោះ»។
ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ចុះថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ ចលនាពលរដ្ឋដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (PMD) ក៏បានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះការអំពាវនាវរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាស្តារប្រក្រតីភាពនៃសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងទម្លាក់បទចោទប្រកាន់លើរូប លោក កឹម សុខា រួមទាំងអ្នកនយោបាយ និងសកម្មជនសង្គមនានាផងដែរ។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល បញ្ជាក់ថា៖ «ចលនាពលរដ្ឋដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ សូមសម្តែងការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះសហភាពអឺរ៉ុប ដែលបានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឱ្យ«ទម្លាក់ចោលបទចោទប្រកាន់ប្រឆាំងនឹង លោក កឹម សុខា […]ការចូលរួមក្នុងជីវភាព នយោបាយ [របស់លោក] ជាធាតុផ្សំយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ការបោះឆ្នោតដោយសេរី តម្លាភាព និងយុត្តិធម៌» ។
លោក កឹម សុខា ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទ សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយរដ្ឋបរទេស ចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។ គិតពីថ្ងៃចាប់ផ្តើមបើកការជំនុំជម្រះតាំងពីដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២០ សវនាការនេះបានបន្តអូសបន្លាយប្រមាណជាង ២ឆ្នាំមកហើយ៕
