បណ្តាប្រទេសនៅលើពិភពលោក តែងតែចាប់បញ្ជូនជនជាតិដទៃ ដែលលួចចូលទៅរស់នៅខុសច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញគឺជារឿងធម្មតា។
ប៉ុន្តែរឿងដែលមិនធម្មតា គឺរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន ក្នុងរយៈពេលជាង៤០ឆ្នាំមកនេះ មិនត្រឹមតែមិនចាប់បញ្ជូនជនជាតិវៀតណាមឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសពួកគេវិញប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តល់ការការពារ និងគាំពារជនជាតិវៀតណាមទាំងនោះ ទៅតាមការណែនាំជារឿងៗរបស់មេដឹកនាំវៀតណាមទៀតផង។ ជាសំណួរ តើហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនបញ្ជូនជនជាតិវៀតណាមរស់នៅលើទឹកទៅប្រទេសកំណើតវិញ?
បញ្ហាជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាម ដែលចូលមករស់នៅគ្រប់ខេត្តក្រុងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩មក និងបញ្ហាបូរណភាពទឹកដីទាំងព្រំដែនខាងកើតនិងព្រំដែនខាងលិច រួមទាំងផ្ទៃសមុទ្រ និងដីកោះ បានក្លាយទៅជារឿងរសើបយ៉ាងខ្លាំង ខណៈរដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំដោយគ្រួសារហ៊ុន មិនត្រឹមតែមិនព្រមចាត់វិធានការដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់លើបញ្ហាទាំងនេះ ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតែងតែតាមធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ប្រើប្រព័ន្ធតុលាការតាមចាប់ខ្លួន ចំពោះអ្នកនយោបាយ និងសកម្មជនសង្គមដែលហ៊ានលើកយករឿងនេះមកនិយាយថែមទៀតផង។
លោក រ៉ុង ឈុន បច្ចុប្បន្នជាទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ បានជាប់ពន្ធនាគារចំនួន២លើក និងត្រូវបានតុលាការរឹបអូសយកផ្ទះ និងដកហូតសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ បច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តតតាំងក្តីមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងក្តីដែលលោកបានបញ្ចេញមតិ ទាក់ទងនឹងដំណើរការបោះបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជាវៀតណាម។
ចំណែកសកម្មជនផ្សេងទៀត រួមទាំងសកម្មជន២៣តុលា ដែលសកម្មនិយាយពីសារសំខាន់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងលាតត្រដាងពីប្រវត្តិវៀតណាមលេបទឹកដីខ្មែរផងនោះ មានលោក ស៊្រុន ស៊្រន, កញ្ញា ភឹង សោភា, លោក សាន សិទ្ធ ជាដើម រហូតមកដល់ពេលនេះ បានជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារជិត១ឆ្នាំហើយ ដោយសារតែពួកគេបានធ្វើការរិះគន់កិច្ចព្រមព្រៀងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម(CLV-DTA) បើទោះបីជាគម្រោងដ៏ចម្រូងចម្រាសនេះ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលនិងរដ្ឋសភា សម្រេចលុបចោលវិញរួចទៅហើយ បន្ទាប់ពីមានការតវ៉ាប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្តី។
បច្ចុប្បន្ននៅពេលដែលប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូល កំពុងផ្តោតការចាប់អារម្មរណ៍ទៅលើការឈ្លានពានរបស់ថៃមកលើតំបន់មុំបី ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទតាមាន់ធំ និងតាមាន់តូច រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន មិនត្រឹមតែមិនរកវិធីជំរុញឱ្យមានការបង្រួបបង្រួមនិងផ្សះផ្សាជាតិខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៣៣ ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យមានការដកសញ្ជាតិពីពលរដ្ឋខ្មែរ ធ្វើឱ្យមានការបាក់បែកជាតិកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត។
នៅពេលដែលមជ្ឈដ្ឋានអ្នកជាតិនិយមខ្មែរ រិះគន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីឈានទៅដកសញ្ជាតិពីកំណើតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរម្ចាស់ប្រទេស ទៅតាមការចង់បានរបស់ លោក ហ៊ុន សែន ដែលលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយវៀតណាមនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្កើតគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចមួយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទះបណ្តែតទឹក និងបែចិញ្ចឹមត្រី ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តចំនួន៥ ជុំវិញបឹងទន្លេសាប ជាកន្លែងដែលភាគច្រើនត្រូវបានជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមរស់នៅ ដោយធ្វើការនេសាទខុសច្បាប់បំផ្លាញត្រី និងបរិស្ថានខ្មែររាប់សិបឆ្នាំមកហើយ។
នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានបញ្ជាក់ពីភារកិច្ចរបស់គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចដឹកនាំដោយ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ អនុប្រធាននិងសមាជិកចំនួន២៧នាក់ផ្សេងទៀត ចំនួន ១៣ចំណុច ក្នុងនោះរួមមានការរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលមធ្យម និងរយៈពេលវែង សម្រាប់ធ្វើការបម្លាស់ទីផ្ទះបណ្តែតទឹកមកលើដីគោក ព្រមទាំងដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ណែនាំតម្រង់ទិសដល់ខេត្តទាំង៥ ក្នុងការអនុវត្តវិធានការបម្លាស់ទីផ្ទះបណ្តែតទឹកមករស់នៅលើដីគោក រៀបចំផែនការផ្តល់ដីសម្បទានសង្គមកិច្ចសមស្របជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលធ្វើបម្លាស់ទីមករស់នៅលើដីគោក អភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រក្នុងទីតាំងដីសម្បទានសង្គមកិច្ច ព្រមទាំងចាត់វិធានការចំពោះជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ដែលកំពុងរស់នៅលើទឹកបឹងទន្លេសាបនោះផងដែរ។
ក្រៅពីនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានធ្វើការណែនាំឲ្យគ្រប់គ្រងស្ថិតិ ទប់ស្កាត់ និងរុះរើផ្ទះបណ្តែតទឹក បែចិញ្ចឹមត្រី និងការតាំងទីលំនៅថ្មីបន្ថែមលើទឹក រួមនឹងសិក្សា និងរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់នៃការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋនៅលើផ្ទៃទឹកបឹងទន្លេសាប ដោយកំណត់តំបន់ ដែលអាចបន្តរស់នៅលើទឹកបាន និងតំបន់ហាមឃាត់មិនឲ្យតាំងទីលំនៅលើទឹកជាដើម។
ទោះយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលមិនបានប្រាប់ឱ្យដឹងថា តើបច្ចុប្បន្នមានជនជាតិវៀតណាមចំនួនប៉ុន្មានដែលកំពុងរស់នៅលើទឹកបឹងទន្លេសាបក្នុងខេត្តទាំង៥នោះទេ និងក៏ពុំបានលើកឡើងពីការបណ្តេញជនជាតិវៀតណាមទាំងនោះ ឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសវៀតណាមវិញនោះទេ។
ប៉ុន្តែបើតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ គ្រាន់តែខេត្តនេះមួយមានអ្នករស់នៅក្នុងផ្ទះបណ្តែតទឹកលើបឹងទន្លេសាប សរុបចំនួន ៤ ៥៦៣គ្រួសារ ក្នុងនោះមានជនជាតិខ្មែរ ២ ០១០គ្រួសារ ខ្មែរអ៊ីស្លាម ៧៣គ្រួសារ និងជនជាតិវៀតណាមមានរហូតដល់ទៅ ២ ៤៨០គ្រួសារ ស្មើនឹង១០ ៣១១នាក់។
កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា បានចេញរបាយការណ៍ស្តីពីចំនួនជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាម ដែលចូលមករស់នៅកម្ពុជា មានចំនួន ៨៩ ៤៧១នាក់។ ក្នុងចំណោមជនអន្តោប្រវេសន៍ទាំងនោះមានចំនួន ៣៧ ៤៣៦នាក់ កាន់កាប់ឯកសារមិនប្រក្រតី។
ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏បានចេញបណ្ណស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋវៀតណាមទាំងនេះជាង ៦ម៉ឺននាក់ ដែលមានអាយុលើស១៨ឆ្នាំ និងដែលបានចូលមកកម្ពុជាមុនឆ្នាំ២០១២។ ទន្ទឹមនឹងនោះដែរ ក្រសួងក៏បានចេញលិខិតអនុញ្ញាតជិត ២ម៉ឺនច្បាប់ ដើម្បីបន្តការស្នាក់នៅរៀងរាល់២ឆ្នាំម្តង ដល់ជនជាតិវៀតណាមទាំងនោះ។
ភាគច្រើននៃជនជាតិវៀតណាមដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានទទួលបណ្ណស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ ដោយត្រូវបង់ថ្លៃបណ្ណស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួន២៥ម៉ឺនរៀល ជារៀងរាល់ពីរឆ្នាំម្តង សម្រាប់ជនជាតិវៀតណាមម្នាក់។
យ៉ាងណាក្តី ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើន មិនជឿលើរបាយការណ៍ពីចំនួនជនជាតិវៀតណាម ដែលកំពុងតែរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បញ្ចេញដោយក្រសួងមហាផ្ទៃនេះទេ ខណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ទោះបីជាទៅដល់ខេត្តដាច់ស្រយាលណា ក៏គេឃើញជនជាតិវៀតណាមរស់នៅដែរ ហើយបច្ចុប្បន្ននៅតាមបុរីទំនើបៗជាច្រើនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ គេឃើញគ្រួសារជនជាតិវៀតណាមជាច្រើនចូលមកទិញផ្ទះរស់នៅ ដោយជនជាតិវៀតណាមខ្លះ មិនទាំងចេះនិយាយភាសាខ្មែរសោះក៏មាន។
លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា ក៏ធ្លាប់បានថ្លែងកាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០២៤ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានជំទាស់ទៅនឹងគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោរបស់កម្ពុជាថា ជនជាតិវៀតណាមនៅកម្ពុជាអាចមានរហូតដល់លាននាក់ និងបានព្រមានបណ្ដេញពួកគេចេញពីស្រុកខ្មែរទៅវៀតណាមវិញ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបន្តប្រឆាំងជំទាស់គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន។
ជ្រុងមួយទៀតនៃហានិភ័យដែលជាក្តីបារម្ភធំ ចំពោះការឈ្លានពានទឹកដីមួយផ្នែក ឬក៏រំលោភយកប្រទេសកម្ពុជាទាំងស្រុង តាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្រដំណើរឆ្ពោះមកទិសខាងលិចរបស់មេដឹកនាំវៀតណាម ហូ ជីមិញ លោក អ៊ុំ សំអាន អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានលើកឡើងថា បើតាមអង្គការលីកាដូ គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមទទួលបានដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចចំនួន៥៥កន្លែង លើផ្ទៃដីសរុបចំនួន ៣៦២ ៥១៥ ហិកតា នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះនៅតំបន់ CLV-DTA តាមបណ្តោយព្រំដែនវៀតណាមមានទំហំ ២៤៥ ៣០៤ ហិកតា។
លោក អ៊ុំ សំអាន បានគណនាថា ក្នុងដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ១ហិកតា ជាមធ្យម ត្រូវការកម្មករ៣នាក់ហើយដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមចំនួន ២៤៥ ៣០៤ ហិកតា នៅតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ត្រីកោណត្រូវការកម្មករ ៧៣៥ ៩១២នាក់។ ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមចំនួន ៣៦២ ៥១៥ ហិកតា នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវការកម្មករ ១ ០៨៧ ៥៤៥នាក់ ខណៈដែលបច្ចុប្បន្នកម្មករជាង៩០%នៅតាមក្រុមហ៊ុនដីសម្បទានវៀតណាមទាំងនោះ គឺជាជនជាតិវៀតណាម។
ជាមួយគ្នានេះ លោក អ៊ុំ សំអាន បានលើកឡើងពីបទពិសោធន៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលស្តេចជ័យជេដ្ឋាទី២យកប្រពន្ធយួន ដែលកាលនោះយួនបានខ្ចីដីកម្ពុជាក្រោមរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដើម្បីហាត់ទាហាន។ ប៉ុន្តែក្រោយមកយួនមិនសងដីនោះមកខ្មែរវិញផង ថែមទាំងពង្រីកអំណាចដណ្តើមយកកម្ពុជាក្រោមបានទាំងស្រុង តាមរយៈការពង្រាយជនជាតិខ្លួនឱ្យចូលមករស់នៅបន្តិចម្តងៗ ចុះទំរាំបច្ចុប្បន្នវៀតណាមខ្ចីដីកម្ពុជា៩៩ឆ្នាំ ដើម្បីដាំកៅស៊ូ ដូងព្រេង ចេក ដោយសង់ផ្ទះ និងកើតកូនកើតចៅពេញនៅក្នុងដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចទាំងនោះ តើជនជាតិយួនអាចត្រឡប់ទៅវិញឬទេ?
វិលទៅសំណួរខាងដើមថាតើហេតុអ្វី រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន មិនបញ្ជូនជនជាតិវៀតណាមរស់នៅលើបឹងទន្លេសាបទៅវៀតណាមវិញ ?
អ្នកណាៗក៏ដឹងដែរ សូម្បីតែថ្នាក់ដឹកនាំមន្ត្រីបក្ស និងអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនក៏ដឹង លើកលែងតែអ្នកដឹងហើយធ្វើពុតជាមិនដឹងថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយវៀតណាម ហើយលោក ហ៊ុន សែន ត្រូវបានលើកបន្តុបដោយវៀតណាម ហេតុដូច្នេះហើយទើបមេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុន មិនត្រឹមតែមិនបណ្តេញជនជាតិវៀតណាមក្នុងចំនួនដ៏ច្រើន ដែលកំពុងរស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យទៅវៀតណាមវិញប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយការពារ និងជួយគាំពារជនជាតិវៀតណាមទាំងនោះ ទៅតាមការស្នើជារឿយៗពីសំណាក់មេដឹកនាំវៀតណាមទៀតផង ខណៈដែលលោក ហ៊ុន សែន ដែលតែងតែខ្លាំងក្នុងការតាមកម្ទេចតាមកម្ចាត់ខ្មែរគ្នាឯងងើបមួយវៃមួយ មិនដែលឃើញប្រតិកម្មម្តងណាសោះ នៅពេលដែលរដ្ឋអំណាចវៀតណាម បានធ្វើទុក្ខបុកម្នេញយ៉ាងខ្លាំងលើពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមម្ចាស់ស្រុក។
ក្រុមប្រឹក្សាជាតិតស៊ូ ដែលដឹកនាំដោយ លោក សម រង្ស៊ី អតីតមេដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងបញ្ញវ័ន្តខ្មែរដែលមិនស្របនឹងរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន បានលើកឡើងជាបន្តបន្ទាប់ថា ការដែលរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន មិនព្រមដាក់ពាក្យប្តឹងថៃលើបញ្ហាកោះគត់ និងតំបន់សមុទ្រដែលមានជម្លោះរាប់ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រ និងមិនដាក់ពាក្យប្តឹងវៀតណាមដែលរំលោភយកកោះត្រល់ និងចង្កោមកោះក្រចកសេះ និងរំលោភយកដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជារាប់ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រ ទៅតុលាការអន្តរជាតិ លោកចោទថា គឺព្រោះតែរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន គឺជាអាយ៉ងរបស់វៀតណាម។
មួយវិញទៀត បញ្ញវ័ន្តខ្មែរមួយចំនួន លើកឡើងថា ការដែលរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុនកែមាត្រា៣៣នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីឈានទៅបង្កើតច្បាប់ដកសញ្ជាតិពីពលរដ្ឋខ្មែរខ្លួនឯង ក្នុងកំឡុងពេលដែលកម្ពុជាកំពុងមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ដែលបានធ្វើឱ្យខ្មែរកាន់តែបែកបាក់ជាតិ ធ្វើឱ្យជាតិខ្មែរកាន់តែចុះខ្សោយនោះ ក៏អាចជាការបម្រើឱ្យនយោបាយឈ្លានពានរបស់វៀតណាមផងដែរ ពីព្រោះកាលណាខ្មែររួបរួមវានឹងធ្វើឱ្យខ្មែរខ្លាំង ហើយនៅពេលដែលខ្មែរខ្លាំងគ្មានជាតិសាសន៍ណា អាចមករំលោភពបំពាន ឬត្រួតត្រាខ្មែរបានឡើយ ហេតុដូច្នេះហើយទើបគេឃើញ លោក ហ៊ុន សែន តែងតែប្រើគ្រប់វិធីតាមកម្ទេច តាមកម្ចាត់តាមវ៉ៃ ងើបមួយវ៉ៃមួយ ចំពោះអ្នកនយោបាយ សម្មជននយោបាយ និងសកម្មជនសង្គមណាដែលហ៊ានចេញមុខនិយាយលាតត្រដាង ការដឹកនាំអសមត្ថភាពបម្រើវៀតណាមរបស់លោក ដោយប្រើតុលាការរបស់លោក ឱ្យចោទអ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរថាក្បត់ជាតិ ដូចជា ករណីលោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អ្នកនយោបាយ និងសកម្មជនសង្គមជាង ៦០នាក់ផ្សេងទៀត ដែលកំពុងជាប់ឃុំជាភស្តុតាងស្រាប់៕
