កម្មកររោងចក្រស្បែកជើងឡឺក្រោនស៊ូជាង ៨០០នាក់ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានបន្តប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ា នៅមុខរោងចក្រ ស្ថិតនៅស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម ដោយទាមទារឱ្យខាងរោងចក្រ ដោះស្រាយវិវាទការងារ ក្រោយពីថៅកែបានបញ្ឈប់ពួកគេដោយគ្មានមូលហេតុ និងមិនបានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ និងសំណងទៅតាមច្បាប់ការងារ។
អ្នកស្រី សាន វី អាយុ ៤០ឆ្នាំ អះអាងជាកម្មការិនីផ្នែកដេរនៅរោងចក្រស្បែកជើងឡឺក្រោន (LeCrown Shoes) បានប្រាប់វីអូឌី នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដានេះថា ពួកគាត់បានផ្ទុះការតវ៉ាចាប់តាំងពីថ្ងៃទី០៨ ខែកក្កដា ដោយសារតែនៅសុខៗខាងភាគីរោងចក្របានហៅកម្មករ-កម្មការិនីទាំង ៨២៨នាក់ ទៅផ្តិតមេដៃលាឈប់ពីការងារ ដោយមិនប្រាប់មូលហេតុ និងគ្មានការជូនដំណឹងជាមុន ហើយក៏មិនមានការទូទាត់សំណងណាមួយដែរ។
អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ដូចថា វាអត់មានដំណោះស្រាយអីដោះស្រាយជូនកម្មករ គ្រាន់តែហៅតំណាងៗកម្មករ ចូលដោះស្រាយជាមួយខាងក្រុមហ៊ុន ខ្ញុំក៏អត់សូវដឹងព័ត៌មានអីថែមដែរ គ្រាន់តែថាបញ្ឈប់ពួកខ្ញុំនេះ ភាពអយុត្តិធម៌ពួកខ្ញុំក៏ស្រែករកអ្នកជួយដោះស្រាយ ថាបញ្ឈប់ៗចុះ តែឱ្យបានបង់ថ្លៃសំណងជូនកម្មករអីចឹងទៅ ដែលគ្នាធ្លាប់ធ្វើយូរឆ្នាំហើយ ដល់ពេលចឹងពួកខ្ញុំវាអស់សង្ឃឹម ឬក៏អស់ទឹកចិត្តអីដែរចឹង ដល់ពេលធ្វើការយូរៗទៅគេបញ្ឈប់ ដោយអត់ដឹងមូលហេតុច្បាស់លាស់ ហើយពួកខ្ញុំក៏អត់ដឹងថាក្រុមហ៊ុនហ្នឹង មានការងារច្បាស់លាស់ឬអត់ទេ តែបើសិនតាមភាពជាក់ស្តែង គឺកំពុងតែធ្វើការប្រញាប់ៗគេហៅទៅបញ្ឈប់»។
បើតាមអ្នកស្រី សាន វី គិតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដានេះ ខាងតំណាងកម្មករ កំពុងជួបចរចាជាមួយខាងរោងចក្រ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់អាជ្ញាធរខេត្ត និងក្រសួងមន្ទីរពាក់ព័ន្ធ ដោយពុំទាន់ដឹងលទ្ធផលយ៉ាងណានៅឡើយ។
ករណីនេះ អ្នកស្រីបានអំពាវនាវដល់ក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ជួយដោះស្រាយជូនកម្មករ ដោយថា នៅពេលខាងរោងចក្រដែលមានថៅកែជាជនជាតិចិននេះ បញ្ឈប់កម្មករភ្លាមៗបែបនេះ ដោយមិនមានការជូនដំណឹងជាមុន និងទូទាត់សំណងផ្សេងៗទៅតាមច្បាប់ការងារបែបនេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពពួកគាត់ជាខ្លាំង។
អ្នកស្រីថា៖ «និយាយរួម គឺទាមទារយុត្តិធម៌ មិនចង់បានឱ្យច្រើនលើសលុបអីទេ គ្រាន់តែថាគុណជាឆ្នាំ ដែលគ្នាខំធ្វើយូរឆ្នាំ ធ្លាប់កន្លងមកពេលដែលនិយាយឬប្រជុំ ពេលដែលមានបញ្ហាខាងក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់គឺថា ដូចថា គិតប្រាក់ខែយើងគុណតាមឆ្នាំចឹងទៅ ដល់ពេលទង្វើភាពជាក់ស្តែង គឺអត់បានគុណឱ្យទេ»។
កម្មការិនីមួយរូបទៀតធ្វើការនៅរោងចក្រឡឺក្រោនស៊ូ បានឱ្យដឹងស្រដៀងគ្នាដែរថា ខាងរោងចក្របានបង្ខំឱ្យកម្មករទាំងជាង ៨០០នាក់ ផ្តិតមេដៃដើម្បីបញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារ ដោយមិនបានជូនដំណឹងជាមុននោះទេ ហើយកម្មករដែលធ្វើការ ១០ឆ្នាំមកហើយនោះ ក៏ពុំបានទទួលប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៅតាមច្បាប់ការងារនោះដែរ។
អ្នកស្រីបានបន្តថា៖ «ខ្ញុំនិយាយឱ្យត្រង់ទៅ ខ្ញុំក៏ជំពាក់ ដូចជា ជំពាក់ធនាគារអីចឹងទៅ ចង់ធ្វើការឱ្យគេ តែបើសិនគេបញ្ឈប់ហើយ គេស្បើយការងារ គេបញ្ឈប់យើង ក៏បញ្ឈប់ចុះ ខ្ញុំមិនថាអីទេ មិនតូចចិត្តតូចថ្លើមអីទេ ប៉ុន្តែសូមគិតលុយឱ្យពេញតម្លៃដែលខ្ញុំធ្វើ កុំឱ្យបាត់លុយថ្លៃធ្វើការខ្ញុំចឹងណា»។
យ៉ាងណា កម្មការិនីរូបនេះ ពុំបានដឹងថា តើការបញ្ឈប់ភ្លាមៗពីសំណាក់រោងចក្រនេះ មានទាក់ទងនឹងការកំណត់ពន្ធគយបដិការរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចំពោះការនាំទំនិញពីកម្ពុជា ដែលមានអត្រាពន្ធ ៣៦% នោះឬយ៉ាងណាទេ បើទោះជាការបញ្ឈប់នោះចំថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្ញើលិខិតពីការកំណត់ពន្ធជូនកម្ពុជាក៏ដោយ។
វីអូឌី មិនអាចសុំការបញ្ជាក់ជុំវិញករណីនេះពីខាងតំណាងរោងចក្រ ឡឺក្រោនស៊ូ អ៊ីនដាសស្ទ្រីល និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ស៊ុន មេសា បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ ខណៈប្រធានមន្ទីរការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តកំពង់ចាម លោក ចេង ហ៊ាង បដិសេធឆ្លើយតប។
តែយ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ស៊ុន មេសា បានបញ្ជាក់ប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដាថា ក្រុមមន្ត្រីជំនាញរបស់ក្រសួង បានចុះដោះស្រាយវិវាទនេះរយៈពេល ២ថ្ងៃ ដោយឱ្យភាគីកម្មករ និងក្រុមហ៊ុន ពិភាក្សារកដំណោះស្រាយលើករណីបញ្ឍប់កម្មករទាំង ៨២៨នាក់។
អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បន្តថា ក្រសួងបានប្រើប្រាស់នីតិវិធីច្បាប់សម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទ ដែលអាចផ្តល់ប្រយោជន៍ទាំងសងខាង ដោយក្រសួងពុំបានកាន់ជើងភាគីណាមួយនោះឡើយ ហើយក្រសួងក៏ប្រកាន់ជំហរថា នឹងអនុវត្តតាមច្បាប់ ប្រសិនបើរកឃើញថា ភាគីរោងចក្របានប្រព្រឹត្តខុសលើកម្មករ។
ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា (CATU) អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ មានប្រសាសន៍ថា យោងតាមច្បាប់ការងារ នៅពេលដែលខាងភាគីនិយោជក បញ្ឈប់កម្មករភ្លាមៗដោយមិនបានជូនដំណឹងជាមុន ហើយកម្មករនោះមិនបានប្រព្រឹត្តនូវកំហុសឆ្គងណាមួយនោះ គឺខាងភាគីនិយោជក ត្រូវផ្តល់នូវសំណងមួយចំនួន ដូចជា ប្រាក់ខែចុងក្រោយ ប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំដែលនៅសេសសល់ ថវិកាជូនដំណឹងជាមុន ប្រាក់បំណាច់អតីតភាពការងារ និងប្រាក់សំណងជំងឺចិត្តជាដើម។
អ្នកស្រីបន្តថា បើទោះជាក្នុងករណីដែលរកឃើញថា ភាគីកម្មករបានប្រព្រឹត្តិកំហុសក្តី ក៏ភាគីនិយោជក ត្រូវផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ទៅឲ្យកម្មករដូចជា ប្រាក់ខែចុងក្រោយ និងប្រាក់បំណាច់ឆ្នាំជាដើម។
អ្នកស្រីថា៖ «ប៉ុន្តែបើកម្មករអត់បានធ្វើខុសទេ គឺការបញ្ឈប់ហ្នឹងអត់សមហេតុផលត្រឹមត្រូវ គឺតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនហ្នឹងត្រូវទូទាត់អត្ថប្រយោជន៍ឱ្យកម្មករតាមផ្លូវច្បាប់ ទី១ គឺមានលុយប្រាក់ខែដែលកម្មករបានធ្វើការបាន ទី២គឺលុយបំណាច់ឆ្នាំរបស់កម្មករ ទី៣មានលុយជូនដំណឹងមុន ទី៤មានប្រាក់បំណាត់អតីតភាពការងាររបស់កម្មករ ហើយទី៥ហ្នឹងគឺមានលុយសំណងជំងឺចិត្តរបស់កម្មករហ្នឹងឯង ចឹងបើក្រុមហ៊ុនអត់បង់ឱ្យកម្មករ បញ្ឈប់កម្មករអត់ត្រឹមត្រូវហើយអត់បានបង់ត្រឹមត្រូវដូចដែលខ្ញុំបានលើកឡើងហ្នឹង អាហ្នឹងខុសហើយ វាអត់ត្រឹមត្រូវទេ»។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា កាលពីថ្ងៃទី៨ខែកក្កដា ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានកំណត់អត្រាពន្ធពាណិជ្ជកម្ម (trade tariffs) ចំនួន ៣៦% លើទំនិញកម្ពុជា ដែលនាំចូលទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។
ការកំណត់អត្រាពន្ធថ្មីនេះ អ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេស និងសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន ដាក់ក្តីបារម្ភពីការប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់វិស័យកាត់ដេរនៅកម្ពុជា។ ផលប៉ះពាល់នោះ នៅត្រង់ថា អ្នកវិនិយោគិនធំៗមួយចំនួននឹងបោះបង់កម្ពុជា ទៅប្រទេសណាដែលមានការបន្ធូរបន្ថយពន្ធខ្ពស់ពីអាមេរិក ដូចជា ប្រទេសវៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងជប៉ុនជាដើម ហើយករណីនេះ នឹងធ្វើឱ្យកម្មករ-កម្មការីខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់ ប្រឈមអត់ការងារធ្វើ ខណៈកម្មករខ្មែរភាគច្រើនកំពុងសម្រុកមកពីថៃវិញ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលប្រកាសឱ្យពួកគេត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតវិញ៕
