គិតមកដល់ពេលនេះ សំណុំរឿងនៃបទឧក្រិដ្ឋលើអតីតតំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ បានបន្តអូសបន្លាយប្រមាណជា២០ថ្ងៃមកហើយ ហើយជនសង្ស័យដែលជាជនជាតិខ្មែរ២នាក់ ជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងរឿងក្តីព្រហ្មទណ្ឌនេះ នៅមិនទាន់បានបញ្ជូនទៅតាមការស្នើសុំពីភាគីថៃនៅឡើយទេ។
ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ ត្រូវបានមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់គណបក្សដែលមានសំឡេងជំទាស់ អះអាងថា មូលហេតុ នៃភាពស្ងប់ស្ងាត់នេះ ក៏ព្រោះតែការបាញ់សម្លាប់មនុស្ស នៅចំថ្ងៃ៧មករា គឺវាជាប់ទាក់ទងផលប្រយោជន៍រវាងរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋាភិបាល។
ក្រោយពីមានប្រតិកម្មជាលើកដំបូងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ទាប់ពីមានអំពើបាញ់ប្រហារកើតឡើង ទាំងក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ បានបន្តរក្សាភាពទ្រឹងរបស់ខ្លួន ក្នុងរឿងក្តីនេះ។
ថ្លែងពីខេត្តពោធិ៍សាត់ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្រៅពីស្តីបន្ទោសទៅលើអ្នករិះគន់ហើយ ក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាល ដែលលោកកំពុងដឹកនាំ គឺមិនបានឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានណាមួយ ចំពោះការស្នើពីភាគីថៃថាត្រូវបញ្ជូន ឬមិនបញ្ជូនឈ្មោះ លី រតនរស្មី និងពេជ្រ គិមស្រ៊ិន ដែលជាប់ទាក់ទងក្នុងសំណុំរឿងនេះទេ។
ចំណែកលោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ នៅថ្ងៃនេះវិញ បានបញ្ជាក់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកថា អ្នកដែលបញ្ជាឱ្យបាញ់សម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា គឺក្រៅពីលោក ហ៊ុន សែន ហើយ អ្នកបញ្ជានៅពីក្រោយម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ឃ្លាំង ហួត ក៏ជាមេគំនិតដ៏សំខាន់ណាស់ដែរនៅក្នុងរឿងក្តីនេះ។
តាមរយៈរូបភាពប៉ុន្មានសន្លឹកដែលលោក សម រង្ស៊ី បានភ្ជាប់ក្នុងនោះ មានលោក ឃ្លាំង ហួត តួនាទីសព្វថ្ងៃ ជាអភិបាលរងក្រុងភ្នំពេញ ដែលបានឈរថតជាមួយក្រុមគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដោយមេបក្សជំទាស់រូបនេះ ចោទប្រកាន់ថា គឺជាមេឃាតករម្នាក់ទៀត ដែលបានចូលរួមឱ្យមានអំពើបាញ់សម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា។
បន្ថែមពីលើសាររបស់លោក សម រង្ស៊ី នេះ អតីតតំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ មណ្ឌលកំពង់ធំ លោក ម៉ែន សុថាវរិន្រ្ទ និងជាមនុស្សដែលស្និទ្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា តាមពិតទៅជនសង្ស័យឈ្មោះ លី រតនរស្មី និងឈ្មោះ ពេជ្រ គឹមស្រ៊ិន មិនមែនជាមេគំនិតក្នុងអំពើបាញ់សម្លាប់ទេ។ ជននេះគ្រាន់ជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវ និងអនុវត្តបទបញ្ជារបស់មេកើយខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
លោកបន្តថា មេខ្លោងក្នុងរឿងនេះ មិនត្រឹមតែជាប់ពាក់ព័ន្ធគ្រួសារអ្នកធំស្រុកខ្មែរឡើយ រឿងនេះថែមទាំងមានការលូកដៃពីអតីតមេដឹកនាំថែមទៀតផង។ អ្នកនយោបាយរូបនេះ ចោទប្រកាន់ថា អ្នកនយោបាយទាំងពីរនេះ ជាមេគំនិតនាំឱ្យមានអំពើសម្លាប់មនុស្សឆ្លងដែន ក្នុងរឿងនយោបាយនេះកើតឡើង។
លោកថា៖ «សារព័ត៌មានថៃនៅប៉ុស្តិ៍លេខ៨ គេបាននិយាយហើយ ហើយប្រជាពលរដ្ឋថៃគេបាននិយាយគ្រប់គ្នាមានទំនាក់ទងគ្នារវាងលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា និងលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ឃ្លាំង ហួត។ ហើយថារឿងនេះ គឺជាសុទ្ធតែជារឿងដែលំជំពាក់ជំពិនគ្នា ដូចសម្លកំពឹងអញ្ចឹង។ វាជំពាក់ជំពិនគ្នាមែនទែន»។
ជុំវិញរឿងនេះ លោក ហ្សាក់ ប៉ឺឡេ (Jacques Pellet) ឯកអគ្គរាជទូតបារាំងប្រចាំនៅកម្ពុជា លើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន ដែលចេញកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ថា ក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាលបន្តតាមដានរឿងក្តីនេះដោយហ្មត់ចត់។
ថ្លែងនៅចំពោះមុខ លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ក្នុងជំនួបកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា អ្នកការទូតរូបនេះ បញ្ជាក់ជំហរថា រដ្ឋាភិបាលបារាំង នឹងមិនដើរចេញពីការស៊ើបអង្កេត ក្នុងរឿងក្តីទៅលើលោក លិម គិមយ៉ា ដែលជាពលរដ្ឋបារាំង និងជាអតីតសមាជិកសភា កូតាមកពីគណបក្សប្រឆាំងនេះឡើយ។
នេះជាប្រតិកម្មលើកទី២ហើយ បន្ទាប់ពីមានអំពើបាញ់សម្លាប់កើតឡើង ក្រសួងការកិច្ចការអឺរ៉ុប និងការបរទេសបារាំង បានចេញថ្លែងការណ៍ចូលរួមរំលែកទុក្ខ និងថ្កោលទោសចំពោះអំពើមនុស្សឃាតនេះ។ បារាំងបានប្តេជ្ញាដោយបញ្ជាក់ជំហរថា ខ្លួននឹងបន្តតាមដានការស៊ើបអង្កេតដោយយកចិត្តទុកដាក់ ដែលធ្វើឡើងដោយអាជ្ញាធរថៃ ដើម្បីប្រាកដថាអាចស្វែងរកការពិតនៅក្នុងរឿងនេះ ហើយក៏ជាការផ្តល់យុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះដែរ។
ដូចគ្នានឹងជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងនេះដែរ លោក ម៉ែន សុថាវរិន្រ្ទ ឱ្យដឹងថា ទាំងលោក សម រង្ស៊ី និងភរិយាលោក លិម គិមយ៉ា បានដាក់បណ្តឹងនៃបទឧក្រិដ្ឋនេះ ចូលទៅដល់តុលាការបារាំងរួចហើយ ហើយមកដល់ពេលនេះ ស្ថាប័នយុត្តិធម៌របស់ប្រទេសបារាំង ក៏បានបន្តនីតិវិធីសួរនាំម្ចាស់ដើមបណ្តឹង ម្តងជាពីរដងរួចខ្លះហើយដែរ។ លោកបន្តថា ប្រាកដណាស់ តុលាការប្រទេសបារាំង នឹងមិនទុករឿងក្តីនេះចោលឡើយ។
លោកបន្តថា៖ «ច្បាស់ហើយតុលាការប្រទេសបារាំងគេនឹងស៊ើបអង្កេត ហើយចៅក្រមស៊ើបអង្កេត គេទៅសហការជាមួយប្រទេសថៃហើយ។ គេនឹងស៊ើបសួររឿងហ្នឹង ហើយប្រពន្ធលោក លិម គិមយ៉ា អ្នកប្តឹងហើយរដ្ឋាភិបាលបារាំងគេប្តឹងទៀត ក្នុងនាមពលរដ្ឋគេ។ ជាពិសេសលោក សម រង្ស៊ី ក្នុងនាមជាប្រធានបក្សសង្រ្គោះជាតិ ដែលលោក លិម គិមយ៉ា ជាតំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ។ អញ្ចឹងឃើញរឿងនេះវាប្រទាក់ក្រឡាគ្នាខ្លាំងមែនទែន ខាងតុលាការបារាំងក៏គេហៅលោក សម រង្ស៊ី ទៅសួរនាំក្នុងនាមប្រធានគណបក្សហ្នឹងដូចគ្នាដែរ ហើយរឿងហ្នឹងគឺនៅវែងឆ្ងាយមែនទែន »។
សំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ វីអូឌី មិនអាចស្វែងរកការអត្ថាធិប្បាយពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ លោក ឆាយ គឹមខឿន បានទេនៅថ្ងៃនេះ ដោយទូរស័ព្ទចូលជាច្រើនដង តែគ្មានអ្នកទទួល។
ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់អះអាងថា កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករាថា កម្ពុជាពិតជាគ្មានអាថ៌កំបាំងអ្វីនឹងអំពើឃាតកម្មនេះទេ ហើយអាជ្ញាធរកម្ពុជា ក៏បានបញ្ជូនឃាតករ អេកាឡាក់ ផេណយ ទៅឱ្យភាគីថៃវិញភ្លាមៗដែរ ក្រោយបញ្ចប់នីតិវិធីរួច។
បើទោះជាបែបណា សារនយោបាយរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត រងការរិះគន់ពីក្រុមសំឡេងផ្ទុយថា ការចេញមុខឆ្លើយតបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីរដ្ឋាភិបាល និងអាជ្ញាធរកម្ពុជា សម្ងំបាត់មាត់ឈឹង មិនតិចថ្ងៃឡើយ ក្រោយអំពើឃាតកម្មនេះ កើតឡើង ហើយការដែលបញ្ជូនប្រគល់ទៅឱ្យថៃវិញនេះ បន្ទាប់ពីមានការតាមដាន និងស៊ើបអង្កេតដោយគ្មានឱ្យបាត់តម្រុយណាមួយ ពីក្រុមជំនាញស៊ើបអង្កេតថៃ។ ហេតុនេះ កម្ពុជាត្រូវបង្ខំចិត្តបញ្ជូនឃាតករត្រឡប់ទៅវិញ ទាំងរងការរិះគន់ និងដាក់គោលដៅថា មេគំនិតនៃអំពើឃាតកម្មនេះ គ្មានអ្នកផ្សេងណាហ៊ានធ្វើ ក្រៅពីលោក ហ៊ុន សែន និងមន្រ្តីរបស់ខ្លួនឡើយ។
ដោយឡែក ងាកមកសមត្ថកិច្ចថៃឯណេះវិញ ក្រោយបើកការស៊ើបអង្កេតប្រមាណ២សប្តាហ៍ មនុស្ស៤នាក់ ត្រូវបានរកឃើញថា មានជាប់ពាក់ពាក់នឹងរឿងក្តីព្រហ្មទណ្ឌនេះ ក្នុងនោះមានជនជាតិថៃ ២នាក់ និងខ្មែរ ២នាក់។ ស្របពេលភាគីថៃស្នើសុំឱ្យបញ្ជូនជនជាតិខ្មែរ២នាក់ ឈ្មោះ ពេជ្រ គឹមស្រ៊ិន ប្អូនរបស់លោក ពេជ្រ ស្រស់ ប្រធានគណបក្សយុវជនកម្ពុជា និងម្នាក់ទៀតឈ្មោះ លី រតនរស្មី ទៅឱ្យភាគីថៃបន្តនីតិវិធី ភាគីកម្ពុជានៅបន្តលាក់ពួន ជនសង្ស័យទាំងពីរនាក់នេះ ស្ងាត់ឈឹង។
គិតមកដល់ពេលនេះ គ្មានអ្នកណាម្នាក់បានដឹងថា តើជនសង្ស័យដែលអាជ្ញាធរកម្ពុជា ព្យាយាមជួយលាក់បំពួន ហើយក៏ជាអ្នកផ្តល់លុយឱ្យឃាតករឈ្មោះ ឈ្មោះ លី រតនរស្មី និងអ្នកបោះមេឱ្យបាញ់សម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា ឈ្មោះ ពេជ្រ គឹមស្រ៊ិន អនុប្រធានផ្សារកណ្តាលនៅទីណាឱ្យប្រាកដនោះដែរ។ តែគេសង្កេតឃើញថា មនុស្សដែលគេប្រើឱ្យធ្វើសកម្មភាពកន្លងទៅ កម្រមានវាសនាល្អណាស់ ដូចករណីអតីតយោធាខ្មែរក្រហម ឈ្មោះ ភុន ភាព ត្រូវគេបាញ់សម្លាប់បំបិទមាត់ ក្រោមហេតុផលផ្សេងជាដើម។
ក្រោយការស៊ើបអង្កេត នគរបាលភូមិន្ទថៃ បានបន្តឃុំខ្លួនឃាតករឈ្មោះ អេកាឡាក់ ផេណយ និងអ្នកបើករថយន្តដឹកឃាតករម្នាក់ទៀត ដែលមកសង្ងំលាក់ខ្លួននៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ មនុស្សទាំងពីរនាក់នេះ រង់ការចោទប្រកាន់ថា ប្រើប្រាស់អាវុធដោយច្បាប់ សម្លាប់មនុស្សនៅទីសាធារណៈ និងជួយជាមធ្យោបាយដឹកឃាតករជាដើម។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ ប្រចាំប្រទេសអូស្រ្តាលី យល់ឃើញថា ដើម្បីបញ្ចប់មន្ទិលសង្ស័យក្នុងសំណុំរឿងនេះ មានតែបញ្ជូនជនសង្ស័យ ឱ្យទៅថៃបន្តនីតិវិធីទេ ទើបដឹងច្បាស់ថាបែបណាកើត។ លោកថា ការបន្តលាក់បំពួនបែបនេះ បង្ហាញឱ្យឃើញថា ប្រហែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានអ្វីដែលត្រូវលាក់បាំង ឬដូចគេចោទប្រកាន់មែនហើយ បានជាមិនមានចិត្តសឿងជាកូនប្រុសបែបនេះ។
លោកបន្តថា៖ «សាធារណជនគេមានមន្ទិលសង្ស័យថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធហើយ អញ្ចឹងដើម្បីជម្រះនូវមន្ទិលសង្ស័យហ្នឹង គឺមានតែចាប់ខ្លួនពីរនាក់ហ្នឹង ឱ្យទៅតុលាការថៃ ដើម្បីឱ្យគេវែកមុខរកអ្នកបញ្ជានៅពីក្រោយពិតប្រាកដទៅ បើថាខ្លួនមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធ»។
គេសង្កេតឃើញថា ករណីនេះបាញ់សម្លាប់នៅទីក្រុងបាងកកនេះ ប្រហែលមិនខុសគ្នាពីឃាតកម្មលើអ្នកនយោបាយ អ្នកវិភាគសង្គម និងក្រុមមេដឹកនាំសហជីពប៉ុន្មានឡើយ។ ភាពយុត្តិធម៌សម្រាប់ពួកគេ ប្រហែលនឹងរកច្រកចេញមិនឃើញទេ។ រាល់អំពើមនុស្សឃាត បើជារឿងគំនុំផ្ទាល់ខ្លួន ឬទំនាស់បុគ្គល នគរបាលស៊ើបអង្កេតបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងឈានទៅចាប់ខ្លួនបានដោយងាយដូចបកចេក យ៉ាងដូច្នេះដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើបញ្ហាទាក់ទងរឿងនយោបាយ ឬក្រុមគ្រួសាររបស់លោក ហ៊ុន សែន គេចំណាំបានថារឿងក្តីទាំងនោះ នឹងស៊ើបអង្កេតមិនចេញឡើយ ទោះចង់ប្រើទម្រង់បែបណាក៏ដោយ៕
