លោក ហ៊ុន សែន បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់លោក នៅថ្ងៃទី៤ខែសីហានេះថា ទាហានកម្ពុជា១៨រូប ត្រូវបានថៃចល័តទ័ពចូលមកចាប់ក្នុងបន្ទាយនៃកងទ័ពកម្ពុជា ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ចូលជាធរមានរយៈពេលប្រមាណ៨ម៉ោង ដែលជាការបំពានលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ដែលហាមបាញ់ ហាមចល័តកងទ័ព និងហាមបន្ថែមកងទ័ព។
ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានចោទសួរថា ហេតុផលអ្វីទៅ ដែលថៃមិនព្រមប្រគល់កងទ័ពកម្ពុជា១៨រូបមកឲ្យកម្ពុជាវិញ?។ នេះបើយោងតាមហ្វេសប៊ុករបស់ លោកហ៊ុន សែន។
គិតចាប់តាំងពីថ្ងៃកើតហេតុនៃការចាប់ខ្លួនទាហានកម្ពុជាពីសំណាក់ទាហានថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ នាវេលាម៉ោង ៧:៥០នាទីព្រឹក ក្រោយពីអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ភាគីកម្ពុជាបានទទួលសពទាហាន១រូប ដែលថៃបានបញ្ជូនមកកាលពីថ្ងៃទី៣១ខែកក្កដា និងទាហាន២រូបទៀត ត្រូវបញ្ជូនមកកាលពីថ្ងៃទី១ខែសីហា ដោយម្នាក់រងរបួសធ្ងន់ធ្ងរដើរមិនរួចត្រូវជិះរទេះរុញ និងម្នាក់ទៀតត្រូវវង្វេងស្មារតី ខណៈទាហានកម្ពុជា១៨នាក់ទៀត នៅមិនទាន់បញ្ជូនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនៅឡើយ គិតមកដល់ត្រឹមថ្ងៃទី៤ ខែសីហានេះ។ នេះបើយោងតាមលោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ។
សូមបញ្ជាក់ថា ទាហានកម្ពុជា២រូប ដែលត្រូវបានថៃបញ្ជូនមកឱ្យកម្ពុជាតាមច្រកព្រំដែនអូស្មាច់ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី១ខែសីហា មានម្នាក់បានបាត់បង់ស្មារតី និងម្នាក់ទៀតរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរដើរមិនរួចត្រូវគេសែង ឯម្នាក់ទៀតត្រូវបញ្ជូនមកជាសាកសពកាលពីថ្ងៃទី៣១ខែកក្កដា។
ចំពោះទាហានខ្មែរ២រូបដែលថៃបញ្ជូនមកវិញក្នុងសភាពវង្វេងស្មារតី និងរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរដើរមិនបាន ត្រូវបានគ្រូពេទ្យកម្ពុជា រកឃើញថា មានសារធាតុពុល និងបារ៉តនៅក្នុងខ្លួនធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមិនអាចធ្វើការព្យាបាលឱ្យជាសះស្បើយបានឡើយ។
មជ្ឈដ្ឋានប្រជាជាតិខ្មែរជាច្រើន បានលើកឡើងថា យោធាថៃបានប្រើអំពើឃោឃៅព្រៃផ្សៃអមនុស្សធម៌ ធ្វើទារុណកម្មមកលើកងទ័ពកម្ពុជា ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងនោះ។ ពួកគេបានសរសេរសារបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន ដោយបានសម្តែងក្តីព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨រូបទៀតដែលកំពុងនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃយោធាថៃនៅឡើយ និងបានទាមទារឱ្យកងទ័ពថៃ ដោះលែងយោធាកម្ពុជាដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។
សារព័ត៌មានThe Nation របស់ថៃ បានចុះផ្សាយដោយស្រង់សម្តីមេទ័ពថៃថា ការពន្យាពេលបញ្ជូនទាហានខ្មែរដែលនៅសល់១៨នាក់ទៀតមកកម្ពុជាវិញ ដោយសារនីតិវិធីច្បាប់ ខណៈទ័ពថៃបានចោទពួកគេពីបទចូលទឹកដីថៃដោយខុសច្បាប់។
ប៉ុន្តែបើតាមទាហានខ្មែរ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៩ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់បានចូលជាធរមាន ចាប់តាំងពីម៉ោង១២យប់ថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដា ទាហានថៃបានធ្វើពុតចូលមករាក់ទាក់សុំចាប់ដៃ និងថតរូបជាមួយទាហានខ្មែរ នៅត្រង់លេណដ្ឋានរបស់ទាហានខ្មែរ ហើយមានទាហានថៃដែលពួននៅក្នុងព្រៃបានចេញមកភ្ជង់កាំភ្លើងព័ទ្ធចាប់ទាហានខ្មែរទាំងនោះនៅលើទឹកដីខ្មែរ។
លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់លោកកាលពីថ្ងៃទី៣ខែសីហាថា ក្រសួងការបរទេសថៃ បានឆ្លើយតបទៅនឹងលិខិតរបស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ដោយបង្ហាញពីសុឆន្ទៈក្នុងការសហការជាមួយនឹងសហគមន៍អន្តរជាតិ និងអង្គការអន្តរជាតិនានា ដើម្បីចុះទៅពិនិត្យមើលស្ថានភាពរបស់កងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨នាក់ ដែលកំពុងត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយយោធាថៃ។
លោក កែវ រ៉េមី បញ្ជាក់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិ និងអង្គការអន្តរជាតិនានា កំពុងផ្តោតទៅលើទាហានកម្ពុជា១៨រូបនេះ ហើយលោកសូមអំពាវនាវឲ្យយោធាថៃ ដោះលែងវីរៈកងទ័ពទាំង១៨រូប ត្រឡប់មកវិញ ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តនៃប្រទេសទាំង២។
បើតាម លោក កែវ រ៉េមី កងកម្លាំងកម្ពុជាចំនួន២០ នាក់ដែលទាហានថៃចាប់ខ្លួន មិនមែនជាឈ្លើយសឹកនោះទេ ពីព្រោះការចាប់ពួកគាត់ គឺធ្វើឡើងក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងនៃការឈប់បាញ់គ្នា។ លោកបានរំឭកថា កាលពីឆ្នាំ ២០០៨ សង្រ្គាមនៅប្រាសាទព្រះវិហារ កម្ពុជាបានចាប់ទាហានថៃ ហើយត្រូវបានថែទាំនិងដោះលែងទៅវិញដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ លោក កែវ រ៉េមី ជំរុញឱ្យយោធាថៃត្រូវដោះលែងទាហានកម្ពុជា ដែលនៅសល់១៨នាក់ទៀតឲ្យវិលត្រឡប់មកវិញ ដូចដែលកម្ពុជាបានដោះលែងឈ្លើយសឹកថៃ កាលពីឆ្នាំ ២០០៨ ផងដែរ។
ចំពោះការចាប់ខ្លួនកងទ័ពកម្ពុជានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដាថា មានការចោទសួរថា ហេតុអ្វីបានជារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនបញ្ចេញព័ត៌មានភ្លាមៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងកងកម្លាំងរបស់កម្ពុជាដែលត្រូវបានកងទ័ពថៃចាប់ខ្លួន?
លោកបានថ្លែងថា ជីវិតរបស់កងទ័ពទាំងនោះ គឺជាអាទិភាពចម្បងបំផុតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល តាំងពីពេលដែលពួកគេត្រូវចាប់ខ្លួន។
នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ដែលមិនទាន់មានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ អំពីជោគវាសនារបស់ពួកគេនោះ ការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានសំខាន់ណាស់ ព្រោះការបញ្ចេញព័ត៌មានមួយចំនួន អាចនឹងនាំគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតរបស់ពួកគាត់ ឬក៏អាចបង្កឲ្យមានភាពស្មុគស្មាញកាន់តែខ្លាំង នៅក្នុងការចរចាសម្រាប់ការដោះលែងពួកគាត់ត្រឡប់មកវិញ។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ក្នុងសំណេរដើមថា៖ «ហេតុដូច្នេះរវាងជម្រើសក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានឲ្យសាធារណជនបានដឹង និងជម្រើសក្នុងការរក្សាព័ត៌មាន ដើម្បីធានាអាយុជីវិតរបស់ពួកគាត់នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់នោះ គឺរាជរដ្ឋាភិបាលគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានឱ្យបានល្អ និងបើកការចរចាទាមទារពួកគេមកវិញឲ្យបានឆាប់រហ័សនោះទេ។ មិនមែនរាជរដ្ឋាភិបាលលាក់ព័ត៌មានមិនចង់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដឹង ឬមិនគិតពីអាយុជីវិតរបស់កងកម្លាំងយើង ដូចមជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួនបានចោទប្រកាន់នោះទេ»។
បន្ថែមពីនេះ លោកបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានទាក់ទងទៅភាគីថៃ ដើម្បីស្នើឲ្យមានការដោះលែងភ្លាមៗតាំងពីពេលកើតហេតុ ហើយអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពកម្ពុជា ក៏បានស្នើសុំការជួយអន្តរាគមន៍ពីអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពម៉ាឡេស៊ី ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួល និងតាមដាននៃបទឈប់បាញ់ផងដែរ ដើម្បីស្នើទៅអគ្គបញ្ជាការកងទ័ពថៃ ឱ្យជួយជំរុញការដោះលែងឲ្យបានឆាប់ផងដែរ។
យ៉ាងណាក្តី អ្នកជំនាញ និងអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយ មិនយល់ស្របទៅនឹងការបកស្រាយរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះទេ ដោយលើកឡើងថា ការលាក់ព័ត៌មានទៅវិញទេ ដែលធ្វើឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាទាំងនោះ ប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់់ ពីព្រោះរឿងនេះវាមិនមែនជាករណីចាប់ជម្រិត ដែលជនល្មើសតម្រូវឱ្យបិទព័ត៌មាន ហើយឱ្យក្រុមគ្រួសារយកប្រាក់ទៅលស់នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែវាជាការចាប់ខ្លួនកងទ័ពដោយភាគីថៃដែលរំលោភទៅនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ដែលចាំបាច់ណាស់ ត្រូវប្រកាសឱ្យពិភពលោកបានដឹងចំពោះការរំលោភបំពាននេះ ដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ និងដាក់សម្ពាធទៅលើភាគីថៃឱ្យដោះលែង។
នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Sarun Thanarith, Lors Sotheara និងSokmil Minh ជាដើម បានលើកឡើងថា បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបានប្រើល្បិចចូលមកចាប់ខ្លួនទាហានកម្ពុជា២០នាក់ភ្លាមៗ គឺនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ខែកក្កដា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានលាក់ព័ត៌មាន ដោយរិះគន់អ្នកផុសព័ត៌មាននោះថា ជាជនអគតិ បំពុលសង្គម និងញុះញង់ទៅវិញ។ ពួកគេបានអរគុណអ្នកស្នេហាជាតិពិតប្រាកដ និងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជួយសង្គ្រោះជីវិតទាហានខ្មែរទាំងនោះ តាមរយៈការផុសតវ៉ាទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលទៅចរចា ដើម្បីរំដោះពួកគេ។
អ្នកប្រើហ្វេសប៊ុកទាំងនេះ បានលើកឡើងថា ប្រសិនបើមិនមានហ្វេសប៊ុក និងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ផុសពីរឿងនេះទេ ប្រហែលទាហានកម្ពុជាដែលត្រូវទាហានថៃចាប់នោះ ត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលហើយមើលទៅ។
គួររំឭកថា ចាប់តាំងពីទាហានថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើទាហានកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៤ខែកក្កដាមក ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅគ្រប់ទិសទី គ្រប់និន្នាការនយោបាយទាំងនៅកម្ពុជា និងនៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា បារាំង អាល្លឺម៉ង់ ហូឡង់ អូស្ត្រាលី និងកូរ៉េខាងត្បូងជាដើម បានប្រមូលផ្តុំគ្នាដង្ហែក្បួន និងធ្វើបាតុកម្មទាមទារឱ្យថៃ បញ្ឈប់ការរំលោភឈ្លានពានមកលើបូរណៈភាពទឹកដីកម្ពុជា និងទាមទារឱ្យទាហានថៃ ដោះលែងទាហានកម្ពុជាដែលនៅសល់១៨នាក់វិញ។ ការតវ៉ារបស់ប្រជាជាតិខ្មែរនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏កំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើការចរចាឱ្យបញ្ឈប់បទឈប់បាញ់ជាស្ថាពរ តាមរយៈយន្តការការទូត និងច្បាប់អន្តរជាតិ៕
