កន្លងទៅអស់រយៈពេលមួយខែ ក្រោយហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចគ្នានៅព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ស្នូរសំឡេងសង្គ្រាមដោយអាវុធបានស្ងប់ស្ងាត់ ក៏ប៉ុន្តែសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច ហាក់មិនទាន់ស្ងាត់នោះទេ ដោយសារក្រុមយោធាថៃ នៅតែបន្តគ្រប់គ្រង និងរឹតបន្តឹងច្រកចេញចូលតឹងរឹងជាមួយកម្ពុជា។
ការបិទទ្វារសេដ្ឋកិច្ចជាមួយកម្ពុជានេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរទៅដល់កសិករ ប្រតិបត្តិករថៃ ដែលនាំចូលទំនិញមកកម្ពុជា និងបានរាលដាលដល់ពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ ដែលធ្លាប់អាស្រ័យរកស៊ី និងជួញដូរជាមួយគ្នា ជួបការលំបាក។
គ្រូបង្រៀននៅសង្កាត់អូរជ្រៅ ក្រុងប៉ោយប៉ែត កញ្ញា រស់ ចាន់ធី ប្រាប់វីអូឌីឱ្យដឹងថា រយៈពេលមួយខែមកនេះសិស្សមួយចំនួន ដែលមានទីលំនៅក្នុងទឹកដីថៃ បានផ្លាស់ប្ដូរមករៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញវិញ ដោយសារបារម្ភពីសុវត្ថិភាពពេលឆ្លងព្រំដែនចូលមកសាលារៀនលើទឹកដីខ្មែរ។
ក្រៅពីនេះ កញ្ញាសង្កេតឃើញក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត មានអ្នកលក់ដូរកាន់តែច្រើន តែមិនសូវមានអ្នកទិញ ខណៈពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន នៅតែបន្តលក់ដូរនៅផ្សាររ៉ុងក្លឿរបស់ថៃ តែស្ថិតក្រោមភាពភ័យខ្លាច។
កញ្ញា រស់ ចាន់ធី និយាយថា៖ «ថ្ងៃមុនសិស្សបងផ្ទាល់ ថ្ងៃហ្នឹងគាត់សុំច្បាប់បង ថ្ងៃហ្នឹងសួរទៅ [គាត់ថា] ប៉ូលីស[ថៃ] គេដើរឆែកនៅតាមតូបនៅរ៉ុងក្លឿហ្នឹង អ៊ីចឹងគាត់ត្រូវលាក់ខ្លួន គាត់ត្រូវពួន គាត់អត់បានចូលរៀនទេ ថ្ងៃហ្នឹង។ និយាយទៅប៉ះពាល់ច្រើនណាស់»។
ប៉ោយប៉ែត ដែលជាទីក្រុងស្រស់ឆើតឆាយនៅជាប់នឹងព្រំដែនថៃមួយនេះ បានពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើវិស័យកាស៊ីណូអនឡាញខ្លាំងជាងគេ ដោយមុនពេលបិទច្រក តំបន់មួយនេះ មានជនជាតិថៃ និងជនបរទេសរាប់ពាន់នាក់ បានឆ្លងដែនចូលមកលេងល្បែងនៅក្នុងកាស៊ីណូ និងមានជនបរទេសរាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត បានមកធ្វើការងារជាប្រតិបត្តិករល្បែងតាមអនឡាញ ដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងនៃបនល្បែងមួយនេះ ប្រៀបដូចទៅជាទីក្រុងស៊ាងហៃរបស់ចិនទីពីរទៅហើយ។
កាស៊ីណូធំៗ នៅតំបន់ក្រុងប៉ោយប៉ែត មានដូចជា ហ្គោលដិនក្រោន របស់លោក កុក អាន ដែលអាជ្ញាធរថៃតាមចាប់ខ្លួន ដោយចោទថាពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកឆ្លងដែន កាស៊ីណូហ្គោលស្តា និងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍សាន់កូ ជាដើម នៅតែបើកប្រតិបត្តិការធម្មតា ក្នុងស្ថានភាពស្ងាត់ជាងមុន ខណៈប្រតិបត្តិករតាមអនឡាញ ដែលមានជនបរទេសចម្រុះជាតិសាសន៍ ត្រូវគេដាក់ឱ្យនៅក្នុងអាគារដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យចេញមកក្រៅនោះឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ មានកាស៊ីណូខ្លះ បានផ្អាកដំណើរការទាំងស្រុង ឯខ្លះកាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការ និងប្រាក់ខែបុគ្គលិកអស់ពាក់កណ្ដាលផងដែរ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យបនល្បែងនេះដែរ នៅខាងភាគីថៃឯណោះវិញ នៅតែមានករណីពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់ បានលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់ចូលមកកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើការងារជាប្រតិបត្តិករតាមអនឡាញ ដែលអាជ្ញាធរថៃចោទថា ជាឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ និងចាប់ជំរិត។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ វិវាទនេះ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនប៉ុណ្ណោះទេ សូម្បីតែអ្នកនៅឆ្ងាយពីព្រំដែនរាប់រយគីឡូម៉ែត្រទៅហើយនោះ ក៏កំពុងជួបបញ្ហានេះដូចគ្នា។
អាជីវករលក់ចំណីអាហារនៅខេត្តបាត់ដំបង អ្នកស្រី ស៊ុន ស្រីនិច្ច ឱ្យដឹងថា មួយខែចុងក្រោយនេះ ភូមិឋានអ្នកស្រីចាប់ផ្ដើមមានមនុស្សកុះករឡើងវិញ ក្រោយពលករខ្មែរឈប់ធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ហើយត្រឡប់មកស្រុកកំណើត។
បើទោះបីមានមនុស្សច្រើន តែអ្នកស្រីបែរជាត្អូញត្អែរថា ចំណូលធ្លាក់ចុះស្ទើរតែដូចជំនាន់វិបត្តិកូវីដ-១៩ ដោយសារក្នុងភូមិមានតែមនុស្ស ប៉ុន្តែគ្មានលុយសម្រាប់ចាយវាយ។
អ្នកស្រី ស៊ុន ស្រីនិច្ច និយាយថា៖ «គឺពិបាកណាស់អូន! លក់តឹង ហើយចែលក់ធ្លាប់តែមួយថ្ងៃបាន បួនប្រាំម៉ឺន ថ្ងៃខ្លះលក់បានប្រាំពាន់ ប្រាំមួយពាន់ បានមួយម៉ឺន មួយម៉ឺនប្រាំ លក់តឹងណាស់អូន ដូចអត់មានលុយ អត់មានអ្នកចាយបណ្ដោយ គឺពិបាករកជាងមុន»។
យ៉ាងណាមិញ ស្ថានភាពការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត នៅពេលនេះ ហាក់មានសភាពមិនច្បាស់លាស់នោះឡើយ ដោយនៅតាមទីប្រជុំជនមួយចំនួន ហាក់មានសភាពស្ងាត់ ខណៈកម្មករអូសរទេះ និងអាជីវករជាច្រើន បាននាំគ្នាទៅអង្គុយនៅពីមុខច្រកទ្វារ ដើម្បីរង់ចាំដឹកជញ្ជូនអីវ៉ាន់របស់ក្រុមពលករខ្មែរ ដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ។
ក្រោយការបិទទ្វារព្រំដែនរយៈពេលជាង១ខែមកនេះ បានបណ្ដាលឱ្យក្រុងប៉ោយប៉ែត កើតមានអសន្តិសុខ និងចោរកម្មច្រើនជាងមុន និងមានករណីពលរដ្ឋខ្មែរលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់មួយចំនួនតូចផងដែរ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានសមាគមពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធកម្ពុជាប្រចាំនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ឌិន ពុទ្ធី ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលគួរអភិវឌ្ឍន៍ និងបង្កើតរោងចក្រសហគ្រាសនៅតំបន់ព្រំដែនឱ្យបានច្រើន ដើម្បីជៀសវាងការផ្ដេកផ្ដួលទៅលើដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចថៃ ព្រោះលោកសង្កេតឃើញថា នៅតំបន់ព្រំដែនថៃ សេដ្ឋកិច្ចគឺពឹងផ្អែកមួយចំណែកធំ ទៅលើទីផ្សារ និងការនាំចេញនាំចូលទំនិញពីប្រទេសទេសថៃ។
លោក ឌិន ពុទ្ធី ថ្លែងថា៖ «ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងជីវភាពរបស់កម្មករ និងពលរដ្ឋនៅក្នុងប៉ោយប៉ែត គឺមានជីវភាពលំបាកខ្លាំង ដោយសារខ្វះខាតពាក់ព័ន្ធនឹងជីវភាពរស់នៅ អាហារហូបចុក និងគ្រឿងឧបភោគ បរិភោគផ្សេងៗហ្នឹង ប្រជាពលរដ្ឋមិនមានប្រាក់កាសក្នុងការទិញយកមកហូបចុកគ្រប់គ្រាន់ ដូចពេលដែលបើកច្រកនោះទេ»។
របាយការណ៍ពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានបង្ហាញថា ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងថៃ មានទំហំទឹកប្រាក់ ១.៨ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង៨.៣% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំមុនដែលមានទំហំ ១.៧ពាន់លានដុល្លារ។
របាយការណ៍ បង្ហាញទៀតថា កម្ពុជានាំចេញទំនិញទៅប្រទេសថៃក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៣៩៥លានដុល្លារ កើនឡើង ១.១% ខណៈថៃនាំចេញ ចូលមកកម្ពុជាវិញមានតម្លៃ ១.៤ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង១០.៤%។
ទោះជាយ៉ាងណា ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនេះ កម្ពុជាមានឱនភាពជញ្ជីងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយថៃ រហូតដល់ទៅជាង១០ដង ខណៈទំនិញដែលថៃនាំចូលមកកម្ពុជា គឺជាផលិតផលសម្រេចរូប ចំណែកកម្ពុជានាំចេញទៅថៃ គឺជាផលិតផលដុល ឬពាក់កណ្ដាលសម្រេចរូប។
កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានចេញរបាយការណ៍ ស្ដីពីការទម្លាក់ការព្យាករណ៍កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មកនៅត្រឹម៥% ខណៈកាលពីដើមឆ្នាំនេះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចធ្លាប់បានដាក់ក្តីរំពឹងថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចនឹងស្ទុះឡើងដល់អត្រា៦.៣%។ តាមក្រសួងដដែល ការទម្លាក់អត្រាព្យាករណ៍នេះ គឺដោយសារកម្ពុជាបានជួបប្រឈមនឹងបញ្ហាបិទព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ និងមួយផ្នែកទៀតបណ្ដាលមកពីបញ្ហាអត្រាពន្ធបដិការរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
នៅត្រង់ចំណុចនេះ ប្រជាពលរដ្ឋស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតរោងចក្រ សហគ្រាស កែច្នៃផលិតផលនៅតាមតំបន់ព្រំដែន ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលទំនិញពីប្រទេសថៃ ដើម្បីកែប្រែតំបន់ព្រំដែនក្លាយជាកន្លែងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចឧស្សហកម្ម ជាជាងទុកឱ្យតំបន់នេះក្លាយជាទីក្រុងដែលរស់ដោយសារវិស័យល្បែងកាស៊ីណូ និងពឹងផ្អែកលើដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចថៃ៕
