តើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​បែប​ណា​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​កម្ពុជា​រង​ការ​ឈ្លាន​ពាន

បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ប៉ះ​ទង្គិ​ចគ្នា នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​កម្ពុជា និង​ថៃ បណ្ដាញ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​រាយ​ការណ៍អំ​ពីស្ថា​ន​ភាព​នៅ​ក្នុង​សម​រភូមិ និង​សភាព​ការណ៍​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​ផ្សេងៗ​ពី​គ្នា។ ក្នុង​នោះ​សម្រាប់​​កម្ពុជា គឺ​មាន​តែ​សារ​ព័ត៌មាន​របស់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ និង​ឯក​ជន​ស្និទ្ធ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ចំនួន​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​អាច​ផ្សាយ និង​រាយ​ការណ៍​ព័ត៌​មាន ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ស្ថាន​ការណ៍​ជម្លោះ​នេះ​បាន ដោយ​ពុំ​មាន​វត្ត​មាន​សារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​នោះ​ឡើយ។

កត្តា​នេះ បានធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ បា​ត់ប​ង់​ឱកាស​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌​មាន​ពិត ដែល​ស៊ី​ជម្រៅ ដោយ​តម្លា​ភាព។ លើស​ពី​ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា ផ្នែក​សព្វា​វុធ​នៅ​ក្នុង​លេណ​ដ្ឋាន កម្ពុជា ជាមួយ​យោធា​ថៃ​ ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​កំពុង​ទទួល​រង​ឥទ្ធិ​ពល​ពី​ការ​ក្លែង​បន្លំ​ព័ត៌​មាន តាម​រយៈ​បច្ចេក​វិទ្យា​បណ្តាញ​សង្គម និង​ទូរ​ស័ព្ទ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យពួ​ក​គាត់​កាន់​តែ​មាន​ភាព​ស្មុគ​ស្មាញ និង​ច្របូក​ច្រ​បល់ ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌​មាន​ពិត ទាន់​ហេតុ​ការណ៍ និង​ស៊ី​ជម្រៅ។

ស្របពេលពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រំដែនចលាចល​រត់​ភៀស​ខ្លួន​ចេ​ញ​ពី​ការ​ផ្ទុះ​អាវុធ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ផ្សេង​ទៀត​វិញ ក៏​មាន​ភាព​ចលាចល​មិន​ចាញ់​គ្នា​នោះ​ដែរ។​ ចលាចល គឺ​ដោយ​សារ​បាន​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​អន្ទាក់​ ឬ​ចាញ់​បោក​សារ​ព័ត៌​មាន​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​ចំនួន ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​រក​លុយ​ពី​អ៊ីន​ធឺ​ណិត ​ឬ​ដែលគេ​ហៅ​ថា អឹម.អឹម.អូ និង​សារព័ត៌មាន​របស់​បរទេស​មួយ​ចំនួន ដែល​ផ្សាយ​បង្កប់​នូវ​ការ​កេង​ចំណេញ​នយោ​បាយ និង​វាយ​ប្រហារ​ផ្លូវ​ចិត្ត​មក​លើ​ពលរដ្ឋ និង​ទាហាន​កម្ពុជា។

អតីតអ្នករាយការណ៍ពិសេស​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី ភាសា​ខ្មែរ ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រា​លី លោក ថា ថៃ បានបង្ហាញ​ការ​សោក​ស្ដាយ​ចំពោះ​ខ្លួន​លោក​ផ្ទាល់ និង​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ ដែល​មាន​វិជ្ជាជីវៈ​ផ្សេង​ទៀត​ មិន​អាច​បំពេញ​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន ឱ្យ​បាន​ពេញ​លេញ នៅ​ក្នុង​កាលៈ​ទេសៈ​ដ៏​សំខាន់ ដែល​កម្ពុជា និ​ង​ថៃ មាន​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​ដោយ​អាវុធ ដោយ​សារ​តែ​ទទួល​រង​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ទាំង​ផ្ទាល់ និង​មិន​ផ្ទាល់ ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា​និង​ក្រៅ​​ប្រទេស។ លោក ថា ថៃ សង្កេត​ឃើញ​ថា នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ប៉ះទ​ង្គិច​គ្នា កម្ពុ​ជា​ហាក់​បាន​បាត់​បង់​ព័ត៌​មាន​សំខាន់ៗ​ជា​ច្រើន ខណៈ​សារ​ព័ត៌មាន​របស់​ភាគី​ថៃ បាន​រាយ​ការណ៍​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ ដែល​ធ្វើឱ្យ​អន្តរជាតិ​បាត់​បង់​ព័ត៌​មាន​ពិត អំពី​កម្ពុជា។

លោក ថា ថៃ និយាយថា៖ «ហើយ​បើ​យើង​អត់​មាន​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​ទេ គឺ​យើង​នឹង​គ្មាន​ដំណឹង​ ហើយ​ពេល​ខ្លះ អ្នក​ដែ​​លមិន​​មែ​ន​ជា​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន គាត់​គ្មាន​ប្រភព​ច្បាស់​លាស់​នោះ​ទេ តែ​គាត់​ឮ​ពី​មាត់​មួយ​ ទៅ​មាត់​មួយ ហើយ​គា​​ត់យក​មក​ផ្សាយ នោះ​វា​ទៅ​ជា​ការ​បំពុល។ ពេល​​ខ្លះមិ​​ន​មែន​​​មា​​នតែ​​​ព​លរ​ដ្ឋ​​សាមញ្ញ​​នោះ​​ទេ ដែល​​​ពុល​​នឹងព័​ត៌មា​ន​ក្លែង​ក្លាយ​នោះ សូម្បី​តែមេដឹកនាំ និងអ្នកនយោបាយ​ហ្នឹង​ ក៏​ពុលនឹ​​​ងព័​ត៌​មា​​នក្លែ​ង​ក្លាយ​នោះ​ដែរ។ យើង​ឃើញ​ហើយ ពេល​ខ្លះ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លួន​ឯង ដែល​គ្មាន​ព័ត៌មា​ន​ពិត ហើយ​នៅ​ពេ​លដែ​​ល​អត់​មាន​អ្នក​សារព័ត៌​មាន​សរសេរ​អត្ថបទ​ដែល​មាន​ប្រភព​ច្បាស់​លាស់​ហ្នឹង គាត់​ទៅ​ជឿ​​​លើ​ព័​​ត៌​មា​ន​ក្លែ​ង​ក្លាយ ហើយ​ប្រតិក​ម្ម​ចំពោះ​ព័ត៌មាន​ក្លែង​ក្លាយ​ហ្នឹង​ទៅ​វិ​ញ។ នេះមិ​ន​មែ​​នមាន​តែ​ពលរដ្ឋ​​ធម្មតា​​ទេ​ សូម្បី​តែ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្នឹង ក៏​គាត់​ចាញ់​បោក​សារព័ត៌មាន​ក្លែង​ក្លាយនៅ​ពេល​ខ្លះ​ដែរ»

បើរំឭកទៅដល់ព្រឹត្តិការណ៍ផ្ទុះអាវុធ រវាងកងទ័ពខ្មែរ និងកងទ័ពថៃ កាលពីឆ្នាំ២០០៨ កម្ពុជា មានស្ថាប័នសារព័ត៌​មាន​ឯករាជ្យចម្រុះ​ជាច្រើន បានចុះមករាយការណ៍ព័ត៌​មាន នៅទីតាំងផ្ទាល់ មាន​ដូចជា វិទ្យុអាស៊ីសេរី វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក វីអូអេ និងសារព័ត៌មាន ឌឹខេមបូឌៀដេលី ជាដើម។

ស្ថាប័នសារព័ត៌មានទាំងនោះ បានបញ្ជូនអ្នកកាសែតឱ្យមកផ្ដិតយករូបភាព និងសម្ភាសន៍​ជាមួយ​កង​ទ័ពផ្ទាល់ ដល់ទីតាំងលេណដ្ឋាន ដើម្បីធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍​លម្អិត ស្ដីពីបច្ចុប្បន្នភាពនៃការ​ប៉ះទង្គិចគ្នា ឱ្យ​ទាន់​​សភាពការណ៍ទៅដល់អ្នកស្ដាប់។

យ៉ាងណាមិញ សេចក្ដីរាយការណ៍ទាំងនេះ ត្រូវបានបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេស មុន​នឹង​ត្រូវ​បាន​កាសែត ឬសារ​ព័ត៌​មាន​​​អន្តរ​ជាតិ​ជា​ច្រើន​​ទៀត ដក​ស្រង់​យក​ទៅ​ចុះ​ផ្សាយ​បន្ត ដែល​ប្រការ​នេះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពិភព​លោក​យល់​កាន់​តែ​ច្បាស់ អំពី​សាវតា និង​គោល​ជំហរ​របស់​កម្ពុជា ក្នុង​ពេល​ដែល​ថៃ​បាន​រំលោភ​លើ​បូរណ​ភាព​ទឹក​ដី​កម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧​មក ស្ថាប័ន​សារព័ត៌មា​ន​ឯករាជ្យ​ជាច្រើ​ន ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិ​បាល​លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ រហូត​ត្រូវ​បិទ​ការិយាល័​យ​នៅក្នុ​ង​ស្រុក បន្ទាប់​ពី​បក្សកា​ន់​អំណាច​បាន​បើក​យុទ្ធនាកា​រ​កម្ចាត់​បក្ស​ប្រឆាំង អង្គ​ការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​លុប​បំបាត់​សំឡេង​ឯករាជ្យ។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងករណីផ្ទុះអាវុធលើកទី២ រវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅ​ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ ដែល​បាន​ផ្ទុះឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២​៤ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៥ កន្លង​មក​នេះ មហា​ជន​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​ជា​ច្រើន បាន​លើក​ឡើង​ថា ពួក​គាត់​មិន​បាន​ទទួល​បាន​ព័ត៌​មាន​លម្អិត ដែល​ស៊ីជ​ម្រៅ ពីតំ​បន់​ព្រំដែន​នោះ​ឡើយ​ ទោះ​បី​ជារឿ​ង​ទាំង​នោះ មិន​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​សន្តិសុ​ខ​ជាតិ ឬ​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​យោធា​ក្ដី ខណៈ​ព័ត៌​មាន​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បច្ចុប្បន្ន​ភាព​វិញ ក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ ឬ​ស្ថាប័ន​សារ​ព័ត៌មាន​ដែល​ស្និទ្ធ​នឹង​រដ្ឋាភិ​បាល បា​នប​ញ្ចេញ ឬ​ប្រកាស​តិច​តួច​ប៉ុណ្ណោះ ស្រប​ពេល​ដែល​រឿង​រ៉ាវ​ពាក់​ព័ន្ធ​សំខាន់ៗ​ផ្សេង​ទៀត មិន​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឱ្យ​បាន​ទូលំ​ទូលាយ​នោះ​ឡើយ។

ជាក់ស្ដែង ក្រោយសមរភូមិប៉ះទង្គិចគ្នា​រយៈ​ពេល ៥​ថ្ងៃ ជាមួយ​កង​ទ័ព​ថៃ នៅ​តំបន់​ព្រំដែន ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​វិហារ ឧត្តរ​មាន​ជ័យ និង​ពោធិ៍​សាត់ ព័ត៌​មាន​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ចំនួន​កង​ទ័ព ដែល​របួស និង​ពលី មិន​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ដោយ​តម្លាភា​ព​ទៅដ​ល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ជា​ពិសេសចំ​ពោះស​មាជិក​គ្រួសារ​យោធា​នោះ​ឡើយ។ ក្រោ​យកម្ពុជា និង​ថៃ បាន​ឯកភាព​​គ្នា​លើ​បទ​ឈប់​បាញ់ កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២​៨ ខែក​ក្កដា​នោះ មាន​សមាជិក​គ្រួសារ​របស់​យុទ្ធ​ជន​កង​ទ័ព​មួយ​ចំនួន បាន​​ប្រកាស​តាម​សារព័ត៌មាន​អន​ឡាញ ឬ​ក្រុម អឹម.អឹម.អូ ដើម្បី​ស្វែង​រក​សាច់ញាតិ​ដែល​បាន​បាត់​ដំណឹង នៅតំបន់​ឈរជើងនៅតំបន់សមរភូមិជួរមុខ ខណៈស្ថាប័នរដ្ឋ​មិន​បាន​ធ្វើបច្ចុប្បន្ន​ភាពលើ​ក​រណី​នេះ​នោះឡើ​យ។

ស្ថានភាពនៅពេលនោះ បានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋទាមទារឱ្យ រដ្ឋាភិបាលបញ្ចេញព័ត៌មាន​ណា ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់​យុទ្ធសាស្រ្តកងទ័ព ជាជាងការលាក់ស្តុកទុកព័ត៌មានច្រើនពេក ដែលអាចនាំឱ្យពលរដ្ឋកើតមន្ទិលសង្ស័យ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងតម្លាភាពនៃសារព័ត៌មាននេះដែរ អ្នកតាមដាមសង្គមដ៏សកម្មមួយរូប គឺលោក អោម តារា បានសរសេរ​នៅលើបណ្ដាញសង្គមកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា​ថា រូបភាពបង្ហាញពីខាង​អានសេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងទាហាន​ថៃ នៅ​តែ​បន្តព័ទ្ធលួសបន្លាក្នុងដែនដី​កម្ពុជា តាំងពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ក៏ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការ​ពារ​​ជាតិ បែរជានិយាយ​ថា សភាពការណ៍តាមទល់ដែនមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ដូច្នេះន័យស្ងប់ស្ងាត់​នេះមិនប្រាកដ​ថាគ្មានអ្វីកើតឡើងទេ។

នៅត្រង់ចំណុចនេះ លោកបានប្រតិកម្មថា៖ «សុំផ្តល់ព័តមានត្រង់ៗ ឱ្យពលរដ្ឋបានដឹងកុំលាក់ ព្រោះសង្រ្គាម​លើកនេះ ​ពលរដ្ឋបានដុតដៃដុត​ជើង​សម្បើមណាស់ ពីសមរភូមិ ក្រោយ​​ពលរដ្ឋ​ត្រូវ​ការ​ដឹង​ពី​ស្ថាន​ភាព​ជាក់​ស្តែង»

ក្រៅពីទទួលរងការរិះគន់រឿងទាហានថៃ បន្តព័ទ្ធបន្លាលួសហើយនោះ មហាជនមួយចំនួន បានចេញមកបន្ទោសមេដឹកនាំ​កម្ពុជា​ ពាក់ព័ន្ធនឹងការ​ព្យាយាម​លាក់​បាំង​ព័ត៌​មាន​ពិត ករណី​​ទាហាន​ថៃ​ចាប់​ខ្លួន​ទាហាន​ខ្មែរ ដោយកាលពីដំបូងមេដឹកនាំកម្ពុជា បានចោទ​ថា ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែង​ក្លាយ​បំពុល​សង្គ​ម​ទៅវិញ។ តែយ៉ាងណា ក្រោយមកលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី​ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអះ​អាង​ថា រឿង​នេះ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ចង់​លាក់​ព័ត៌​មាន​នោះ​ទេ ដោយ​​សំអាង​ថា មូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាល​មិន​បញ្ចេញ​ព័ត៌​មាន​នេះ​ភ្លាម​ៗ ដោយ​សារ​តែ​ការបារម្ភ​ពី​អាយុ​ជីវិត​ទាហាន​​ខ្មែរ ដែល​ថៃ​ចាប់​ខ្លួន។

ទោះជាបែបនេះក្ដី មហាជន​យល់​ថា ការបិទបាំងព័ត៌មានពិតទៅវិញទេ ដែល​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​ទាហាន​ខ្មែរ និងជាការសបញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំ​គ្មាន​សមត្ថភាព​ការ​ពារ​អា​យុ​ជីវិ​តទាហាន​ខ្មែ​រ ដែលលះ​បង់​ដើម្បី​បុព្វ​ហេតុ​ជាតិ។

ទាក់ទិនរឿងនេះ ប្រធានក្លឹបអ្នកកាសែតកម្ពុជា លោក ពុយ គា មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប៉ះទង្គិច​គ្នា រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានរបស់ភាគីកម្ពុជា មានភាពល្អប្រសើរជាងសារព័ត៌មានរបស់ថៃ​មួយ​ចំនួន ដែលលោកមើលឃើញថា បានផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត និងគ្មានប្រភពច្បាស់​​លាស់។ លោកបន្តថា កន្លងទៅ ក្លឹបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ធ្លាប់បានជូនដំណឹងទៅកាន់សមាគមន៍អ្នកសារព័ត៌មានថៃ ជាច្រើនដងរួចមកហើយ អំពីការចុះផ្សាយរបស់ស្ថាប័នសារព័ត៌មានថៃមួយចំនួន ដែលផ្ទុយ​ពីការពិត និងគ្មានវិជ្ជាជីវៈ។

លោក ពុយ​គា និយាយ​ថា៖ «នេះជាបទពិសោធន៍សំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​យើង ធ្វើ​យ៉ាង​​ណា​យើង​​ត្រូ​វ​​គោរ​​ពនូ​វ​វិជ្ជា​ជីវៈ គឺ​យើង​ត្រូវ​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​ប្រភព​ទី​មួយ ទីពីរ ទីបី​ ឬ​ទីបួន នៅ​ពេល​​ដែ​ល​យើ​ង​បាន​ប្រ​ភព​​មក​​ហើ​​យ​នោះ យើង​ត្រូវ​ពង្រីង​បន្ថែម​ថា តើព័​ត៌​មាន​នោះ ពិត​​ឬ​មិន​ពិត​ នេះជា​រឿង​សំខាន់​ណាស់។ ហើយ​​នៅ​ពេ​ល​ស្ថា​ប័ន​សារព័ត៌​មាន​យើង​ផ្សាយ​ទៅ​វា​ខុស​ច្រើន​ដង អ៊ីចឹង​ទៅ​វា​បាត់​បង់​តម្លៃ​របស់​យើង គេ​អត់​ឱ្យ​​តម្លៃ​​អ្ន​កសារព័​ត៌​មាន មិន​មែន​តែ​ស្ថាប័នយើ​ង​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ប៉ះពា​ល់​ដល់​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ដទៃ​ទៅ​​ទៀត»

នៅពេលមានការផ្ទុះអាវុធភ្លាមៗ សារព័ត៌មានអន្តរជាតិជាច្រើន បាន​រាយ​ការណ៍​ពី​វិវាទ​នេះ ប៉ុន្តែ​ក្រសែ​​ភ្នែក​តា​​ម​ដាន​ឃើញ​ថា ការ​រាយ​ការណ៍ទាំ​ង​នោះមា​ន​ភាព​លម្អៀង​ទៅ​ខាង​ភាគី​ថៃ ខណៈ​ស្ថា​ប័ន​មួយ​​ចំនួ​​ន​ក្នុ​ង​ចំណោម​នោះ មាន​បុគ្គលិក​ជា​ជនជាតិ​ថៃ​កំពុង​បម្រើ​ការ។

ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា (ខេមបូចា) លោក ណុប វី កត់សម្គាល់ឃើញថា ស្ថាប័ន និង​អ្នកសារព័ត៌មានអន្តរ​ជាតិ​ធំៗ ច្រើន​មានវត្តមានលើ​ទឹកដីប្រទេស​ជិត​ខាង និងតែងតែយកព័ត៌មាន​ពីទីតាំងដែល​ពួកគេឈរជើង ជាហេតុធ្វើឱ្យអន្តរជាតិមិនសូវបានឮសំឡេង​ចេញ​ពី​កម្ពុជា។ លោកបន្ត​ថា ករណី​នេះ​ គឺ​ជា​រូប​ភាព​ថ្មី​មួយ បញ្ជាក់​ពី​តម្លៃ​សារព័​ត៌មា​ន ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បើក​លំហ​ឱ្យ​បាន​កាន់​តែ​ទូលំ​ទូលាយ ដល់​ស្ថាប័ន​អន្តរ​ជាតិ និង​ជាពិសេស​ស្ថាប័ន​ក្នុង​ស្រុក ដើម្បី​ឱ្យ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​វិជ្ជា​ជីវៈ​ ផ្សព្វ​ផ្សាយ និង​រាយ​ការណ៍​ពី​ភាព​សម្បូរ​បែប​លើ​ទឹក​ដី​​កម្ពុជា។

លោក ណុប វី និយាយថា​៖ «ការបើកលំហនូវសេរីភាពសារព័ត៌មាន ការផ្ដល់នូវការគាំពារពេញលេញ ការ ការ​ផ្ដល់ការការពារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពទៅលើសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព របស់អ្នកសារព័ត៌មាន​ ហើយការធានា​ថា​មិនមានអ្នកមានអ្នកសារព័ត៌មានណាម្នាក់ត្រូវបានរឹតត្បិត ឬក៏គម្រាមកំហែង ឬមួយក៏ហាមឃាត់ ឬមួយក៏ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ តាម​រូបភាពមធ្យោបាយផ្សេងៗ ដោយ​សារ​តែ​កា​របំ​ពេញ​វិជ្ជាជី​វៈរ​បស់​ពួក​គាត់​ហ្នឹង គឺ​ជា​រឿង​មួយ​ដែល​ចាំ​បាច់ ដែល​​រដ្ឋាភិបាល​លោក​គួ​រ​តែ​ធានា​ឱ្យ​បាន»។

ក្នុងហេតុការណ៍ផ្ទុះអាវុធរវាងកម្ពុជា-ថៃ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​បាន​ទទួល​រង​ការ​ផ្សាយ​ព័ត៌​មាន​បំពុល និង​មាន​ភាព​ច្របូក​ច្របល់​​ជា​ច្រើន ពី​សំណាក់​សារ​ព័ត៌មាន​អន​ឡាញ ក្រុម MMO និង​សារ​ព័ត៌មាន​ថៃ​មួយ​ចំនួន ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​បច្ចេក​វិទ្យា​បញ្ញា​សិប្បនិម្មិត ឬ AI មក​បង្កើត​រូប​ភាព​បំភាន់​ភ្នែក​ជា​ដើម។

ជាក់ស្ដែង ដូច​ជា​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ថា ទាហាន​ខ្មែរ​បាន​បាញ់​ទម្លាក់​យន្ត​ហោះច​ម្បាំង F-16 រប​ស់​ថៃ​មួយ​គ្រឿង​, ប្រធា​ន​ព្រឹ​ទ្ធ​​សភា​​​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ភៀស​ខ្លួន​ទៅប្រ​ទេស​ចិន តាម​យន្ត​ហោះ​ឯកជន​មួយ និងរឿង​កង​កម្លាំង​​ថៃ​​បាន​ដណ្តើម​យក​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិហារ និង​វត្ត​កែវ​សិក្ខា​គីរី​ស្វារៈ បាន​ដោយ​ជោ​​គជ័យ ជា​ដើម​។

ពលរដ្ឋមួយចំនួនបានបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួននៅលើបណ្ដាញសង្គមថា ក្នុងស្ថានភាពនេះ ប្រសិនបើស្ថាប័ន​​ព័ត៌មាន​​​ឯករាជ្យ​ ដូចជា វិទ្យុអាស៊ីសេរី វិទ្យុសំឡេង​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ វីអូឌី វិទ្យុសំ​ឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក វីអូអេ និងសារព័ត៌មាន ឌឹខេម​បូឌៀដេ​លី មាន​វត្តមាន​នៅ​កម្ពុជា នោះ​ប្រហែល​ជា​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព័ត៌​មាន​វិវាទ​ព្រំដែន​នឹង​ល្អប្រ​សើរ​ជាង​នេះ។

តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន ហៅកាត់ RSF ចេញផ្សាយកាលពី​ថ្ងៃទី០២ ខែឧសភា ឆ្នាំ​​២០២៥​​នេះ បានទម្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់​សេរីភាពសារព័ត៌មានរបស់​កម្ពុជា ចំនួន១០លេខ ពោលធ្លាក់​ពីចំណាត់ថ្នាក់​ទី១៥១ នៅឆ្នាំ២០២៤ មកទី១៦១ នៅឆ្នាំ២០២៥។ មូលហេតុដែលអង្គការនេះ ទម្លាក់​ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌​មាន​របស់​កម្ពុជា គឺដោយយោងលើចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជាបរិយាកាសនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បរិបទនយោ​បាយ ក្របខណ្ឌច្បាប់ បរិបទសេដ្ឋកិច្ច បរិបទសង្គម វប្បធម៌ និងបញ្ហាសុវត្ថិភាព។

របាយការណ៍របស់ RSF បានរៀបរាប់ឡើងវិញនូវសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានបិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ដូចជាវិទ្យុសម្លេងប្រជាធិបតេយ្យ VOD វិទ្យុអាស៊ីសេរី និងកាសែត The Cambodia Daily ជាដើម។

យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ អ្នកធ្វើការផ្នែកសារព័ត៌មាន ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក​ម្ពុជា បើក​លំហ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​សារព័ត៌​មាន​នៅ​​កម្ពុជា​​ឡើង​​វិញ ព្រោះ​សារព័ត៌មា​ន​ឯករាជ្យ​នេះ​ហើយ គឺ​ជា​កញ្ចក់​សម្រាប់​ឆ្លុះប​ញ្ចាំង​ពី​ការ​ដឹក​នាំ​របស់​រដ្ឋាភិ​បាល និង​ពាំនាំ​រឿង​រ៉ាវ​របស់​កម្ពុជា ប្រាប់​ទៅ​កាន់​ពិភពលោក៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ