ក្រោយ​កម្ពុជា​កម្ចាត់​សំឡេង​ឯករាជ្យ​ ថៃ​​មា​ន​ប្រៀប​លើ​សមរភូមិ​ព័ត៌​មាន​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំ​ដែន

ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ថៃ ត្រូវ​បាន​គេមើ​ល​ឃើញ​ថា កំពុង​មាន​ប្រៀប​លើ​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​បញ្ជូន​សារ​ទៅ​កាន់​ពិភព​លោក ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ព្រំដែន ខណៈ​សំឡេង​ឯករាជ្យ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​រង​ការ​គំរាម​កំហែង និង​បំបិទ​សំឡេង​ជិត​១០​ឆ្នាំ​ទៅ​នេះ ក្រោម​​​បន្ទាត់​នយោបាយ​របស់​គ្រួសារ​ហ៊ុន ។ 

ការលើកឡើងនេះ ក្រោយ​សារព័ត៌​មាន​ថៃ​សកម្ម​បង្កើត​ព័ត៌​មាន​ចោទ​ថា យោធា​ខ្មែរ​បាន​ដាក់​មីន​នៅ​ព្រំដែន​ដើម្បី​ឈ្លាន​ពាន​ថៃ ដែល​មន្រ្តី​កម្ពុជា​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​លាប​ពណ៌​លើ​កម្ពុជា។

អគ្គ​នាយក​នៃ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សកម្ម​ភាព​កំចាត់​មីន​កម្ពុជា លោក ហេង រតនា បាន​បង្ហោះ​សារ​តាម​បណ្តាញ​សង្គម​នៅ​ថ្ងៃទី​២​០ ខែ​សីហា​នេះ យក​ខ្លឹម​សារ​សារព័ត៌​មាន​ថៃ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​ចោទ​ថាក​ង​ទ័ព​កម្ពុជា​ដាក់​មីន​នៅ​ទឹក​ដី​ថៃ។

លោក​ថា បញ្ហាមីននេះ សៀមនៅតែខិតខំបង្ហាញ​ថា​​ខ្លួន​ជា​ជ​នរ​ង​គ្រោះ ព្រោះ​ខែ្ម​រប្រើ​​គ្រាប់​មីន​ PMN-2 ថ្មី ក្នុង​ទឹក​ដី​ថៃ តែលោ​ក​ពន្យល់​ថា តើ​យក​ទៅ​ដាក់​ក្នុង​ទឹក​ដី​សៀម​របៀប​ណា​ បើ​ទឹក​ដី​ស្ថិត​នៅ​ទល់​មុខ​គ្នា​នោះ​ជា​ដី​មាន​ជម្លោះ​នោះ។

លោកថា មនុស្សក្នុងពិភពលោកក្នុងយុគសម័យ​បដិវត្តន៍​បច្ចេក​វិទ្យា​AI​នេះ​ ពិត​ជា​មិន​ខ្វះ​ប្រាជ្ញា​ពិចារណា​លើ​បញ្ហា​នេះ​ទាំង​នេះ ដូច​ជា គ្រាប់​បែក MK-82 MK-84 និង​គ្រាប់​បែក​ចង្កោម មាន​ប្រភព​ច្បាស់​លាស់​ទាំង​អ្នក​ផលិត អ្នក​លក់​ដូរ អ្នក​ដឹក​ជញ្ជូន និង​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់។

លោករំលឹកថា ប្រាសាទព្រះវិហារ ត្រូវ​រង​គ្រោះ​ដោយ​សារ​គ្រាប់​ផ្លោង​១៥៥មម គ្រាប់​បែក​ចង្កោម និង​គ្រាប់​ជាច្រើន​ប្រភេទ ហើយ​នៅ​ពេល​ឃើញ​រណ្តៅ​គ្រាប់ និង​ការ​បែក​បាក់​ប្រាសាទ​ទាំង​នោះ ពួក​សៀម​បែរ​ជា​ចោទ​ខ្មែរ ថា​រណ្តៅ​គ្រាប់​ទាំង​នោះ ខែ្មរ​រៀប​ចំ​ជីក​រណ្តៅ​បង្ហាញ​ ដើម្បី​លាប​ពណ៌​បង្ខូច​ឈ្មោះ​ថៃ ហើយ​ថៃ​ជាជ​ន​រង​គ្រោះ​ទៅ​វិញ។

គេសង្កេតឃើញ​ថា ក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅ​ពេល​នេះ សារ​ព័ត៌មាន​ថៃមួ​យ​ចំនួន​បាន​ព្យាយាម​ចុះ​ផ្សាយ​ចោទ​កម្ពុជា ថា​ជាអ្ន​កប​ង្ក​ជម្លោះ​ព្រំដែន​មុន ហើយ​ថៃ​ទៅ​វិញ​ទេ​ជា​ជន​រង​គ្រោះ​នៃ​ជម្លោះ​ប្រដាប់​អាវុធ​នេះ ក្នុង​នោះមា​នទាំ​ង​ចោទ​ថា​កង​ទ័ព​ខ្មែរ​បាន​ដាក់​មីន​សម្លាប់​យោធា​ថៃ​ជា​ដើម។

ជុំវិញរឿងនេះ តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក សួន សូរីដា យល់​ថា ថៃ​កំពុង​មាន​ប្រៀប​លើក​ម្ពុជា​​ផ្នែក​វិស័យ​​សារ​ព័ត៌​មាន​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែន​នេះ ខណៈ​ព័ត៌​មាន​ក្នុង​ស្រុក​ខ្មែរ​ជា​ព័ត៌​មាន​ដែល​លម្អៀង​ទៅ​រក​រដ្ឋាភិបាល តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​អស់​ជំនឿ​រួម​ទាំង​អន្តរ​ជាតិ​ជាដើម។

ក្នុងន័យនេះ លោកថា បើកម្ពុជាគ្មានសារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ចាញ់​ថៃ​ផ្នែក​ការទូត​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែន​នេះ ដែល​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​គោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​ មាន​ការ​ឃ្លំាំ​មើល​ពី​អន្តរ​ជាតិ​ផង​ដែរ ខណៈ​ថៃ​ចេះ​តែ​បន្ត​ចោទ​កម្ពុជា​ថា​ជា​អ្នក​បង្ក​ជម្លោះ​ទៅ​វិញ។

លោកថា៖ «អ្វីដែលសារព័ត៌មានកម្ពុជា​មិន​អាច​ប្រកួត​ប្រជែង​ជាមួយ​ប្រទេស​ថៃ​បាន​ អាហ្នឹង​វា​ដោយ​សារ​កំហុស​យើង​ដែរ។ កំហុស​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ត្រង់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​កម្ទេច​សារ​ព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​ សារព័ត៌​មាន​អន្តរ​ជាតិ​ធំៗ​ នៅ​លើពិ​ភពលោក ដែល​កន្លង​មក​ គេ​មាន​ទី​តាំង​ស្នាក់​ការ​នៅប្រ​ទេស​កម្ពុជា អាច​ត្រូវ​បាន​បិទ​ ឬ​ក៏​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​ពី​កម្ពុជា ហើយ​ដល់​ពេល​នេះ យើង​គិត​ថា សារព័​ត៌​មាន​អន្តរ​ជាតិ​ទាំង​អស់​នោះ ពិ​ត​ជា​មាន​សារៈ​សំខាន់​ដែល​ជួយ​ឲ្យ​កម្ពុជា​អាច​ទប់​ទល់​ជាមួយ​នឹង​សារ​ព័ត៌​មាន​របស់​ប្រទេស​ថៃ​បាន។ កំហុស​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​ គឺ​កំហុស​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​យើង​ហ្នឹង​ឯង ដោយ​សារ​យើង​ដែល​បាន​កម្ទេច​សារ​ព័ត៌​មាន​អន្តរជាតិ ឬ​សារព័ត៌​មាន​ឯករាជ្យ​ទាំង​អស់»

មួយវិញទៀត លោកថា រឿងដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ចាញ់​ប្រៀប​ថៃ​ដែរ​នោះ គឺ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បំបាត់​សំឡេង​បក្ស​ប្រឆាំង ចាប់​ខ្លួន​មេបក្ស​ប្រឆាំង ប្រើ​តុលាការ​បង្រ្កាប​ជាច្រើ​ន​ឆ្នាំ​ទៅ​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្មែ​រ​​​បែក​បាក់ជាតិ។ លោកថា ឯកភាពជាតិ គឺការឯកភាពគ្នាគ្រប់និន្នាការ​នយោបាយ​ ដោះលែ​ង​អ្នក​នយោ​បាយ​ប្រឆាំង មិន​មែន​ឯកភាព​ជាតិ​តែ​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​នោះ​ទេ។

លោកថា៖ «ការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់​ទៅ នោះ​ភាសា​និយាយ​ថា​ កម្ពុជា​មាន​ឯកភាព​ជាតិ​មាន​សំឡេង​តែ​មួយ អាហ្នឹង​គឺ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​វា​ត្រឹម​ត្រូវ​វិញ​ ហើយ​បើ​សិន​ជា​រដ្ឋា​ភិបាល​អត់​ធ្វើ​បែប​ហ្នឹង​ទេ ហើយ​ចេះ​តែ​និយាយ! អាហ្នឹង​ខ្ញុំគិ​ត​ថា​ ដូច​រដ្ឋាភិបាល​កុហក ប្រជា​ពលរដ្ឋ! សារព័​ត៌មា​ន​កុហក​ហើយ រដ្ឋាភិបាល​កុហក​ទៀត កុហក​បន្ថែម​ទៀត។ អាភាព​កុហក​រប​ស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​សារ​ព័ត៌​មាន​របស់​កម្ពុជា​ហ្នឹង ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហាក់​ដូច​ជា ដូច​ជាប្រជាព​លរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក៏​អស់​ជំនឿ​ភាសា​របស់​រដ្ឋាភិ​បាល »។  

ដោយឡែក ប្រធានស្ថាប័នសារព័ត៌មានVOD លោក ប៉ា ងួនទៀង យល់​ថា សារ​ព័ត៌មាន​ថៃកំពុង​​មាន​ប្រៀប​ជាង​កម្ពុជា ខណៈ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឯករាជ្យ​នៅ​កម្ពុជា ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​តាម​កំទេច​ចោល ដែល​ជា​ផ្នែក​រាំង​ខ្ទប់​ផ្សាយ​ព័ត៌​មាន​ពិត​ទៅ​ពិភព​លោក​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែ​ន​នេះ។ 

លោកថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ​បាត់​បង់​ជំនឿ តាម​រយៈ​ការ​ទុក​តែ​ព័ត៌​មាន​ដែល​គាំ​ទ្រ​ខ្លួន និង​របៀប​បញ្ចេញ​ព័ត៌​មាន​របស់​រដ្ឋ​ដែល​បិទ​បាំង​ការ​ពិត។

ក្នុងន័យនេះ លោកថាជំរុញរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បើក​លំហរ​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌​មាន​ឯករាជ្យ​ឡើង​វិញ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លួន​ឯង​ក៏​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​របៀប​ធ្វើការ ដោយ​បើក​ឱកាស​ឱ្យ​មាន​ការ​សួរ​ដេញ​ដោល​ពី​គ្រប់​មជ្ឈ​ដ្ឋាន ដើម្បី​បង្កើន​ជំនឿ​ចិត្ត​ពី​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ឡើង​វិញ​ផង​ដែរ។

លោកថា៖ «ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យជាដើម មាន​ដូច​ជា​ ខេមបូឌា​ដេលី ជា​ភាសា​ខ្មែរ ភាសា​អង់​គ្លេស។ វីអូឌី ភាសា​ខ្មែរ​ ជា​ភាសា​អង់​គ្លេស។ វីអូអេ អាស៊ី​សេរី អី-ល-​ បើក​សេរីភាព​ទៅ បើ​បើក​សេរីភាព​ទៅ​ អ្នក​វិជ្ជា​ជីវៈ​សារ​ព័ត៌​មាន​ គឺ​គេ​រក​លុយ​រក​កាក់​អី​គេ​ធ្វើ​ខ្លួន​គេ។ រដ្ឋាភិបាល​កុំ​តែ​គាប​សង្កត់ កុំ​តែ​បំផ្លាញ​គេ​ទៅ​បា​ន​ហើយ អាហ្នឹង​វា​ជួយ​ការ​ងារ​ការ​ទប់​ទល់​នឹង​ព័ត៌​មាន​ក្លែង​ក្លាយ​បន្លំ​ពី​បរទេស ហើយ​ព័ត៌​មាន​ក្លែង​ក្លាយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ទីពីរ រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ចាប់​ផ្ដើម​ផ្លាស់​ប្តូរ​ឥរិយាបទ​ នៅ​​ក្នុ​ងកា​រ​ផ្កល់​ព័ត៌មាន​ គឺ​ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​ក្នុង​នាម​ជាស្ថាប័ន​តំណាង​ប្រជា​ជាតិ ស្អីៗ​ត្រូវ​តែផ្លូ​វ​ការ ហើយ​ត្រូវ​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ»។

របាយការណ៍របស់អង្គការអ្នកសារព័ត៌​មានគ្មានព្រំដែន ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែឧ​សភា ឆ្នាំ​​​២០២៥​​​នេះ បាន​ទម្លាក់​ចំណាត់​ថ្នាក់​​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌​មាន​របស់​​កម្ពុជា ចំនួន​១០​លេខ ​ពោល​ធ្លាក់​​​ពីចំ​ណាត់​ថ្នាក់​​​ទី១៥១ នៅ​ឆ្នាំ២​០២៤ មក​ទី​១៦១ នៅ​ឆ្នាំ​២០២៥។

មូលហេតុដែលអង្គការនេះ ទម្លាក់​ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌​មាន​​រប​ស់​​កម្ពុជា គឺ​ដោយ​យោង​លើចំ​ណុច​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន ដូច​ជា បរិយា​កាស​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ បរិបទ​នយោ​បាយ ក្រប​ខណ្ឌ​ច្បាប់ បរិបទ​សេដ្ឋ​កិច្ច បរិបទ​សង្គម វប្បធម៌ និង​បញ្ហា​សុវ​ត្ថិ​ភាព។

របាយការណ៍ដដែល ក៏បា​ន​រៀបរាប់ពីឈ្មោះស្ថាប័ន​ព័ត៌មា​ន​ឯករាជ្យ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​​​បិទ មាន​ដូច​ជា វិទ្យុ​សំឡេង​​ប្រជាធិប​តេយ្យ​VOD វិ​ទ្យុអា​ស៊ី​សេរី និង​កាសែត The Cambodia Daily ជាដើម៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ