ប្រជាពលរដ្ឋ២៥០គ្រួសារ រស់នៅជាប់បឹងតាមោក ស្ថិតក្នុងសង្កាត់សំរោងត្បូង ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ ទាមទារការអភិវឌ្ឍនៅនឹងកន្លែង ខណៈអាជ្ញាធរតម្រូវឱ្យដោះដូរទៅទីតាំងថ្មី ក្រោមហេតុផលថា ពលរដ្ឋទាំងនោះរស់នៅលើចំណីផ្លូវដោយខុសច្បាប់។
ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជាប់បឹងតាមោកជិត១០០នាក់ តំណាងពលរដ្ឋ២៥០គ្រួសារ រស់នៅភូមិសំរោងត្បូង សង្កាត់សំរោងត្បូង បាននាំគ្នាប្រមូលផ្តុំឈរលើកបដា និងរូបថតលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងភរិយា នៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ដើម្បីទាមទារទៅអាជ្ញាធរខណ្ឌព្រែកព្នៅ ចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិ និងធ្វើសៀវភៅស្នាក់នៅជូនពួកគាត់។
អ្នកស្រី ផន សុខុម ដែលអះអាងថាជាតំណាងពលរដ្ឋ ប្រាប់វីអូឌីកន្លែងតវ៉ាថា អ្នកភូមិចំនួន២៥០គ្រួសារបានទៅរស់នៅនិងអាស្រ័យផលដោយចិញ្ចឹមត្រី ដាំឈូក និងបន្លែលើផ្ទៃបឹងតាមោក តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ អាជ្ញាធរមិនបានចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិឱ្យពួកគាត់នោះទេ ខណៈអ្នកមានលុយមានអំណាចដែលមានដីជាប់នោះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិឱ្យទៅវិញ។
អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «អាជ្ញាធរមួយម៉ាត់ណាក៏ថាពួកខ្ញុំរស់នៅមិនស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់សួរថា ហេតុអីបូរី ប៊ុនជេស្ឋ ពីអ័ក្សថ្នល់ទៅដល់កើយមាត់ព្រែក ៤០០ ទៅ ៥០០ម៉ែត្រ ម៉េចបានជាគាត់មានប្លង់កម្មសិទ្ធិ? អត់មានដីជាប់អនុក្រឹត្យ? អ៊ីចឹងពួកខ្ញុំមានការតូចចិត្តណាស់ កន្លែងណាដែលថាពួកខ្ញុំមិនស្របច្បាប់? ចំណែកបូរី ប៊ុនជេស្ឋ គេមានលុយ គេមានអំណាច គេធ្វើអីក៏បានដែរ! ចំណែកពួកខ្ញុំពលរដ្ឋក្រីក្រ គេមិនចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិឱ្យទេ»។
តំណាងពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី ប្រាក់ សុភា និយាយថា អាជ្ញាធរខណ្ឌតែងតែគំរាមកំហែងប្តឹងពលរដ្ឋ និងចោទពលរដ្ឋថារស់នៅលើដីរដ្ឋខុសច្បាប់ ហើយបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋទទួលយកការដោះដូរទៅកន្លែងផ្សេង ប៉ុន្តែពលរដ្ឋមិនអាចទទួលយកការដោះស្រាយនោះបានទេ ដោយបារម្ភខ្លាចបាត់បង់មុខរបរ និងជួបបញ្ហាជីវភាព។
អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ដីរបស់រដ្ឋ ហេតុអីមិនឱ្យប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅ? ឬមួយដីរដ្ឋមានសិទ្ធិតែមន្ត្រីរាជការទេដែលរស់នៅបាន? ខ្ញុំសុំសួរទៅអស់លោកទាំងអស់គ្នា អ៊ីចឹងសុំលោកពិចារណា។ អភិវឌ្ឍចុះ បឹង! ប៉ុន្តែកុំអភិវឌ្ឍលើផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ កុំអភិវឌ្ឍលើទឹកភ្នែកប្រជាពលរដ្ឋ ដោយការបណ្តេញចេញ ដោយការដោះដូរ គឺប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នេះមិនព្រមទទួលយកការដោះដូរដាច់ខាត ស៊ូស្លាប់នៅនឹងកន្លែង ព្រោះខ្ញុំបានរស់នៅតាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ តាំងពីអភិបាលខណ្ឌមិនទាន់កាន់តំណែងម៉្លេះ»។
ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី សៀ ដាវី មានប្រសាសន៍ថា កន្លែងដែលពលរដ្ឋកំពុងរស់នៅសព្វថ្ងៃនេះ ម្ខាងជាប់ផ្លូវធំ និងម្ខាងទៀតជាប់បឹងតាមោក ដោយបានបង្កភាពងាយស្រួលសម្រាប់ពួកគាត់ក្នុងការប្រកបរបររកស៊ី ដូចជា ការលក់ដូរ ដាំបន្លែ និងចិញ្ចឹមត្រី ជាដើម។ ចំណែកទីតាំងដោះដូរថ្មីវិញ អ្នកស្រីថានៅឆ្ងាយពីទីប្រជុំជន និងមិនទាន់មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេ។
អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «អភិវឌ្ឍន៍ដេញប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រចេញ យកអ្នកមានមកដាក់ យកឧកញ៉ាមកដាក់វិញ ពួកយើងប្រជាពលរដ្ឋមានការមិនពេញចិត្តកន្លែងហ្នឹង។ អ៊ីចឹងខ្ញុំសុំអភិវឌ្ឍន៍នៅនឹងកន្លែង អភិវឌ្ឍន៍ឱ្យស្មើភាពគ្នា កុំលម្អៀងទៅឧកញ៉ា កុំលម្អៀងទៅអ្នកមានលុយមានអំណាច។ ដីពួកយើងប៉ុនណា យើងសុំប៉ុណ្ណឹងវិញ។ បើអាជ្ញាធរពង្រីកផ្លូវ យើងមិនជំទាស់ទេ ប៉ុន្តែយើងសុំថយផ្ទះមកក្នុងបឹងវិញ»។
មេភូមិសំរោងត្បូង អ្នកស្រី ម៉ក ស៊ីម មានប្រសាសន៍ថា មានពលរដ្ឋប្រហែល២០ទៅ៣០គ្រួសារប៉ុណ្ណោះដែលមករស់នៅលើដីមានជម្លោះនោះក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ និងមួយចំនួនទៀតទើបតែមករស់នៅតែប៉ុណ្ណោះ។ តែយ៉ាងណា មេភូមិរូបនេះសុំមិនបកស្រាយទេ ចំពោះការដោះដូរឱ្យពលរដ្ឋទៅទីតាំងថ្មី ឬមានការដោះស្រាយយ៉ាងណានោះ ដោយថា បញ្ហានេះ ថ្នាក់លើជាអ្នកសម្រេច។
វីអូឌី មិនអាចសុំការបញ្ជាក់ពីចៅសង្កាត់សំរោងត្បូង លោក យិន អ៊ីម បានទេ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។
អភិបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅ លោក សុខ សម្បត្តិ ប្រាប់វីអូឌីកាលពីថ្ងៃម្សិលមិញថា ពលរដ្ឋទាំងនោះរស់នៅលើចំណីផ្លូវលេខ១៥១ ដោយខុសច្បាប់ ដែលផ្លូវនេះ រដ្ឋាភិបាលគម្រោងពង្រីកឱ្យបាន៥០ម៉ែត្រ។ លោកថា កន្លងមក អាជ្ញាធរខណ្ឌ និងរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្របសម្រួលដោះស្រាយជាច្រើនដងហើយ ដោយសុំដោះដូរដីឱ្យពលរដ្ឋទៅកន្លែងផ្សេងដែលរៀបចំដោយអាជ្ញាធរ ស្ថិតក្នុងភូមិសំរោងត្បូងដូចគ្នា និងចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ជូនពលរដ្ឋថែមទៀត ប៉ុន្តែពលរដ្ឋទាំងនោះមិនព្រមទទួលយកការដោះស្រាយនេះ ដែលធ្វើឱ្យការដោះស្រាយអូសបន្លាយយូរបែបនេះ។
លោកបន្ថែមថា៖ «អ្នកដែលព្រមទទួលយកការដោះដូរដី គឺទទួលបានការជួយដឹកជញ្ជូន ការផ្តល់នូវធនធានមួយចំនួនទៀត ការតប្រព័ន្ធទឹកភ្លើងជូន។ មិនឆ្ងាយអីណា កន្លែងអភិវឌ្ឍន៍តើ! ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនព្រមទៅ ហើយពួកគាត់ចង់បានសៀវភៅស្នាក់នៅ គាត់ចង់កម្មសិទ្ធិលើដីចំណីផ្លូវ យើងទទួលយកម៉េចបាន! យើងដោះស្រាយជូនតើ! ទោះពួកគាត់រស់នៅដោយខុសច្បាប់ក៏ដោយ»។
ជុំវិញបញ្ហានេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ នៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ទទូចដល់រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ គួរពិចារណានិងរិះរកមធ្យោបាយដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋឱ្យបានសមស្របនិងអាចទទួលបាន ដើម្បីកុំឱ្យមានការបណ្តេញចេញទាំងបង្ខំ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិទទួលបានដីធ្លីនិងលំនៅឋានរបស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសកុំឱ្យប៉ះពាល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។
មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះលើកឡើងថា ការអភិវឌ្ឍដោយការបណ្តេញចេញទាំងបង្ខំកន្លងមក បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាពរស់នៅប្រជាពលរដ្ឋ។
ប្រធានកម្មវិធីនៃអង្គការសមាគមធាងត្នោត លោក ឯម ខេមរា មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលបានកាត់ដីផ្ទៃបឹងតាមោក ឬបឹងកប់ស្រូវ អស់រាប់ពាន់ហិកតាទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន និងអ្នកមានលុយមានអំណាចជាបន្តបន្ទាប់ ដែលការកាត់នេះធ្វើឱ្យមានក្ដីបារម្ភចំពោះផលប៉ះពាល់បរិស្ថាននិងសង្គម ដូចជា ការបាត់បង់កន្លែងស្តុកឬរំដោះទឹកពីការជន់លិចរាជធានីភ្នំពេញ និងប៉ះពាល់ដល់ដីអាស្រ័យផលរបស់ប្រជាសហគមន៍ក្រីក្រ ជាដើម។
លោកបន្ថែមថា៖ «អ្វីដែលសមាគមធាងត្នោតយើងឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍនៅនឹងបឹងនោះ គឺរដ្ឋាភិបាលបានកាត់ដីជូនក្រុមហ៊ុនឯកជននិងបុគ្គលឯកជនហ្នឹង គឺរដ្ឋកាត់បាន ហេតុអីបានឯកជនទាំងហ្នឹងមានសិទ្ធិទទួលបានដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ? ចុះហេតុអីបានប្រជាពលរដ្ឋអត់មានសិទ្ធិប្រកបមុខរបរ ឬក៏ទទួលផល ដើម្បីចិញ្ចឹមរបស់ពួកគាត់ពីផ្ទៃបឹងតាមោកនេះបាន? អ៊ីចឹងរដ្ឋាភិបាលត្រូវថ្លឹងថ្លែងចំណុចហ្នឹង ពីព្រោះប្រជាពលរដ្ឋក៏គាត់មានសិទ្ធិក្នុងការទទួលបានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត»។
បឹងតាមោក ឬបឹងកប់ស្រូវ មានផ្ទៃដីសរុប៣ ២៣៩ហិកតា ជាអាងស្ដុកទឹកកខ្វក់និងរំដោះទឹកចេញពីរាជធានីភ្នំពេញ ហើយបឹងមួយនេះត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលចេញអនុក្រឹត្យមួយកាលពីដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយកំណត់បឹងធម្មជាតិមួយនេះជាសម្បតិ្តសាធារណៈរបស់រដ្ឋ។
បើយោងតាមអនុក្រឹត្យរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលបានចេញជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ផ្ទៃបឹងតាមោកសរុបជាង២ ០០០ហិកតាហើយត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកាត់ឬដោះដូរទៅឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងបុគ្គលឯកជនមួយចំនួនដែលគេដឹងថាជាអ្នកមានប្រាក់និងមានអំណាច សម្រាប់សាងសង់អគារ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ព្រមទាំងធ្វើជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន៕
