រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម ហាក់បានស្តីបន្ទោសកសិករមួយចំនួន ដែលបានតវ៉ាត្អូញត្អែរ ពិវិបត្តិទីផ្សារលក់ផលិតផលដែលធ្វើឱ្យពួកគេលក់បានតម្លៃថោក ប្រឈមនឹងបញ្ហាជីវភាព ដែលជាដើមហេតុជំរុញឱ្យគេសម្រេចធ្វើចំណាកស្រុកទំាងគ្រួសារទៅរកការងារនៅប្រទេសជិតខាង ដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហាអត់ឃ្លាន។
តាមរយៈវីដេអូខ្លីមួយ នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បង្ហាញពីសកម្មភាពកសិករពង្រាយបាវស្រូវបិទផ្លូវមួយខ្សែស្ថិតក្នុងស្រុកមោងឬស្សី ខេត្តបាត់ដំបង បានពួកគាត់លើកឡើងថា តម្លៃស្រូវបានធ្លាក់ថ្លៃពីជាង ១ពាន់រៀល មកនៅត្រឹម ៧០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។
បញ្ហានេះ កសិករថា ខ្លួនខាតបង់ច្រើន មិនអាចទូរទាត់នឹងថ្លៃជី កម្លាំងពលកម្ម និងសងបំណុល ខណៈកសិករខ្លះត្រូវខ្ចីបុលគេ ឬជួលស្រែគេដើម្បីដាំដុះ។
ករណីនេះ ប្រភពនោះ បានអំពាវនាវដល់ក្រសួងកសិកម្ម ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យតម្លៃស្រូវឡើងថ្លៃវិញ ដើម្បីជួយលើកកម្ពស់ដល់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ។
អ្នកស្រីថា៖ «សូមឱ្យក្រសួងកសិកម្ម ជួយដោះស្រាយផលដំណាំស្រូវឱ្យនាងខ្ញុំផង បើសិនជាស្រូវថោក ខ្ញុំនឹងវេចបង្វេចនាំកូនទៅធ្វើខ្ញុំគេ នៅស្រុកថៃហើយ ខ្ញុំមិនអាចនៅបានទេ។ ស្រែជួលគេក្នុងមួយហិកតាមួយលានរៀល ជីមួយការ៉ុង ១០ម៉ឺនទៅ១៥ម៉ឺនរៀល ឈ្នួលច្រូតមួយហិកតា ៣០ម៉ឺនរៀល ហើយចុះឱ្យខ្ញុំយកទៅដោះស្រាយអី សូមអស់លោកក្រសួងកសិកម្ម ចុះជួយមើលតម្លៃស្រូវផង ហើយជួយដាក់តម្លៃស្រូវ ឧទាហរណ៍ថាបើដាក់មួយគីឡូ ១ពាន់រៀល ឱ្យនៅតម្លៃត្រឹម១ពាន់ហ្នឹងហើយ កុំឱ្យបានតែមួយថ្ងៃ បានតែពីរម៉ោង អស់លោកទម្លាក់ចុះ ៦លេខ ៧លេខ តើឱ្យខ្ញុំកសិករយកទៅដោះស្រាយបំណុលគេម៉េចរួច»។
ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ឌិត ទីណា បានពន្យល់ថា បញ្ហានេះមកពីកសិករផលិតពូជស្រូវអូអឹម(OM)ដែលលោកថាជាតម្រូវការទីផ្សារនៅប្រទេសវៀតណាម មិនមែនជាតម្រូវការរបស់កម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យឈ្មួញមានឱកាសទម្លាក់ថ្លៃ។
យ៉ាងណា លោកថា សម្រាប់ប្រភេទស្រូវសែនក្រអូបដែលជាតម្រូវការរបស់កម្ពុជា ដែលក្រសួងបានណែនាំនោះ គ្មានការធ្លាក់ថ្លៃនោះទេ ហើយបើមានបញ្ហាក៏រដ្ឋាភិបាលអាចសង្គ្រោះបានដែរ។
លោកថា៖ «អ្នកដែលនិយាយរឿងស្រូវធ្លាក់ថ្លៃហ្នឹង មិនដែលបានបញ្ជាក់ថាប្រភេទស្រូវណាធ្លាក់ថ្លៃនោះទេ ហើយយើងអ្នកធ្វើស្រូវមែនទែន យើងចែកគ្នាដាច់ណាស់ ប្រភេទស្រូវសែនក្រអូប ប្រភេទស្រូវអង្ករស ប្រភេទស្រូវអ៊ីអ៊ែរ ស្រូវស្រាលដែលយើងធ្វើលក់ ហើយស្រូវធ្វើលក់នេះ ដោយសារមួយរយៈនេះយើងធ្វើលក់ទៅវៀតណាមច្រើន អញ្ចឹងការលក់ស្រូវវាអាស្រ័យទៅលើទីផ្សារវៀតណាម»។
កសិករដាំដំណាំស្រូវមួយរូបទៀត នៅខេត្តស្វាយរៀង អ្នកស្រី ម៉ែន ដាវី ធ្លាប់ប្រាប់វីអូឌីកាលពីខែចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ដែរថា តម្លៃស្រូវប្រភេទបាយទន់បានធ្លាក់ចុះពី ១២០០រៀលក្នុងមួយគីឡូ មកនៅតែជាង ៩០០រៀលក្នុងមួយគីឡូប៉ុណ្ណោះ។
អ្នកស្រីបន្តថា ការចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃស្រូវរបស់កសិករនេះ បានកើតមានរយៈពេលជាង ១ខែមកហើយ ក្រោយពេលដែលរដូវប្រមូលផលបានចូលមកដល់ ដែលការណ៍នេះ អ្នកស្រីថាពុំអាចទូទាត់ថ្លៃចំណាយលើជី ការភ្ជួររាស់ និងកម្លាំងពលកម្មបាននោះទេ។
អ្នកស្រីបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលទប់ស្កាត់ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃស្រូវនេះកុំឱ្យស្ថិតនៅក្រោម ១ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូ ដែលអ្នកស្រី យល់ថា តម្លៃប៉ុននេះទើបអាចសមរម្យសម្រាប់កសិករ។
ទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសអង្គការសាមគ្គីភាពកសិករ លោក ឌី គន្ធា និយាយថា ការបកស្រាយរបស់ក្រសួងកសិកម្មប្រៀបបាននឹងការស្តីបន្ទោសកសិករ ដែលបញ្ជាក់ពីកង្វះការទទួលខុសត្រូវ ក្នុងនាមមន្ត្រីដែលស៊ីប្រាក់ខែកសិករ ។
លោកថា៖ «អ្វីដែលគាត់ឆ្លើយតបគ្រាន់តែជាការលើកឡើងដែលមិនទទួលស្គាល់ជំងឺរបស់កសិករនោះឡើយ។[…]ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំអះអាងបែបហ្នឹង ? បើដឹងថាពូជហ្នឹងខុសហើយហេតុអីបានជាគាត់មិនមានយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយជាមួយនឹងតំណាងកសិករនៅតាមសហគមន៍នៅតាមមូលដ្ឋានឱ្យបានទូលំទូលាយទាំងខេត្តនិងរាជធានីតែម្តងទៅ។ អីចឹងទាំងអស់នេះជាទំនួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលយើងទាំងអស់គ្នាស៊ីប្រាក់ខែកសិករ ហើយយើងមិនបម្រើឆ្នាំងបាយកសិករ នៅពេលកសិករជួបវិបត្តិស្រូវអង្ក ឬក៏ជំងឺកសិករ បែរជាយើងមិនបានដើរតួនាទីជាដុកទ័រសង្គម ដើម្បីនាំគ្នាទៅព្យាបាលជំងឺកសិករ»។
សម្រាប់ លោក ឌី គន្ធា ដើម្បីព្យាបាលជំងឺកសិករ រដ្ឋាភិបាលត្រូវដើរតួនាទីធ្វើជាវេជ្ជបណ្ឌិតដ៏វ័យឆ្លាតប្រកបដោយជំនាញ ដែលមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមកពីអន្តរក្រសួង រួមទាំងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធថ្នាក់ក្រោមជាតិត្រូវរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីគាំទ្រនិងឆ្លើយតបទៅនឹងផលិតផលស្រូវអង្ករកម្ពុជា ត្រូវរៀបចំការគ្រប់គ្រង និងកាត់បន្ថយនូវហានិភ័យនៃវិបត្តិទីផ្សារស្រូវអង្ករកម្ពុជា ហើយរដ្ឋាភិបាលត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវ ចំពោះឆ្នាំងបាយកសិករ ។
លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាល ក៏ត្រូវបង្ហាញឆន្ទៈនយោបាយ និងការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយដើរតួនាទីជាវេជ្ជបណ្ឌិតសង្គម ដើម្បីព្យាបាលជំងឺកសិករ និងត្រូវរៀនសូត្រ ពីគម្រូជោគជ័យរបស់ប្រទេសជិតខាង ដែលប្រទេសគេ មិនដែលធ្វើឱ្យកសិកររងទុក្ខពីការប្រកបរបរកសិកម្មនេះ។
បញ្ហាគ្មានទីផ្សារសម្រាប់លក់ផលិតផលកសិកម្មក្នុងតម្លៃសមរម្យនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញពាក់ព័ន្ធ បានលើកឡើងថា បានក្លាយទៅជាវិបត្តិសង្គមធំមួយ ដែលធ្វើឱ្យកសិករខ្មែរងើបមុខមិនរួច ថែមទាំងធ្លាក់ខ្លួនជំពាក់បំណុលធនាគារ និងត្រូវចំណាកស្រុកផងដែរ។
ពួកគេបន្តថា ការបន្សល់ទុកវិបត្តិទីផ្សារ សម្រាប់កសិករ វាមិនត្រឹមតែគំរាមកំហែងជីវិតកសិករ ធ្វើឱ្យពួកគេរួមរឹតដោយបំណុលប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបរាជ័យរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ លើការអនុវត្តកម្មវិធីនយោបាយ និងមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ច តបតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
កម្មវិធីគោលនយោបាយ ជាអាទិភាព ៦ចំនុច សំខាន់របស់រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិថ្មី ក៏មានផងដែរ ត្រង់ចំនុចទី៥ ដែលបានដាក់ចេញ សំដៅដល់ការលើកស្ទួយជីវភាពកសិករ តាមរយៈលើកស្ទួយផលិតកម្ម រកទីផ្សារ និងរក្សាលំនឹងថ្លៃកសិផលសំខាន់ៗ ក្នុងកម្រិតសមរម្យជាដើម។
ដោយឡែក មាត្រា ៦២ និង៦៣ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ចែងថា រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ ជួយដោះស្រាយមធ្យោបាយផលិត ការពារថ្លៃផលិតផល ជូនកសិករ សិប្បករ និងជួយរកទីផ្សារលក់ផលិតផល។ រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់គ្រប់គ្រងទីផ្សារ ជួយឱ្យជីវភាពរស់នៅ របស់ប្រជាពលរដ្ឋ មានកម្រិតសមរម្យ៕
