ការពលី​ជីវិត​របស់​លោក ឈុត វុទ្ធី នៅ​តែ​មិន​អាច​បញ្ឈប់​ការកាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​បាន

ព្រះភូមិ​មួយ​កន្លែងនៅ​ជិត​ទីតាំង​លោក ឈុត វុទ្ធី សកម្មជនបរិស្ថាន ​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់សម្លាប់​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២ ​ខេត្តកោះកុង ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២២។ (រួន រី)

ស្ថិតលើ​ផ្លូវ​ដីក្រួស​ក្រហម​មួយខ្សែស្ថិតនៅភាគ​ខាងជើង​ខេត្ត​កោះកុង អ្នកយកព័ត៌មានបានប្រទះឃើញព្រះភូមិចាស់មួយ ដែលត្រូវបានស្គាល់ថា ជាទីតាំងសម្រាប់រម្លឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធដល់អ្នកការពារបរិស្ថានដ៏ល្បីល្បាញមួយរូបគឺ លោក ឈុត វុទ្ធី។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកយកព័ត៌មានក៏សង្កេតឃើញមានប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ក្នុងតំបន់នោះទៅមក ដោយជជែកគ្នាអំពីប្រាក់ចំណូលដែលពួកគេអាចរកបានពីដើមចន្ទន៍ក្រឹស្នានៅក្នុងព្រៃផងដែរ។

ទីតាំងខាងលើនេះ គឺ​ជា​អតីតទីតាំងព្រៃ​​ដែលលោក ឈុត វុទ្ធី ​​ត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់ ខណៈរូបលោកព្យាយាម​ទប់ស្កាត់​បទ​ល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​ និង​អំពើ​ពុក​រលួយ​ កាល​ពី​១០ឆ្នាំ​មុន​។

សម្រាប់កូនប្រុសរបស់អ្នកការពារបរិស្ថានដ៏ល្បីល្បាញរូបនេះដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស បានឱ្យដឹងថា ការស្លាប់បាត់បង់ជីវិតឪពុករបស់ខ្លួន គឺជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពដែលឪពុករបស់លោកព្យាយាមការពារព្រៃឈើ។

មុនពេលដែលត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់នៅឆ្នាំ២០១២ លោក ឈុត វុទ្ធី ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាសំឡេង​នាំមុខមួយសម្រាប់ការអភិរក្សព្រៃឈើ ការពារពារព្រៃឡង់ ដែលបន្ទាប់មកបានក្លាយជាដែនជម្រកសត្វព្រៃ និងកំណត់ព្រំប្រទល់នៃតំបន់​ព្រៃ​ការពារភ្នំ​ក្រវាញ។

លោក ឈុត វុទ្ធី បានចាប់ផ្ដើមដំបូងដោយធ្វើការជាមួយនឹងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលផ្នែកបរិស្ថានអន្តរជាតិនានា។ បន្ទាប់មក លោកក៏បានបង្កើតក្រុមការពារធនធានធម្មជាតិ ដែលបច្ចុប្បន្ននេះនៅតែដំណើរការនៅឡើយ ក្រោមការដឹកនាំដោយសកម្មជនដ៏ល្បីមួយរូបគឺ លោក អ៊ូច ឡេង

ទិដ្ឋភាពថតពីលើអាកាសនូវ​ផ្លូវក្រួស​ក្រហម បណ្ដាញខ្សែ​ភ្លើងអគ្គិសនី និង​ការ​ឈូស​ឆាយ​ក្បែរ​ទីតាំង​ដែល​អ្នក​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​ លោក ឈុត វុទ្ធី ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២ ក្នុង​ឃុំ​បាក់ខែង ខេត្ត​កោះកុង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២២។
ទិដ្ឋភាពថតពីលើអាកាសនូវ​ផ្លូវក្រួស​ក្រហម បណ្ដាញខ្សែ​ភ្លើងអគ្គិសនី និង​ការ​ឈូស​ឆាយ​ក្បែរ​ទីតាំង​ដែល​អ្នក​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​ លោក ឈុត វុទ្ធី ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២ ក្នុង​ឃុំ​បាក់ខ្លង ខេត្ត​កោះកុង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២២។ (Danielle Keeton-Olsen)

បន្ទាប់ពីបង្កើតក្រុមការពារធនធានធម្មជាតិផ្ទាល់ខ្លួន លោក ឈុត វុទ្ធី បានចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពក្នុងការប្រឆាំងនឹងអំពើ​ពុករលួយកាន់តែខ្លាំង។ យោងតាមអ្នកស្រី Olesia Plokhii ជាអតីតអ្នកកាសែត ឌឹខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) មួយរូប ដែលបានសម្ភាសលោក ឈុត វុទ្ធី ក្នុងឆ្នាំ២០១២ ក្នុងពេលធ្វើយុទ្ធនាការការពារព្រៃឈើ បានឱ្យដឹងថា អ្នកការពារព្រៃឈើរូបនេះ គឺត្រូវប្រឈមមុខនឹងទាហានដែលកំពុងកាប់ឈើក្នុងតំបន់ការពារ ដើម្បីចែករំលែកភស្តុតាងនៃឧក្រិដ្ឋកម្មជាមួយអ្នកកាសែត ផ្ដល់សក្ខីកម្មប្រមូលពីសាក្សីដល់អ្នកសារព័ត៌មាន អំពីអំពើពុករលួយ និងការសូកប៉ាន់នានា។

នៅថ្ងៃចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់ខ្លួន លោក ឈុត វុទ្ធី នៅពេលនោះ បាននាំអ្នកកាសែត ឌឹខេមបូឌា ដេលី ពីររូប ទៅកាន់តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញនៃខេត្តកោះកុង ជាចំណុចក្បែរព្រំដែនក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលស្គាល់ថាជា«តំបន់វាលបី»។

នៅពេលនោះ ពួកគេបានឈប់ ដើម្បីធ្វើការស៊ើបអង្កេតក្នុងទីតាំងមួយនៅជិតព្រៃដែលមានប្រជាពលរដ្ឋកំពុងតែប្រមូលវល្លិរមៀត។

ទីតាំងខាងលើនេះ ស្ថិតនៅក្នុងដីសម្បទានដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន​ ធីមប៊ើរហ្គ្រីន (Timber Green) ​ដែលមានម្ចាស់ភាគហ៊ុនធំគឺ អ្នក​ស្រី ខៀវ ស​ស៊ី​លាភ

យោងតាមអ្នកស្រី Olesia Plokhii បានបន្តទៀតថា លោក ឈុត វុទ្ធី អំឡុងពេលនោះមាន​​ការ​​ទាស់ពាក្យសម្ដីគ្នាជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់ដោយអាវុធ ដែលបានបង្កឱ្យកើតមានជាការខ្វែងគំនិងគ្នាខ្លាំង ស្របពេលដែល​រថយន្ត​របស់លោកមិនអាចបើកទៅមុខបាន។ បន្ទាប់​ពី​ឮ​ស្នូរ​កាំភ្លើង​ អ្នក​កាសែត​ដែលរត់​គេចចូល​ទៅក្នុងព្រៃ​ បាន​ត្រឡប់​មកកាន់ទីតាំងកើតហេតុវិញ ដោយបានប្រទះឃើញលោក ឈុត វុទ្ធី និងមន្រ្តីកងរាជអាវុធហត្ថម្នាក់ឈ្មោះ អ៊ិន រតនា បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។

ការសង្ស័យដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល

ក្នុងរយៈពេល៥ម៉ោង​បន្ទាប់​ពី​ទទួលបានដំណឹងអំ​ពី​ការ​ស្លាប់​របស់​ឪពុកខ្លួន លោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី ដែល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​វ័យ២៩ឆ្នាំ​ បានឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលនៅពេលនោះ​បាន​បង្កើត​គណៈកម្មាធិការ​ពិសេស​មួយ​យ៉ាង​ប្រញាប់​ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតរឿងនេះ។

លោកបានបន្តប្រាប់ វីអូឌី តាមរយៈទូរសព្ទឱ្យដឹងថា គណៈកម្មាធិការនេះក៏បានចេញរបាយការណ៍ចំនួន៣ ក្នុងរយៈពេលមួយថ្ងៃ ដោយរបាយការណ៍ទី១ បានចោទ​ថា លោក អ៊ិន រតនា បាន​បាញ់​ឪពុករបស់​ខ្លួន ហើយ​បន្ទាប់​មក​​គ្រាប់​កាំភ្លើងក៏ផ្លាតចំមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថរូបនេះបណ្ដាលឱ្យស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។ ក្នុងរបាយការណ៍ទី២ ដែលចេញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ បានរកឃើញថា លោក អ៊ិន រតនា បានបាញ់សម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី ហើយក៏មានបុរស​ម្នាក់ទៀត គឺ​លោក រ៉ាន់ បូរ័ត្ន ដែល​ជា​សន្តិសុខ​ក្រុមហ៊ុន ធីមប៊ើរហ្គ្រីន បាន​ទៅ​ដណ្ដើម​កាំភ្លើង​ពី​លោក អ៊ិន រតនា បណ្ដាលឱ្យ​កាំភ្លើងរាល​កៃ​ត្រូវចំ​លោក អ៊ិន រតនា ស្លាប់​នឹង​កន្លែង​កើតហេតុ​តែម្ដង។ ចំពោះរបាយការណ៍​ទី​៣ បានឱ្យដឹងថា លោក អ៊ិន រតនា បានបាញ់សម្លាប់​ខ្លួនឯង​ក្រោយពី​បាញ់សម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី រួច។

ទាក់ទិន​ករណីនេះ កូនប្រុសច្បងលោក ឈុត វុទ្ធី បានឱ្យដឹងថា​ អាវុធប្រភេទ AK-47 ដែលលើកឡើងថា ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងហេតុការណ៍នេះ ហាក់មិនសមហេតុផលនោះទេ ខណៈភាពខុសគ្នារវាងរបាយការណ៍ទាំង៣ ក៏មិនត្រូវបានបកស្រាយលម្អិតផងដែរ។

សម្រាប់ការបាញ់សម្លាប់ខ្លួនដោយមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថ លោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី យល់ឃើញថា វាជារឿងដែលមិនពិតនោះទេ ដោយលោកលើកឡើងជាសំណួរថា តើ​មានអ្នក​ណា​អាច​កាន់កាំភ្លើង​វែងប្រភេទ AK-47 មក​តម្រង់និងបាញ់ចំខ្លួនបាន? ខណៈរបាយការណ៍ ២ ផ្សេងទៀតដែលចេញដោយរដ្ឋាភិបាលក៏បានធ្វើឱ្យរូបលោកមិនអស់ចិត្តផងដែរ។

លោក​បាន​បន្ថែមឱ្យដឹង​តាម​​ទូរសព្ទ​ថា​៖ «​វាអាចមានជាករណីអ្វីផ្សេង​នៅ​ពី​ក្រោយ​រឿងរ៉ាវ​នេះ​ ដោយ​ខ្ញុំ​មិន​ជឿ​ថា ​មន្ត្រី​កង​រាជ​អាវុធ​ហត្ថ​ថ្នាក់​ទាបមួយរូប​អាច​សម្រេច​ចិត្ត​បាញ់​ឪពុករបស់​ខ្ញុំ​បាននោះទេ បើ​គ្មានបញ្ជា​ពី​មេ ​ឬ​អ្នក​មាន​អំណាច​ក្នុងជួរ​រដ្ឋាភិបាល»។

លោក អ៊ិន គង់ជិត អតីតតំណាងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូប្រចាំខេត្តកោះកុង ក៏មានចម្ងល់អំពីរឿងរ៉ាវនេះផងដែរ ដោយលោកក៏មិនសង្កេតឃើញមានភស្តុតាងបន្ថែមណាមួយត្រូវបានបង្ហាញឡើង បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតរបស់រដ្ឋាភិបាលបានបិទបញ្ចប់ទៅ។

លោកដាក់ជាការ​សង្ស័យ​ថា លោក អ៊ិន រតនា ច្បាស់​ជា​បាន​ទទួល​បញ្ជា​ពី​ថ្នាក់​លើ ​ឱ្យចុះ​មកយក​អង្គចង​ចាំ (Memory Card) ​ម៉ាស៊ីនថត ពី​លោក ឈុត វុទ្ធី ដោយសារតែក្រុមហ៊ុនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ​មិន​ចង់ឱ្យរូបថតក្នុងទីតាំងរបស់ពួកគេត្រូវបានបែកធ្លាយចេញក្រៅនោះទេ។

អ្នកកាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ក៏ធ្លាប់អះអាងឱ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំ២០១២នោះថា សន្តិសុខ​ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានរារាំងពួកគេមិនឱ្យថតរូបផងដែរ។

លោក អ៊ិន គង់ជិត បន្តទៀតថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅជុំវិញដីសម្បទាននៅពេលនោះ ហាក់មានការភ័យខ្លាចក្នុងការរាយការណ៍អំពីបទពិសោធន៍របស់ពួកគេជាមួយក្រុមហ៊ុន​ ធីមប៊ើរហ្គ្រីន និងទាក់ទងហេតុការណ៍ថ្ងៃ​ការបាញ់ប្រហារសម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី។

លោក​ប្រាប់វីអូឌីថា​៖ «​អ្នក​ភូមិ​នៅ​ទីនោះ​និយាយ​ថា ​ពួកគេមិនបាន​ដឹង ​មិន​ឃើញ។ ​ពួកគេ​មិន​ចង់​ឆ្លើយ​នោះទេ ដូច្នេះក៏បានប្រើលេសថា ​ពួកគេ​ថាមិន​នៅ​ទីនោះ​ ហើយ​មិន​ឃើញ​ ឬថាពួកគេស្ទើរតែភ្លេចអំពីករណីនេះបាត់ទៅហើយ»។

គួរបញ្ជាក់ថា សាលា​ដំបូង​ខេត្ត​កោះកុងបាន​បើក​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​មួយលើ​ការ​ស្លាប់​របស់​លោក ឈុត វុទ្ធី ប៉ុន្តែបាន​ទម្លាក់​ចោល​វិញក្នុងរយៈពេលបី​ខែបន្ទាប់។

នៅក្នុងករណីនេះ លោក រ៉ាន់ បូរ័ត្ន ដែលជាសន្តិសុខក្រុម​ហ៊ុន​ ត្រូវបាន​តុលាការ​កាត់​ទោសក្នុងខែតុលា ឆ្នាំដដែលនោះ​​ ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ២៤ខែ ពី​បទ​ «មនុស្ស​ឃាតដោយ​អចេតនា» ប្រព្រឹត្តលើលោក អ៊ិន រតនា ប៉ុន្តែ​ទោស​ចំនួន១៨​ខែ​ត្រូវបាន​ព្យួរ ហើយសន្តិសុខរូបនេះត្រូវបានដោះលែង​​វិញ​​ភ្លាម​​ៗក្រោយប្រកាសសាលក្រមរួច។

ចំពោះការកាត់ក្ដីលើករណី​ស្លាប់បាត់បង់ជីវិតរបស់លោក ឈុត វុទ្ធី គឺមិនត្រូវបានធ្វើឡើងនោះទេ ដោយចៅក្រមខេត្តបានប្រកាសដាក់បន្ទុកលើមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថ [អ៊ិន រតនា] ដែលស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្នុងករណីនេះ។

ត្រលប់មកកាន់អតីតតំណាងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូប្រចាំខេត្តកោះកុងវិញ បានបន្ថែមថា តាមរយៈការចូលរួមសវនាការលើករណីរបស់លោក រ៉ាន់ បូរ័ត្ន លោកសង្កេតឃើញថា ការអះអាងរៀបរាប់ពីសកម្មភាពដែលបុគ្គលរូបនេះសម្លាប់លោក អ៊ិន រតនា ដោយអចេតនានោះ ហាក់មិនសមហេតុផលឡើយ។

លោកថា៖ «ប្រសិនបើ [កាំភ្លើង] ​រាល​កៃ ហេតុអ្វីបានជាវាបាញ់ចំគោលដៅដល់ទៅពីរគ្រាប់? តើ [លោក រ៉ាន់ បូរ័ត្ន] អាចព្យាយាមដណ្ដើមកាំភ្លើងបានដោយរបៀបណា? ខណៈលោក អ៊ិន រតនា មានមាឌធំជាង»។

ចំពោះលោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី បានឱ្យដឹងថា ខ្លួន​មិន​ដែល​ទៅចូលរួម​ថ្លែង​ជា​សាក្សី​ក្នុង​ការ​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្ដីទាំង​នេះ​ឡើយ ហើយ​ក៏​មិន​ធ្លាប់​ទទួលបាន​ឯកសារ​ណាមួយ​ដែល​ប្រើ​ក្នុង​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​នោះ​ដែរ។

លោក​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​មិន​បាន​តាមដាននោះទេ ព្រោះ​វា​គ្មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ខ្ញុំ ដោយខ្ញុំដឹងថាតុលាការ​មិន​ឯករាជ្យ»។

ជំនួសមកវិញ លោកបានសម្រេចចំណាយពេលវេលាក្នុងការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាអន្តរជាតិ ដោយអះអាងថា លោកបច្ចុប្បន្នកំពុងតែព្យាយាមនាំយកករណី​ស្លាប់ឪពុករបស់ខ្លួន ការស៊ើបអង្កេតបិទជិត និងឧក្រិដ្ឋកម្មព្រៃឈើនេះទៅកាន់តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ (ICC)។

ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការអំពាវនាវស្វែងរកយុត្តិធម៌​នេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បានដាក់ជាសំណួរថា តើការផ្ដន្ទាទោសអ្វីដែលលោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី ចង់បានសម្រាប់ឪពុករបស់ខ្លួន?។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះថ្លែងប្រាប់វីអូឌីថា៖ «យុត្តិធម៌ដែលអាជ្ញាធរផ្ដល់ឱ្យគឺស្របតាមច្បាប់ ហើយជនល្មើសដែលបានប្រព្រឹត្ត [បទឧក្រិដ្ឋ] ក៏ត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់រួចហើយផងដែរ»។

លោកបន្តថា៖ «ប្រសិនបើពួកគេយល់ឃើញថាគាត់ [លោក អ៊ិន រតនា] មិនមែនជាជនល្មើសពិតប្រាកដ ហើយមានអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ពួកគេអាចផ្ដល់ជាភស្តុតាង និងសហការជាមួយអាជ្ញាធរបាន។ ហើយប្រសិនបើពួកគេរកឃើញមានអ្នកផ្សេងទៀតបានប្រព្រឹត្ត [ឧក្រិដ្ឋកម្ម] ដែលមិនមែនជាលោក អ៊ិន រតនា តុលាកានឹងបើកសំណុំរឿងឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ យើង​មិន​ទាន់ឃើញ​មាន​អ្វីថ្មីពីពួកគេនោះ​ទេ»។

ទំនប់​ដែល​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​ត្រូវ​បាន​ក្រុមហ៊ុន Timbergreen ឈូស​ឆាយ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង កាល​ពី​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២២។
ទំនប់​ដែល​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​ត្រូវ​បាន​ក្រុមហ៊ុន Timbergreen ឈូស​ឆាយ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង កាល​ពី​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២២។ (រួន រី)


ទិដ្ឋភាពព្រៃជួរភ្នំក្រវាញ. (Danielle Keeton-Olsen)

អ្វីដែលសកម្មជនទទួលបាន

អ្នកស្រី Olesia Plokhii ជាអតីតអ្នកកាសែត ឌឹខេមបូឌា ដេលី បានរំឭកពីសកម្មភាពដែលខ្លួនឃើញលោក ឈុត វុទ្ធី ច្រៀងបទចម្រៀងស្នេហាប៉ុន្មានម៉ោងមុនហេតុការណ៍កើតឡើង។ កញ្ញា​បាន​អះអាង​ថា នៅពេលនោះ ខ្លួន​ក៏បាន​សួរលោក ឈុត វុទ្ធី ​ថា​​គាត់​សប្បាយ​ចិត្ត​ដែរ​ឬ​ទេ ដោយលោកបានឆ្លើយតបថា«ខ្ញុំពេញចិត្ត​រាល់ពេលដែលខ្ញុំអាចសម្រេចបាននូវការងារទាំងឡាយ។ ប៉ុន្តែជីវិតរបស់​ខ្ញុំ គឺលំបាកណាស់»

លោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី បានបញ្ជាក់ថា ឪពុករបស់ខ្លួនធ្លាប់លើកឡើងពីគោលបំណងទៅសម្រាកនៅស្រុកកំណើតក្នុងខេត្តកណ្ដាល នៅក្បែរជីតារបស់លោក [ឪពុកលោក ឈុត វុទ្ធី] ដែលឪពុករបស់លោក​បានថ្លែងប្រាប់​ក្នុងរយៈពេលពីរខែមុនពេលគាត់ទទួលមរណភាព ខណៈពួកគេបើកឡានឆ្លងកាត់ខេត្តកោះកុង ដើម្បីស៊ើបអង្កេតការកាប់ឈើខុសច្បាប់រួមគ្នាទាំងកណ្ដាលអធ្រាត្រ។

កូន​ប្រុស​របស់លោក ឈុត វុទ្ធី រូប​នេះ​បន្តថា លោក​​តែងតែចងចាំ​នូវការងារ​ឪពុករបស់​​ខ្លួនដែលបានធ្វើជានិច្ច ហើយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ក៏​ចងចាំដូច​គ្នា​ដែរ បើ​ទោះ​បីជាលោកជឿ​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​គោលដៅ​ឪពុករបស់ខ្លួន​ក៏​ដោយ។

លោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី បន្ថែមថា៖ «ក្ដីស្រមៃរបស់ឪពុករបស់ខ្លួន [លោក ឈុត វុទ្ធី] គឺចង់ឃើញប្រទេសកម្ពុជាបញ្ឈប់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ហើយទីតាំងកែច្នៃឈើនានាត្រូវតែបិទ ប៉ុន្តែវាពិបាកខ្លាំងណាស់ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលមិនមានការប្ដេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដឡើយ ទាក់ទិននឹងករណីនេះ។ ពួកគេ [រដ្ឋាភិបាល] ​មិន​ចង់​បាន​វានោះទេ ដោយសារតែក្នុងនោះមាន​មន្ត្រី​ជាច្រើន​កំពុងតែ​ធ្វើ​អាជីវកម្មទាក់ទងនឹង​ឈើ។ ដូច្នេះ​ ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​ចាត់វិធានការលើករណីនេះ នោះ​វានឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​ខ្លួន​ឯង»។

គួរបញ្ជាក់ថា ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការ​វិវត្តនានាទាក់ទងនឹងសកម្មភាពនេះ ត្រូវបានសង្កេតឃើញថាមានការរីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំងអំឡុងអវត្តមានរបស់លោក ឈុត វុទ្ធី។

សម្បទានព្រៃឈើ

ក្រុម​ហ៊ុន ធីមប៊ើរហ្គ្រីន ដែលជាគោលដៅនៃយុទ្ធនាការចុងក្រោយរបស់លោក ឈុត វុទ្ធី ត្រូវបានផ្ដល់នូវដីទំហំ ៣ ៥០០ ហិកតា នៅឆ្នាំ២០១០ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យក្រុមហ៊ុន​យក្ស​ចិន​ឈ្មោះ China Datang Corporation ក្នុងការសាងសង់ទំនប់​វារីអគ្គិសនីចំនួន​ ២ ដែលរួមមាន «ស្ទឹងតាតៃ» និង «ស្ទឹងឫស្សីជ្រុំ»។

ក្រុម​ហ៊ុនដដែល​នេះមានបំណងរៀបចំដីសម្រាប់អាងស្តុកទឹក ដោយក្រុមហ៊ុន​ចិន Datang នឹងរៀបចំដើម្បីបង្កើតថាមពល។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុម​ហ៊ុន ធីមប៊ើរហ្គ្រីន បានធ្វើសកម្មភាពលើសពីការអនុញ្ញាតនេះ ដែលក្នុងនោះ ខ្លួនបានលួចបង្កើតជារោងចក្រកែច្នៃសម្រាប់ឈើប្រណីត និងវល្លិរមៀត។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនដែលចេញកាលពីដើមឆ្នាំ២០១០។

ក្រុម​ហ៊ុន ធីមប៊ើរហ្គ្រីន បានបាត់ខ្លួនទៅវិញ ជាមួយនឹងឈើគ្រញូងជាច្រើនក្នុងខេត្តកោះកុង ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់លោក ឈុត វុទ្ធី ហើយយោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ Mira Kakonen ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានបន្សល់ទុកនូវការបំភាយឧស្ម័នដែលប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុផងដែរ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែមុនការស្លាប់របស់លោក ឈុត វុទ្ធី គម្រោងទំនប់ទឹកទាំងនេះត្រូវបានផ្ដល់មូលនិធិដោយយន្តការ Clean Development Mechanism ជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិជាសកល ដើម្បីលើកកម្ពស់គម្រោងដែលកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន។ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក៏​បាន​ទទួល​ផ្នែក​មួយ​នៃ​មូលនិធិ​នោះ​ដែរ។

ក្រៅពីទំនប់វារីអគ្គិសនី ក្រុមហ៊ុនបានសាងសង់ផ្លូវ និងបណ្ដាញអគ្គិសនីចូលទៅក្នុងព្រៃខេត្តកោះកុង ហើយនៅតាមដងផ្លូវទាំងនោះក៏សង្កេតឃើញមានស្នាមនៃការកាប់ព្រៃឈើតាមដងស្ទឹងឫស្សីជ្រុំ ខ្សែបណ្ដាញទំនប់ និងផ្លូវក្រុមហ៊ុនផងដែរ។ នេះបើយោងតាមរូបភាពដែលបង្ហាញដោយស្ថាប័នតាមដានការបាត់បង់ព្រៃឈើ Global Forest Watch។

ផ្លាកទិសដៅដាក់នៅតាមដងផ្លូវក្នុងឃុំបាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។
ផ្លាកទិសដៅដាក់នៅតាមដងផ្លូវក្នុងឃុំបាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។ (Danielle Keeton-Olsen)

ផលប៉ះពាល់

ស្ថិតនៅលើដងផ្លូវចេញពីក្រុមហ៊ុន​ China Datang Corporation អ្នកសារព័ត៌មានសង្កេតឃើញមានតូបតូចមួយដែលលក់ប្រេងសាំង ភេសជ្ជៈ និងមីកំប៉ុងដល់អ្នកដំណើរដែលឈប់សម្រាកដើម្បីទទួលទានអាហារសម្រន់ និងមួយចំនួនទៀតសម្រាកពីការងារ។

ខណៈអ្នកសារព័ត៌មានបានទៅដល់ទីតាំង ពួកគេក៏សង្កេតឃើញមានទាហានមួយក្រុមមានគ្នា៦នាក់ មកពីខេត្តកោះកុង ដែលទើបតែចេញដំណើរតាមផ្លូវទៅឃុំអូរសោម ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដោយជិះម៉ូតូដឹកបាវអង្ករ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីរកដើមចន្ទន៍ក្រឹស្នានៅក្នុងព្រៃ។ នៅពេលដែលពួកគេឈប់ម៉ូតូសម្រាក ក្នុងនោះមានម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ​បាន​លាន់​មាត់​ថា«ចំនួនទឹក​ប្រាក់​ដែល​​អាច​រក​បាន គឺអាស្រ័យលើទំហំរបស់ឈើប្រណិត»។

ជាមួយគ្នានេះ បុរសចំណាស់ម្នាក់បានរំឮកប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានពីការដែលគាត់បានឮសំឡេងនៃការបាញ់ប្រហារកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១២ និងក្រោយមកបានធ្វើដំណើរចូលទៅក្នុងព្រៃដើម្បីស្វែងរកសាកសពរបស់លោក ឈុត វុទ្ធី។

បុរសដដែលខាងលើនេះក៏នៅចងចាំអំពីសកម្មភាពរបស់អ្នកកាសែតពីររូបដែលអមដំណើរលោក ឈុត វុទ្ធី ត្រូវបានកងរាជអាវុធហត្ថនាំទៅកាន់ការិយាល័យខេត្ត និងការដែលលោកនិងអ្នករស់នៅក្បែរនោះត្រូវបានសួរនាំដោយសមត្ថកិច្ចផងដែរ។ ការអះអាង​របស់បុរសនេះហាក់មានភាពស្របគ្នាទៅនឹងការលើកឡើងដោយអតីតអ្នកកាសែត ឌឹខេមបូឌា ដេលី អ្នកស្រី Olesia Plokhii ផងដែរ។

លោកក៏បានដឹងអំពីករណីតស៊ូចុងក្រោយ​ដើម្បីយកអង្គចង​ចាំ (ម៉េម៉ូរី) ​ម៉ាស៊ីនថត ខណៈអ្នកស្រី Olesia Plokhii នៅចាំបានថា លោក ឈុត វុទ្ធី ក្នុងអំឡុងហេតការណ៍នោះបានព្យាយាមរក្សាកាមេរ៉ាម៉ាក Canon របស់ខ្លួន។

ប្រភពដដែលបានបន្ថែមថា បន្ទាប់ពីការបាញ់ប្រហារ គេក៏សង្កេតឃើញមានមនុស្សធ្វើដំណើរតាមឧទ្ធម្ភាគចក្រចុះមកយកសក្ខីកម្មពីខ្លួនផងដែរ។

បុរសរូបនេះបន្តថា៖ «ខ្ញុំ​បានប្រាប់ទៅកាន់ពួកគេវិញថា ខ្ញុំ​មិន​ដឹងអ្វីនោះ​ទេ។ ខ្ញុំ​នៅ​ផ្ទះ ហើយ​ឮតែ​សំឡេង​ផ្ទុះពីចម្ងាយប៉ុណ្ណោះ។ ពេល​ខ្ញុំ​មក​ដល់ទីតាំង គាត់ [លោក ឈុត វុទ្ធី] ​បាន​ស្លាប់​បាត់​ទៅ​ហើយ។ ខ្ញុំ​បាន​រើ​កៅអី​រថយន្ត​ដើម្បី​រំកិល​ខ្លួន​គាត់ចេញ»។

លោកក៏នៅចាំបានថា សន្តិសុខ​ក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួននោះជាមនុស្សមានចិត្តល្អ ហើយតែងតែទិញឈើគ្រញូងពីអ្នកភូមិ។ គាត់ក៏រម្លឹកពីការដែលក្រុមហ៊ុន និងសន្តិសុខរបស់ខ្លួនចាកចេញភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់លោក ឈុត វុទ្ធី។

បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនបានចាកចេញពីកន្លែងកើតហេតុ បុរសរូបនោះបានអះអាងថា ក្រុមគ្រួសាររាប់សិបនាក់បានរើទៅកាន់តំបន់ជុំវិញកន្លែងឃាតកម្មរបស់លោក ឈុត វុទ្ធី ដោយមួយចំនួនចង់ឃើញពីទីតាំងនៃការបាញ់ប្រហារ និងមួយចំនួនទៀតមានបំណងចង់ចាប់យកដីក្នុងតំបន់នោះដើម្បីអាស្រ័យផល។ ទោះជាយ៉ាងណា ពួកគេទាំងនោះបន្ទាប់មកក៏ត្រូវអង្គការ Wild Aid ដែលបច្ចុប្បន្នជា Wildlife Alliance ស្នើឱ្យរើចេញផងដែរ។

ត្រលប់មកកាន់កូនប្រុសច្បងលោក ឈុត វុទ្ធី គឺលោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី វិញ យល់​ថា បទល្មើសនៅតែបន្តកើតឡើងជាហូរហែ ដោយសារតែតំបន់នោះនៅមានធនធានព្រៃឈើមានតម្លៃដែលនៅសេសសល់។ ទីផ្សារ​នាពេលបច្ចុប្បន្ន​បាន​វិវត្តពីឈើ​គ្រញូង ​និង​វល្លិរមៀត ​ទៅ​ជា​អគ្គិសនី និង​ដើមចន្ទន៍ក្រឹស្នាវិញ។

លោកថា៖ «ធនធានធម្មជាតិនៅសេសសល់ជាច្រើន [នៅក្នុងព្រៃនោះ] ជាពិសេសឈើប្រណីតនៅក្នុងដីរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុនបានព្យាយាមលាក់បាំង [ឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់ខ្លួន]»។

ទាក់ទិន​ករណីនេះ អ្នក​ស្រី ខៀវ ស​ស៊ី​លាភ ដែលជាម្ចាស់ភាគហ៊ុនធំក្នុងក្រុមហ៊ុន ធីម​ប៊ើរហ្គ្រីន មិន​អាច​ទាក់​ទង​បាន​តាមរយៈ​លេខទូរសព្ទ​ដែល​ត្រូវបាន​ចុះ​បញ្ជី​ដោយ​អង្គការ​ពាក់ព័ន្ធឡើយ។

ដោយ​ប្រកាន់​គោលជំហរក្នុងការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ លោក ឆឺយ ឧត្ដមរស្មី ផ្ដល់តម្លៃចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ឪពុកខ្លួន ដែលជាគំរូដ៏ល្អមួយ​ក្នុង​ចំណោម​សកម្មជន​បរិស្ថាន​ដទៃ​ទៀត ខណៈលោកជឿជាក់ថា មិនទាន់មានអ្នកណាអាចការពារព្រៃឈើបានដូចឪពុករបស់លោកឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណា លោកក៏បន្តលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកផ្សេងទៀតឱ្យមានការខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងកិច្ចការងារការពារបរិស្ថានរបស់ពួកគេផងដែរ។

លោក​បន្ថែមថា​ «បើ​ទោះបី​ជា​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ឱ្យ​តម្លៃ​ដល់គាត់ [លោក ឈុត វុទ្ធី] ក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រជាជន​កម្ពុជា​ឱ្យ​តម្លៃដល់​គាត់។ អ្វីដែលគាត់​បានបន្សល់ទុក គឺការដែល​ធ្វើឱ្យ​​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ចេះស្រឡាញ់​ព្រៃឈើ ហើយ​ហ៊ាន​ក្រោក​ឈរ​ការពារ​ដូច​គាត់​ដែរ»៕


បកប្រែនិងសម្រួលដោយលោក ភុន ច័ន្ទឧសភា ចេញពីអត្ថបទដើមភាសាអង់គ្លេស៖ Forest Crusader’s Death Couldn’t Stop Destruction in Cardamoms

ចែករំលែកព័ត៌មាន
រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ

ចុះឈ្មោះទទួលព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានវីអូឌី
តាមដានព័ត៌មាន វីអូឌី

VODEnglish.news

VODEnglish.news

Everybody Well-Informed, Everybody Empowered