រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានអះអាងថានៅថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដានេះថា ថៃបានពង្រីកការឈ្លានពានលើកម្ពុជា ដោយប្រើអាវុធបាញ់ផ្លោង និងយន្តហោះបាញ់ផ្សែងពុលដល់ទាហានកម្ពុជានៅជួរមុខ បើទោះបីបានសន្យាជាមួយមេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកដែលចង់ឱ្យកម្ពុជា-ថៃវិលទៅរកបទឈប់បាញ់បន្ទាន់ក្តី។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា បាននិយាយថា នៅថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូមួយក្រុម ដើម្បីទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសមួយ នៅទីក្រុងកូឡាឡំាពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។
លោកបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំពិសេសនេះ មានប្រទេសម៉ាឡេស៊ីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សហរដ្ឋអាមេរិកជាអ្នកសហការរៀបចំ ដោយមានតំណាងពីភាគីចិនចូលរួមផងដែរ។
លោកថា គោលបំណងនៃកិច្ចប្រជុំនេះ គឺសម្រេចឱ្យបានបទឈប់បាញ់មួយជាបន្ទាន់ រវាងកងទ័ពកម្ពុជានិងថៃ ស្របតាមស្មារតី ដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃ បានឯកភាពគ្មា តាមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជួបពិភាក្សាតាមទូរសព្ទ កាលពីយប់ថ្ងៃអាទិត្យ។
ប៉ុន្តែលោកថា ពេញមួយថ្ងៃម្សិលមិញនេះ ថៃនៅតែបន្តបាញ់ផ្លោងចូលទឹកដីកម្ពុជា មិនបានគោរពបទឈប់បាញ់នេះទេ បើទោះបានព្រមព្រៀងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្តី។
លោកថា៖ «អ្វីជាការកត់សម្គាល់ ពេញមួយថ្ងៃម្សិលមិញនេះ នៅតែបន្តវាយប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជាឥតឈប់ឈរទេរហូតមកដល់ពេលនេះ។ ហើយខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា សំណើរបទឈប់បាញ់បន្ទាន់ គឺសមស្របណាស់បាទ ទៅនឹងអ្វីដែលកម្ពុជាចង់បាន ពីព្រោះយើងដឹងហើយថា កម្ពុជាឈរនៅខាងសន្តិភាព កម្ពុជាគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។ នេះជាជំហរឥតប្រែប្រួលរបស់កម្ពុជា»។
លើសពីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី មាលី សុជាតា បានបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដានេះ ថៃបានពង្រីកការឈ្លានពាន កាន់តែមានរូបភាពសាហាវឃោរឃៅ ដោយប្រើអាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ និងដាក់ពង្រាយកងទ័ពយ៉ាងច្រើនលើសលប់ ដើម្បីទន្ទ្រានយកទឹកដីកម្ពុជា។
បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ថៃបានផ្លោងចូលទីតាំងជាច្រើនមកលើទឹកដីកម្ពុជាក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ រួមទាំងប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រើយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីតាំងជាច្រើនក្នុងខេត្តព្រះវិហារ រួមទាំងប្រើផ្សែងពុលបាញ់លើទីតាំងឈរជើងកងទ័ពកម្ពុជា។
ការណ៍នេះ អ្នកស្រីថា ទង្វើឈ្លានរបស់ថៃ ដែលខ្វះទំនួលខុសត្រូវ និងរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ថៃនេះ វាបានបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ មិនត្រឹមតែសន្តិភាព និងស្ថេរភាពក្នុងតំបន់នោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិផងដែរ។
អ្នកស្រីថា៖ «តាំងពីម៉ោង២ជាងរំលងអាធ្រាតថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា រហូតដល់ម៉ោង១៣ ហ្នឹងមកថៃបានបន្តវាយជញ្ជ្រាំនៅតំបន់៥មករា ចម្ការចេក និងប្រាសាទព្រះវិហារ។ វេលាម៉ោង១៥និង១៧នាទី យន្តហោះថៃបានបាញ់ផ្សែងពុលនៅតំបន់អានសេះ (ខេត្តព្រះវិហារ)។ នៅវេលាម៉ោង១៦និង១២នាទី សភាពការណ៍នៅជប់គគីរ ថ្មដូន ភាគីថៃបានបាញ់ផ្លោង រង្វើលៗចូលទីតាំងរបស់យើង ចំណែកឯប្រាសាទតាមាន់ធំ និងប្រាសាទតាក្របី ថៃបានផ្លោងចូលដូចភ្លៀងរលឹមនិងទិសទី១ ៥មករា ភ្នំខ្មោច អានសេះ ថៃវាយប្រហារកាន់តែខ្លាំងក្លាឡើង»។
អ្នកស្រីគូសបញ្ជាក់ថា បើទោះបីមានការកំណត់កិច្ចប្រជុំនៃប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ក្នុងគោលដៅសម្រេចឱ្យមានបទឈប់បាញ់ថ្ងៃចន្ទនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅម៉ោង៣និង១០នាទីរំលងអាធ្រាតថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដា ភាគីថៃនៅបន្តបើកការវាយប្រហារមុនមកលើកម្ពុជា នៅតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី ដោយបាញ់ស្រោចរហូតដល់ម៉ោងជាង៥ព្រឹកនេះ។
អ្នកស្រីថា៖ «សំណួរសួរថាតើអ្វីទៅជាចេតនាពិតប្រាកដរបស់ភាគីថៃ? ចំពោះសភាពការណ៍នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ រហូតដល់មុំ៣ ថៃបានវាយប្រហារ តាមាន់ធំ ជប់គគីរ ថ្មដូន វាលឥន្ទ្រីយ៍ ៥មករា ថាថាវ ភ្នំខ្មោច អានសេះ និងបានសម្រុកយ៉ាងខ្លាំងនៅ៥មករា ដើម្បីដណ្តើមយកវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ(ជិតប្រាសាទព្រះវិហារ) និងដើម្បីបង្កើនសមរភូមិនៅជប់គគីរ ថ្មដូន ហើយរាលដាលឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ។ប៉ុន្តែកងកម្លាំងកម្ពុជាយើង នៅតែឈរយ៉ាងរឹងម៉ាំតស៊ូយ៉ាងស្វិតស្វាញ មិនញញើតនឹងសត្រូវឈ្លានពានឡើយ»។
ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃទី២៦ខែកក្កដា បានចេញមុខអន្តរាគមន៍ឱ្យភាគីកម្ពុជានិងថៃ វិលទៅរកការឈប់បាញ់បន្ទាន់មួយ ដើម្បីបញ្ចៀសការសម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។
ការណ៍នេះ កម្ពុជាចោទថា ថៃបានរំលោភដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាយ៉ាងកម្រោល បំពានធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិមួយចំនួនទៀត។
លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ បានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គម អ៊ិច (X social media) នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដានេះថា លោកបានទូរសព្ទទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ ដើម្បីសម្របសម្រួលឱ្យភាគីទាំងពីរ អនុវត្តបទឈប់បាញ់ និងបញ្ចប់សង្គ្រាមដែលកំពុងឆាបឆេះ ដោយសំអាងថា ការប្រយុទ្ធគ្នានេះ បានធ្វើមនុស្សជាច្រើនបានបាត់បង់ជីវិត ។
សម្រាប់ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត និយាយថា យើងជាពលរដ្ឋខ្មែរ យល់ស្របចំពោះការចេញមុខសម្របសម្រួលពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដើម្បីស្តារឡើងវិញនូវស្ថេរភាពក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងពិភពលោក។
លើសពីនេះ លោកថា ភាគីថៃ ជាអ្នកបង្កសង្គ្រាមមកលើកម្ពុជា ដោយបានបំពានយ៉ាងកម្រោលលើគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិនានា ក្នុងការឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា។
ភាគីកម្ពុជា ត្រូវបន្តប្តឹងថៃ ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) នូវសំណុំរឿងព្រំដែនដដែល និងគួរតែប្តឹងថៃ ទៅតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) អំពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម ព្រមទាំងទាមទារឲ្យសងជំងឺចិត្តមកកម្ពុជា ជុំវិញការបង្កឲ្យខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិជាតិខ្មែរ រួមទាំងប្រាសាទបូរាណ និងវត្តអារាម ជាដើម៕
