វិភាគ៖ មាន​អ្វី​នៅ​ពីក្រោយ​ចំពោះ​ហិង្សា​ផ្ទួនៗ​លើ​អ្នកនយោបាយ​ជំទាស់?

អ្នកគាំទ្រម្នាក់ឈរមើលទិដ្ឋភាពក្បួនហែគណបក្សភ្លើងទៀន ក្នុងថ្ងៃបិទបញ្ចប់នៃយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាព្រឹកថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ (ហ៊ាន រង្ស៊ី)

​ការ​តាមប្រ​មាញ់របស់​ក្រុ​ម​ឆ្មក់​​តាម​​វាយ​ជន​រ​ងគ្រោះ​នៅ​តាមដ​ងផ្លូវសា​ធារណៈ​បាន​កើ​​​ត​ឡើង​ជា​ថ្មីទៀ​ត​ នៅ​​​រាជធា​នីភ្នំពេ​ញ កា​លពីចុងសប្ដាហ៍​មុន ទៅ​​លើសកម្មជននយោបាយជំទាស់​ ​ដែ​​​​ល​ធ្វើ​ឱ្យទម្រង់នៃអំពើហិង្សាបែបនេះកើ​​នដ​ល់ជាង​៣០​ករណី រយៈពេលជាង៤ឆ្នាំមកនេះ ក្រោ​យ​​ពីការប្រកួតនយោបាយឈានទៅរំលាយគណបក្សប្រឆាំងធំមួយកាលពី​​ចុងឆ្នាំ​២០​១៧។​

បរិបទនេះ​ត្រូវ​បានអ្នកឃ្លាំមើល​ចាត់ទុក​​​ថា ​​សិ​ទ្ធិចូល​រួ​មយ៉ាង​ស​កម្មក្នុ​​ងជី​​វភា​ពនយោ​បាយ​រប​ស់ពលរដ្ឋ​ដែល​​​​​​​​​​​​ធានា​ដោយ​​​មាត្រា​​​៣​៥ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ កំពុង​​រងកា​រគំរា​មកំហែ​ង។ ពួក​គេបា​​រម្ភ​ថា និទណ្ឌភាពនឹងបង្ក​គ្រោះថ្នាក់​​ដល់​មនុស្សច្រើននាក់ទៀត ​​បើជនល្មើស​​មិន​ត្រូ​វបាន​នាំមកកាត់ទោសទេនោះ។

កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ​​អនុ​ប្រធាន​គណ​បក្សភ្លើងទៀន​​ប្រ​ចាំ​ខណ្ឌពោធិ៍សែ​នជ័យ រា​​ជ​​ធានីភ្នំពេញម្នាក់ទៀត ​គឺ​លោក ​​នល់ ពង្សធារិទ្ធ​ ត្រូ​វអ្នកជិះ​ម៉ូតូមួយក្រុម ពាក់រ​បាំងមុខ ព្រួតគ្នាវាយឱ្យ​រងរបួស​ក្បាលដេរ១២ថ្នេរ ខណៈគាត់ជិះម៉ូតូ​ចេញពីប្រជុំបក្ស​នៅខណ្ឌពោធិ៍សែ​ន​ជ័​យ​ តែពេ​លនេះ ជន​រងគ្រោះបានដាក់ពាក្យប្ដឹងទៅអាជ្ញាធរទាមទារឱ្យតាមចាប់​ជន​ដៃ​ដល់មក​កាត់​ទោស។

មេធាវី​ការ​ពារ​សិទ្ធិឱ្យ​​​គណបក្ស​ប្រ​​ឆាំង លោក​ សំ សុគ​ង់ បានរម្លឹកថា ទម្រង់នៃអំពើហិង្សាដូចគ្នានេះបានកើត​ឡើងជាហូរហែចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨​មក។ លោក​​ថា មកដល់ពេលនេះ ទម្រង់នៃអំពើហិង្សាប្រហាក់ប្រហែល​​គ្នានេះបានកើតឡើង​លើសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង សរុបជាង៣០ករណីហើយ ដែលថា ភា​​គ​ច្រើន​​ជ​ន​រងគ្រោះ​ ​ត្រូវគេ​វាយសំ​ដៅ​ក្បាល ក្នុងនោះជិត១០ក​រណីធ្ងន់ធ្ងរ ខ្លះពិការរហូតបច្ចុ​ប្បន្ន តែ​ចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់គ្មានជនដៃដល់ណាម្នាក់ត្រូវបាន​នាំខ្លួន​មកផ្ដន្ទាទោស​ទេ ទោះសំណុំរឿង​ជន​រងគ្រោះ​ប្ដឹងដល់ដៃតុលាការហើយខ្លះហើយ​ក្តី។

​លោកថា៖​ «អ្នក​ខ្លះគាត់អាចពិការ​មួយ​ជីវិត អ្នក​ខ្លះក៏មាន​របួសស្នាមយូរអង្វែងទើបជា ហើយអ្នកខ្លះអាចប៉ះពាល់ដល់បញ្ហាខួរក្បាលទៀត ព្រោះដោយសារជនដែលវាយហ្នឹង ភាគច្រើនសំដៅរកក្បាលដែលជាកន្លែង​ដែល​ស្លាប់​ហ្នឹង»។

​ករណីនេះ មានការ​ចោទជា​សំណួរ​ថា តើមានអ្វីនៅពីក្រោយចំពោះ​ហិង្សាផ្ទួ​នៗលើសកម្មជននយោបាយជំទាស់?

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី យល់ថា រូបភាពនៃការព្រួតគ្នាវាយទៅលើសកម្ម​ជននយោបាយតាមដងផ្លូវជាថ្មីទៀតនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា ការគំរាមកំហែងខាងនយោបាយទៅលើក្រុមអ្នកន​យោបា​​យជំទាស់នៅតែបន្តកើតឡើង ហើយថា ទម្រង់នៃអំពើហិង្សានេះអាចនឹងធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀតទៅថ្ងៃខាងមុខ បើជនដៃដល់មិនត្រូវបានចាប់ខ្លួនមកផ្តន្ទាទោស។

លោក ពិសី យល់ថា រូបភាព​នៃអំពើ​ហិង្សា​ថ្មី​ទៀតទៅលើសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងពេលនេះ ស្របគ្នានឹងលទ្ធផលបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ បង្ហាញ​ថា គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន ដេញ​ពី​ក្រោយ​គណបក្ស​កា​ន់​អំណាច ដែល​ព្រឹត្តិ​ការណ៍នេះ​អាច​ជាការ​បំភិត​បំភ័យនិង​ទប់​ស្កាត់​ការ​ហក់​ឡើង​ប្រជាប្រិយភាពរបស់គ​ណ​បក្សប្រឆាំងនេះទៅថ្ងៃអនាគត។

លោ​កថា៖ «ខ្ញុំឃើញថា ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាហ្នឹងអាចជាការគំរាមកំហែងដល់សកម្មជនក្ដី ដល់អ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំងក្ដី កុំឱ្យងើបឡើងជាទ្រង់ទ្រាយធំ ជាប្រព័ន្ធ ក្នុងការប្រកួតប្រជែងអំណាចនៅឆ្នាំក្រោយហ្នឹង»។

ប៉ុន្តែលោកថា ជម្រើស​នេះមិនចំណេញដល់​ផលប្រយោជន៍ប្រជាធិបតេយ្យទេ ដោយសម្អាងថា ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ គេត្រូវការទីលានប្រកួតមានលក្ខណៈសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ គ្មានការគំរាមកំហែងខាងនយោបាយ។

នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោកស្រី ចក់ សុភាព កត់សម្គាល់ថា កន្លងទៅ ការយាយីទៅលើក្រុម​សមាជិកមកពីគណបក្សជំទាស់ រួមទាំងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និង​អ្នកសារព័ត៌មាន​ខ្លះ បាន​រង​នូវ​ការយាយីតាម​​​ប្រព័ន្ធតុលាការ​ផង និងទម្រង់នៃអំពើហិង្សាផង។ លោកស្រីយល់ថា រូបភាពនៃការលបវាយសមាជិក​បក្សជំទាស់ជាបន្តបន្ទាប់មកនេះ ចង់​មិនចង់ បាន​បង្ហាញ​នូ​​វ​ទម្រង់​វាយប្រហារខាងនិន្នាការនយោបាយ និងបង្កើត​នូវ​​វប្បធម៌និទណ្ឌភាព បើអា​ជ្ញាធរ​មិន​ខ្នះ​​ខ្នែ​ងដើម្បី​ស្វែងរកអ្ន​ក​​ពាក់ព័ន្ធយក​មកផ្តន្ទាទោស​ទេនោះ។

លោកស្រីថា៖ «អ៊ីចឹងកន្លែងនេះត្រូវចាប់ផ្ដើម​ថា ត្រូវធ្វើ​យ៉ាង​ម៉េច​ចំពោះការប្ដេជ្ញាចិត្តលុបបំបាត់​វប្បធម៌​និ​ទណ្ឌភាព តាមរយៈការព្យាយាមស៊ើបអង្កេត​ ព្យាយាម​រក​ជនដៃដល់ ដើម្បីយកមកផ្ដន្ទាទោស ដើម្បីបង្ហា​ញ​​ពី​​គំរូ​ភាពលុបបំបាត់វប្បធម៌និទណ្ឌភាពកន្លងមកនេះ»។

អ្ន​​ក​ឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះយល់​ថា បើទម្រង់ប្រហាក់ប្រហែលនេះមិនត្រូវបានលុបបំបាត់ទេ នោះ​ជារូប​ភា​​​ពគំរាមកំហែងទៅដល់សិទ្ធិពលរដ្ឋ ក្នុងការចូលរួមជីវភាពនយោបាយ និងរា​រាំងដល់ការចូលរួមយ៉ាង​សកម្ម​ក្នុងការជំរុញលំហប្រជាធិបតេយ្យ។ តែយ៉ាងណា លោកស្រីផ្តល់ជាយោបល់ថា ដើម្បីពង្រឹងនីតិរដ្ឋ​ឈានទៅលុបបំបាត់និទណ្ឌភាពបាន​ ទាល់​តែអា​​ជ្ញាធរ​ពាក់​ព័ន្ធ​មានទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់ចំ​ពោះ​​​​​ព​លរដ្ឋគ្រប់រូប និងធានាយុត្តិធម៌ជូនពួកគេប្រកបដោយទំនុកចិត្ត ។

លោកស្រីថា៖ «បើយើងអាចធ្វើបែបនេះបាន ហើយបង្ហាញនូវគំរូភាពថា ជនល្មើសទាំងឡាយពីករណីវា​យ​​​ប្រហារហ្នឹងត្រូវ​បាន​នាំយក​មក​កាត់​ទោស​ អ៊ីចឹងអាហ្នឹងហើយដែលយើងអាចចូលរួមលុបបំបាត់វប្បធម៌និទណ្ឌភាព​បាន»។

តែយ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ លោក ខៀវ សុភ័គ យល់ឃើញ​ផ្សេង​ពី​នេះ ដោយអះអាងថា ការដែល​អាជ្ញាធរ​បាត់ដានក្នុងការស្វែងរកជនដៃដល់មកផ្តន្ទាទោស មកពីជនរងគ្រោះ​មិនសហការជាមួយអាជ្ញាធរ​ក្នុងការដា​​ក់ពាក្យបណ្ដឹង ឬផ្ដល់ភស្តុតាងជាដើម តែគណបក្សប្រឆាំងបែរជាកេងចំណេញករណីនេះ តាម​រយៈធ្វើលិ​ខិតប្រកាសថា រឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើងជារឿងនយោ​បាយ។

លោកថា៖ «យ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែន​រកមិនឃើញហ្នឹង យើងចោលទេ! យើង​នៅតែទទួលអ៊ីចឹង! យើងមានការសោកស្ដាយណាស់ ព្រោះជាពលរដ្ឋយើង ហើយក៏ជាកាតព្វកិច្ចរបស់សមត្ថកិច្ចយើងការពារពលរដ្ឋអ៊ីចឹង​ដែរ។ វាមិនល្អទេៗ ធ្វើឱ្យសង្គមយើងមិនល្អ សុំឱ្យទាំងអស់គ្នាឈ្លោះគ្នា​តែក្នុងហិបឆ្នោតទៅបានហើយ»។

ទម្រង់​នៃអំពើហិង្សាប្រហាក់ប្រហែលនេះដែរ ទៅលើសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ បានកើតឡើងលើលោក ពួក ចិន្តា​ អតីត​ប្រធានកង​អង្គរក្សលោក សម រង្ស៊ី ​ដែល​ជន​មិន​ស្គាល់​អត្ត​សញ្ញាណ​បាន​លបវាយ​ពីក្រោយ​បណ្ដាល​ឱ្យរងរបួសក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ ​​នៅ​ពេល​អង្គរក្សរូបនេះ​​ដើរ​ត្រលប់មក​​ពីផ្សារ​​ម្នាក់​ឯង ​បម្រុងទៅផ្ទះលោក សម រង្ស៊ី នៅ​សង្កាត់ចាក់អង្រែលើ រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ។​

នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំដដែល អតីតចៅ​សង្កាត់កោះដាច់ ​មកពី​គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ​​ដែល​តុលាការរំលាយ លោក ស៊ិន បូណា ត្រូវជន​មិនស្គាល់មុខ ២នាក់ ធាក់​ផ្ដួល​ម៉ូតូ និង​​យក​ដំបង​ដែក​ដេញ​​វាយ​សំពង​​រហូត​​បាក់​​ដៃ​​ឆ្វេង​​ ពេលលោក​កំពុង​ជិះ​ម៉ូតូ​​តាម​ផ្លូវ​ជាតិលេខ​៦A ម្ដុំវត្ត​កៀនឃ្លាំង ស្ថិត​ក្នុង​សង្កាត់​ជ្រោយចង្វារ​។​

កាលពីថ្ងៃទី​២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ​លោក ខៀវ ឌីន អតីតក្រុមប្រឹក្សា​​សង្កាត់កាកាបទី១ ខណ្ឌ​ពោធិ៍សែនជ័យ ត្រូវបានគេលបវាយ​ឱ្យ​​រង​របួសក្បាល ដេរចំនួន១០ថ្នេរ​។

លោក ប៉ិច ពិសី ដែលជាអ្នកឃ្លាំមើល​សង្គមមួយរូបដែរនោះ យល់ថា បើយុត្តិធម៌សង្គមមិនត្រូវបានធានា ការយាយីទៅលើសកម្មជននយោបាយមិនត្រូវ​បាន​ទប់​ស្កាត់ ហើយដំណើរ​ឆ្ពោះទៅកាន់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ ជោកជាំដោយបញ្ហា នោះនឹង​ត្រូវបាន​គេវាយតម្លៃថា​ រដ្ឋាភិបាលកើតក្រោយការបោះឆ្នោត មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈរបស់ពលរដ្ឋនោះទេ ដែលបញ្ហា​នេះ កម្ពុជាប្រឈមនឹងការខាតបង់ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យនយោបាយ។

លោ​កថា៖ «សង្គមប្រជាធិបតេយ្យ យើងត្រូវមានសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ហើយ​មានការរៀបចំក្បាលម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំជាតិមួយដែលចេញពីឆន្ទៈរាស្ត្រដែលផ្តល់ទំនុកចិត្ត។ អ៊ីចឹង [បើមិនដោះស្រាយ] ប្រយោជន៍ជា​តិ ខាតទាំងដំណើរនៃការដឹកនាំរដ្ឋតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ការលូតលាស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ហើយកា​រ​ធានាបាន​ពីយុត្តិធម៌សង្គម វាអាចប៉ះពាល់»៕

ចែករំលែកព័ត៌មាន
រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ

ចុះឈ្មោះទទួលព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានវីអូឌី
តាមដានព័ត៌មាន វីអូឌី

VODEnglish.news

VODEnglish.news

Everybody Well-Informed, Everybody Empowered