ខណៈមានការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធ នៅតាមតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ បណ្ដាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៃប្រទេសទាំងពីរ បានបើកយុទ្ធនាការឃោសនារៀងៗខ្លួន ដោយស្ថាប័នមួយចំនួន បានរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពប៉ះទង្គិចគ្នានេះផ្សេងៗពីគ្នា។
អ្នកធ្វើការលើផ្នែកសារព័ត៌មាន យល់ឃើញថា ការផ្សព្វផ្សាយសារព័ត៌មានមួយចំនួន របស់ប្រទេសទាំងពីរ មានបង្កប់នូវផលប្រយោជន៍នយោបាយ និងកាទូតរបស់ប្រទេសរៀងៗខ្លួន។
តាំងពីថ្ងៃដំបូង ដែលកម្ពុជា-ថៃ ចាប់ផ្ដើមមានភាពតានតឹងជាមួយគ្នារឿងវិវាទនៅតាមព្រំដែន រហូតដល់មានការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធ កាលពីថ្ងៃទី២៤ខែកក្កដា ស្ថាប័នជាតិ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំៗ រួមទាំងអ្នកបង្កើតមាតិការល្បីៗរបស់កម្ពុជា និងថៃ ហាក់បានបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយអំពីសភាពការណ៍ និងការថ្លែងរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ និងមេដឹកនាំរបស់ប្រទេសសាមី និងគូរបដិបក្ខទៅវិញទៅមក។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ខ្លឹមសារនៃការចុះផ្សាយមួយចំនួន ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសនីមួយៗ បានចោទថា ជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដែលភាគីនីមួយៗ បានប្រឌិតឡើងក្នុងចេតនាវាយប្រហារ ទៅលើភាគីគូរបដិបក្ខ និងដើម្បីផលប្រយោជន៍នយោបាយ។ ប្រការនេះ បានបង្កទៅជាសង្គ្រាមព័ត៌មាន រវាងកម្ពុជា និងថៃ បន្ថែមពីលើភាពតានតឹងខាងផ្នែកយោធា។
ជាក់ស្ដែងក្នុងករណីផ្ទុះអាវុធ រវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា សង្គ្រាមចុងប៊ិក បានផ្ទុះឡើងដំណាលគ្នាដែរ ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងស្ថាប័នរដ្ឋ នៃប្រទេសទាំងពីរ បានចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក ថាជាអ្នកកៃកាំភ្លើងមុនគេ។
យោធាថៃនៅតំបន់២ និងសាព័ត៌មានថៃ បានចោទថា កម្ពុជាជាអ្នកផ្ដើមការវាយប្រហារមុន ចំណែកក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានបដិសេធ និងចោទទៅវិញថា គឺភាគីថៃ ជាអ្នកបាញ់ប្រហារមុន បន្ទាប់ពីទាហានថៃ បានបិទបន្លាលួសមិនឱ្យទាហានខ្មែរឡើងទៅប្រាសាទតាមាន់ធំ។
ក្នុងហេតុការណ៍ផ្ទុះអាវុធនេះ សារព័ត៌មានអនឡាញ និងក្រុម MMO របស់កម្ពុជាមួយចំនួន បានផ្សព្វផ្សាយថា ទាហានខ្មែរបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់ថៃមួយគ្រឿង ប៉ុន្តែយោធាតំបន់២ របស់ថៃ បានចេញមកបកស្រាយថា ករណីនេះ គឺជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។
ចំណែកឯខាងភាគីថៃវិញ ក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នានោះ កាសែត The Nation Thailand របស់ថៃ បានចុះផ្សាយថា ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានភៀសខ្លួនទៅប្រទេសចិន តាមយន្តហោះឯកជនមួយ។ ប៉ុន្តែភ្លាមៗនោះ លោក ហ៊ុន សែន បានចេញមកបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់លោក ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងកំពុងរួមចំណែកបញ្ជាទ័ព តាមប្រព័ន្ធវីដេអូជាមួយមន្រ្តីជំនាញ និងថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋ ដើម្បីវាយទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានដោយទ័ពថៃ។
ជាថ្មីម្តងទៀត នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា សារព័ត៌មាន The Nation Thailand ដដែល បានផ្សាយថា “កងកម្លាំងថៃបានដណ្តើមយកប្រាសាទព្រះវិហារ និងវត្តកែវសិក្ខាគីរីស្វារៈ បានដោយជោគជ័យ”។
ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានប្រកាសច្រានចោល និងចាត់ទុកថា ជាព័ត៌មានមិនពិត។ ជាមួយគ្នានេះ សារព័ត៌មាន NationWeekend បានចុះផ្សាយថា ក្នុងកំឡុងពេលប៉ះទង្គិចគ្នា រយៈពេល ២ថ្ងៃមកនេះ ភាគីកម្ពុជា មានកងទ័ព ពលរដ្ឋ និងព្រះសង្ឃ សរុបចំនួន ២៤នាក់ និងអង្គ បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងការវាយប្រហាររបស់យោធាថៃ។ ទោះយ៉ាងណា ចំពោះនិន្នន័យនេះ នៅមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ និងឆ្លើយតបពីភាគីកម្ពុជានៅឡើយ។
នាយិកាប្រតិបត្តិ នៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ អ្នកស្រី ឆន សុគន្ធា មើលឃើញថា សារព័ត៌មានកម្ពុជាភាគច្រើនផ្សាយជាភាសាខ្មែរ និងមានភាពយឺតយ៉ាវ ខណៈការក្លែងបន្លំព័ត៌មានពីខាងភាគីថៃក៏មានចំនួនច្រើន។
អ្នកស្រីបន្តថា កត្តាចំណេះដឹង និងសម្ភារៈក្នុងពេលយកព័ត៌មានអំពីសង្គ្រាម ក៏ជាកត្តាធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការផ្សព្វផ្សាយដោយហេតុថា កម្ពុជាពុំដែលមានករណីតឹងតែងបែបនេះពីមុនមក។
តែយ៉ាងណា អ្នកស្រីនៅតែជំរុញឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ ព្យាយាមបំពេញការងារនិងវិជ្ជាជីវៈឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព និងសមត្ថភាពផងដែរ។
អ្នកស្រីថា៖ «នៅពេលដែលផ្សាយព័ត៌មានផ្សេងៗហ្នឹង ក៏គេអាចយកទៅធ្វើជាភស្តុតាង សម្រាប់ការប្ដឹងផ្ដល់ទៅដល់នីតិវិធីអន្តរជាតិដែរ។ អ៊ីចឹងហើយតួនាទីអ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងស្ថានភាពនេះ គឺសំខាន់មែនទែន។ គាត់ត្រូវធ្វើការរាយការណ៍ព័ត៌មានឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ហើយត្រូវផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានណាដែលពិត ដើម្បីយកមកធ្វើជាភស្តុតាង ក៏ដូចជាដើម្បីមហាជន ដែលកំពុងតែតាមដានព័ត៌មានហ្នឹង ឱ្យគាត់ទទួលបានព័ត៌មានពិត»។
ការផ្ទុះអាវុធនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ម្សិលម៉ិញ បានបង្កការខូចខាតដល់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈនៃកម្ពុជា បានចេញលិខិតថ្កោលទោសថៃចំពោះការបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមួយនេះ។
តែស្ថាប័នយោធារបស់ថៃវិញ យោធាភូមិភាគ២របស់ថៃ បានចេញមកអះអាងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដាថា ទាហានថៃមិនមានការវាយប្រហារលើតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដូចការចោទប្រកាន់របស់ក្រសួងវប្បធម៌ របស់កម្ពុជានោះឡើយ ដោយទាហានថៃ បានកំណត់គោលដៅវាយប្រហារតែទៅលើទីតាំងមូលដ្ឋានយោធាប៉ុណ្ណោះ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ភាគីកម្ពុជា បានបង្ហាញភស្តុតាងជារូបថត ដែលបង្ហាញពីបរិវេណប្រាសាទព្រះវិហារ បានទទួលការវាយប្រហារដោយអាវុធធុនធ្ងន់ជាច្រើនកន្លែង បណ្ដាលឱ្យទីតាំងមួយចំនួន បានបែកបាក់។
ជាងនេះទៅទៀត យោធាភូមិភាគពីររបស់ថៃ បានបដិសេធចំពោះការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា និងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ដែលថា កងទ័ពខ្មែរបានកាន់កាប់ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំបី បាន១០០ភាគរយនោះ ថាជាព័ត៌មានមិនពិត។
ទោះជាយ៉ាងណា ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតនេះ ក៏មានការចូលរួមពីសាច់ញាតិរបស់ លោក ហ៊ុន សែន ដែរ។ ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ប្អូនស្រីបង្កើតរបស់ លោក ហ៊ុន សែន គឺលោកស្រី ហ៊ុន ស៊ីណាត បានបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា ទាហានរបស់ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ឬភូមា កំពុងត្រៀមវាយប្រហារមកលើថៃហើយ។
បញ្ហានេះ បានធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន សម្ដែងការមិនពេញចិត្តចំពោះការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានរបស់ស្ថាប័នសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ដោយពួកគាត់ថាមានភាពយឺតយ៉ាវ និងមិនសូវសម្បូរបែបដូចសារព័ត៌មានថៃ ដែលតែងតែសរសេរចោទមកលើកម្ពុជា។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា កត់សម្គាល់ឃើញសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា ហាក់ចាញ់ប្រៀបគូបដិបក្ខ ដោយសារថៃ មានបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយចម្រុះ ទាំងស្ថាប័នក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ ដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងប្រទេសពួកគេ។ លោកបន្តថា បញ្ហានៅពេលនេះ គឺជាលទ្ធផលដែលបានមកពីការបង្ក្រាបយ៉ាងចាស់ដៃរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យធំៗ ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ខណៈដែលស្ថាប័នទាំងនោះជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានវិជ្ជាជីវៈ ដែលសង្គមត្រូវការ ពិសេសក្នុងស្ថានភាពវឹកវរដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
លោកថា៖ «អ៊ីចឹងគួរតែបើកសិទ្ធិសេរីទាំងអស់នេះឱ្យបានពេញលេញឡើងវិញ ដើម្បីជាការរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយទៅលើកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ថ្នាក់តំបន់ ឬក៏អន្តរជាតិ ហើយសារព័ត៌មានដែលនិយាយការពិត គឺមានសារៈប្រយោជន៍ណាស់ ដើម្បីឱ្យសហគមន៍ជាតិ ឬអន្តរជាតិ ធ្វើការថ្លឹងថ្លែង អំពីអ្វីដែលភាគីម្ខាងទៀតបានយកទៅប្រឌិត យកទៅបំផុសបំផុលព័ត៌មាន ធ្វើឱ្យបំពុលដល់បរិយាកាសនូវស្ថានភាពសង្គ្រាមរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ»។
ក្រឡេកមើលពីសារព័ត៌មានបរទេសវិញ មានស្ថាប័នធំៗជាច្រើន បានចុះផ្សាយពីករណីប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅតំបន់ព្រំដែន។
ក្នុងនោះ កាសែត CNN, Reuters និង The Guardian ជាដើមបានរំលេចពីសាវតារឿងថា ថៃជាភាគីបង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា មុនគេ។
ចំណែកឯប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយខ្លះទៀត បានចុះផ្សាយពីកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីបណ្ដាប្រទេសមហាអំណាច រួមមាន អាមេរិក និងចិន និងប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន គឺប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការស្នើឱ្យកម្ពុជា និងថៃ ទម្លាក់អាវុធចុះ និងចូលតុចរចា ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដែលឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាម។ ក្នុងនោះ មានតែសារព័ត៌មាន BBC សេវាកម្មជាភាសាថៃមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលផ្សព្វផ្សាយចោទប្រកាន់មកលើកម្ពុជា និងរំលេចនូវសាវតារឿងមិនពិតប្រាដក និងមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ទោះបីជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៃប្រទេសទាំងពីរ បានព្យាយាមឃោសនា ដោយទាមទារនូវយុត្តិធម៌សម្រាប់ជាតិខ្លួនឯងយ៉ាងណាក្ដី ក៏តថភាពជាក់ស្ដែង ការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធនេះ ភាគីកម្ពុជា និងថៃ បានទទួលរងផលប៉ះពាល់ ការខាតបង់ និងមានទាហាន និងជនស៊ីវិល ស្លាប់ដូចគ្នា ហើយករណីនេះ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៃប្រទេសទាំងពីរ បានលាក់បាំង និងយកមកវាយប្រហារគ្នា៕
