ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានថ្កោលទោសថៃដែលចោទថា កម្ពុជាជាអ្នកបង្ករឿងមុនក្នុងជម្លោះព្រំដែន តែថាផ្ទុយទៅវិញកម្ពុជាតែងតែប្រកាន់យកនូវការអត់ធ្មត់ខ្ពស់បំផុត ចំពោះមុខការឈ្លានពានពីយោធាថៃ និងទាមទារឱ្យថៃគោរពដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
នេះបើតាមការថ្លែងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ជុំ សន្ទរី ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពី «លទ្ធផលនៃការអនុវត្តបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ» នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។
បើតាម លោក ជុំ សន្ទរី ភាពតានតឹងនៅព្រំដែន កើតចេញពីការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃដែលទន្ទ្រានចូល និងបាញ់ផ្លោងមកលើដែនដីកម្ពុជា ហើយថាកម្ពុជាគ្រាន់តែធ្វើសកម្មភាពឆ្លើយតបដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព និងពលរដ្ឋស៊ីវិលរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងន័យនេះ លោកបានច្រានចោលការចោទប្រកាន់របស់ក្រសួងការបរទេសថៃ ដែលផ្តល់ព័ត៌មានឱ្យអង្គទូតនានា នៅទីក្រុងបាងកក កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហាថា កម្ពុជាជាអ្នកចាប់ផ្តើមទំនាស់មុខក្នុងជម្លោះព្រំដែន។
លោកចាត់ទុក ការចោទប្រកាន់នេះគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់ ហើយកម្ពុជាមិនត្រឹមតែមិនមែនជាអ្នកចាប់ផ្តើមទំនាស់នោះទេ តែកម្ពុជាតែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការអត់ធ្មត់ខ្ពស់បំផុត នៅចំពោះទង្វើបង្ករឿងដោយយោធាថៃ។
លោកថា៖ «ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមធ្វើការថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចំពោះការបន្តបង្ករឿង ដោយកងទ័ពរបស់ថៃ ហើយទាមទារឱ្យភាគីថៃ សូមឱ្យគោរពដ៏ពេញលេញនូវអធិបតេយ្យភាព ហើយបូរណភាពរបស់កម្ពុជា ស្របទៅតាមការកំណត់ របស់ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ហើយនឹងបណ្តាគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានរបស់ច្បាប់អន្តរជាតិ»។
បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា នៅម៉ោង១១ព្រឹកថ្ងៃទី៤ខែសីហា ថៃបានបញ្ជូនកម្លាំងប្រដាប់ដោយអាវុធគ្រប់ដៃ និងគ្រឿងចក្រចូលក្នុងតំបន់អានសេះ ដែលជាដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា និងបានរាយបន្លាលួស បើទោះបីត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងខ្លាំងពីកងកម្លាំងកម្ពុជាក៏ដោយ។
ក្រសួងថា ទង្វើនេះគឺជាការរំលោភដល់បទឈប់បាញ់យ៉ាងគឃ្លើន និងបានបង្កការគំរាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចំពោះសន្តិភាព និងសន្តិសុខ នៅតាមបណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរក៏ដូចជាតំបន់ទាំងមូល។
ជុំវិញរឿងនេះ ស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា លោក អ៊ូ ចន្ទរ័ត្ន យល់ថា ឥរិយាបទថៃពេលនេះ មិនខ្វល់ពីមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិសោះឡើយ ដែលទាមទារឱ្យកម្ពុជាត្រូវមានការប្រុងប្រយ័តុ្នខ្ពស់ក្នុងការទប់ទល់ជាមួយថៃ ។
បើតាមអ្នកនយោបាយរូបនេះ ថៃបានបំផ្លៃព័ត៌មានបោកពលរដ្ឋខ្លួនថា វ៉ៃបានទីតាំងឈរជើងសំខាន់ៗដែលខ្លួនចង់ឈ្លានពាន តែការពិតកងទ័ពកម្ពុជាជាអ្នកកាន់កាប់ទៅវិញ ធ្វើឱ្យថៃចង់បង្សាបកំហឹងពលរដ្ឋខ្លួន ស្តារមុខមាត់ឡើងវិញ ទើបរកល្បិចឈ្លានពានកម្ពុជាមិនចេះឈប់។
យ៉ាងណា ជម្លោះព្រំដែនលើកនេះ លោកថា កម្ពុជាមានប្រៀបទាំងលើសមរភូមិយោធា ការទូត និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលក្នុងពេលនេះកម្ពុជាតែងរក្សាភាពអត់ធ្មត់ឱ្យបានខ្ពស់កុំឱ្យចាញ់ល្បិចថៃ ដែលចង់ឱ្យកម្ពុជាផ្ទុះអាវុធមុន ដើម្បីបានលេសប្រើទ័ពឈ្លានពានកម្ពុជាបន្តទៀត។
លោកថា៖ «បើសិនជាមានឥរិយាបថបែបនេះ ពីសំណាក់ប្រទេសថៃមានចរិតបែបគឃ្លើនមិនខ្វល់ពីច្បាប់ទម្លាប់បែបនេះ ខ្ញុំគិតថា កម្ពុជាអាចនឹងកាន់តែមានប្រៀបនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ទី១។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាក៏ត្រូវតែមានវិធីទប់ទល់ជាមួយនឹងទង្វើឈ្លានពានដ៏គឃ្លើនបែបហ្នឹងដែរ ខ្ញុំគិតថា វិធីគឺបន្លាមុតយកបន្លាជួស! បើសិនជាគេគឃ្លើនខ្លួនបែបហ្នឹង យើងត្រូវទប់ទល់បែបហ្នឹងដូចគ្នាអ៊ីចឹង ធ្វើម៉េចកុំឲ្យតែយើងផ្ទុះអាវុធមុន»។
បន្ថែមលើនេះ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ជំរុញឱ្យកម្ពុជាប្រើប្រាស់យន្តការអន្តរជាតិ ឱ្យអស់លទ្ធភាពក្នុងការការពារទឹកដី មានទាំងសន្ធិសញ្ញា-បារាំងសៀមឆ្នាំ១៩០៤ ឆ្នាំ១៩០៧ យន្តការការទូត ហើយសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស ក៏កម្ពុជាគួរយកមកប្រើប្រាស់នៅពេលនេះដែរ។
ជាងនេះទៀត កម្ពុជាត្រូវប្តឹងថៃរឿង ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ការបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក គឺប្រាសាទព្រះវិហារ ដើម្បីថៃទទួលខុសត្រូវលើទង្វើឈ្លានពានរបស់ខ្លួន។
ដោយឡែក អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ ឱ្យយោបល់ថា ខណៈថៃបន្តយកបន្លាលួសព័ន្ធលើដីខ្មែរបែបនេះ កម្ពុជាត្រូវធ្វើកំណត់ទូតទៅសហគមន៍អាស៊ាន អង្កការសហប្រជាជាតិ និងឱ្យក្រុមការងារចម្រុះអន្តជាតិដែលឃ្លាំមើលរឿងនេះធ្វើជាសាក្សី ទុកជាភស្តុតាងជុំវិញរូបភាពថៃឈ្លានពានកម្ពុជា ដោយកំរោល ផ្ទុយពីច្បាប់អន្តរជាតិ រំលោភលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។
សម្រាប់លោក សុជាតិ កម្ពុជាត្រូវរប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិ ICJ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ តែបើថៃចាញ់ក្តី ហើយនៅតែឈ្លានពានដីខ្មែរទៀត កម្ពុជាត្រូវរកសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យដាក់សម្ពាធថៃ ជាពិសេសប្រាប់ទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ឱ្យដកបេក្ខភាពថៃចេញពីអង្គការនេះ បើថៃនៅតែបន្តឈ្លានពានដីខ្មែរ។
លោកថា៖ «បើសិនជាថៃនៅតែបន្តរឹងត្អឹង មិនព្រមទទួលយកនូវយុត្តាធិការអន្តរជាតិ ហើយមិនព្រមរស់នៅដោយសន្តិភាព ជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួនទេ ដូច្នេះមានតែយន្តការនៃការប្រើប្រាស់ច្បាប់របស់ពិភពលោក ហើយនឹងស្នើសុំឲ្យពិភពលោកពិចារណា នៅក្នុងការដាក់សម្ពាធទៅលើប្រទេសថៃ ឲ្យទៅដល់ចំណុចមួយដែលពួកគាត់គួរតែត្រឹះរិះសារឡើងវិញដើម្បីកុំឲ្យក្លាយទៅជាប្រទេសមួយ ដែលបំផ្លាញសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ដោយសារតែអំពើឈ្លានពាន និងល្មោភចង់បានដែនដីរបស់គេ ទៅធ្វើជាដែនដីរបស់ខ្លួន»។
ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ភាពតានតឹងនៅព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ មានភាពតានតឹងជាថ្មី ក្រោយថៃបានណែនាំឱ្យប្រជាជនខ្លួនដែលនៅសេសសល់ នៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនក្នុងខេត្តសុរិន្ទ ចាកចេញឱ្យអស់ត្រឹមយប់ថ្ងៃទី៣ ខែសីហានេះ ដោយភាគីថៃគ្រោងនឹងបើកការវាយលុកតាមបន្ទាត់ព្រំដែន ចាប់តាំងពីតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទព្រះវិហារ រហូតដល់តំបន់អានសេះ ក្នុងពេលឆាប់ៗ មុនកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ដែលគ្រោងនៅថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។
តែយ៉ាងណា គិតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែសីហានេះ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា សភាពការណ៍នៅតំបន់ជួរមុខ នៅមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់នៅឡើយ ប៉ុន្តែកងកម្លាំងកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់៕
