ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលត្រូវបានតុលាការរំលាយ និងកំពុងតតាំងក្តីនៅក្នុងតុលាការថ្នាក់ក្រោម លោក កឹម សុខា បានប្រកាសថា លោកមិននៅក្បែរ និងមិនសេពគប់តទៅទៀតឡើយ ជាមួយមនុស្សដែលលោកចាត់ទុកថា នាំឱ្យខូចដល់ប្រយោជន៍ជាតិនោះទេ។
ការថ្លែងដ៏កម្រនេះ បានធ្វើឡើងនៅក្នុងសវនាការលើសំណុំរឿងក្តីរបស់លោក នៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃពុធនេះ។
ស្ថិតនៅក្នុងរង្វង់ក្រចកសេះ លោក កឹម សុខា បានបញ្ជាក់ជំហររបស់ខ្លួនថា ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយចាស់វស្សាមួយរូប លោកនឹងមិនរត់ចោលពលរដ្ឋ បើទោះជាត្រូវជួបឧបសគ្គបែបណាក៏ដោយ ហើយក៏ឈប់សេពគប់ទៀតដែរ ជាមួយមនុស្សដែលនាំឱ្យបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ និងគ្រោះថ្នាក់ដល់ប្រទេសជាតិ។
បើទោះជា ការឆ្លើយដោះបន្ទុកនៅក្នុងអង្គសវនាការជុំទី៤១នេះ លោក កឹម សុខា ហាក់មិនបានដៅចំឈ្មោះមនុស្ស ដែលលោកប្រកាសថា ឈប់នៅក្បែរតទៅទៀនេះ តែទំនងជាលោក ចង់សំដៅទៅដល់សម្ព័ន្ធមិត្តដៃគូនយោបាយរបស់ខ្លួន គឺលោក សម រង្ស៊ី។
ការថ្លែងសារដ៏កម្ររបស់លោក កឹម សុខា គឺនៅបន្ទាប់ពីលោក សម រង្ស៊ី ជារឿយៗតែងអំពាវនាវឱ្យកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បែរកាណុងទៅរករដ្ឋាភិបាល និងតិះតៀនតួអង្គព្រះមហាក្សត្រជាដើម។ក្រៅពីនេះគេសង្កេតឃើញថា អ្នកគាំទ្រទាំងសង្ខាងគឺគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស និងគណបក្សសម រង្ស៊ី ដែលបច្ចុប្បន្នជាគណបក្សភ្លើងទៀន បានបន្តរិះគន់គ្នាមិនឈប់ឈរ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។
ជាញឹកញាប់ សារដៀមដាមដាក់គ្នានេះ ត្រូវគេសង្កេតឃើញ ត្រូវបានបង្ហោះយ៉ាងព្រោងព្រាត នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
ភាពប្រេះឆា នៃសម្ព័ន្ធភាពគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ដែលប្រសូត្រចេញពីគណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សនេះ កើតឡើងក្រោយពីគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ ត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយ កាលពីឆ្នាំ២០១៧។ រហូតមកដល់ពេលនេះ សមាជិកនៅក្នុងបក្ស ដែលត្រូវគេចាត់ទុកថា ជាក្រុមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ហាក់បានដើរដល់ផ្លូវបំបែករៀងៗខ្លួនហើយ។
លោក សម រង្ស៊ី បន្តគាំទ្រចលនាគណបក្សភ្លើងទៀន ដោយប្រយោលពីក្រៅប្រទេស តាមរយៈរូបភាពអុជទៀន។ សកម្មភាពនេះហើយ ដែលកូតាមកពីគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ចោទប្រកាន់ថា សហស្ថាបនិកគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ គឺលោក សម រង្ស៊ី ជាអ្នកចាកចេញមុនពីសម្ព័ន្ធភាពនេះ។
ចំណែក សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យលោក កឹម សុខា គឺលោក ចាន់ ចេន លើកឡើងថា សារនយោបាយកូនក្តីរបស់ខ្លួនបែបនេះ ធ្លាប់ថ្លែងម្តងរួចហើយ កាលពីសវនាការកន្លងទៅ។ លោកបដិសេធ ក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិត អំពីជំហររបស់លោក កឹម សុខា ក្នុងពេលដែលកូនក្តីរបស់ខ្លួន ផ្តល់សក្ខីកម្មនៅក្នុងអង្គជំនុំជម្រះ។
លោកបន្តថា៖ «ចំណុចហ្នឹងបងមិនបកស្រាយទៅលើកម្រិតយោបល់របស់គាត់ទេ។ ប៉ុន្តែបើតាមបងចាំគាត់ធ្លាប់បកស្រាយ២ដងហើយ លើកមុនម្តង ហើយលើកនេះម្តងទៀត។ ក្នុងន័យនេះមានន័យថា គាត់អត់សេពគប់ គាត់អត់ធ្វើជាមួយបុគ្គលណាដែលប្រើអំពើហិង្សាដែលនាំឱ្យអន្តរាយដល់ជាតិសាសន៍របស់យើង គាត់មិនធ្វើជាមួយទេ »។
តំណាងរាស្រ្តមណ្ឌលកំពង់ធំនៃគណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលត្រូវបានតុលាការរំលាយ និងជាមនុស្សដែលស្និទ្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី គឺលោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើ លោក កឹម សុខា ប្រកាសបែកបាក់មែន នោះជាសិទ្ធិរបស់លោក ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ មានន័យថា ជាការដើរចូលផ្លូវដូចដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចង់បាន។
បើតាមលោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ សម្រាប់លោក សម រង្ស៊ី នៅតែចាត់ទុកលោក កឹម សុខា ជាដៃគូនយោបាយរបស់លោកដដែល។
លោកបន្តថា៖ «ពួកខ្ញុំ និងលោកប្រធាន សម រង្ស៊ី ពេលទៅអឺរ៉ុបក្តី ទៅអូស្រ្តាលីក្តី ទៅញូហ្សឺលែនក្តី ទៅអាមេរិកក្តី យើងតែងតែទាមទារឱ្យដោះលែង លោក កឹម សុខា ជានិច្ច។ លោកប្រធាន សម រង្ស៊ី នៅតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយលោកប្រធាន កឹម សុខា ជានិច្ច ព្រោះបើទោះជាកូនចៅខាងណោះព្យាយាមវៃប្រហារលោកយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកប្រធាន សម រង្ស៊ី នៅតែចាត់ទុកលោកប្រធាន កឹម សុខា ជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់គាត់ជានិច្ច។ បើមានតែលោក សម រង្ស៊ី អត់ កឹម សុខា ក៏មិនហៅថាសង្រ្គោះជាតិដែរ ហើយបើមានតែ កឹម សុខា អត់ សម រង្ស៊ី ក៏អត់ហៅថាសង្រ្គោះជាតិដែរ »។
គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ត្រូវបានបង្កើតពីការច្របាច់បញ្ចូលគ្នា រវាងគណបក្សធំៗពីរ គឺគណបក្ស សម រង្ស៊ី ដែលបច្ចុប្បន្នជាគណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស របស់លោក កឹម សុខា។ ការបង្កើតចលនាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន គឺក្នុងគោលបំណងចូលរួមការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣។
អ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ លោក វណ្ណ ប៊ុណ្ណា យល់ឃើញថា ប្រសិនបើសម្ព័ន្ធភាពផ្នែកប្រជាធិបតេយ្យនេះ ពិតជាត្រូវដើរដល់ទីបញ្ចប់ពិតមែន អ្នកដែលទទួលបានផលចំណេញដ៏ធំ ពីភាពរង្គោះរង្គើនេះ គឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ មួយវិញទៀត លោកថា ក្នុងករណីភាគីនយោបាយទាំងពីរព្រមព្រៀងដើរចេញពីសម្ព័ន្ធភាពនេះ មានន័យថាជាការផ្តល់ឱកាស ឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានកាន់កាប់ប្រទេស ទៅតាមផែនការដូចដែលគណបក្សគ្រប់គ្រងអំណាចគូសវាសបន្តទៀត។
លោកបន្តថា៖ «បើសិនជាភាគីណាមួយក្នុងចំណោមទាំងពីរនាក់ហ្នឹង វាធ្វើឱ្យផ្តល់ផលចំណេញមែនទែនខាងផ្នែកនយោបាយទៅដល់គណបក្សកាន់អំណាច ហើយជាយុទ្ធសាស្រ្តបក្សកាន់អំណាច គឺមិនចង់ឱ្យភាគីទាំងពីរ គឺឯកឧត្តម សម រង្ស៊ី និងឯកឧត្តម កឹម សុខា ត្រូវរ៉ូវគ្នាវិញទេ។ ភាគីទាំងពីរអាចប្រមូលកម្លាំងដែលអាចធ្វើឱ្យមានបញ្ហាដល់ការកាន់អំណាចរបស់គណបក្សប្រជាជន[កម្ពុជា] »។
ត្រឡប់មកចាប់អារម្មណ៍ នៅក្នុងបន្ទប់សវនាការឯណេះវិញ ការជំនុំជម្រះលើកទី៤១នេះ ភារៈបន្តរបស់សហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យលោក កឹម សុខា បន្តសួរកូនក្តីរបស់ខ្លួន។ រាល់សំណួរដោះបន្ទុក ត្រូវបានតុលាការជំទាស់ ដោយសំអាងហេតុថា សំណួរដែលតាំងឡើងដោយសហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនជាប់ចោទ គឺជាសំណួរដែលត្រូវបានសួររួចហើយ ដោយតំណាងអយ្យការ និងមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី។ បើទោះជាបែបណា លោកមេធាវី ផែង ហេង នៅបន្តសួរដោយចាត់ទុកថា សំណួរដែលតាំងឡើងនេះ គឺដើម្បីរកឱ្យឃើញពីភាពត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយរដ្ឋបរទេស។
នៅនាទីចុងក្រោយ ចៅក្រមជំនុំជម្រះ លោក កូយ សៅ សម្រេចឱ្យសហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យលោក កឹម សុខា បានតាំងសំណួរដោះបន្ទុកទៅតាមការស្នើសុំ។ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញថា សហមេធាវីដើមចោទម្នាក់ តំណាងដោយរដ្ឋាភិបាល បានឡើងប្រតិកម្ម ដោយអះអាងថា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះដឹកនាំការសួរដេញដោល មិនបានស្មើភាព គឺផ្តល់សិទ្ធិទៅឱ្យជនជាប់ចោទ និងសហមេធាវីចុងចម្លើយលើសលប់ បានបកស្រាយ លាយឡំសារនយោបាយ និងធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានផង។
ស្ថានភាពកាន់តែតានតឹងនៅនាទីចុងក្រោយ ដែលជិតឈានទៅវគ្គបញ្ចប់សវនាការទៅហើយ ទាំងតំណាងអយ្យការ និងសហមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យជនជាប់ចោទ បានបន្តទាស់សំដីគ្នា អំពីឃ្លីបវីដេអូជាថ្មីទៀត។
គេសង្កេតឃើញថា ដើម្បីសម្រួលស្ថានភាពនេះ ចៅក្រមជំនុំជម្រះលោក កូយ សៅ សម្រេចភ្លាមៗ ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកបច្ចេកទេស នៅក្នុងបន្ទប់សវនាការ ចាក់ឃ្លីបវីដេអូខ្នាតវែងដែលមានរយៈពេលជាង ១ម៉ោង ខណៈតំណាងអយ្យការ លោក ប្លង់ សុផល ទាមទារឱ្យចាក់ឃ្លីបវីដេអូខ្នាតខ្លីដើម្បីចោទសួរបន្ថែមទៅលោក កឹម សុខា។
ទាក់ទិនសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ លោក កូយ សៅ បានប្រកាសបើកសវនាការជាថ្មី នៅថ្ងៃពុធ ដើមខែមិថុនាបន្តទៀត ក្រោយពីមានការខ្វែងគំនិតអំពីឃ្លីបវីដេអូ ដែលស្ទើរតែមិនដាច់ស្រេច ហើយវីដេអូឃ្លីបនេះ គឺជាដើមចមនៃបទចោទប្រឆាំងលោក កឹម សុខា៕
