នៅតាមតំបន់មួយចំនួន ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដូចជាស្រុកឯកភ្នំ ស្រុកសង្កែ និងស្រុកថ្មគោល ជាដើម កសិករហាក់មមាញឹកក្នុងការប្រមូលផលស្រូវស្រងែ នៅពាក់កណ្ដាលខែវស្សានេះ ដោយកសិករខ្លះកំពុងបញ្ជាម៉ាស៊ីនច្រូត និងខ្លះទៀតបរគោយន្តកន្ត្រៃដឹកស្រូវ។ តែយ៉ាងណា កសិករហាក់មិនសូវសប្បាយចិត្តនឹងទិន្នផលទាំងនេះនោះទេ ដោយសារទិន្នផលមានតម្លៃថោក។
កសិករនៅឃុំបឹងព្រីង ស្រុកថ្មគោល លោក ហ៊ុន មាស ប្រាប់វីអូឌីថា ស្រូវស្រងែឆ្នាំនេះល្អគ្រាន់បើ ប៉ុន្តែចំពោះតម្លៃវិញ មិនល្អដូចទិន្នផលឡើយ ដោយក្នុងមួយគីឡូក្រាម ឈ្មួញ និងរោងម៉ាស៊ីន ឱ្យតម្លៃត្រឹមតែ ៨០០រៀល ដែលតម្លៃនេះ គឺធ្វើឱ្យកសិករត្រូវខាតបង់។ ទន្ទឹមនឹងតម្លៃកសិផលធ្លាក់ចុះ កសិកររូបនេះ ត្អូញត្អែរទៀតថា តម្លៃជី ថ្នាំ និងសម្ភារៈកសិកម្មផ្សេងទៀត បានឡើងថ្លៃស្ទើរគ្រប់មុខ ធ្វើឱ្យកសិករត្រូវចំណាយលើថ្លៃដើមកាន់តែច្រើន។
លោក ហ៊ុន មាស និយាយថា៖ «ជំពាក់បំណុល គឺជំពាក់មែនហើយ តែដែលត្រង់តែធ្វើស្រែ ដើម្បីដោះបំណុល ប៉ុន្តែធ្វើស្រែហើយមានដោះបានអី ទៅជាជំពាក់គេថែមទៀត។ ធ្វើស្រែហើយជួនកាលលក់ទៅ បែរជាជំពាក់ថ្លៃជីគេថែមទៀតនោះ។ មិនដឹងធ្វើយ៉ាងម៉េច ព្រោះធ្វើតាមគ្នាអ៊ីចឹងហើយ ដូចខ្ញុំថាអ៊ីចឹង។ មួយៗថា ឆ្នាំទៅម៉ិញរាងទៅហើយខាតប៉ុន្មានឆ្នាំជាប់គ្នា ប្រុងថាអត់ធ្វើ ដល់ឆ្នាំនេះ អំណោយផល ដើមភ្លៀងរហូត ដល់ពេលមួយពីរព្រោះក៏ព្រោះតាមគ្នាទៅទៀត ពេញភូមិទៀតទៅ »។
ក្រៅពីនេះ មានពលរដ្ឋនៅតាមខេត្តផ្សេងៗទៀត ដូចជា បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ធំ កំពង់ចាម ព្រៃវែង ពោធិ៍សាត់ និងកំពង់ឆ្នាំង ជាដើម បានបង្ហោះវីដេអូត្អូញត្អែរពីតម្លៃស្រូវចុះថោកតាមបណ្ដាញសង្គមនានា និងស្នើដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ឲ្យជួយស្វែងរកទីផ្សារជូនកសិករ។ ក្នុងនោះ កសិផលស្រូវអូអឹម(OM5451)របស់កសិករ ខេត្តកំពង់ធំ លក់បានតម្លៃ ជាង ៧០០រៀល ចំណែកនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងសៀមរាប តម្លៃស្រូវធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹមជាង ៦០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដែលជាតម្លៃទាបបែបនេះ បានធ្វើឱ្យកសិករត្រូវខាតបង់។
កសិករនៅស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង អ្នកស្រី ឃឿន វិច្ឆិកា ឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីចង់បានតម្លៃស្រូវចន្លោះពី ៩៥០ ទៅ១ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដើម្បីសល់ប្រាក់ខ្លះទូទាត់ថ្លៃជីថ្នាំកសិកម្ម និងកម្លាំងពលកម្ម។ អ្នកស្រីបន្តថា តម្លៃស្រូវចុះថោកជារៀងរាល់ឆ្នាំ បានធ្វើឱ្យអ្នកស្រីនិងកសិករដទៃទៀត ជំពាក់បំណុលធនាគារ និងលុយឯកជនជុំទិស ដោយបច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រីជាប់បំណុលជាង ១ម៉ឺនដុល្លារ ដោយសារធ្វើស្រែ។
អ្នកស្រីថា៖ «រាល់ឆ្នាំធ្វើបានតែមួយហត់ សងលុយតែថ្លៃជីថ្លៃថ្នាំគេ។ អ្នកធ្វើស្រែភាគច្រើនសុទ្ធតែយកលុយធនាគារមក។ បើចំណេញយើងដោះ(សង)ទៅ បើអត់ចំណេញផងបានអីដោះ»។
យោងតាមសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា (Cambodia Rice Federation – CRF) ឱ្យដឹងថា តម្លៃមធ្យមភាគស្រូវសើម នៅតាមស្រុកនៃខេត្តមួយចំនួន គិតត្រឹមថ្ងៃទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ស្រូវសែនក្រអូប មានតម្លៃជាធម្យម ១ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ស្រូវចំប៉ីស មានតម្លៃ ៩០០រៀល ស្រូវស្រងែ តម្លៃ ៧៩០រៀល និងស្រូវ អូអ៊ឹម មានតម្លៃជាង ៧០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។
ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ឌិត ទីណា កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំដោះស្រាយតម្លៃស្រូវស្រងែ នៅខេត្តបាត់ដំបង ដោយក្រសួង និងមន្ទីរកសិកម្ម បានឯកភាពគ្នា ស្នើឱ្យបណ្តារោងម៉ាស៊ីនចំនួន១១ សហការជាមួយក្រសួងកសិកម្ម និងរដ្ឋបាលខេត្ត ដើម្បីជួយប្រមូលទិញស្រូវប្រជាកសិករឱ្យទទួលបានតម្លៃសមរម្យ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី តំណាងមហគមន៍កសិករ ឃុំរាំងកេសី ក្នុងស្រុកមោងឬស្សី លោក មុំ មេធ លើកឡើងថា ដំណោះស្រាយរបស់ក្រសួងកសិកម្មនេះ មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហារបស់កសិករឱ្យចំគោលដៅនោះឡើយ ព្រោះរោងម៉ាស៊ីនតម្រូវឱ្យកសិករដឹកស្រូវទៅដល់ទីតាំងផ្ទាល់ ហើយរោងម៉ាស៊ីន បានពន្យារពេលទូទាត់ប្រាក់ឱ្យកសិករជាច្រើនថ្ងៃ ដែលធ្វើឱ្យកសិករគ្មានលុយបង្វែរសងបំណុលភ្លាមៗ។ លោកបន្តថា បញ្ហានេះ បានបង្ខំឱ្យកសិករត្រូវលក់ស្រូវទៅឱ្យឈ្មួញកណ្ដាល ដើម្បីទទួលបានលុយភ្លាមៗ យកទៅដោះស្រាយបំណុល។
លោកថា៖ «មែនទែនទៅអារឿងបញ្ចុះបញ្ចូលរោងម៉ាស៊ីនអីហ្នឹង វាមានតាំងពីឆ្នាំមុននោះ តែលទ្ធផលវាទទេហ្នឹង វាមិនបានផលទេ ហើយឈ្មួញកណ្ដាលគេដឹងពីចំណុចខ្សោយ ហើយនិងតម្រូវការរបស់កសិករ ជាងមន្ត្រីកសិកម្មទៀត។ ហើយមួយទៀត រឿងតម្លៃចុះថោកហ្នឹង មិនមែនមានតែស្រូវពូជមកពីយួន ដូចស្រូវអូអឹមអីទេ សូម្បីតែស្រូវយើង សែនក្រអូប សែនពិដោរ ផ្កាម្លិះអី ក៏វាធ្លាក់ថ្លៃដូចតែគ្នាដែរហ្នឹង»។
កន្លងមក កសិករនៅខេត្តបាត់ដំបង តែងតែត្អូញត្អែរពីតម្លៃស្រូវចុះថោកស្ទើរតែជារៀងរាល់ឆ្នាំ ខណៈដំណាំស្រូវរបស់ពួកគាត់ ជួបគ្រោះរាំងស្ងួត និងគ្មានប្រព័ន្ធទឹកស្រោចស្រពនៅរដូវប្រាំង និងជួបគ្រោះទឹកជំនន់ នៅរដូវវស្សា។ ប្រការនេះ ធ្វើឱ្យកសិករជាច្រើនខាតបង់ប្រាក់ចំណូល និងប្រឈមនឹងបញ្ហាជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក ហើយពួកគាត់បានស្នើដល់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធឱ្យជួយស្វែងរកទីផ្សារស្រូវអង្ករជូនពួកគាត់។ ជានិច្ចកាល អាជ្ញាធរតែងចោលពលរដ្ឋថា ធ្វើស្រែលើសផែនការ ឬសម្រុកច្រូតក្នុងពេលតែមួយ ឬប្រទេសជិតខាងកំពុងប្រមូលផលស្រូវដូចគ្នានឹងកម្ពុជា ដែលកត្តាទាំងនេះ ធ្វើឱ្យស្រូវចុះថោក ។
របាយការណ៍ របស់សហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា ក្នុងរយៈពេល៧ខែ នៃឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបាននាំចេញអង្ករចំនួន ៤២០ ៥៧២ តោន គិតជាទឹកប្រាក់បានចំនួន ៣០៩.៣២ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។
កសិករទទូចដល់រដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នរដ្ឋនានា ឱ្យជួយស្វែងរកទីផ្សារស្រូវអង្ករសម្រាប់ពួកគាត់ និងរកវិធីសាស្ត្រទប់ទល់តម្លៃថ្លៃដើមកសិកម្ម ដើម្បីឱ្យពួកគាត់មានជីវភាពសមរម្យ អាចដោះស្រាយជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរួមទាំងបំណុលធនាគារ និងជៀសវាងការបោះបង់ដីស្រែចោល ហើយធ្វើចំណាកស្រុក៕
