អ្នកតាមដានសង្គម ហៅការដែលតុលាការក្រុងភ្នំពេញឱ្យបន្តឃុំខ្លួនក្រុម លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន ដែលសកម្មផ្សព្វផ្សាយពីសារសំខាន់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនោះថា មិនបានលើកមុខមាត់រដ្ឋាភិបាលទេ តែផ្ទុយទៅវិញ វាបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ពីការរំលោភបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានធានាការពារសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស។
អ្នកតាមដានសវនាការ បានអះអាងថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដានេះ តុលាការក្រុងភ្នំពេញ បានកាត់សេចក្តីឱ្យបន្តឃុំខ្លួនក្រុមសកម្មជនផ្សព្វផ្សាយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស២៣តុលា ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារដដែល ដោយមិនបានបញ្ជាក់ហេតុផលច្បាស់លាស់នោះទេ ដោយគ្រាន់តែសំអាងថា មិនមានពេលគ្រាប់គ្រាន់ពន្យល់លើមូលហេតុ ខណៈពួកគេទាំង៣នាក់ បានជាប់ឃុំអស់ជាង១ឆ្នាំ។
ការសម្រេចនេះ ក្រោយតុលាការមួយនេះ បើកសវនាការមុនអង្គសេចក្តីលើសកម្មជនទាំងនោះ រួមមាន លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន កញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែកក្កដា ម្សិលមិញ។ អ្នកទាំង៣រូបនោះ រងការចោទពីបទញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម ដោយសារតែភាពសកម្មផ្សព្វផ្សាយពីសារសំខាន់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងបានលាតត្រដាងពីប្រវត្តិវៀតណាមលេបទឹកដីខ្មែរ។
មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតជាន់ខ្ពស់របស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក យី សុខសាន្ត មានប្រសាសន៍ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយដើរចេញពីបន្ទប់សវនាការនៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដានេះថា លោកមានការសោកស្តាយដែលតុលាការនៅបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជនទាំង៣រូបនោះ ខណៈដែលពួកគេពុំបានប្រព្រឹត្តកំហុសធ្ងន់ធ្ងរដូចអ្វីដែលតុលាការចោទប្រកាន់ ហើយការបន្តឃុំខ្លួនពួកគេ ក៏ពុំមានអ្វីចំណេញសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលដែរ។
លោកថា៖ «ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាប់ពន្ធនាគារ ជាពិសេសក្រុម២៣តុលា និងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលគាត់មានការប្រើសិទ្ធិរបស់គាត់ក្នុងការបញ្ចេញមតិ ត្រូវបានបសមត្ថកិច្ចចាប់គាត់ ត្រូវបានតុលាការឃុំខ្លួនគាត់ ដោយមិនមានកំហុសធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឱ្យវឹកវរដូចការចោទប្រកាន់ ហើយអ្វីដែលយើងស្នើសុំដោយទទូច ខ្ញុំស្នើសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលមេត្តា ជាពិសេសតុលាការមេត្តាដោះលែងឱ្យពួកគាត់មានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីឱ្យគាត់ជួបជុំគ្រួសារ ហើយអ្វីដែលយើងឃុំខ្លួនពួកគាត់ទុកនេះ វាអត់ចំណេញទេ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពគ្រួសាររបស់គាត់ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់គាត់ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋាភិបាល ដែលមានឈ្មោះមិនល្អលើឆាកអន្តរជាតិ»។
កញ្ញា ភឹង សោភ័ណ ដែលជាបងស្រីរបស់កញ្ញា ភឹង សោភា បានលើកឡើងថា បើទោះការស្នើសុំនៅក្រៅឃុំរបស់សកម្មជនទាំង៣រូប ត្រូវបានតុលាការបដិសេធ ប៉ុន្តែកញ្ញាមិនអស់សង្ឃឹមនោះទេ ដោយថា មេធាវី និងសកម្មជន២៣តុលាដែលកំពុងជាប់ឃុំ នឹងបន្តនីតិវីធីប្តឹងជំទាស់សាលក្រមនេះ ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍បន្តទៀត។
កញ្ញាបន្តថា សកម្មភាពរបស់ក្រុម លោក ស៊្រុន ស្រ៊ន ដែលបានធ្វើកន្លងមក មានដូចជា ការលើកយកច្បាប់ជាតិ ច្បាប់អន្តរជាតិ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស សិទ្ធិមនុស្ស និងការលើកយកកសិកម្មមកធ្វើជាមុខរបរ ដើម្បីកុំឱ្យមានការធ្វើចំណាកស្រុកជាដើមនោះ ទៅផ្សព្វផ្សាយនិងពន្យល់ប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនោះ គឺសុទ្ធសឹងតែធ្វើឡើងដើម្បីប្រយោជន៍សហគមន៍ និងប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមិនគួរណាមានការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការនោះទេ។
កញ្ញា ភឹង សោភ័ណ បន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំស្នើសុំឱ្យតុលាការពិចារណាទៅលើចំណុចល្អៗដែល កញ្ញា ភឹង សោភា បងស៊្រុន ស្រ៊ន ហើយនិងបងសាន សិទ្ធ ដែលជាមនុស្សជួយសង្គម វិភាគទានទៅដល់ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ គាត់ចូលរួមចំណែកនៅក្នុងការបង្រៀនច្បាប់ ចែករំលែកច្បាប់ ហើយនិងជួយទៅដល់ជនដែលងាយរងគ្រោះ គឺសង្ឃឹមថា តុលាការនឹងពិចារណាលើចំណុចទាំងអស់ ល្អទាំងអស់នេះ ដែលគាត់បានខិតខំធ្វើក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ នៅក្នុងការកសាងប្រយោជន៍ជូនសហគមន៍ និងប្រយោជន៍ជាតិ អញ្ចឹងសង្ឃឹមថាយុត្តិធម៌នឹងត្រូវមានសម្រាប់ពួកគាត់ ដើម្បីឱ្យគាត់អាចមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបន្តធ្វើការអភិវឌ្ឍ និងចូលរួមជាចំណែកពលរដ្ឋនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសរបស់យើង»។
មិនខុសគ្នានេះដែរ អ្នកស្រី ដែលជាភរិយាលោក ស៊្រុន ស្រ៊ន បាននិយាយថា បើទោះជាតុលាការក្រុងភ្នំពេញ ច្រានចោលបណ្តឹងសុំនៅក្រៅឃុំរបស់សកម្មជនកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីសទាំង៣រូបនេះ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនៅតែបន្តស្នើយ៉ាងទទូចដល់តុលាការពិចាណារដោះលែងពួកគេឱ្យមានសេរីភាព និងជួបជុំគ្រួសារវិញ ដោយសារតែពេលស្វាមីអ្នកស្រីជាប់ពន្ធនាគារទាំងដែលមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសបែបនេះ ធ្វើឱ្យបន្ទុកក្នុងគ្រួសារដែលត្រូវចិញ្ចឹមកូន៥នាក់ក្នុងបន្ទុក រួមទាំងការមើលថែឪពុកម្តាយចាស់ជរា ត្រូវបានធ្លាក់ទៅលើរូបគាត់។
អ្នកស្រីថា៖ «នៅតែសង្ឃឹមហើយសំណូមដល់តុលាការឱ្យគាត់ពិចារណា ព្រោះបំណងល្អដែលពួកគាត់ធ្វើ វាធំធេង ហើយមិនមែនជាប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនតែម្នាក់គាត់ទេ វាប្រយោជន៍រួម»។
ចំណែក លោក កែង ជ្រុង អាយុ ៥៣ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋមកពីខេត្តព្រះសីហនុ ដែលគាំទ្រសកម្មជនផ្សព្វផ្សាយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស បានថ្លែងនៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញថា សកម្មភាពរបស់សកម្មជនទាំង៣រូប ធ្វើឡើងស្របទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា៣៥ មាត្រា៤១ និងមាត្រា៥១នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលចែងពីសិទ្ធិនិងករណីកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ ព្រមទាំងសេរីភាពខាងបញ្ចេញមតិ។ ការណ៍នេះ លោកថា តុលាការគួរតែពិចារណាក្នុងការដោះលែងពួកគេឱ្យមានសេរីភាពវិញ។
លោកថា៖ «នៅក្នុងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៅជំពូកទី៣នៃសិទ្ធិ និងករណីកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ ដូចជានៅមាត្រា៣៥ មាត្រា៤១ និងមាត្រា៥១ ដែលប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិនោះ ចង់ឱ្យបាន រាជរដ្ឋាភិបាលដោះលែងឱ្យគាត់មានសេរីភាព ដែលបានចែងនៅក្នុងច្បាប់ជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ»។
វីអូឌី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក ប្លង់ សុផល បានទេ។
សកម្មជនផ្សព្វផ្សាយកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស២៣តុលា លោក ស៊្រុន ស៊្រន កញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយចោទពីបទ ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ការចាប់ខ្លួននេះ ធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបាននិយាយពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការបញ្ចូលខេត្តចំនួន៤ របស់កម្ពុជា ទៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ (CLV)។
សវនាការជាលើកដំបូងលើសំណុំរឿងនេះ បានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ដោយពេលនោះតុលាការបានពុះញែកសំណុំរឿងលោកស្រ៊ុន ស្រ៊ន និងអ្នកដទៃទៀតទៅជា ៥សំណុំរឿងផ្សេងៗគ្នា។ ការសម្រេចនេះ បានធ្វើឲ្យក្រុមមេធាវីការពារសកម្មជន២៣តុលា បង្ហាញការមិនពេញចិត្ត និងប្តឹងជំទាស់ការសម្រេចទៅសាលាឧទ្ធរណ៍។
រហូតដល់ថ្ងៃ១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ សវនាការលើសកម្មជន២៣តុលាទាំង៣រូប បានបើកជាថ្មីម្តងទៀត ហើយក៏ត្រូវពន្យារពេលភ្លាមៗដែរ។ ការពន្យារនោះ គឺដោយសារតែបណ្តឹងជំទាស់របស់ក្រុមមេធាវីនៅឯសាលាឧទ្ធរណ៍នៅមិនទាន់មានការសម្រេច៕









