ពលករខ្មែរនៅកូរ៉េ ទាមទារឱ្យអាមេរិកដាក់សម្ពាធលើថៃ ឱ្យគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ខណៈថៃបានចល័តទ័ពចូលក្នុងដែនដីកម្ពុជា រំលោភបទឈប់បាញ់ ហើយបានរាយលួសបន្លារំលោភយកប្រាសាទតាមាន់ធំ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ តំបន់អូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ រួមទាំងចាប់ទាហានខ្មែរ២០នាក់។
ការអំពាវនាវនេះ តាមរយៈសកម្មភាពបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំលើទឹកដីកូរ៉េ ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។
អ្នករៀបចំបាតុកម្ម លោក មាន សំណាង ប្រាប់VODនៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហានេះថា បាតុកម្មនេះគោលបំណង៣សំខាន់ៗ គឺឱ្យថៃបញ្ឈប់ការឈ្លានពានជាបន្ទាន់ មកលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។
មួយវិញទៀត ទាមទារដោះលែងទាហានខ្មែរដែលនៅសល់១៨នាក់ទៀត និងឱ្យអន្តរជាតិ ភាគីពាក់ព័ន្ធមានចិន ជាពិសេសអាមេរិកដែលផ្តួចផ្តើមឱ្យមានបទឈប់បាញ់ជួយទប់ស្កាត់ទង្វើគគ្លើនរបស់ថៃបំពានដីខ្មែរ។
លោកថា៖ «យើងអំពាវនាវឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកហើយយើងក៏មានទាមទារទៅដល់ភាគីចិនដែរ ព្រោះថ្ងៃដែលចរចាគ្នាបទឈប់បាញ់នោះ ក៏មានតំណាងប្រទេសពីរសំខាន់ដែរ គឺអាមេរិកហើយនិងចិន អ៊ីចឹងយើងសុំឲ្យភាគីទាំងពីរហ្នឹង ដែលជាសាក្សីនៅក្នុងកិច្ចការងារនេះ សុំឱ្យជួយអន្តរាគមន៍ឲ្យភាគីថៃ គោរពបទឈប់បាញ់ឲ្យបានពេញលេញ ហើយនិងប្រទេសដទៃទៀត ដែលគាត់បានចូលរួមជាមួយនឹងកិច្ចការងារនេះ ទាំងដែលប្រទេសដែលមិនបានចូលរួមក៏ដោយ សូមឲ្យជួយទៅដាក់សម្ពាធទៅប្រទេសថៃ ដែលឈ្លានពានខ្មែរ នៅពេលដែលព្រមព្រៀងគ្នាគ្រប់បែបយ៉ាងហើយ! ហើយនៅតែឈ្លានពានតាមរូបភាពផ្សេងៗទៀតហ្នឹងសុំឲ្យអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់»។
លោកថា សកម្មភាពក្នុងថ្ងៃធ្វើបាតុកម្មនោះ មានការដង្ហែក្បួនយកញត្តិទៅដាក់នៅស្ថានទូតថៃ និងគ្រប់ស្ថានទូតបរទេសនៅកូរ៉េ ដើម្បីបង្ហាញឱ្យអន្តរជាតិឃើញថា ថៃមិនបានគោរពបទឈប់បាញ់នោះទេ។
បើតាមលោក មាន សំណាង បើថៃនៅតែបន្តសកម្មភាពរំលោភបំពានដីខ្មែរ លោកក៏នៅតែធ្វើសកម្មភាពបាតុកម្មជារៀងរាល់សប្តាហ៍ ទាល់តែថៃបញ្ឈប់ការឈ្លានពានរបស់ខ្លួន។
ប្រភពបន្តថា ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់រស់នៅក្រៅប្រទេស លោកមានការឈឺចាប់ ក្រោយសង្គ្រាមឈ្លានពានពីថៃបានផ្ទុះឡើង ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដាមក ដែលថៃបានបាញ់លើទាហានខ្មែរ ធ្វើឱ្យមានអ្នកស្លាប់ និងរបួស រួមទាំងឱ្យខូចខាតប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ខណៈពលរដ្ឋខ្មែររត់ភៀសខ្លួនទាំងលំបាករាប់ម៉ឺននាក់ទៀត។
លោកថា៖ «អ្នកនៅប្រទេសណាក៏ដោយ នៅក្នុងកាលៈទេសៈមួយទេ សូមឲ្យរួមកម្លាំងគ្នាជួយកិច្ចការងារ ដើម្បីជួយទៅដល់ប្រទេសជាតិយើងទាំងអស់គ្នា តាមរយៈរូបភាពបាតុកម្មក៏ដោយ តាមរយៈរូបភាពនៃការចូលរួមឧបត្ថម្ភអីផ្សេងៗក៏ដោយ សូមឲ្យមានសកម្មភាពទាំងអស់គ្នា សូមកុំឲ្យមាននរណាម្នាក់ចាំមើលបំណាំគ្នា សុំឲ្យចាប់ដៃគ្នាពួតដៃគ្នាធ្វើកិច្ចការងារនេះ ដើម្បីរំដោះប្រទេសជាតិយើងទាំងអស់គ្នា ព្រោះយើងឆ្លងកាត់មកច្រើនហើយ ល្មមដល់ពេលវេលាដែលយើងចេះស្រឡាញ់គ្នា យើងចេះរួបរួមគ្នា យើងចេះធ្វើការងារជាមួយគ្នាក្នុងនាមជាខ្មែរពិតប្រាកដ»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក យង់ សីណេត ពលករខ្មែរនៅកូរ៉េ និយាយថា បាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនេះ ធ្លាប់បានធ្វើម្តងរួចហើយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ១ម៉ឺននាក់។
លោកថា ជនជាតិខ្មែរស្រឡាញ់សន្តិភាព គ្មានបំណងឈ្លានពានដីអ្នកណាទេ តែថៃវិញមិនបោះបង់មហិច្ចតាឈ្លានពានដីខ្មែរនោះទេ ធ្វើឱ្យលោកឈឺចាប់នៅពេលឈាមកងទ័ពខ្មែរ និងពលរដ្ឋស្លូតត្រង់បានហូរ ដោយសារតែគ្រាប់កំាំភ្លើងទាហានឈ្លានពានថៃបាញ់មកលើដីខ្មែរទាំងបំពាន។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ស្ថានភាពនេះ ខ្មែរត្រូវរួបរួមគ្នាឈរលើស្មារតីជាតិតែមួយ ដើម្បីប្រឆាំងសត្រូវឈ្លានពាន។ មួយវិញទៀត លោកជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រញាប់ប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ឱ្យបានឆាប់ដើម្បីការពារទឹកដីផងដែរ។
លោកថា៖ «ខ្ញុំសុំលើកដៃសំពះអង្វរគ្រប់បងប្អូនទាំងអស់ គ្រប់និន្នាការទាំងអស់ ទាំងសិស្សទាំងនិស្សិតទាំងស្ត្រីរៀបការស្វាមីកូរ៉េ ពិតណាស់យើងមានឈាមជ័រជាខ្មែរ យើងមិនអាចបូមឈាមជាតិយើងចេញដាក់ឈាមគេបានទេ អ៊ីចឹងខ្ញុំជឿថា បងប្អូននឹងមានការឈឺចាប់ចំពោះការឈ្លានពានរបស់ប្រទេសជិតខាង លើប្រទេសយើង។ ដូច្នេះយើងសូមអំពាវនាវដល់បងប្អូនដែលមានឈាមជ័រជាខ្មែរ សូមមេត្តាលះបង់ពេលវេលាមួយថ្ងៃសម្រាប់ថ្ងៃទី១៧ អាទិត្យសប្ដាហ៍នេះ ដើម្បីចូលរួមជាសំឡេង ដើម្បីអំពាវនាវទៅសហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីឲ្យគេមកជួយអន្តរាគមន៍ ដើម្បីបញ្ឈប់ការឈ្លានពានរបស់ថៃនេះ»។
កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រទេសអូស្រ្តាលី កូរ៉េខាងត្បូង ញូហ្សើលេន សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសកាណាដា រាប់ម៉ឺននាក់ ក៏ធ្លាប់បានចេញធ្វើបាតុកម្មថ្កោលទោសទង្វើឈ្លានពានយ៉ាងឃោរឃៅរបស់ទាហានថៃលើទឹកដីកម្ពុជាដែរ។
សម្រាប់ អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ថា សកម្មភាពបាតុកម្មរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេសនេះ ជារឿងចាំបាច់ខ្លាំងណាស់ដើម្បីបង្ហាញទៅអន្តរជាតិយល់ច្បាស់ពីរឿងជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ដែលថៃព្យាយាមបំពានទឹកដីកម្ពុជា។
មួយវិញទៀត លោកថា សកម្មភាពនេះក៏បង្ហាញពីសាមគ្គីជាតិខ្មែរគ្រប់ទិសទីរួមគ្នា និងជាផ្នែកលើកទឹកចិត្តដល់កងទ័ពជួរមុខផងដែរ។
លោកថា៖ «បើសិនជាជាតិសាសន៍មួយត្រូវគេរំលោភបំពាន អ៊ីចឹងវាគឺជាការមើលងាយទៅដល់ជាតិសាសន៍ទាំងមូលដូច្នេះចំណុចទាំងអស់នេះ គឺជាចំណុចដែលខ្មែរនៅគ្រប់ទិសទីទាំងអស់ ត្រូវតែងាកមករួបរួមសាមគ្គីជាធ្លុងមួយ ដើម្បីជម្នះនូវរាល់គ្រប់ឧបសគ្គនៅចំពោះមុខការឈ្លានពានរបស់បរទេសជាមុនសិន យើងពិតជាសប្បាយចិត្តហើយគាំទ្រចំពោះការលើកឡើងអំពីគោលបំណងនៅក្នុងការតស៊ូមតិ ឬក៏ការធ្វើបាតុកម្មនៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីឲ្យបរទេសបានមើលឃើញអំពីទង្វើឈ្លានពានទាំងគឃ្លើនរបស់ថៃ»។
កម្ពុជា-ថៃ បានផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នាទ្រង់ទ្រាយធំរយៈពេល៥ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។
ក្រោយមកភាគីទាំងពីរ បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ចាប់ពីម៉ោង១២យប់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដាតទៅ ក្រោមការសម្របសម្រួលពីប្រធានអាស៊ានប្តូរវេន នៃនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ។
ប៉ុន្តែភាគីថៃមិនបានគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទេ ពោលគឺបទឈប់បាញ់នេះ បានចូលជាធរមានបាន ៨ម៉ោង ទាហានថៃបានចូលទៅចាប់ទាហានខ្មែរនៅខ្សែត្រៀមជួរមុខចំនួន២០នាក់ ខណៈទាហានខ្មែរមិនហានបាញ់ដោយគោរពបទឈប់បាញ់។
ក្រោយមកកងទ័ពថៃបានបញ្ជូនកម្លាំងឡើងមកប្រាសាទតាមាន់ធំ និងបានដាក់បាវខ្សាច់ធ្វើលេណដ្ឋានឈរជើងគ្រប់គ្រងប្រាសាទ រួមទាំងរាយលួសបន្លាព័ទ្ធប្រាសាទទៀតថែមទៀត។
ជាងនេះទៀត ទាហានថៃបានប្រើគ្រឿងចក្រ និងរាយលួសបន្លាព័ទ្ធចូលដីខ្មែរនៅច្រកអានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ។
មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ យោធាថៃបានពង្រីកការឈ្លានពានដោយយកលួសបន្លាពទ្ធ័ផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរ ព្រមទាំងវាយកម្ទេចចោលរោង និងប៉ុស្តិ៍ច្រករបៀងណងចាន់ នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
រីឯទាហានខ្មែរ១៨នាក់ទៀត ភាគីថៃមិនទាន់ប្រគល់ឱ្យកម្ពុជាវិញទេ ដែលគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៤ ខែសីហានេះ គឺរយៈពេល១៦ថ្ងៃហើយ ទោះភាគីកម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យដោះលែង និងស្វែងរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីអន្តរជាតិក្តី៕
