បទវិភាគ៖ ​តើ​បទ​ឈប់​បាញ់​ជា​ការ​ចង​ដៃ​កម្ពុជា​ធ្វើ​ឱ្យ​ថៃ​សម្រេច​មហិច្ឆតា​ឈ្លាន​ពាន​ឬ?

បទ​ឈប់​បាញ់ ដែល​កំណត់​ដោយ​ម៉ាឡេ​ស៊ី ជា​ប្រធាន​ប្តូរ​វេន​អាស៊ាន មាន​អាយុ​កាល​ជា​​ង២​០​​​ថ្ងៃ​​​​​ម​ក​​ហើយ គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ ដែល​ជួយ​ឱ្យ​យោធា​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ កាត់​បន្ថយ​ការ​​ប្រឈម​គ្នា នៃ​​ភា​​ព​​​តា​ន​តឹ​ង​ដោយ​សព្វា​វុធ ខណៈ​ក្រុម​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​អន្តរ​ជាតិ បន្ត​តាម​ដាន និង​ឃ្លាំ​មើ​​ល​ពីបទ​​ឈប់​​បាញ់​​នេះ​ ​យ៉ាង​ដិត​ដល់។

គេសង្កេត​ឃើញ​នៅតា​ម​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន រវាង​កម្ពុជា-ថៃ មកដ​ល់ពេ​ល​នេះ ថ្វី​ត្បិត​មិន​ផ្ទុះ​​អាវុ​ធ​​ដូច​​មុន​​​​​ក៏​ពិត​​មែន សម្រាប់​ស្ថាន​ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​នេះ ប្រហែល​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ជាង​មានស​ង្រ្គា​​ម​​ទៅ​​ទៀ​​​ត​។ ព​ល​រដ្ឋ​​ក​ម្ពុជា ដែ​លមា​ន​មូល​ដ្ឋាន នៅ​ក្បែរ​ទីតាំង​ដែល​មាន​ជម្លោះ នៅ​តែ​បន្ត​ភៀស​សឹក​មិន​ឈប់ ស្រប​ពេ​ល​​​​​យោ​ធា​ថៃ​ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​ប្លែកៗ​នៅ​​តាម​​ខ្សែ​ប​ន្ទា​ត់​​​ព្រំដែន។

បើគិ​តពីថ្ងៃ ដែល​លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ប្រធាន​សម្រប​សម្រួល​នៃជ​ម្លោះ​កម្ពុជា-ថៃ ចាប់​បង្ខំ​​ភា​​គី​ថៃ​​​ឱ្យ​​​​ទ​ទួលយ​ក​បទ​ឈប់​បាញ់ ដែល​ផ្តួច​ផ្តើម​ដោយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក មានអាយុកាល​ជាង​២​​០​ថ្ងៃ​មក​​ហើ​យ​។ ប៉ុន្តែ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ​មា​ន​អ្វី​កើត​ឡើង​ខ្លះ​នៅ​តាម​ខ្សែ​បន្ទាត់​ព្រំដែន។

ឆ្លើយ​នឹង​​សំណួរ​ថា ​​តើបទឈប់បាញ់ជាការចងដៃកម្ពុជាធ្វើឱ្យថៃ​សម្រេច​មហិច្ឆតា​ឈ្លាន​ពាន​ឬ?

តើ​​យន្តការអន្តរជាតិនេះ ពិតបានជួយឱ្យកម្ពុជា ដែលព្យាយាម​ស្វែង​រក​កិច្ច​អន្តរាគមន៍ ពី​ភាគី​ទីបី​ ទ​ទួ​ល​​​​បាន​​នូវ​អ្វី​ដែល​ខ្លះ​ចង់​បាន​ហើយ​ឬនៅ?។

យ៉ាងណា បទឈប់បាញ់ដែលចាប់បង្ខំឱ្យភាគី​ថៃទ​ទួល​យក ទំនង​ជា​មិន​បាន​​ជួ​​យ​​ឱ្យ​​កម្ពុជា​​មាន​ប្រៀ​ប​​លើ​គូ​ជម្លោះ​ប៉ុន្មាន​នោះ​ទេ។ រំលង​មិន​ទាន់​ទាំង​បាន​មួយ​ថ្ងៃ​ស្រួល​បួល​ផង ក្រោ​យ​​​​ពី​​បទឈប់បា​ញ់ចូ​ល​​ជា​ធរ​មា​ន​​កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ យោធាកម្ពុជាប្រ​មាណ​២​០​នា​​ក់​ ត្រូវភាគីថៃ​ចាប់ខ្លួ​ន ​ដោ​យ​មិ​ន​បានតបតអ្វីទាំងអស់។

នៅក្នុងដំណើរពិនិត្យបទឈប់បាញ់ ពីអនុព័ន្ធយោធា១៣ប្រ​ទេ​ស នៅតាមព្រំដែនក្នុងទឹក​ដីកម្ពុ​ជា​ ជា​លើ​ក​ដំបូ​​ងកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែ​កក្ក​ដា ក្រោយមានបទ​ឈប់បាញ់​​មក លោក​​ឧ​ត្ត​មសេនីយ៍ទោ ច័ន្ទ សុភ័ត្រា មេ​បញ្ជាការ​​រង​ប្រ​​​ចាំ​ទិ​​ស​​​​ប្រា​សាទ​ព្រះ​វិ​ហារ បាន​ប្រាប់​​ថា​មុ​​ន​​ចាប់​​ខ្លួន ក្រុម​យោ​​ធាថៃបានប្រើល្បិច ដោយ​បញ្ចោ​ត​​យោ​ធា​​ខ្មែរឱ្យថតរូប រួច​ភ្ជង់នឹងកាំភ្លើង ចាប់យ​កតែ​ម្ត​ង។​

តាមពិតទៅ យោធាកម្ពុជា ពួកគេហ៊ានប្តូរជីវិតសារជាថ្មីទៀតជាមួយថៃ។ ប៉ុន្តែឧត្តមសេនីយ៍រូប​នេះ អះ​អាង​​​ពី​​កា​ររក្សា​បទ​បញ្ជា​របស់​មេ ដែល​តម្រូវ​ជា​ចាំបាច់ មិ​ន​ឱ្យត​បត​ដោយ​សព្វា​វុធ ទោះ​ក្នុង​​ហេតុ​​ផ​ល​ណា​​ក៏​ដោយ។

មក​ដល់ពេលនេះ យោធាកម្ពុជាដែលត្រូវថៃចាប់ខ្លួន នៅមិនទា​ន់បញ្ជូនត្រ​ឡប់ម​កវិ​ញ​​នៅ​ឡើ​យទេ។ ​មាន​តែ​​យោ​ធិន​​២នាក់ និងសាក​សព​១ប៉ុណ្ណោះ ដែល​​ថៃ​ព្រម​បញ្ជូន​ឱ្យត្រ​ឡប់​មក​កម្ពុជា​​វិ​ញ ​ទាំ​ង​ស​ភាព​មនុស្ស​​មិន​មែន​មនុស្ស សាក​សព​ស្ទើរ​មិន​មែន​សាក​សព។

នៅចំពេល ដែលកម្ពុជាខំប្រឹងអត់ធ្មត់គោរពបទឈប់បាញ់ និងគ្មាន​ចង់​បាន​អ្វី​ក្រៅពី​សន្តិភាព ដោយ​មិន​​ឱ្យ​ខុ​ស​​មួ​យ​​ជំហាន​នោះ។ ស្ថិត​ក្នុង​កាលៈ​ទេសៈ​នេះ ទំនង​ថៃ​មើល​ឃើញ​​ថា វា​​ជា​​ឱកាស​​ល្អ​ហុ​​ច​​ឱ្យ ទើប​​​ពួក​​​គេ​ព្យាយាម​​ធ្វើ​​ព្យុះភ្លៀ​ង និង​​រូត​រះ ធ្វើអ្វី​ៗ​គ្រប់​យ៉ាង នៅ​តាម​ខ្សែប​ន្ទាត់​ព្រំដែន មិន​បង្អង់​ដៃ។​

ពេល​​នេះ ថៃកំ​ពុង​តែស​ប្បាយ​កើប​ផល ដែល​ប្រហែល​គេ​គិត​ថា មិន​គួរ​ណាបានផលស្រួលបែប​នេះទេ​។ ​ទាំ​ង​​រដ្ឋាភិបាល និងក្រុម​យោធា​ថៃ ថ្វី​ត្បិត​រូប​ភាព​ខាង​ក្រៅ មើល​ទៅ​ប្រហែល​មិន​មាន​​ឯកភាព​ផ្ទៃ​ក្នុង។ ​​ក៏​​ប៉ុ​ន្តែ​​បើ​​គិ​តពី​​​ផល​ចំណេញ​វិញ ដែល​ថៃ​ប៉ង​ជាយូ​រ​មក​ហើយ ទំនង​ពួក​គេ​ទុក​ការ​ខ្វែងគំ​និត​​គ្នា​មួ​យ​ដុំ​សិ​​ន​​។

នៅចំពោះមុខនេះ ទាំងក្រុមយោធា និងរដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល បាន​សម្រុក​ដឹក​ជញ្ជូន​បន្លា​លួស និង​​សំបក​កង់​​ឡាន ទាំង​ឡានៗ មក​កាន់​ព្រំដែន​ដែល​មាន​ជម្លោះ។

ពេលនេះ មិនថាទីតាំងដែលមានវិវាទទេ សូម្បីដីភូមិ និង​តំបន់​ផ្សេង​ទៀត ដែល​មិន​មែន​ជារ​បស់​ថៃ នៅ​​តាម​ខ្សែ​​បន្ទាត់​ព្រំដែន​ក៏​ពួក​គេ​លែង​ខ្វល់នឹងច្បាប់ទម្លាប់អ្វីទាំងអស់។

រីឯភាគីកម្ពុជាឯណេះ​វិញ ក្រោយពីប្រឹង​រក្សា​បទឈប់​បាញ់ ដោយ​មិន​ឱ្យ​ល្អៀង​ហើយ និង​ប្រហែល​​ខ្លា​ច​បាត់​​​បង់​សន្តិភាព​ផង គឺ​មិន​​​មា​​ន​​​អ្វីតបត ក្រៅ​ពីឈរឱប​ដៃ​​មើល​ការ​ទន្រ្ទាន​មិន​ឈប់​ឈរ របស់​ក្រុម​យោ​ធា​ថៃពី​មួ​​យថ្ងៃ​ទៅ​​មួយ​​ថ្ងៃ​​ឡើយ។

​ផ្ទុ​យ​ទៅ​វិញ បែ​រជា​​ទុក​អម្រែកដ៏​ធ្ងន់​នេះ ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ជាម្ចា​ស់​លំនៅឋាន នៅត​តាំង​នឹង​ការ​មើល​ងា​​យ​​មើ​ល​ថោក ពី​​ក្រុម​​​យោ​ធា​ថៃជំនួសរដ្ឋាភិបាល​​ប៉ុណ្ណោះ។

មេបញ្ជាការ​ដែលទទួលខុសត្រូវ នៅតាមទិសសំ​ខា​ន់​​ៗ ដូចជាភ្នំទ្រព្យ វាល​ឥន្រ្ទីយ៍ ប្រាសាទ​តាមាន់​ធំ តាក្របី តាមាន់​តូច និង​ភ្នំខ្មោច​ជាដើម សុទ្ធ​តែ​​បា​ន​​និ​យាយ​ដូច​គ្នា​ថា ទាំង​មុន និង​អំឡុង​ពេល​​ទើ​ប​ប្រយុទ្ធ​គ្នាចំ​នួ​​ន៤​​យប់​៥ថ្ងៃ ភាគី​កម្ពុជា​ជា​​អ្នក​គ្រប់​​គ្រ​ង​​​ស្ទើរគ្មាន​ចន្លោះ​លើ​ទីតាំង​ជម្លោះ​ នៅ​តាម​ខ្សែ​បន្ទាត់​ព្រំដែន។

ប៉ុន្តែ ក្រោយ​មាន​ប​​ទឈប់​​បាញ់​​នេះ​​ម​ក ទីតាំង​ប្រាសាទតាមាន់ធំ និង​ផ្នែក​ខ្លះនៃ​​តំ​បន់​អាន​សេះ ក្នុង​ខេត្តព្រះ​វិហារ និង​នៅឃុំ​អូ​របីជាន់ ស្រុក​អូរជ្រៅ ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ ត្រូវ​បាន​ទាហាន​ថៃ​ចូល​មក​ព័ន្ធ​បន្លា​លួសយក​ផ្ទះ​ពលរដ្ឋ​ជាង​​១០​គ្រួសារ រហូ​ត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ ពលរ​ដ្ឋដែ​ល​បាត់​បង់​ផ្ទះ​អះអាង​មក​ថា ពួក​គេ​បន្ត​ធ្វើ​តង់​ដេក​នៅ​ជាប់​របង​បន្លា​លួស និង​គំនរ​កង់​ឡាន ដែល​ថៃ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​​។

កា​របោះ​បង់ជំហររបស់​យោធា​កម្ពុ​ជា ​នៅលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់​ខ្លួន​នេះ នោះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​​ពាក្យ​​​អ​ត់​ធ្មត់ និង​ត្រូវ​រក្សាឱ្យ​​​បាន​​​ជា​​ដាច់ខាត​នូវ​បទ​ឈប់​បាញ់ ក្នុង​កម្រិត​អតិបរិមា ទោះ​ចង់​បាត់​ដី​បន្ថែម ឬ​យោ​ធា​ថៃ​​​អុ​កឡុក​បែប​​​​ណា​​ក៏ដោយចុះ។ សំខាន់កុំឱ្យតែបាត់ពាក្យថា អត់ធ្មត់ និងត្រូវរក្សា​ឱ្យបាននូ​វ​ស​ន្តិ​ភាព ដែលរកបាន​មក​ដោ​យលំបាកនេះ។

ដូចគ្នានេះដែរ អ្នក​​នាំ​ពាក្យ​​រដ្ឋា​ភិ​​បាល និងក្រ​សួង​ការ​ពារជាតិ នៅបន្តអំពាវនាវ​ឥត​​ឈ​ប់​ឈរ និ​​ងទ​ន្ទេញ​​សឹង​រត់​មា​ត់​​រាល់ថ្ងៃ​ ឱ្យ​កម្ពុ​​ជា​ប​ន្ត​អ​​ត់​​ធ្មត់ និង​រក្សា​ឱ្យ​បាននូ​វបទ​ឈ​ប់​បាញ់​នេះ​ ហើយបើហ៊ាន​តែ​តបត នោះ​​​​​កម្ពុ​​ជានឹងក្លាយខ្លួ​នមួ​យ​រំពេចទៅជាអ្ន​​កប​ង្ក​​​​ជ​ម្លោះ​ ដោយមិ​នដឹងខ្លួ​ន​។​

នេះជាអ្វីដែ​លរដ្ឋាភិបា​ល​កម្ពុជា កំពុងតែសាប​ព្រួស​ដំណឹង​ឱ្យ​មន្រ្តី និង​ក្រុ​​ម​​​យោ​​​ធា នៅក្រោ​​មប​ង្គាប់​​របស់​ខ្លួន​​​អ​នុវត្ត​ឱ្យ​​បា​​ន​ម៉ឺង​ម៉ាត់​។ ទោះគូជម្លោះ ប្រើរូបភាពបែប​ណា​ក៏​ក​ម្ពុ​​ជា​ នៅតែរក្សាជំហរមិនតបត និង​ធ្វើ​មិន​​ដឹង​មិន​ឮ​អ្វី​ទាំង​អស់។

បើគេមើលមួយភ្លែត បទឈប់បាញ់នេះ ហាក់បានជួយកម្ពុជា មិនឱ្យខាតបង់។ តែតាមពិត បើពិនិត្យ​ដោ​​​​យ​ហ្ម​ត់​​ចត់​ទៅ យន្តការអន្តរជាតិដូចអ្វីដែលកម្ពុជាចង់បាននេះ ទំនងជាមិនដូច្នោះឡើយ​។ ជា​កា​រ​ពិ​​ត អ្វី​​​ដែ​ល​កម្ពុ​ជាត្រូវ​ប្រើ គឺ​គោល​ការណ៍​សន្តិ​ភាព​ទីក្រុង​បារីស​២៣​តុលា និង​តុលាការ​អន្តរ​ជាតិ IC​J​ ឯណោះ​​ទៅ​​វិញ​ទេ។

ការ​ប្រើ​ប្រាស់តា​ម​​យ​ន្តការអាស៊ាននេះ វាមិនខុសអី ប្រៀបបាននឹង​ការជួ​យ​​ស​ង្រ្គោះ​​​បឋម​​ប៉ុណ្ណោះ​​ទេ ​ហើយ​បើ​​កម្ពុជា នៅ​តែ​មាន​ឥរិយា​បថ​ដូច​នេះ​ទៀត ប្រាកដ​ណាស់ អ្នក​ដែល​​ចា​ញ់​​​​ក្នុង​សង្រ្គាម​នេះ គឺ​កម្ពុជា។ អ្វី​ដែល​កម្ពុជា​កំពុង​តែជ្រើសរើសផ្លូវដើរនេះ គឺជាអ្វី​ដែល​ថៃ​ចង់​​បា​​​​ន​ជា​យូរមកហើយ គឺ​ការចរ​ចាទ្វេ​ភាគី និងយន្តការត្រឹមអាស៊ាន។

វាក៏អាចដែរ ប្រហែលជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹងយ៉ាងច្បាស់ហើយថា កា​ររក្សា​​ក្រិត្យ​ក្រ​ម​បទ​ឈ​ប់​​បា​ញ់​នេះ ក៏អាចជាការអន្ទង​ចិត្ត​មិត្ត​បរទេស ឱ្យ​ជួយ​កែ​ខៃ និង​ទប់​ស្ថា​ន​កា​​រណ៍ ដែលកំពុ​ង​​តែ​ទុំ​​ជោ​​​នេះ​​ បាន​មក​វិញ​​​ខ្លះ ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​ខ្លួន​គ្មាន​​​អ្វី​​​​ទាំង​អស់ ទប់ទល់នឹ​ងថៃ។

សា​ស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា និយាយ​ថា ការ​ប្រកាន់​ជំហរ​អត់​ធ្មត់​គោរព​បទ​ឈប់​​បាញ់​ក្រោម​​ក្រសែភ្នែ​កអ​ន្តរ​ជាតិ ជា​រឿង​ល្អ។ ប៉ុន្តែ​ការ​ដែល​យោធា​ថៃ​រំលោភ​បទ​ឈប់​បាញ់ ដោយ​ចល័ត​ទ័ព​មក​រាយ​​បន្លា​លួសព័​ទ្ធ​យក​ដី​ខ្មែរ​បាន​តាម​ចិត្ត​ដូច​ពេល​នេះ វា​ជា​ការ​ឆ្លុះប​ញ្ចាំង​ពី​សមត្ថភាព​នៃ​ការ​ដឹក​នាំ​នៅ​​មាន​កម្រិត។

លោកថា៖ «ជាយន្តការល្អ ប៉ុន្តែយើងអត់អាចការពារទឹកដីយើងបាន បានន័យថា ឱ្យគេអាចរាយបន្លាលួស​លើ​ទឹក​ដី​យើង​បាន ដែល​នេះ​ជា​ការ​ងារ​មួយ​ដែល​យើង​នៅ​មាន​កម្រិត​នៃ​ការ​ការ​ពារ​បូរណភា​ព​ទឹក​ដី​របស់​យើ​ង​ដែរ ថ្វី​បើ​យើង​​ប្រើ​ពាក្យ​អត់​ធ្មត់ តែដីរបស់​យើងហេ​តុ​អី​បាន​ត្រូវ​គេរា​យប​ន្លា​លួស។ ហេតុ​អី​បាន​គ្រឿង​ច​​ក្ររ​បស់​ថៃ​ងាយ​ចូល​មក​រាយ​បន្លាលួ​ស ដាក់​កង់​ឡាន ហើយ​ខាង​កម្ពុជា​យើង​មាន​រចនា​សម្ព័ន្ធ​នៃ​ការ​ដឹ​​កនាំ​​​មាន​កម្រិត។ ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ស្បៀង ផ្លូវ​មាន​ការ​លំបាក អញ្ចឹង​យើង​ឃើញ​ពី​ភាព​រីក​ចម្រើន ឬ​ភាព​ខ្វះ​​ខាត​របស់​កម្ពុជា​នេះ បើ​ធៀប​នឹង​ថៃ»។

មួ​យវិ​ញ​ទៀត ការមិ​ន​​​​ត​ប​​ត​​ដោ​​យ​​កំហឹងជះទៅវិញនេះ ទំនងជាវិ​ធីរកផ្លូ​វ​សុ​ខបានមួយគ្រាដែរ ក្នុង​ពេល​ដែល​​​​គូ​ជម្លោះ​​កំ​ពុង​​​​​​តែ​​កើ​ប​​យក​​ផ​ល ដ៏សម្បើយពីជម្លោះដោយសព្វាវុធលើកនេះ។

និ​យាយជារួម កម្ពុជា ពេលនេះ បើមិនប្រឹងប្រែងរក្សាគោលការណ៍បទឈប់បាញ់ និងប្រកាន់យក​គោ​ល​​ការណ៍​​សន្តិ​ភាព​ជា​ចម្បង​ទេ ប្រហែល​ជា​ការ​បាត់ប​ង់​ទឹក​ដី​អាច​ថាមា​ន​ទំហំ​ធំ​ជា​ង​នេះ។

ប្រសិ​ន​​បើ​​គ្មា​​នកិច្ចអន្ត​​រាគមន៍ណាមួយ​ពី​អាមេរិក និង​ម៉ាឡេ​ស៊ី​ទេ ថៃ​អាច​នឹង​វាយ​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ​ជាង​​នេះ។​ ម្យ៉ាង​​វិញ​ទៀត បើ​សង្រ្គាម​ចេះតែ​អូ​សប​ន្លាយ​យូរ​ថ្ងៃ ប្រាកដ​ណាស់​ទាំង​ស្បៀង និង​សព្វាវុ​ធ ទំនង​​ជា​​ក​ម្ពុជា​​អា​ច​​នឹ​ង​​ត្រូវជួបទុក្ខធំ។ តែយ៉ាងណា យន្តការអន្តរជាតិនេះ ប្រហែល​ជាមិ​ន​មាន​អ្វី​លើ​​សពី​នេះ​ទៀ​ត​នោះ​ទេ។

ងាក​មើល​ផ្ទៃ​ក្នុងក​ម្ពុជា​វិញ ស្រប​ពេល​ដែល​យោធា​ថៃ​បន្ត​ពង្រីក​ការ​ឈ្លាន​ពាន​កម្ពុជា តាម​រយៈ​ចល័ត​ទ័ព​ចូល​រាយ​​បន្លា​លួស​ព័ទ្ធ​យក​​​ដីខ្មែ​រ​តាម​ចិត្ត​ ក្រោម​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​បទ​ឈប់​បាញ់​នេះ វិធា​នកា​រ​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​​នយោ​បាយ​ដែល​មាន​ចំណុះ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ថយ​ចុះ​ទេ។

ជា​ក់ស្តែង មន្ត្រីគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក អៀម រ៉ាវុធ អនុ​ប្រធាន​គណ​កម្មា​​ធិការ​បណ្តោះ​​អាសន្ន​​ខណ្ឌ​ពោ​ធិ៍​​​សែន​ជ័យ ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជូន​​ទៅ​ឃុំ​ខ្លួន​នៅ​​ពន្ធនាគារ ដែលធ្វើឱ្យសមាជិក​បក្សនេះ​ជិត២០នាក់ ត្រូវបាន​ចោ​ទប្រកាន់និង​ចាប់ឃុំខ្លួន។

វិធានចាប់ខ្លួនក្រុមអ្នកនយោបាយជំទាស់នេះ ក្រោយ​​លោក ហ៊ុន សែន និយាយ​ថា យុទ្ធ​សាស្ត្រងើ​ប​មួយ​វាយ​មួយ​នៅ​បន្ត ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ថា យុទ្ធ​សាស្ត្រ​នេះ ដើម្បី​បើក​ផ្លូវ​ឱ្យ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឈ្នះ​ការ​បោះ​​ឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៧ និង​ឆ្នាំ​២០២៨ ទាំង​គ្មាន​គូសំខាន់​ចូល​រួម​ប្រកួត។

ក្រៅពីនេះ អ្នកទោសនយោបាយរាប់សិប​នាក់​ដែល​ឃុំ​ខ្លួន​នៅ​ពន្ធនាគារ មិន​ត្រូវ​បាន​ដោះ​លែង​ទេ រួម​ទាំង​អនុ​ប្រធាន​​គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន លោក ថាច់ សេដ្ឋា រី​ឯ​មេដឹកនាំ​កំពូលៗ របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង មាន​លោក សម រង្ស៊ី និង​លោក កឹម សុខា ជាដើម នៅ​បន្ត​បិទ​ខ្ទប់​ជីវិត​នយោបាយ​នៅ​ឡើយ ទោះ​មាន​ចរន្ត​ជំរុ​ញ​ឱ្យ​​ផ្សះ​​​ផ្សា​​ជាតិ ដើម្បី​រួម​គ្នា​ប្រឆាំង​នឹង​សត្រូវ​ឈ្លាន​ពាន​ទឹក​ដី​ក្តី។

ដូច្នេះ ផ្លូវត្រូវដើរ ពីពេលនេះទៅមុខទៀត ទំនងជា​កម្ពុជាជា​អ្នកស​​ម្រេច​​​ថា​​ត្រូវ​​ធ្វើ​​បែ​​ប​ណា​? ហើយ​​​បើ​​និ​​យាយ​​​​​​​ពី​សព្វា​វុធ និង​កម្លាំង​យោធា​វិញ ប្រាកដ​ណាស់​កម្ពុជា​​នឹ​ងមិ​នមាន​អ្វី​​លើ​ថៃ​ទេ​​។ ​​យោ​​ធាកម្ពុជា អា​ច​មា​​ន​​ប្រៀបជាមួយថៃ​លើសមរភូមិថ្មើជើង។

ប៉ុន្តែទាំងជើងទឹក ជើង​គោក និង​ជើង​អាកា​ស មក​ដ​​ល់​ម៉ោង​​នេះ​ សឹង​និយាយ​បាន​ថា កម្ពុជា​នៅ​ចាញ់​ថៃ​ឆ្ងាយ​ណាស់។ ការ​មិ​​នមាន​ប្រៀ​​ប​​នេះ ​​​​នៅមិន​​ទា​ន់​​គិ​​​​ត​​​ដល់​ទំ​ហំសេដ្ឋ​កិ​ច្ច​មួ​យទៀតនៅឡើយផង។

ហេតុនេះ ទោះចង់ ឬមិនចង់ កម្ពុជាទំនងជាគ្មានជម្រើស​ណាដែល​ល្អជាង ឈរ​ឱប​ដៃ​មើល​ការ​​ច្បា​ម​​យក​ដី និង​បំពាន​គោលការណ៍​របស់​គូជម្លោះ ជាង​ការ​តតាំង​ដោយ​សព្វា​វុធ​​​នោះ​ទៀត​ទេ។ ភា​​ពអត់​ធ្មត់​​របស់​កម្ពុជា​ពេល​នេះ ប្រហែល​ជាមិ​ន​ខុស​អី​ពាក្យ​ថា សមាធិ​ខ្ញុំ​គេ ខន្តី​ទាល់​ច្រក​នោះ​ប៉ុន្មាន​ឡើយ​។

​កា​រ​​រ​ក្សាភាពអ​ត់ធ្ម​ត់​បាន​យូរ​ប៉ុណ្ណា ទប់ទល់នឹងសភាពការណ៍​នេះ នោះគេចាំមើល​ពី​ជំហរ​រ​បស់​រដ្ឋា​ភិ​​បា​ល​​​ជា​​មុ​​ន​​​​សិន ហើយ​ការ​ខាត​បង់​លើក​នេះ​របស់​កម្ពុជា អាច​ជា​ការ​ខាត​បង់​មួយ​ដែល​ធំ​​ជាង​ពេ​ល​​​ណា​​​​ៗ​ទាំង​អស់។ អ្វីដែ​លភា​គីថៃ​បា​ន​ព័ន្ធ​បន្លាលួ​សលើ​​ដី​ខ្មែរ​ហើយ​នេះ ទំនង​ជាពិ​បាក​នឹង​​ទា​មទា​រ​យ​​ក​មក​វិញ​​ណា​​ស់ ហើយ​បើ​ត្រូវ​ប្រើ​ចុង​កាណុង ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា ខ្លាច​ក្រែង​កម្ពុជា​ទៅ​​មិ​ន​រួច។ រឹ​​ត​​តែ​​​បញ្ហា​ជាង​នេះ ការ​រង់​ចាំជួ​យពី​ភាគី​ទីបី ប្រាក​ដណាស់​កម្ពុជា​ត្រូ​​វចាយ​ពេល​យូរ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ជម្លោះ​​លើ​ក​នេះ ភាគី​ថៃ​អាច​ជា​អ្នក​កើប​ផល​ចំណេញ ជាង​កម្ពុជា​ដែល​អះ​អាង​ថា​នឹង​ការ​ពារ រួច​វាយ​ប​​ក​ត្រ​ឡ​​ប់​​ទៅ​​វិញ ដោយ​មិន​ឱ្យ​បាត់​បង់​ដី​សូម្បី​មួយ​មីលី​ម៉ែត្រ​។

ត្រង់ចំនុចនេះ ស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណរ៉ា លើក​ឡើង​ថា ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​សត្រូវ​ឈ្លាន​ពាន កម្ពុជា ត្រូវ​ពង្រឹង​សាមគ្គី​ផ្ទៃ​ក្នុង​ជាតិ ពង្រឹង​គុណភា​ព​ពលរដ្ឋ និង​វ័យ​ការទូត។

ក្នុងន័យ​នេះ លោក​ពន្យល់​ថា កម្ពុជា​ត្រូវ​ឈើលើ​គោ​​ល​​ការណ៍ធ​ម្មនុ​ញ្ញអ​ង្គកា​រស​ហ​ប្រជា​ជាតិ ដូច​ជា កិច្ចព្រម​ព្រៀង​ស​ន្តិភា​ព​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ធម្ម​នុញ្ញ​កម្ពុជា ដែល​បាន​ចង ពី​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិប​តេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស​ទើប​អាច​​ការ​ពារ​បូរណ​ភា​​ពទឹក​​​ដី​បាន ខណៈ​កម្ពុជា​នៅ​ចាញ់​ប្រៀប​ប្រទេស​ជិត​ខាង ទាំង​សេដ្ឋ​កិច្ច ចំនួន​ពលរដ្ឋ និង​អំណាច​ខាង​សព្វា​វុធ​ជាដើម​នោះ។

លោកថា៖ «មួយទៀតគឺគេហៅថាការគាំពារ​ពីអន្តរជាតិ​ ដែល​កន្លង​មក​យើង​នៅ​មាន​ការ​ខ្វះ​ខាត​ពី​លោក​ខាង​លិច ដែ​លយើ​ង​ហាក់​ប្រងើយ​កន្តើយ​មិន​ឈឺ​ឆ្អាល​ ទៅ​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​របស់​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ ពាក់​ព័ន្ធ​ទៅនឹ​ង​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ សិទ្ធិ​មនុស្ស​ហ្នឹង គួរ​តែរ​ក​វិធី​សាស្ត្រ​កែត​ម្រូវ អាហ្នឹង​ទើប​ជាកិ​ច្ច​ការ​ល្អ ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ការ​គាំពា​រ​ពី​សហគមន៍​​​អន្តរ​ជាតិ។ នេះ​ក្នុង​ក្រប​ខណ្ឌជា​តិ​វាមាន​៣ចំនុច គឺ​ការ​គាំពារ​ពី​អន្តរ​ជាតិ ការ​គាំទ្រពី​ព​លរដ្ឋ​​ហើយ​និង​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លួន​ឯង​ឱ្យរឹ​ង​មាំ។ ហើយ​ចំនុច​មួយ​ទៀត​ គឺ​អធិប​តេយ្យ​ភាព អាហ្នឹង​ក៏ត្រូវ​ការ​ការ​គាំពារ​ពី​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​ដែរ នេះ​បើ​យើង​និយាយ​រដ្ឋ​មួយ​ខ្លាំង​ ទាល់​តែ​យើង​ធ្វើ​ទម្រង់​ហ្នឹង»៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ