មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យ បាននិយាយថា ភាពអត់ធ្មត់មិនតបតទៅនឹងកលល្បិចឈ្លានពានពីសំណាក់ភាគីថៃ ជាភាពខ្លាំងរបស់កម្ពុជាក្រោមបទឈប់បាញ់ បើទោះបីជាថៃបំពានបទឈប់បាញ់ ហើយបានចល័តទ័ព មករាយបន្លាលួស រំលោភយកដែនដីខ្មែរច្រើនកន្លែង រួមទាំងប្រាសាទតាមាន់ធំ តំបន់អានសេះ និងនៅឃុំអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ជាដើមក្តី។
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា និយាយនៅថ្ងៃទី១៥ខែសីហានេះថា ការអត់ធ្មត់គោរពបទឈប់បាញ់ ជាភាពខ្លាំងនិងឈ្នះរបស់កម្ពុជា បើទោះបីជាថៃមិនគោរពបទឈប់បាញ់នេះ ហើយបានប្រើកលល្បិចជាច្រើន ដូចជា ប្រើជំពាមកៅស៊ូ និងរាយលួសបន្លាជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាក្តី។
លោកថា៖ «បងប្អូនយើងត្រូវយល់ថា បើសិនជាយើងអស់ការអត់ធ្មត់ យើងនឹងក្លាយខ្លួនមួយរំពេចទៅជាអ្នកបង្កហេតុ ដូច្នេះដំណាក់កាលនេះម៉ោងនេះគឺជាភាពខ្លាំងរបស់កម្ពុជា»។
លើសពីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី បាននិយាយថា ការបំពានបទឈប់បាញ់ពីសំណាក់ភាគីថៃ កម្ពុជាបានធ្វើការតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់លើសមរភូមិការទូត។
លោកបានទាមទារឱ្យថៃបញ្ឈប់ការលុកលុយលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា និងត្រូវដកកងកម្លាំងត្រឡប់ទៅដែនដីរបស់ថៃវិញ តបតាមច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងអនុវត្តតាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបារាំងសៀម ដែលទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិ។
លោកគូសបញ្ជាក់ថា ក្រោយមានបទឈប់បាញ់ភាគីថៃ មិនបានគោរពទេ តែផ្ទុយទៅវិញថៃ បានចល័តកងទ័ព មកលុកលុយទឹកដីកម្ពុជា ដូចជា ការរាយលួសបន្លានៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ តំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ និងថ្ងៃទី១៣ខែសីហានេះ ទាហានថៃ បានបន្តរុលចូលទឹកដីកម្ពុជា ហើយរាយលួសបន្លា នៅឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បន្ថែមទៀត ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរបាត់បង់លំនៅឋាន និងប្រឈមបញ្ហាជីវភាព។
លោកថា៖ «នៅក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ កងទ័ពថៃបានសាងសង់ស្នាក់ការអំពីឈើរបស់នៅក្នុងភូមិឯកភាព ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ជីកលេណដ្ឋានយោធាខាងកើត និងខាងលិចរបស់ប្រាសាទតាមាន់ធំហើយបានប្រើប្រាស់ដ្រូនល្បាត ដែលបំពាក់ទៅដោយប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងតាមផ្កាយរណបGPSហើយនឹងកាមេរ៉ានៅប្រាសាទតាក្របី»។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា សកម្មភាពរបស់ថៃបានពង្រីកជម្លោះចូលទៅដល់តំបន់ពលរដ្ឋស៊ីវិល ក្នុងនោះក៏មានភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ដែលថា សកម្មភាពទាំងនេះបានបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជា បាត់បង់លំនៅឋាន និងប្រឈមបញ្ហាជីវភាពរស់នៅ ដែលជាការរំលោភបំពានលើសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលទាំងនេះថៃបានរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រំលោភលើកំណត់ហេតុនៃកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញរបស់គណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលធ្វើឡើងនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ទីតាំងដែលបានថៃរំលោភបំពានខាងលើស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដូចដែលបានកំណត់ក្នុងផែនទីមាត្រដ្ឋាន១លើ២រយពាន់នៅក្រោមអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧រវាងឥណ្ឌូចិន និងសៀម។
លោកថា៖ «ការអំពាវនាវរបស់កម្ពុជា បញ្ឈប់ការលុកលុយ និងការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ដករាល់កម្លាំងយោធាហើយនឹងសំភារៈរបស់ខ្លួន ទៅកាន់ទីតាំងសមស្របទៅនឹងព្រំប្រទល់ដែលកំណត់ដោយច្បាប់គោរពឱ្យពេញលេញ ចំពោះកាតព្វកិច្ចទ្វេភាគី និងកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ ដែលមានសុពុលភាពលើផ្នែកច្បាប់រួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់»។
យ៉ាងណា អ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាព្រំដែនកូតាពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន ហៅការបណ្តែតបណ្តោយឱ្យថៃប្រើត្រឹមជំពាមកៅស៊ូ និងលួសបន្លា អាចរំលោភយកដីខ្មែរបានតាមចិត្តបែបនេះ ដោយសារលោក ហ៊ុន សែន បារម្ភថា ការទប់ទល់ទៅនឹងទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃពេលនេះ អាចរាលដាលដល់ការបាត់បង់អំណាចរបស់គ្រួសារហ៊ុន។
ក្នុងន័យនេះ លោកអះអាងថា លោក ហ៊ុន សែន ក៏មិនចង់ឱ្យមានសង្គ្រាមនោះដែរ ព្រោះខ្លាចថៃឈានទៅទម្លាក់ត្រកូលហ៊ុនពីអំណាច ដែលមូលហេតុនេះហើយ ទើបគាត់មិនបញ្ជាឱ្យទាហានខ្មែរទៅរើបន្លាលួស និងទប់ស្កាត់កុំឱ្យទាហានថៃរាយបន្លាលួសលើដីខ្មែរ។
មួយវិញទៀត លោកថា ទាហានថៃកំពុងគ្រប់គ្រងប្រាសាទតាមាន់ធំ ហើយមិនយូរប៉ុន្មានទាហានថៃនឹងកាន់ចំពាមកៅស៊ូ និងយកបន្លាលួសមករាយនៅប្រាសាទតាក្របី និងគ្រប់គ្រងប្រាសាទតាក្របី។
បើតាម លោក អ៊ុំ សំអាន ក្រោយបទឈប់បាញ់ភ្លាមៗ ទាហានខ្មែរគ្រប់គ្រងប្រាសាទតាមាន់ធំ និងប្រាសាទតាក្របីផ្តាច់មុខ។
បែបនេះក្កី អ្នកច្បាប់ និងជាអ្នកវិភាគឯករាជ្យ លោក វន់ ចាន់ឡូត ធ្លាប់ប្រាប់វីអូឌីថា បើទោះជាមានបទឈប់បាញ់ក្តី តែក្នុងករណីភាគីម្ខាងទៀតមិនគោរព កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់សិទ្ធិស្វ័យការពារខ្លួន ទើបអាចទប់ទល់ទៅនឹងមហិច្ឆតាការឈ្លានពានបាន។
លោកថា៖ «ប្រាកដណាស់ ការប្រើប្រាស់ស្វ័យការពារនៅតែជាអាទិភាព ដែលយោធាកម្ពុជាគួរតែប្រើក្នុងករណីដែលមានការបំពានលើដែនអធិបតេយ្យ ហើយជាពិសេសនោះ គឺការបំពានទៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងនៃបទឈប់បាញ់ស្វ័យការពារនេះ កម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់បានគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងកម្លាំងអាវុធផងដែរហើយកម្ពុជានឹងមិនមែនជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ទៅលើការបំពានលើបទឈប់បាញ់ណាមួយ ឬក៏ការបង្កើតសង្គ្រាមសារថ្មីឡើយ ពីព្រោះនេះគ្រាន់តែជាអ្វីដែលជាការការពារដោយធម្មានុរូប មានន័យថា កម្ពុជាការពារខ្លួនត្រឹមត្រូវទៅតាមច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ»។
យ៉ាងនេះក្តី ជុំវិញការលុកលុយរបស់ថៃចូលឈ្លានកម្ពុជា រំលោភបទឈប់បាញ់នេះ ភាគីកម្ពុជាបានសម្របសម្រួលឱ្យអនុព័ន្ធយោធាមកពី៧ប្រទេស ចុះពិនិត្យដល់ទីតាំងដែលថៃរំលោភបំពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា តបតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥៕
