កិច្ចអន្តរាគមន៍ឱ្យមានបទឈប់បាញ់កម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដា ដែលផ្តួចផ្តើមគំនិត ដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា សមិទ្ធផលនេះ បញ្ជាក់ច្បាស់ថា អាមេរិកមិនបានគប់គិតជាមួយមេបក្សប្រឆាំងលោក កឹម សុខា ចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដូចការចោទប្រកាន់របស់តុលាការកម្ពុជាជិត១០ឆ្នាំកន្លងទៅនោះទេ។
ការលើកឡើងនេះ ក្រោយបទឈប់បាញ់មួយ បានធ្វើឡើងនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដានេះ សម្របសម្រួលពីប្រធានអាស៊ានប្តូរវេន នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយកម្ពុជា ថៃ បានប៉ះទង្គិចគ្នារយៈពេល៥ថ្ងៃ បណ្តាលឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ និងរងរបួសជាច្រើនទាំងកម្ពុជា និងថៃ។
ជុំវិញរឿងនេះ តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក សួន សូរីដា យល់ថា ការលូកដៃជួយរបស់អាមេរិកក្នុងការរកសន្តិភាពឱ្យកម្ពុជានេះ ជាការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីភាពស្អាតស្អំរបស់លោក កឹម សុខា ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចោទថាបទក្បត់ជាតិ ក្រោមការជួយជ្រោមជ្រែងពីអាមេរិកផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។
លោកថា៖ «ថ្មីៗនេះ បើសិនជាសហរដ្ឋអាមេរិកជាសត្រូវ ឬចង់ផ្តួលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពិតប្រាកដមែនគឺសហរដ្ឋអាមេរិកមិនចាំបាច់ធ្វើជាអាជ្ញាកណ្តាល នៅក្នុងការសម្រួល ឬបង្ខំឲ្យប្រទេសទាំងពីរ ធ្វើការឈប់បាញ់គ្នាទេ ពីព្រោះបើសិនជាសហរដ្ឋអាមេរិកចង់ផ្តួលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទៅ សហរដ្ឋអាមេរិកដឹងនឹងរុញប្រទេសថៃឲ្យធ្វើសង្រ្គាមកាន់តែខ្លាំង ក្នុងការផ្តួល ចឹងត្រង់ចំណុចនេះ គឺអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលបានចោទ លោក កឹម សុខា ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ខ្ញុំគិតថា វាជារឿងដែលផ្ទុយទាំងស្រុងទៅនឹងការពិត»។
សម្រាប់ លោក សូរីដា ការប៉ះទង្គិចគ្នា៥ថ្ងៃជាមួយថៃនេះ មេរៀនសំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជា គឺការឯកភាពជាតិគ្រប់និន្នាការនយោបាយ ឈរលើសំឡេងតែមួយ ដើម្បីទប់ទល់សត្រូវឈ្លានពានទឹកដី។
ក្នុងន័យនេះ លោកជំរុញរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពិចារណាដោះលែង លោក កឹម សុខា អ្នកនយោបាយជំទាស់ផ្សេងទៀត និងសកម្មជនសង្គមជាដើម ដើម្បីផ្សះផ្សាជាតិខ្មែរ ស្របតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។
លោកថា៖ «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អាចនឹងពិចារណាអាចនឹងទម្លាក់ការចោទទៅលើ លោក កឹម សុខា ដែលជាប្រធានគណបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជា ហើយយើងគិតថាមកដល់ពេលនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សកាន់អំណាច គឺចាំបាច់ណាស់ ត្រូវការគណបក្សប្រឆាំង ដើម្បីកាន់ដៃគ្នានៅក្នុងការចូលរួមដឹកនាំប្រទេស ឬក៏កសាងប្រទេសជាមួយគ្នា»។
ជាការកត់សម្កាល់ ក្រោយបទឈប់បាញ់បន្ទាន់ និងគ្មានលក្ខខណ្ឌរវាងកម្ពុជានិងថៃ ចូលជាធរមាន សារសាទរពីប្រទេសនានា បានកើតមានជាហូហែរ មានដូចជា អាមេរិក ចិន អូស្រ្តាលី បារាំង ជប៉ុន អង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុប រួមទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាដើម។
ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសេរសារនៅលើបណ្ដាញសង្គម Truth Social នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ដោយសាទរអំពីការសម្រេចបាននូវបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា និងថៃ ក្រោមគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់លោក។
លោកសរសេរក្នុងន័យដើមថា៖ «ដោយការបញ្ចប់សង្រ្គាមនេះ យើងបានជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់។ ខ្ញុំបានណែនាំក្រុមការងារពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្ញុំ ចាប់ផ្តើមការចរចាលើពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ។ ខ្ញុំបានបញ្ចប់សង្គ្រាមជាច្រើនក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ៦ខែ។ ខ្ញុំមានមោទនភាពដែលបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីនៃសន្តិភាព!»។
ដោយឡែក សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកស្រី Kaja Kallas តំណាងជាន់ខ្ពស់នៃសហភាពអឺរ៉ុបសម្រាប់កិច្ចការបរទេស និងគោលនយោបាយសន្តិសុខ ចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់កម្ពុជា និងថៃ គឺជាការរីកចម្រើនដ៏សំខាន់មួយ បន្ទាប់ពីជម្លោះដ៏សាហាវអស់រយៈពេលច្រើនថ្ងៃ។
រីឯ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិលោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូធើរ៉េស លើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ជាជំហានវិជ្ជមានឆ្ពោះទៅរកការបញ្ចប់ជម្លោះបច្ចុប្បន្ន និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។ លោកបានបង្ហាញការគាំទ្រកិច្ចប្រឹងប្រែង ដែលមានគោលបំណងលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់។
ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរប្រចាំប្រទេសអូស្រ្តាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិមានអាមេរិកជាដើម កន្លងទៅបានរិះគន់កម្ពុជាពីការមិនគោរពសិទ្ធមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ គឺពួកគេចង់ឃើញកម្ពុជាមានការដឹកនាំត្រឹមត្រូវ មានសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍតែប៉ុណ្ណោះ គ្មានចេតនាផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទេ។
ក្នុងន័យនេះ លោកជំរុញឱ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាដោះលែង លោក កឹម សុខា លោក សម រង្ស៊ី សកម្មជនបរិស្ថាន សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ជាដើម ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញដែលជាបំណងប្រាថ្នារបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ។
លោកថា៖ «បើកឲ្យមានអ្នកការបោះឆ្នោតសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ប្រកួតប្រជែងគ្នាដោយត្រឹមត្រូវ ខ្ញុំជឿជាក់ថា បើបើកបែបនេះ គណបក្សកាន់អំណាចនៅតែឈ្នះហ្នឹង! គ្រាន់តែដូរឥរិយាបថ ហើយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋពេញចិត្ត ប្រជាពលរដ្ឋស្រឡាញ់អ្នកនយោបាយផ្សេងៗសកម្មជនផ្សេងៗ គេឃើញកាលណាគណបក្សកាន់អំណាចល្អ ទាំងខ្ញុំទាំងប្រជាពលរដ្ឋក៏យើងគាំទ្រដែរ ប៉ុន្ដែបើសិនជានៅតែការដឹកនាំបែបនេះ ដាក់សម្ពាធនយោបាយ គាបសង្កត់ ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញចាប់ដាក់ពន្ធនាគារ គំរាមកំហែងនេះ ខ្ញុំគិតថា គ្មានអ្នកណាគាំទ្រនូវអំពើបែបហ្នឹងទេ»។
យ៉ាងណាសម្រាប់ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា និងជាប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន បានបង្ហោះសារនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដានេះ ដោយទទួលស្គាល់ថា សមិទ្ធផលនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសង្រ្គោះជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់ម៉ឺននាក់ ពីសង្រ្គាមកម្ពុជានិងថៃ។
បន្ថែមពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និយាយថា លោកបានទទួលទូរសព្ទពីប្រធានាធិបតី ត្រាំ ដែលបានអបអរសាទរនូវជោគជ័យនៃកិច្ចចរចា បញ្ចប់ការឈប់បាញ់គ្នា ហើយលោកបានអរគុណចំពោះលោក ត្រាំ ដែលបានជំរុញឲ្យមានការចរចាការឈប់បាញ់ឲ្យបានឆាប់រហ័ស។
ដោយឡែក មេធាវីការពារក្តី លោក កឹម សុខា គឺ លោក ផែង ហេង បានសរសេរសារខ្លីលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដាថា កម្ពុជាត្រូវការមហាអំណាចនៅជាមួយក្នុងកម្រឹតការងារទូត នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។
បើតាមលោក ផែង ហេង បើមិនបានទាំង៣ ក៏យ៉ាងហោចមានអាមេរិក ចិន និងបារាំង។
លោក កឹម សុខា ត្រូវបានតុលាការដកសិទ្ធធ្វើនយោបាយជិត១០ឆ្នាំទៅនេះ តាមបណ្តឹងរបស់គណបក្សកាន់អំណាច ដែលបានចោទមេបក្សប្រឆាំងដែលមានសក្តានុពលនោះថា គប់គិតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។
ក្រោយមកគណបក្សសង្ក្រោះជាតិ ដែលទទួលបានសំឡេងឆ្នោតជិតទាន់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងអំណាច ត្រូវបានតុលាការកំពូលចេញដីការំលាយចេញពីឆាកនយោបាយ ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០១៧ ដែលធ្វើឱ្យគេមើលឃើញថា ទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-អាមេរិក មានភាពល្អក់កករ ខណៈអាមេរិកចាត់ទុកថា ដំណើរការច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីបំបិទសំឡេង លោក កឹម សុខា ដោយផ្អែកលើបទសមគំនិត ប្រឌិត គឺជាបរាជ័យនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កម្ពុជា។
សម្រាប់អាមេរិក ការបដិសេធ សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការធ្វើនយោបាយរបស់ លោក កឹម សុខា និងអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀត ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា បំណងអន្តរជាតិ និងវឌ្ឍនភាពកន្លងមក ដើម្បីក្លាយជាសង្គមពហុបក្សប្រកបដោយបរិយាបន្នមួយ៕
