ជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពជា និងថៃ បានផ្ទុះឡើងសារជាថ្មីម្តងទៀត ក្រោយរយៈពេលជាង១៤ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ ជាថ្ងៃដែលខ្មែរត្រូវចងចាំជាថ្មី គឺថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា បន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះអាវុធនៅតំបន់មុំបី ដែលជាតំបន់ប្រសព្វគ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ និងប្រទេសឡាវ។
តំបន់ចុងបូកនេះ គឺជាទីតាំងក្តៅនៃជម្លោះជាយូរណាស់មកហើយ រវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ ហើយក៏ជាកន្លែងប៉ះគ្នាច្រើនលើកច្រើនសារផងដែរ តាំងពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១១។ ភាពតានតឹងនៅតំបន់ព្រំដែនប្រទេសទាំង២ បានកើតឡើងជាថ្មី ដោយកាលពីដើមឆ្នាំ២០២៥ នៅពេលទាហានថៃបានរារាំងភ្ញៀវទេសចរខ្មែរមួយក្រុម មិនឲ្យច្រៀងចម្រៀងស្នេហាជាតិ នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ។
ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៏ភ្លាមៗនៅថ្ងៃដដែលនោះ បន្ទាប់ពីយោធិនឈរជើងនៅតំបន់មុំ៣ (ឬចុងបូក) ចំនួន១រូបគឺលោកព្រិន្ទបាលឯក សួន រោន អាយុ៤៨ឆ្នាំ បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្បែរលេណដ្ឋានទាំងព្រឹកព្រលឹម ពីសំណាក់កងទ័ពថៃលបលួចបាញ់ប្រហារ ទាំងគាត់នៅស្លៀកខោខ្លីអាវយឺត។
មានការជួបប្រជុំជាប្រញាប់មួយ ជាមួយមេភូមិភាគតំបន់គ្រប់គ្រងទាំងសងខាង ដើម្បីឲ្យស្ថានការណ៏វិលត្រលប់ទៅដូចដើម ឲ្យបានឆាប់រហ័ស ដោយសារភាគីប្រទេសកម្ពុជា មិនបានដាក់បញ្ហាសង្រ្គាមប្រឈមគ្នាជាដំណោះស្រាយនោះទេ។
សភាពការណ៏ វិលត្រឡប់ដូចការគ្រោងទុក ក៏ប៉ុន្តែនៅខាងប្រទេសថៃ របបយោធា ហាក់សម្តែងការមិនពេញចិត្ត ចំពោះរដ្ឋាភិបាលខ្លួន ក្នុងការដោះស្រាយចរចាដោយសន្តិវិធី ពួកគេហាក់ដូចជាចង់សាកល្បងកម្លាំងជាមួយប្រទេសកម្ពុជា សារជាថ្មីម្តងទៀត ដោយយល់ឃើញថា កងទ័ព សព្វាវុធអាចល្មមលេងជាមួយកម្ពុជាបាន។
ងាកមកខាងភាគីប្រទេសកម្ពុជា តែងតែប្រកាន់គោលចំហរស្វែងរកការចរចាបែបសន្តិភាពទំាងថ្នាក់តំបន់ ថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ក្រសួងការបរទេស រហូតដល់ថា្នក់ដឹកនាំ។ នេះបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់ថា កម្ពុជាមានសំឡេងជាធ្លុងមួយ។
ព្រឹត្តការណ៍ហាក់ងាកទៅចំណុចមានកម្តៅ ពី១ថ្ងៃទៅ១ថ្ងៃ ខណៈពេលប្រជាជនកម្ពុជានៅខាងក្នុង ចាប់ផ្តើមស្រែករកយុត្តិធម៌ក្រោយបាត់បង់ជីវិតទាហានពលីការពារជាតិមួយរូប។ រីឯថ្នាក់ដឹកនាំក៏នៅមិនស្ងៀម ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្តើមបង្ហាញអារម្មណ៏ឈឺចាប់ ដែលបានបាត់បង់ជីវិតទាហានរបស់លោកមួយរូប ទាំងដែលលោកថា តំបន់មុំបីត្រង់ចំនុចដែលលោក សួន រ៉ោន ត្រូវបានទាហានថៃឈ្លបបាញ់សម្លាប់លើទឹកដីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ លោកថែមទាំងបញ្ចេញរូបដែលលោក និងភរិយា ព្រមទាំងថា្នក់ដឹកនាំជាច្រើនរូប បានថតរូបទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ កាលពីមុនឆ្នាំ២០០៨ មុនការប៉ះទង្កិចទៅទៀត។
លោក ហ៊ុន សែន បានដោយបានថ្លែងសារធ្ងន់ៗ ចេញពីសមាជរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភាតែម្តង នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយព្រមានយោធាថៃឲ្យបញ្ឈប់ការឈ្លានពានជាបន្ទាន់។
រីឯនៅទីក្រុងបាងកក ខំប្រឹងបន្លឺសំឡេងទាំងបំពាន ដោយព្យាយាមឱ្យកម្ពុជាត្រូវតែដកទ័ពកុំឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាបន្តដើរល្បាត។ ទាំងអស់នេះ ជាចំណុចនៃការចាប់ផ្តើមប៉ះទង្គិចសង្រ្គាមពាក្យសម្តី តតាំងយកឈ្នះរៀងៗខ្លួន ហើយចាប់ផ្តើមមានការចល័តសព្វាវុធតូចធំ ជីកត្រង់សេ បន្ថែមពលទាហានតាមតំបន់គោលដៅ បង្អួតគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងប្រទេសទាំង២។
អស់ពេលប្រមាណ២ខែ ការឌឺដងនៅតែបន្តរហូតដល់មេយោធាថៃមានប្រជាប្រិយភាព ប៊ូសីន ផាតឃ្លាង ប្រមាថវាយកម្ទេចប្រទេសកម្ពុជាត្រឹមរយៈពេល៣ថ្ងៃដល់ក្រុងភ្នំពេញ ដែលយើងមើលឃើញថា នេះជាសំដីនៃការចង់បំផ្លាញគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាការដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុសច្បងលោក ហ៊ុន សែន។
ត្រឹម១ឃ្លាពីមាត់របស់យោធាភូមិភាគទី២ ដែលចង់វ៉ៃយកទីក្រុងភ្នំពេញត្រឹម៣ថ្ងៃ ធ្វើឲ្យ លោក ហ៊ុន សែន មានកំហឹងកាន់តែខ្លាំង ហើយលោកបន្តដំណើរសួរសុខទុក្ខទាហាននៃជួរភ្នំដងរ៉ែក ជាភ្នំប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា-ថៃ ដោយមានព្រំដែនតាមជួរភ្នំដងរ៉ែក ជាមួយគ្នា៨១៧គីឡូម៉ែត្រ។
នៅក្នុងវេទិការសួរសុខទុក្ខកងទព័ លោកប្រធានព្រឹទ្ធសភា ក៏ដូចជានាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខផ្កាយមាស៥ ហើយលោកក៏បានប្រកាសទទួលយកតាមការសំណូមពររបស់មេបញ្ជាការទំាងឡាយ ដើម្បីក្លាយជាអគ្គភ័ស្តុភារជាន់ខ្ពស់ សម្រាប់កងកម្លាំងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីអាចឲ្យលោកមានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិការជាតិ ក្នុងការទំនុកបំរុងដល់ពលទាហាន និងអាចទិញសព្វាវុធដទៃផ្សេងៗទៀត ក្នុងការការពារដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។
លោកបានរៀបរាប់ពីវីរភាពរបស់លោក ក្នុងការឆ្លងកាត់សមរភូមិប្រមាណ១០៥ដង រួមបញ្ចូលសមរភូមិឆ្នាំ២០០៨ និងឆ្នាំ២០១១ ពេលដែលប៉ះគ្នាជាមួយប្រទេសថៃ នៃជួរភ្នំដងរ៉ែក ដោយលោកបានតឲ្យយោធាថៃ១០០ម៉ោង ដោយមិនតបត និងវាយត្រឹម១៨នាទី ខាងថៃសុំចរចា។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើសិនជាមានការប៉ះទង្គិចមែន លើកនេះមិនមែនត្រឹមតែជាការទប់ទល់នោះទេ គឺទប់ទល់ និងវាយបក។
អស់មួយរយៈពេលនៃការវាយប្រហារតាមបណ្តាញសារព័ត៌មានរៀងៗខ្លួនមក នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ហ៊ុនសែន បានទម្លាយសំឡេងនៃការសុំជួបពីលោកស្រីនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដែលមានចំនួន១៧នាទី និង៩វិនាទី។
ក្នុងនោះកូនស្រីបងធម៏របស់ លោក ហ៊ុន សែន បានប្រើភាសាទន់ភ្លន់ នឹងសុំការអភ័យពីលោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីឲ្យស្ថានការណ៏ប្រែទៅជាសភាពល្អប្រសើរ។ ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន សែន ទម្លាយសារនេះមក ដែលលោកបានលើកឡើងថា សន្ទនានេះតាំងពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ដោយមានការបកប្រែភាសាពីលោក ឃ្លាំង ហួត។
លោកសារភាពថា លោកមិនបារម្ភពីទំនាក់ទំនងបងប្អូនធម៏របស់លោកនោះទេ លោកត្រូវបង្ហាញដល់ប្រជាជនកម្ពុជា ពីភាពស្មោះត្រង់មិនដោយសារតែមិត្តភាពបងប្អូនធម៏នោះទេ ចំពោះទឹកដីកំណើតរបស់លោក ហើយជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្រ្តី បាននិយាយបង្កាច់បង្ខូច បន្លំពាក្យរបស់លោក ហ៊ុន សែន ពីការសម្រួលទ័ពទៅជាខាងភាគីប្រទេសកម្ពុជា ព្រមដកកងទ័ពពីតំបន់មុំបី។
ស្ថានភាពកាន់តែឡើងកម្តៅ ការដែលអាចមានសង្រ្គាមកាន់តែខ្ពស់ នឹងអាចមានលទ្ធភាពកើតឡើងបានគ្រប់ពេល។ ទឹកចិត្តប្រជាជនកម្ពុជាចាប់ផ្តើមរួបរួមសាមគ្គីភាព ការបរិច្ចាគស្បៀងអាហារដល់កងទ័ពចល័តចូលតំបន់សមរភូមិច្រើនឥតឧបមា ជាចលករលើកទឹកចិត្តដល់កងទ័ពជួរមុខ កាន់តែមានភាពក្លាហានការពារព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
បន្ទាប់មកការគំរាមពីភាគីថៃ បានកើតឡើងឥតល្ហែ គឺគំរាមលើរឿងអគ្គិសនី ប្រេងឥន្ទនៈ អ៉ីនធឺណេត ថាកម្ពុជានឹងគ្មានដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចបើសិនជាខ្ទប់ផ្លូវទំនិញអស់នេះពីប្រទេសថៃ។
លោកហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានបញ្ជាដល់ លោក កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល ឲ្យបញ្ឈប់ទិញនិងកាត់ផ្តាច់ភ្លាមៗពីប្រទេសថៃ ជាការវាយបកពីការគំរាមកំហែង និងពេលខ្លះលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ថែមច្រកពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែនថែមទៀតផង គ្រាន់តែខាងយោធាប្រកាសឲ្យបិទទីតាំង១ ឬ២ រហូតដល់មានការឈានទៅកាន់ការបិទគ្រប់ច្រកទាំងអស់ ទាំងច្រកអន្តរជាតិ និងច្រករបៀងតូចធំទាំងអស់ និងមកទល់ថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។
កម្តៅនេះ រដ្ឋាភិបាលស្តីទីថៃទម្លាក់កម្រិតការទូតជាមួយកម្ពុជា ដោយកោះហៅឯកអគ្គរាជទូតថៃឲ្យចេញពីកម្ពុជា និងបានបណ្តេញឯកអគ្គរាជទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសថៃ ចេញពីទីក្រុងបាងកកទាំងយប់។ មិនយូរប៉ុន្មាន ការផ្ទុះអាវុធធន់តូចពិតជាកើតមានឡើងមែន បន្ទាប់ពីភាគីទាំង២ចោទគ្នាទៅវិញទៅមក ថាជាអ្នកធ្វើការបាញ់មុន ជាថ្មីម្តងទៀត ដូចកាលពីថ្ងៃ២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលខាងកម្ពុជាបាត់បង់ទាហានមួយរូប ប៉ុន្តែលើកនេះ ទាហានជួរមុខនៅខាងប្រាសាទតាមាន់ធំ ហាក់មានស្មារតីប្រុងប្រយត្ន័ខ្ពស់ជាងមុន។
ចូលទៅកាន់សមរភូមិ៤យប់៥ថ្ងៃ ដោយចាប់ផ្តើមពីព្រលឹមម៉ោង ៦កន្លះ ដោយភាគីថៃ ចូលមករាយបន្លាលួសលើទឹកដីកម្ពុជាជុំវិញតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ។ លុះដល់ម៉ោង៧និង៤វិនាទី ទាហានថៃបាញ់ឡើងលើពេលដែលទាហានខ្មែរបម្រុងចូលដកបន្លាលួស តែទាហានខ្មែរ មិនតបតនោះទេ ដោយស្តាប់បទបញ្ជាពីថ្នាក់លើ ស្ថានភាពកាន់តែតានតឹង រហូតដល់ម៉ោង៨កន្លះ ទាហានថៃ បានបង្ហោះដ្រូនពីលើមើលលេណដ្ឋានរបស់ទាហានខ្មែរ ហើយមួយសន្ទុះក្រោយមកនៅវេលាម៉ោង៨ និង៤៦នាទី ទាហានថៃចាប់ផ្តើមបាញ់សំដៅមកទឹកដីខ្មែរតែម្តង ហើយនៅម៉ោង៨ និង៤៧នាទី ការវាយបកការពារបានកើតឡើង។
ស្ថានការណ៏មិនស្រួល អ្នកកាសែតក្នុងស្រុកនិងបរទេសដែលមាននៅសល់នៅស្រុកខ្មែរខ្លះ បានសម្រុកទៅក្បែរតំបន់នៃការប៉ះទង្កិចទាំងអស់ដែលមានដូចជា៖ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី តំបន់អូស្មាច់ ភ្នំទ្រព្យ ៥មករា វាលឥន្រ្ទី ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាំតែ តាថាវ ភ្នំខ្មោច និងតំបន់មុំបី ថ្មដូន ល។ល។
យប់ថ្ងៃទី១ ក្រុមអ្នកកាសែតមិនអាចនៅក្បែរតំបន់ប៉ះទង្គិចបាននោះទេ ដោយពេលនោះតាមតំបន់នីមួយៗ មានការរឹតត្បិតក្នុងការធ្វើដំណើរ និងមានរហូតដល់ការឆែកឆេរជនស៊ីវិលមួយចំនួន បន្ទាប់ពីលេចធ្លាយមានជនបង្កប់ខ្មែរ ដែលជួលដោយយោធាថៃមក ស៊ើបការណ៏ពីបន្ទាយបញ្ជាការដ្ឋានរបស់កម្ពុជា ដោយចាប់ខ្លួនចំនួន៤នាក់។
មិនត្រឹមតែរឹតបណ្តឹងដល់ជនគួរឲ្យសង្ស័យ អ្នកកាសែតខ្មែរចំនួន៩រូប និងបរទេស១រូបផងដែរ ត្រូវបានហៅមកសួរនាំ លុះបន្ទាប់មកក៏អនុញ្ញាតឲ្យចេញមកវិញ បន្ទាប់ពីមានការឆែកមើលរូបតាមទូរស័ព្ទដៃ និងកាមេរ៉ា ថាមិនបានថតអាវុធ ឬការចល័តទ័ពរបស់កម្ពុជា។
ប៉ុន្មានថ្ងៃនៃការផ្ទុះអាវុធ ចំនួនទាហានថៃ ស្លាប់នឹងរបួសមានតួរលេខច្រើន តែខាងកម្ពុជា បានបញ្ចេញរឿងនេះតិចតួច តែភាគច្រើនយើងដឹងពីរដ្ឋបាលខេត្តនានា ចាប់ផ្តើមបញ្ចេញបញ្ជីយោធិនពលីតាមខេត្តនីមួយៗ ដើម្បីជាការរៀបចំដល់ក្រុមដឹកជញ្ចូននៃកងទ័ពបានដឹកសពយោធិន ដល់គ្រួសារដើម្បីធ្វើពិធីបុណ្យតាមសាសនា។ ការទៅយកព័ត៌មាន ឬថតរូបហាក់មានសម្រួលបានល្អពីកងកម្លាំងមូលដ្ឋានស្ទើរគ្រប់តំបន់ ដោយហាក់មិនតឹងតែងខ្លាំងពេកនោះទេ ។
នៅឯខេត្តសៀមរាប មានយោធិនពលីចំនួន១៣នាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយពួកគាត់ភាគច្រើននៅតំបន់ភ្នំទ្រព្យ ជាទីមន្ទិលនៃប្រទេសទាំង២ ដែលប្រកាសស្ទើររាល់ថ្ងៃថា ខ្លួនគ្រប់គ្រងបាន១០០%។
ភ្នំទ្រព្យ ជាទីតាំងនៃការប៉ះទង្គិចខ្លាំងនៃតំបន់ផ្សេងៗទៀត ហើយកន្លងមកនៃការផ្ទុះអាវុធរវាងកងកម្លាំងកម្ពុជានិងថៃ យើងសង្កេតឃើញថា ភាគីថៃតែងតែចិញ្ចឹមចិត្តក្នុងការចង់បានទីតាំងឈរជើងកាន់កាប់ភ្នំទ្រព្យ ព្រោះបើមើលតាមភូមិសាស្រ្តជាក់ស្តែង តំប់ភ្នំទ្រព្យមួយកម្ពស់ខ្ពស់ជាងប្រាសាទព្រះវិហារ៦០០ម៉ែត្រ ដែលជាទីតាំងភូមិសាស្រ្ត យុទ្ធសាស្រ្តអំណោយផលល្អបំផុតក្នុងការឈរជើង ដាក់កាំភ្លើងធំ ឬប្រើអ្នកជំនាញស្នេបភឺ មកទីតាំងខាងក្រោមដូចជា វាលឥន្រ្តី ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ឬប្រាសាទតាក្របី។
មានឃើញរូបភាពក៏ដូចជា វីដេអូនៃការដាក់ទង់ជាតិរបស់កងទ័ពថៃ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បានបដិសេធ ហើយលើកឡើងថា យើងកាន់កាប់តំបន់ភ្នំទ្រព្យបានទាំងស្រុង។
យើងបានធ្វើដំណើរទៅខេត្តសៀមរាប ក្រោយទទួលបានដំណឹងថា សពយោធិនពលីភាគច្រើនជាអ្នកដើមកំណើតនៅសៀមរាប។ យើងក៏បានចុះជួបជាមួយគ្រួសារសព ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងតែមកពីភ្នំទ្រព្យ បានអះអាងថា យើងហាក់មានការចាញ់ប្រៀបបន្តិច ជាមួយការប្រើប្រាស់អាវុធបែបយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ដើម្បីស៊ើបការណ៏ ដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់ និងកាំភ្លើងស្នេបភឺ ហើយយើងគួរសិក្សាចំនុចទាំងអស់នេះ និងកែសម្រួលនៃសព្វាវុធរបស់យើង ហើយក្នុងការទប់ទល់ជាមួយការឈ្លានពានណាមួយនៅពេលក្រោយ។
ភរិយា និងកូនៗរបស់យោធិពលី បានប្រាប់ថា បានទៅយកសពស្វាមី ឬឪពុករបស់ខ្លួន ដែលភាគច្រើនត្រូវរបួសផ្នែកក្បាល ហើយសុទ្ធតែប្រភេទគ្រាប់វែង (គ្រាប់កាំភ្លើងស្នេបភឺ) នេះតាមការរៀបរាប់ប្រាប់ពីមិត្តយោធារួមត្រង់សេ គ្រាដែលបានដឹកយកសពជូនគ្រួសារ ហើយសពរបស់ពួកគាត់ភាគច្រើន យ៉ាងហោចណាស់២ថ្ងៃទើបអាចយកមកឲ្យគ្រួសារធ្វើពិធីបុណ្យបាន ដោយសារទាហានថៃ វាយសម្រុកជះជាមួយប្រភេទអាវុធធ្ងន់ៗ ទៅកាន់តំបន់ភ្នំទ្រព្យ ដែលធ្វើឲ្យទាហានរបស់យើង ពិបាកក្នុងការចូលទៅយកសពនៅខាងខ្សែត្រៀមជួរមុខ។
ជាក់ស្តែងលោកអនុសេនីយ៏ឯក អ៊ុន ឡាវហុង បានបាត់បង់ជីវិតនៅម៉ោង៩ព្រឹក ពីថ្ងៃដំបូងនៃការផ្ទុះអាវុធ ពោលគឺនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយមុនបាត់បង់ជីវិត លោក ឡាវ ហុង នៅម៉ោង៧ព្រឹក បានទូរស័ព្ទប្រាប់ប្រពន្ធ ដោយមិនបាននិយាយអ្វីច្រើននោះទេ គ្រាន់តែផ្តាំឲ្យមើលកូនប្រុសទាំង២ ដោយកូនច្បងអាយុ១០ឆ្នាំ និងកូនពៅអាយុត្រឹម៣ខែប៉ុណ្ណោះ។ ២ម៉ោងបន្ទាប់ពីទូរស័ព្ទ លោក អ៊ុន ឡាវហុង បានបាត់បង់ជិវិត ក្នុងចំណោម៧នាក់ទៀតនៃខ្សែត្រៀមជួរមុខ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ភរិយាលោក ឡាវហុង ។
ការទៅចូលរួមរំលែកទុក្ខសពយោធិពលីនៅខេត្តសៀមរាបផ្សេងៗទៀត សុទ្ធសឹងតែជាមិត្តភ័ក្ត្ររបស់ទាហានពលី ឡាវហុង ដែលនៅកងពលជាមួយគ្នា ក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ ហើយភាគច្រើនស្ថានភាពនៃមុខរបួសបណ្តាលឲ្យស្លាប់គឺហាក់ស្រដៀងៗគ្នា គឺត្រូវផ្នែកក្បាលដោយគ្រាប់ប្រវែងវែង និងពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីដ្រូន។
លោក ថន ញ៉ាញ់ អាយុ៣៩ឆ្នាំ ជាទាហានតាំងពីអាយុ១៧ឆ្នាំ ដោយសារពូរបស់គាត់ជាទាហាននាំចូលធ្វើ។ គាត់មានទីកន្លែងកំណើតនៅក្បែរប្រាសាទអង្គរវត្ត តែក្រោយមកគេឲ្យគ្រួសារគាត់មករស់នៅឯតំបន់រុនតាឯកវិញ។
លោកក៏បានបាត់បង់ជីវិតនៅឯភ្នំទ្រព្យផងដែរ ពូរបស់គាត់ដែលជាអ្នកនាំចូលទាហានតាំងពីអាយុ១៧ឆ្នាំនោះ គាត់ក៏នៅសមរភូមិផងដែរ តែគាត់នៅខាងទីបញ្ជាការខាងកងថ្មើរជើងលេខ៤២ ដែលនៅក្បែរប្រាសាទវិហារ បានរៀបរាប់ថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃ២៤ចាប់ផ្ទុះចេញពីតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំមកភ្លាម នៅខាងប្រាសាទតាក្របី តំបន់វាលឥន្រ្ទី តាថាវ ច្រកអានសេះ ភ្នំខ្មោច ភ្នំទ្រព្យ ៥មករា គឺមានការវាយសន្ធប់ជាខ្លាំងពីកងយោធាថៃ តែខាងកម្ពុជាធ្វើបានល្អ ដោយទប់ទល់វាយបក ហើយតែងតែរងចាំបទបញ្ជាពីថា្នក់លើជានិច្ច។
អាយុ៥៦ឆ្នាំ ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្រ្គាមតាំងពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់២០១១មក លោក ពូ រស្មី បាននិយាយថា លោកហាក់ដឹងចិត្តរបស់មេដឹកនាំក្នុងការប្រើយុទ្ធសាស្រ្ត លោកតែងតែបើកឲ្យសត្រូវវាយមកជាមុន ទើបលោកសិក្សាហើយធ្វើការវាយបក ហើយយុទ្ធសាស្រ្តនេះ នៅតែមានប្រសិទ្ធភាពនៅឆ្នាំ២០២៥នេះមែន បើទោះបីជានៅភ្នំទ្រព្យ ខាងយើងដូចជាពិបាកទប់ទល់ ប៉ុន្តែក្រោយមកយើងបានចូលកាន់កាប់វាត្រលប់បានមកវិញ ហើយបានសម្លាប់កងទ័ពជាច្រើននៅខាងលើនោះ តាមរយៈអាវុធគាំទ្រពីក្រោយគឺ BM21។
គេសង្កេតឃើញថា ការប៉ះប្រយុទ្ធគ្នានៅឆ្នាំ២០២៥នេះ មានការខុសគ្នាខ្លាំងណាស់រវាងភាគីកម្ពុជានិងថៃ ហើយភាគីកម្ពុជាហាក់ពិបាកទប់ទល់ជាងមុន ដោយមើលឃើញថា ថៃប្រើប្រាស់សព្វាវុធទំនើបជាច្រើនមានដូចជា យន្តហោះស៊ើបការណ៏គ្មានមនុស្សបើក(ដ្រូន) ដែលជាប្រភេទឈ្លបមើលទីតាំងទីបញ្ជាការ និងឃ្លាំងគ្រាប់រំសេវអាវុធរបស់កម្ពុជា ហើយឃ្លាំងគ្រាប់ប្រៀបបានជាស្បៀង គឺសំខាន់ណាស់សម្រាប់កងទ័ព។
ជាក់ស្តែង ឧត្តមសេនីយ៏ឯក ដួង សំនៀង មេបញ្ជាការកងពលតូចអន្តរាគមន៏លេខ៧ នៅខេត្តព្រះវិហារ បានពលីជីវិតនៅសមរភូមិនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥កន្លងមកនេះ ក៏គេជឿថា ទទួលបានសញ្ញាឲ្យផ្លូវពីយន្តហោះស៊ើបការណ៏ ទើបបានដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់មកកាន់គោលដៅឈរជើងរបស់គាត់។
មិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះខាងថៃ ក៏បានប្រើគ្រាប់បែកចង្កោម ដូចកាលប្រើនៅឆ្នាំ២០០៨ និង២០១១ផងដែរ មានការបញ្ជាឲ្យប្រើប្រាស់រហូតដល់យន្តហោះចម្បាំង F16 ប្រមាណ៦គ្រឿង ចំនួន៤លើកមកកាន់កម្ពុជា ដោយបានវាយលុក៧ទីតាំង មានដូចជា ភ្នំទ្រព្យ តាថាវ ភ្នំខ្មោច អូរផ្កាស្នេហ៏ មុំ៣ តាមាន់ធំ និងតំបន់តាក្របី។ F16 ដែលជាឧបករណ៏ប្រយុទ្ធដ៏មានប្រសិទ្ធភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយបំពាក់ជាមួយគ្រាប់ MK-84 ជាប្រភេទគ្រាប់គ្រោះថ្នាក់បំផុត។
មានត្រឹមពាក្យចចាមអារាមតែប៉ុណ្ណោះថាកម្ពុជាបាញ់ធ្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F16 ជាច្រើនគ្រឿងរបស់ថៃ ក្នុងនោះផងដែរ ខាងក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ក៏មិនបានអះអាងត្រង់ចំនុចនេះទេ។
ក្រៅពីឧបករណ៏ថ្មីៗចម្លែកៗ និងគ្រោះថ្នាក់ទាំងអស់នេះ ទ័ពអាកាសថៃក៏បានប្រើប្រាស់ប្រភេទយន្តហោះចម្បាំងមកពីប្រទេសស៊ុយអែត មកទម្លាក់គ្រាប់មកលើកម្ពុជាផងដែរ គឺប្រភេទ JAS-39 Gripen ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងប្រភេទនេះ ជាបន្ទុករបស់រដ្ឋាភិបាលថៃទៅវិញទេ ដោយអាចនឹងប្រឈមជាមួយបទល្មើស ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ហើយភ្លាមៗយោធាស៊ុយអ៊ែតក៏បានផ្អាកនៅការកម្មង់ទិញបន្ថែមនាពេលអនាគតចំនួន៤គ្រឿងបន្ថែម ក្នុងតម្លៃ៥៩៦លានដុល្លាររបស់ថៃ។ យើងសង្កេតមើលឃើញថា មានកិច្ចអន្តរាគមន៏ដោយបទឈប់បាញ់គ្នាយ៉ាងណាក្តី ហើយខាងប្រទេសថៃបានប្រើប្រាស់អាវុធធន់ធ្ងន់ហួសប្រមាណច្រើនយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែមិនទាន់មានសេចក្តីថ្លែងការណ៏ណាមួយពីប្រទេសអាមេរិកថានឹងឈប់លក់យន្តហោះចម្បាំងF16 ទៅឲ្យប្រទេសថៃនៅឡើយនោះទេ។
តើអាមេរិកអាចនឹងបន្តលក់ដូរយន្តហោះចម្បាំងដល់ថៃបន្តទៀតទេ បើទោះបីខ្លួនឈរខ្លួនជាអ្នកសម្របសម្រួលឲ្យមានបទឈប់បាញ់រវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ ហើយកម្ពុជាអាចនឹងសួរដេញដោលដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ពីកិច្ចសន្យាក្នុងការលក់ដូរយន្តហោះចម្បាំងF16នេះដែរឬទេ? បើទោះបីជាយើងអាចដឹងថា រាល់ការលក់ប្រភេទយន្តហោះចម្បាំងF16 ពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក ទៅកាន់ប្រទេសជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន គឺបានត្រឹមប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រឆាំងនឹងបទល្មើសភេរវកម្មតែប៉ុណ្ណោះ។
ស្របពេលដែល លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា ត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការបោះឆ្នោតជូនលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donal Trump) ជាបេក្ខភាពសមនឹងទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពពិភពលោក។
ត្រឡប់ទៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ឯណោះវិញ នាយឧត្តមសេនីយ៏ផ្កាយមាស៥ លោក ហ៊ុន សែន បានព្រមានថា កម្ពុជាបានរៀបចំសំណាញ់មេឃ ដែលជាប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីបាញ់យន្តហោះដែលឈ្លានពានកម្ពុជា ក្រោយមានពលរដ្ឋមួយចំនួនចូលទៅសួរនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោកផ្ទាល់ ដោយចោទសួរថា ថៃត្រៀមយន្តហោះចម្បាំងទំនើបៗជាច្រើនគ្រឿង ដើម្បីវាយប្រហារកម្ពុជា។
ត្រង់ចំនុចនេះ យើងបានធ្វើការស្រាវជ្រាវជាមួយប្រភពគួរទុកចិត្តជាច្រើន អំពីការប្រើប្រាស់សំណាញ់មេឃ (KS-1C Air Defense Missile System) ដែលយើងដឹងថាជាប្រភេទអាវុធប្រឆាំងនឹងយន្តហោះចម្បាំង ដែលទទួលបានការឧបត្ថម្ភ និងការបញ្ជាទិញ ពីប្រទេសចិនជាមិត្ត ចាក់ទឹកមិនលេចជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែយើងពុំបានដឹងថា តើកងទ័ពកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ក្នុងសង្រ្គាម៥ថ្ងៃនេះដែរឬទេ? សំនួរហាក់ខ្វះចម្លើយ គ្រាន់ត្រឹមដឹងថា លោកនាយឧត្តមសេនីយ៏ ហ៊ីង ប៊ុនហៀង អគ្គមេបញ្ជាការរងកងយោធពលខេមរភូមិន្ត និងជាមេបញ្ជាការកងអង្គរក្ស ជាអ្នកគ្រប់គ្រងសំណាញ់មេឃនេះ។
តាមការផ្តល់បទសម្ភាសន៏ដល់កាសែតប្រទេសថៃ មេភូមិភាគទី២របស់ថៃ បូសិន ផាត់ឃ្លាង និយាយមុនពេលគ្នាជាមួយកងទ័ពកម្ពុជាថា “ចំណាយត្រឹម៣ថ្ងៃ វ៉ៃដល់ក្រុងភ្នំពេញ” ហើយបើពិតជាវ៉ៃដល់ក្រុងភ្នំពេញមែន វាដូចជាការវាយឈ្លានពានកាន់កាប់បានកម្ពុជាទាំងមូល ដែលដឹកនាំដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុសច្បងលោកហ៊ុន សែន។
ដូច្នេះតើសំណាញ់មេឃដែលជាឧបករណ៏វាយប្រឆាំងជាមួយយន្តហោះចម្បាំង អាចនឹងមានការដាក់ពង្រាយដើម្បីសុវត្ថិភាពថា្នក់ដឹកនាំកម្ពុជាដែរឬទេ? នៅខាងតំបន់ក្តៅជួរមុខរបស់កម្ពុជា ទាហានជួរមុខច្រើនរូបណាស់ បានត្អូញត្អែរពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកធំៗ ដ្រូនទម្លាក់គ្រាប់បែក ដែលនេះជាការវាយបែបអំណោយផលដល់ទ័ពថ្មើរជើង ចូលទៅកាន់កាប់លេណដ្ឋានរបស់កម្ពុជា ដោយសារអាវុធគាំទ្ររបស់គេ ហាក់មានប្រសិទ្ធភាព តាមរយៈការឈ្លបយកការណ៏ចេញពីយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ដែលបណ្តាលឲ្យមានការខូចខាតនៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារមួយផ្នែក ទីតាំងបញ្ជាការជួរមុខ ផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ ហា្ករ៉ាស់សាំង តូបលក់ដូរ វត្តអារាម សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ត្រូវរងការបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយធ្វើឲ្យតំបន់ជួរមុខខ្លះពិបាកទប់ទល់នឹងការវាយប្រហារប្រភេទគ្រាប់ទំលាក់ទំនើបៗ ហួសពីការស្មានកាលពីជាង១០ឆ្នាំមុន។
យើងសុទ្ធតែដឹងថា កងទាហានខ្មែរដែលជាអតីតទាហានខ្មែរក្រហមពូកែនឹងជាមួយ ការវាយប្រហារទល់មុខគ្នា និងការឆ្មក់ចូលវាយកាន់កាប់ ក៏ប៉ុន្តែកម្ពុជា តែងតែប្រកាន់ជំហរវាយទប់ទល់ មិនវាយឈ្លានពាននោះទេ ផ្ទុយនឹងសំដី លោក ហ៊ុន សែន កាលពីចាប់សង្រ្គាមបន្តិច លោកថា៖ «លើកនេះទប់ទល់វាយបក»។
មានការលើកឡើងជាច្រើនថា បើសិនជាកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់សំណាញ់មេឃឲ្យបានច្រើននោះ កងទ័ពអាកាសថៃនឹងពិបាកចូលចុះវាយប្រហារកម្ពុជាណាស់។ នៅឯតំបន់ជួរមុខ នៅតំបន់ភ្នំទ្រព្យឯណោះវិញ បានឲ្យដឹងថា កងយោធាកម្ពុជាមិនព្យាយាមបន្ថែមកម្លាំងមកទប់ទល់នោះទេ គឺកម្ពុជាព្យាយាមទាញពីតំបន់ការពាររឹងមាំមកជួយ រាល់ពេលខ្សែត្រៀមជួរមុខណាចុះខ្សោយ។
ទៅក្រៅពីជួរមុខបន្តិច បន្ទាប់ពីមានការទម្លាក់គ្រាប់ប្រភេទធំជាច្រើនស្រោច ទៅកាន់តំបន់នានាក្បែរសមរភូមិជួរមុខ ជនភៀសសឹកប្រមាណ១៦ម៉ឺននាក់ មកពីតំបន់ក្តៅនៃការផ្ទុះអាវុធ ត្រូវបានជម្លៀសខ្លួនទៅកាន់ទីសុវត្ថិភាព។ វត្តពោធិ៍៥ពាន់ដែលមានទីតាំងនៅស្រុកគូលេន ខេត្តព្រះវិហារឯណោះវិញ មនុស្សរាប់ម៉ឺនអ្នកបន្តកន្ទុយគ្នា ចូលមកស្នាក់នៅ ច្រើនជាងជម្រកជនភៀសសឹកផ្សេងដ៏ទៃទៀត ដោយនៅជម្រកនេះនៅក្បែរតំបន់សមរភូមិដែលជាផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ពួកគាត់ពុំមានស្បៀងអាហារ ថវិកាច្រើនក្នុងការជិះទៅកាន់ទីជម្រកសុវត្ថិភាពឆ្ងាយៗ។
នៅយប់ថ្ងៃទី២៥ ដែលជាយប់ទី២ នៃការមកដល់ភ្លាមនៃគ្រួសាររាប់ពាន់ យើងលឺសូរសំឡេង និងគ្រាប់បាញ់ឆ្លងឆ្លើយគ្នាបានយ៉ាងច្បាស់ មនុស្សហាក់សាំជាមួយសំឡេងគ្រាប់ផ្ទុះខ្លាំងៗបាត់ទៅហើយ ប៉ុន្តែក្មេងៗតូច ពួកគាត់បះដៃបះជើងពេលគ្រាប់ធ្លាក់មកម្តងៗនៅពេលកណ្តាលយប់។
ភ្លាមៗស្មារតីនៃខ្មែរ ជួយខ្មែរ ចាប់ផ្តើមផ្ទុះនៅកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ មនុស្សម្នានាំគ្នាទិញចំនីអាហារ ថ្នាំសង្កូវ នឹងរបស់ប្រើប្រាស់ជាច្រើន ផ្ញើរតាមញាតិមិត្តបងប្អូនដែលបានទៅជួយតាមទីជម្រកជនភៀសខ្លួននានា។ អីវ៉ាន់តាមផ្សារស្ទើរលក់មិនទាន់ ដោយសារមានការកម្មង់ទិញត្រីងៀតត្រីឆ្អើរ ប្រហុកផ្អក ខោអាវ ថ្នាំដុសធ្មេញ វេចខ្ចប់ជូនដល់បងប្អូនយើងទាំងឡាយកំពុងរត់ចោលផ្ទះ ដើម្បីជីវិតរស់រាន។
ទន្ទឹមនឹងការជួយចែករំលែកដល់ជនភៀសសឹក នៅតាមបណ្តាញសង្គមក៏បានផ្ទុះនាំគ្នាធ្វើពហិការ ឈប់ប្រើប្រាស់ ឈប់ទិញរបស់របរដែលផលិតពីប្រទេសថៃ រហូតដល់មានការឌឺឌងទៅកាន់អ្នកដែលជាម្ចាស់ហាងដែលមានយីហោពីប្រទេសថៃ ម្ចាស់ផលិតផលទាំងនោះខំប្រឹងផ្លាស់ប្តូរម៉ាកយីហោររបស់ខ្លួនឲ្យបានឆាប់រហ័ស ព្រោះបារម្ភពីព្រឹត្តិការណ៏កាលពីឆ្នាំ២០០៣ ម្តងកាលពីមានការឆេះកំហឹងពីតារាស្រីជនជាតិថៃមួយរូប និយាយប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទអង្គរវត្ត កំហឹងដូចភ្លើងសាំងបានជះមនុស្សជាច្រើននៅកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ ដើរបំផ្លាញហាងទំនិញ សណ្ឋាគារ និងស្ថានទូតប្រទេសថៃផងដែរ ដោយពេលនោះភាគីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវសងការខូចខាតទៅខាងថៃ ប្រមាណ១០លានដុល្លារ។
យ៉ាងជុំវិញបញ្ហានេះ បើទោះបីជាភាគីថៃ បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា នៅឯប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រោមការសម្របសម្រួលពីប្រធានអាស៊ានប្តូរវេន នៃនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងក្រោយការផ្តួចផ្តើមគំនិតពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្តី ប៉ុន្តែភាគីកម្ពុជាអះអាងថា ថៃមិនបានគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់នេះទេ។
តែផ្ទុយទៅវិញ ចំពេលដែលភាគីកម្ពុជាគោរពបទឈប់បាញ់នេះ យោធាថៃបានបង្កើនការឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដោយចល័តទ័ព នឹងរាយលួសបន្លាលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា រួមមាន នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងតំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារជាដើម។
ការណ៍នេះ កាលពីថ្ងៃទី១២ខែសីហានេះ កម្ពុជា តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោក ជុំ សុន្ធរី បានអះអាងថា កម្ពុជាបានជូនដំណឹងទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិរួចហើយ ដោយបញ្ជាក់ថា ទង្វើឈ្លានរបស់យោធាថៃ ជាហានិភ័យនៃបទឈប់បាញ់ ផ្ទុយពីបំណងអន្តរជាតិដែលចង់ឱ្យមានសន្តិភាព។
លោកថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពូជា ទាមទារឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលថៃ បញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវរាល់ការឈ្លានពាន និងការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត ដែលរំលោភបំពានអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។ ទី២ដកកងកម្លាំងយោធាថៃ និងឧបករទាំងអស់ចេញពីទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រឡប់ទៅទីតាំងដែលស្របទាំងស្រុងជាមួយនឹងព្រំដែនដែលត្រូវបានកំនត់ដោយស្របច្បាប់ និងទី៣អនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនិងគ្មានលក្ខខណ្ឌរាល់កាតព្វកិច្ចទាំងទ្វេភាគីនិងអន្តរជាតិ។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន ក៏បានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងឥតងាករេរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ចំពោះវិវាទព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ តាមច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយនៅតែរក្សាគោលជំហរយ៉ាងរឹងមាំថា ព្រំដែនមិនអាចត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងឡើយ»។
និយាយពីរឿងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំង២ នៅពេលមានការប៉ះទង្កិចគ្នា តើភាគីណាមួយចំណេញ ខាងណាខាត?
បើនិយាយឲ្យសាមញ្ញគឺភាគីប្រទេសទាំង២ និងរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចទាំង២ ដោយយើងនឹងបាត់បង់ចំណូលនៃលុយហូរចូលប្រទេសកម្ពុជាពីសំណាក់ពលករខ្មែរ នៅប្រទេសថៃ រាប់សិបលានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំៗ ហើយប្រទេសថៃ ក៏មិនបានពលករភ្លាមៗរាប់សិនលាននាក់បានមកជំនួសពលករខ្មែរនោះទេ។
ទំនិញរាប់ពាន់មុខ ដែលកម្ពុជាពឹងផ្អែកលើទំនិញថៃ ហើយពេលនេះយើងបង្វែរទៅទិញនៅប្រទេសចិន និងវៀតណាម បើទោះបីជាទម្លាប់នៃការរស់នៅប្រើប្រាស់ហាក់ផ្សេងគ្នាក៏ដោយ។
ប៉ុន្តែនេះជាពេលវេលារបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការបង្កើនការងារ តាមរយៈទាក់ម៉ូយវិនិយោគទុនធំឲ្យមកសាងសង់នៅកម្ពុជា តបតាមតម្រូវការគ្រប់គ្រាន់នៃធនធានមនុស្ស ដែលទើបត្រលប់មកពីប្រទេសថៃ ហើយកំពុងខ្វះការងារធ្វើ។ ក៏ដូចជាឱកាសល្អដល់អ្នកវិនិយោគទុនកម្ពុជាធន់កណ្តាល និងតូច ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពផលិតជាមួយគុណភាព ព្រោះតម្រូវការកំពុងត្រូវការប្រើប្រាស់របស់របរជាច្រើន៕
