អ្នកមានបទពិសោធន៍ខាងព្រំដែន លោក អ៊ុំ សំអានបង្ហាញភស្តុតាងផែនទីថ្មីមួយទៀត របស់ អ្នកជំនាញព្រំដែន នាសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម ដែលមន្ត្រីជំនាញព្រំដែននាសម័យនោះ គឺលោក ស៊ាន ប៉េងសែ បានចងក្រង និងបញ្ជាក់ថា កោះគុតជារបស់ខ្មែរ ខណៈកោះនេះថៃកំពុងគ្រប់គ្រង។
ការបង្ហាញនេះ ចំពេលដែលមេដឹកនាំខ្មែរគ្រួសារហ៊ុន គ្រងអំណាចជាង ៤ទសវត្សរ៍ ទៅនេះ នៅរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ មិនប្តឹងករណីកោះគុត ទៅតុលាការអន្តរជាតិ ដើម្បីទាមទារ ទោះថៃកំពុងគ្រប់គ្រងទាំងស្រុង។
លោក អ៊ុំ សំអាន ឱ្យដឹងនៅថ្ងៃ ទី៦ ខែធ្នូ នេះថា បើតាមសៀវភៅព្រំដែនដែលចងក្រងដោយអតីតប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជា នៅប្រទេសបារាំង លោក ស៊ាន ប៉េងសែ យ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាលនៃកោះគុត ជារបស់កម្ពុជា។
លោកបន្តថា សៀវភៅនេះសរសេរថា «ព្រំប្រទល់ រវាងប្រទេសឥណ្ឌូចិន(កម្ពុជា) និងសៀម ចាប់ផ្តើមពីមាត់សមុទ្រ ចំត្រង់ចំណុចមួយនៅពីមុខកោះគុត ហើយកាត់ត្រង់ទៅលើកំពូលខ្ពស់ជាងគេបំផុត»។
ប្រភពនោះសំអាងថា លោក ស៊ាន ប៉េងសែ ជាបិតាព្រំដែនសមុទ្រកម្ពុជា និងជាអ្នកជំនាញព្រំដែនទី២របស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីបិតាព្រំដែនកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត សារិន ឆាក។
សម្រាប់លោក អ៊ុំ សំអាន លោក ស៊ាន ប៉េងសែ ជាវិស្វករ ជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល និងជាអតីតប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជានៅប្រទេសបារាំង គាត់ជាអ្នកគូសផែនទីសមុទ្រកម្ពុជាចំនួនជិត ១០ផ្ទាំង ក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម (សម័យសម្តេចសីហនុ) និងសម័យលោក នល់ ណុល។
ផែនទីទាំងនេះ ភ្ជាប់នឹងក្រិត្យស្តីពីខ្ពង់រាបដែនសមុទ្រកម្ពុជារបស់លោក លន់ ណុល ចុះថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧២។ លោក ស៊ាន ប៉េងសែ បានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០១៨។
លោក អ៊ុំ សំអាន គូសបញ្ជាក់ថា ការបន្តបង្ហាញភស្តុតាងនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ប្រាប់ពលរដ្ឋឱ្យដឹងថា កោះគុតជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្មែរ ខណៈគ្រួសារហ៊ុនរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ មិនប្តឹងកោះគុតទៅតុលាការអន្តរជាតិ។
លោកថា៖ «លោក ស៊ាន ប៉េងសែ គាត់ជាអ្នកជំនាញព្រំដែន ហើយបើគិតទៅតាមផែនទីដែលគាត់គូសហ្នឹង គឺបញ្ជាក់ថាកោះគុតជារបស់កម្ពុជាផងដែរ ព្រោះដែលគាត់គូសហ្នឹង ព្រំដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជា និងថៃដើរតាមចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃកោះគុត ហើយចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃកោះគុតហ្នឹង យ៉ាងហោចណាស់យើងបានពាក់កណ្តាលនៃកោះគុត ហើយអ្វីដែលគាត់គូសផែនទីសមុទ្រនឹង គឺសំអាងទៅលើសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ ហើយនិងអនុសញ្ញាទីក្រុងហ្ស៊ឺណែវឆ្នាំ១៩៥៨ ស្តីពីខ្ពង់រាបបាតសមុទ្រ»។
លោកបន្តថា ទឹកដីកម្ពុជានឹងបន្តបាត់បង់បន្ថែមទៀត ក្រោមស្នាដៃគ្រួសារហ៊ុន បើពលរដ្ឋខ្មែរស្នេហាជាតិនៅតែខ្លាចរអា មិនហ៊ានងើបរើបម្រះទាមទារឱ្យគ្រួសារនេះប្តឹងករណីកោះគុត ទៅតុលាការអន្តរជាតិ។
លោកថា៖ «គ្រួសារហ៊ុនមិនអើពើកោះគុត ហ្នឹងដោយសារលោក ហ៊ុន សែន គាត់បានកាត់កោះគុតទៅឱ្យថៃតាម MOU តាំងពីឆ្នាំ២០០១ ម្ល៉េះ អញ្ចឹងហើយបានជាទាំងឳ ទាំងកូន មិនហ៊ានប្រកាសថាកោះគុតជារបស់កម្ពុជាទេ ក៏ប៉ុន្តែដូចដែលខ្ញុំថាចឹងគាត់អត់ទាន់ហ៊ានប្រកាសការកាត់កោះគុតជាផ្លូវការទៅឱ្យថៃនោះទេ ព្រោះដូចដែលគាត់បានប្រាប់អតីតរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃចឹង ថាកុំទាន់អាលប្រកាស បើសិនជាប្រកាស អាចមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា ហើយខ្លាចប្រជាពលរដ្ឋបះបោរ»។
បន្ថែមពីនេះ សកម្មជនគណបក្សប្រឆាំងដែលលោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសប្រមាញ់ចាប់ខ្លួន គឺលោក ផន ផាន់ណា និយាយប្រាប់ វីអូឌី នៅថ្ងៃនេះថា គ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន គ្មានឆន្ទៈការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់ដូនតាទេ ដែលលោកបារម្ភថា កោះគុតនឹងធ្លាក់ក្នុងដៃប្រទេសថៃរហូត បើគ្មានចរន្តដាក់សម្ពាធមេដឹកនាំឱ្យប្រើយន្តការអន្តរជាតិ ដើម្បីទាមទារត្រឡប់មកវិញទេនោះ។
លោកថា៖«យើងឃើញថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន ទឹកដីកម្ពុជាយើងឃើញថាបាត់ទាំងស្រស់ៗដូចជាបាត់ក្នុងទឹកដីកោះត្រល់យើងឃើញជាគំរូមួយហើយ ដែលមានសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែមឆ្នាំ២០០៥ ហ្នឹងគឺយើងធ្វើឱ្យបាត់បង់កោះត្រល់ហ្នឹង ហើយដូចជាមានករណីដោះដូរដីតាមព្រំដែនអីជាដើមហ្នឹង យើងឃើញថាភាគីកម្ពុជាយើងបាត់បង់ទឹកដីតាមព្រំដែនជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រការ៉េ»។
ឆ្លើយតបនឹងរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន និយាយប្រាប់ វីអូឌី ថា ក្រុមអ្នកទាមទារករណីកោះគុត ជាក្រុមឧទ្ទាមក្រៅច្បាប់ដែលយកករណីកោះគុតធ្វើជានយោបាយចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់។
លោកបន្តថា បញ្ហាកោះគុតរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរកំពុងចចារគ្នា ស្វែងរកដំណោះស្រាយរួម ដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហាប្រឈមមុខដាក់គ្នា ឬមើលមុខគ្នាមិនចំ ដូច្នេះលោកថាកុំបញ្ឆេះកំហឹងឱ្យផ្ទុះសង្រ្គាម។
លោកថា៖ «ខ្ញុំចោទប្រកាន់តែម្តង ក្រុមឧទ្ទាមក្រៅច្បាប់ ខ្លួនឯងរត់ចោលស្រុក បានជាខ្លួនឯងហ្នឹងក្បត់ជាតិហើយ អត់មានគិតពីទឹកដីទេ ហើយឥឡូវខ្លួនឯងទៅរស់នៅក្រៅប្រទេស ខ្លួនឯងអាងតែនិយាយបានតាមអំពើចិត្ត អាហ្នឹងខ្លួនចេះតែចោទប្រកាន់មកលើរាជរដ្ឋាភិបាល»។
ដោយឡែក ប្រធានក្រុមឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ថា ការមិនអើពើប្តឹង ករណីកោះគុតទៅតុលាការអន្តរជាតិ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា មេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុនគ្មានឆន្ទៈការពារកោះគុតនោះទេ។
លោកបន្តថា កម្ពុជាមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីប្តឹងទៅអន្តរជាតិទាមទារកោះគុតពីថៃ ដូច្នេះការគំរាមផ្ទុះសង្រ្គាមជាមួយប្រទេសជិតខាង ជាលេសមេដឹកនាំចង់បិទបាំងកំហុសខ្លួនកាត់ដីឱ្យបរទេសប៉ុណ្ណោះ។
ម្យ៉ាងវិញទៀតលោកថា នេះជាយុទ្ធសាស្រ្តទុច្ចរិតរបស់មេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុន ចង់បម្រើមហិច្ចតាឈ្លានពានរបស់បរទេសលេបទឹកដីរបស់ដូនតា ដើម្បីការពារអំណាចផ្តាច់ការ តត្រកូលរបស់ខ្លួន។
លោកថា៖ «មេដឹកនាំ ដែលគិតតែពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីការពារអំណាចហ្នឹង ពឹងពួកបរទេសជិតខាងហ្នឹងឱ្យមកជួយការពារដែរ គឺការពារអំណាចខ្លួនហ្នឹង ដល់ពេលឱ្យគេជួយការពារអំណាចខ្លួនឯង ជៀសមិនផុត គឺត្រូវកាត់ឆ្វៀលទឹកដីព្រំដែនរបស់ជាតិហ្នឹង ទៅឱ្យជនបរទេសជិតខាង»។
បន្ថែមពីនេះ លោក ម៉ែន ណាត ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារ ហ៊ុន ត្រូវតែប្តឹងករណីកោះគុតទៅតុលាការអន្តរជាតិដើម្បីការពារទឹកដីរបស់ដូនតា និងត្រូវដោះលែងពលរដ្ឋខ្មែរដែលឈឺឆ្អាលពីបញ្ហាបូរណភាពទឹកដីឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីបង្ហាញពីឆន្ទះការពារបូរណភាពទឹកដី ដូចមានចែងក្នុរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
លោកសង្គត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាបូរណភាពទឹកដី ជាអាយុជិវិតជាតិ ដែលអ្នកនយោបាយត្រូវបង្ហាញតម្លាភាព រាល់ការកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ត្រូវមានការឯកភាពជាតិ បើពុំនោះទេ វានឹងបន្សល់ទុកជម្លោះពូជសាសន៍ តជំនាន់ ដែលជាហេតុបង្កវិនាសសកម្មដល់ប្រទេសជាតិ។
កោះគុតស្ថិតនៅខេត្តកោះកុង មានផ្ទៃក្រឡាប្រមាណ ១០៥គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានបណ្តោយប្រវែង ២៥គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹង ៩គីឡូម៉ែត្រ។
មាត្រា៥៥ ចែងថា សន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងឡាយណាដែលមិនស្របនឹងឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី អព្យាក្រឹតភាព និងឯកភាពជាតិរបស់កម្ពុជា ត្រូវលុបចោល។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្តេជ្ញារក្សាការពារឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី អនុវត្តនយោបាយបង្រួបបង្រួមជាតិ ដើម្បីការពារឯកភាពជាតិ។
យោងតាមសៀវភៅភូមិវិទ្យាកម្ពុជា មានចំណងជើងថា ភូមិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជាដែលត្រូវបានបោះពុម្ពអំឡុងឆ្នាំ២០១៥ បានបញ្ជាក់នៅក្នុងជំពូក១ ដោយបង្ហាញលើផែនទីថា កោះគុត គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្មែរ។
អ្នកវិភាគនយោបាយ លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ សរសេរសារលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា កម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់យន្តការដោះស្រាយការរំលោភយកកោះគុតពីភាគីថៃ ដោយប្រើប្រាស់មាត្រា៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។
បើតាមមាត្រា៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀង២៣តុលា បញ្ជាក់ថា បើមានការ គំរាមកំហែងរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា បណ្តាភាគីក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវពិគ្រោះជាបន្ទាន់ដើម្បីអនុម័តរាល់វិធានការសមស្រប ដើម្បីដោះស្រាយរាល់ការរំលោភទាំងនេះតាមមធ្យោបាយសន្តិវិធី។
វិធានការដោះស្រាយ រួមមាន រាយការណ៍ទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសសហប្រជាជាតិ ឬប្រើប្រាស់មធ្យោបាយដំណោះស្រាយនូវទំនាស់ដោយសន្តិវិធី យោងតាមមាត្រា៣៣ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធក៏អាចសុំការឧបត្ថម្ភពីសហប្រធាន នៃសន្និសិទប៉ារីសស្តីពីកម្ពុជា រួមមានប្រទេសបារាំង និងប្រទេសឥណ្ដូណេស៊ីផងដែរ។
ជាងនោះទៅទៀត ក្នុងករណីរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវស្នើដល់អង្គការមានសមត្ថកិច្ចនៃអង្គការសហប្រជាជាតិអោយចាត់វិធានការដទៃទៀត ដែលសមស្របដើម្បីទប់ស្កាត់ និងលុបបំបាត់ការរំលោភបំពានស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិដែលពាក់ព័ន្ធ។
បើតាមលោក បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ម្ចាស់ហត្ថលេខីទាំង ១៨ប្រទេស ដែលជាសាក្សី នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ រួមទាំងប្រទេសថៃផង ត្រូវទទួលស្គាល់ និងគោរពគ្រប់បែបយ៉ាងទាំងអស់ ដល់អធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យ បូរណភាព និងភាពមិនអាចរំលោភបាននៃដែនដី អព្យាក្រឹតភាព និងឯកភាពជាតិកម្ពុជា។ ដោយឡែក ក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា ៤៤០ ចែងថា «អំពើប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេស ឬភ្នាក់ងារបរទេស នូវដែនដីជាតិទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែក ជាអំពើក្បត់ជាតិ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត»៕
ដោយ៖ លោក ប៉ុល សម្បត្តិ
