តុលាការកំពូល នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានបដិសេធសំណើរសុំឱ្យដោះលែងសកម្មជនគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ជិន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទ ញុះញង់។
លោក ជិន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន អគ្គនាយករដ្ឋបាលគណបក្សកម្លាំងជាតិ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ នៅខាងមុខផ្ទះរបស់លោក ក្នុងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ និងត្រូវបានតុលាការសម្រេចឱ្យឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារ ពីបទ «ញុះញង់បង្កភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» នៅថ្ងៃដដែលនោះ។
លោក ជូង ជូងី មេធាវីការពារក្ដីឲ្យលោក ជិន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន បានថ្លែងនៅមុខតុលាការកំពូលនៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដានេះថា តុលាការកំពូល បានប្រកាសសាលដីកាដោយឱ្យបន្តឃុំខ្លួនគាត់នៅក្នុងពន្ធនាគារ តាមការសម្រេចរបស់តុលាការថ្នាក់ទាប។
លោកថា៖ «នៅថ្ងៃតុលាការកំពូលបានប្រកាសសាលដីកា ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្តឹងទាមទារឱ្យដោះលែងលោក ជិន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ឱ្យមានសេរីភាពវិញ តុលាការកំពូលសម្រេចដូចនៅសភាស៊ើបសួរសាលាឧទ្ធរណ៍ដដែល គឺបានន័យថា មិនដោះលែងលោក ជិន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ឱ្យមានសេរីភាពទេ។ យើងមានតែរងចាំសេចក្តីសម្រេចលើអង្គសេចក្តីទេ ចំពោះការប្តឹងទាមទារឱ្យដោះលែងមានសេរីភាពនេះ គឺយើងដើរអស់នីតិវិធីហើយ»។
អ្នកស្រី ស៊ីវ សុភា ភរិយារបស់លោក ជិន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលថាជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ស្វាមីរបស់គាត់ ដែលពុំបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទប្រកាន់។ អ្នកស្រីបានស្នើដល់តុលាការពិចារណាឡើងវិញ ក្នុងការទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ និងដោះលែងលោក ប៊ុនណ្ណារ័ត្ន ឱ្យមានសេរីភាព ជួបជុំគ្រួសារវិញ។
អ្នកស្រីស្នើថា៖ «ខ្ញុំស្នើដល់តុលាការដោះលែងគាត់ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដោយសារគាត់មិនមានប្រព្រឹត្តខុសអីទេ រយៈពេលជិតមួយឆ្នាំហើយ បន្តឃុំគាត់ ពិបាករស់នៅណាស់ ផ្លូវចិត្តផ្លូវកាយមិនស្រួលទេ អត់ស្រួលទេ ហើយម្យ៉ាងគាត់ សុខភាពគាត់គឺនៅក្រៅ គាត់មានបញ្ហាសុខភាព ដល់ពេលគាត់ទៅក្នុងហ្នឹងវាអាប់អួរគ្រប់ទាំងអស់ ការញ៉ាំ ការគេង គ្រប់ទាំងអស់ ដល់ពេលចឹងកាន់តែធ្វើឱ្យសុខភាពគាត់កាន់តែ វាទៅតាមហ្នឹង»។
លោក ប៊ុណ្ណារិទ្ធ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍នៃការបង្ក្រាបទ្រង់ទ្រាយធំលើមនុស្សជាង ១០០នាក់ ដែលអ្នកទាំងនោះត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថា បានបញ្ចេញមតិ ឬគ្រោងនឹងប្រមូលផ្តុំគ្នាទាក់ទងនឹងតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ កម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវ (CLV-DTA) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ហើយដែលកម្ពុជាបានសម្រេចដកខ្លួនចេញកាលពីពេលកន្លងទៅនេះ។
ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន បង្ហាញការសោកស្តាយដែលតុលាការកំពូល នៅបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជនគណបក្សនេះទាំងអយុត្តិធម៌ ដោយសារលោក ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ពុំបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទប្រកាន់។ លោកបន្តថា ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរមានការដោះលែងសកម្មជននយោបាយ បរិស្ថាន និងសង្គម ដើម្បីបង្ហាញពីការផ្សះផ្សា និងសាមគ្គីជាតិ។
លោកថា៖ «គណបក្សកម្លាំងជាតិ យល់ឃើញថា ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាតុលាការ ត្រូវតែផ្តល់សេរីភាព បង្ហាញអំពីការសាមគ្គីជាតិខ្មែរ បើយើងនៅតែប្រកាន់ការរើសអើងបែបចឹង ខ្មែរយើងឆ្ពោះទៅរកចំណុចខ្លាំងមិនបានទេ ពីព្រោះក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃដែលមានការឈ្លាន ពីសំណាក់សៀមមកលើអធិបតេយ្យបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា វាជាមេរៀនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាតុលាការយកមករៀនសូត្រ ហើយបង្ហាញអំពីស្មារតីសាមគ្គីភាព»។
ចំណែក មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក យី សុខសាន្ត កត់សម្គាល់ឃើញថា កន្លងមក ការចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនសកម្មជនគណបក្សនយោបាយដែលមាននិន្នាការប្រឆាំងភាគច្រើន គឺជារឿងនយោបាយ ខណៈដែលពួកគេគ្រាន់តែបញ្ចេញមតិ ដែលមិនមានកំហុសអ្វីដល់ថ្នាក់ចាប់ពួកគេដាក់ពន្ធនាគារនោះទេ។
ករណីនេះ លោកបានស្នើដល់រដ្ឋាភិបាល និងតុលាការ គួរពិចារណាឡើងវិញ ក្នុងការដោះលែងសកម្មជននយោបាយ បរិស្ថាន និងសង្គមទាំងអស់ឱ្យមានសេរីភាពវិញ ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះផ្នែកនយោបាយ ការនិន្ទា ការរើសអើង ហើយកសាងសង្គមមួយឱ្យក្លាយជាប្រទេសដែលមានសន្តិភាព ដូចដែលរដ្ឋាភិបាលតែងតែលើកឡើងជារឿយៗ។
លោកថា៖ «យើងស្នើសុំយ៉ាងទទូចទៅរដ្ឋភិបាលទៅ បើចាត់ទុកថាប្រទេសកម្ពុជា ប្រកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស គួរតែលើកលែងការរិះគន់ ការតិះទៀនដើម្បីស្ថាបនា វាមិនមានកំហុសអីទេ ពីព្រោះមានច្បាប់ការពារ ហើយពួកគាត់ដែលធ្វើសកម្មភាព ក៏មានការចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហាផ្ទៃត្រឹមត្រូវដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងគណបក្សនយោបាយ ដូច្នេះគាត់មានសិទ្ធិ។ ហើយសំខាន់មួយទៀត គឺរដ្ឋាភិបាលល្មមមានភាពចាស់ទុំ គួរតែ គេហៅ មានជាតិសាសន៍និយម រួបរួមគ្នាដើម្បីកសាងជាតិ»។
កាលពីចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ (Human Rights Watch) បានលើកឡើងថា យ៉ាងហោចណាស់ មនុស្សចំនួន ៩៤នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន តាំងពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ពាក់ព័ន្ធនឹងការរិះគន់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម ឬហៅថា CLV-DTA។ អង្គការអន្តរជាតិនេះ បញ្ជាក់ថា យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ៥៩នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន ត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់ និងត្រូវបានចោទប្រកាន់ ដោយគ្រាន់តែពួកគេបង្ហាញទស្សនៈដោយសន្តិវិធី៕
