យោធាថៃព្រមានបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរ២០០គ្រួសារ នៅឃុំអូរបីជាន់ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីសម្រេចមហិច្ឆតាលេបទឹកដីខ្មែរតាមបន្ទាត់ព្រំដែន តាមផែនទីដែលថៃគូសដោយឯកតោភាគី ខណៈរដ្ឋាភិបាលខ្មែរកំពុងតស៊ូនៅលើសមរភូមិការទូត ជំរុញឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ដើម្បីធានាសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ។
ការគំរាមរបស់យោធាថៃនេះ ហាក់ស៊ីគ្នាទៅនឹងការលើកឡើងថា ថៃមានមហិច្ឆតា ដាក់សម្ពាធឱ្យមេដឹកនាំខ្មែរ ធ្វើផែនទីព្រំដែនថ្មី នាសម័យទំនើបនេះ តាមដែលថៃចង់បាន ដើម្បីលេបទឹកដីខ្មែរ តាមបន្ទាត់ព្រំដែន ដូចដែលប្រទេសវៀតណាម ធ្វើជាមួយមេដឹកនាំកម្ពុជាអំឡុងទសវត្សរ៍ទី៨០។
ជុំវិញបញ្ហានេះអ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពភូមិន្ទថៃ វ៉ាន់ឆានៈ សៈវ៉ាត់ឌី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បានថ្លែងក្នុងពេលធ្វើបទបង្ហាញដល់អ្នកកាសែតថៃ នៅតំបន់បានណងចាន់ ដោយទុករយៈពេល២ទៅ៣ខែ ឱ្យភាគីកម្ពុជារើផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ២០០គ្រួសារ នៅតំបន់អូរបីជាន់ចេញជាបន្ទាន់។
ភាគីថៃអះអាងថា ខ្លួនធ្លាប់បង្កើតតំបន់ភៀសខ្លួននៅទីនោះ ជួយជនរងគ្រោះកម្ពុជាសម័យខ្មែរក្រហម តែក្រោយមកពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ២០០គ្រួសារ មិនព្រមចាកចេញទេ បច្ចុប្បន្នរស់នៅក្នុងភូមិជោគជ័យ ភូមិណងចាន់ និងភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
មេទ័ពថៃថា ទឹកដីនោះជាទឹកដីថៃដោយយោងលើផែនទីថៃ គូសដោយឯកតោភាគីខ្នាត១លើ៥០ពាន់ តែប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកថា ជាផែនទីចោរ។
យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពភូមិន្ទថៃ វ៉ាន់ឆានៈ សៈវ៉ាត់ឌី ក៏បានព្រមានចំៗទៅ លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា បើមិនរុះរើទេ ក្រុមយោធាថៃនឹងទៅឈូសឆាយដោយខ្លួនឯង។
យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាជាតិតស៊ូ លោក គឹម សុខ ធ្លាប់លើកឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហាថា ថៃមិនដកថយការឈ្លានពានកម្ពុជាទេ ផ្ទុយទៅវិញថៃនឹងបន្តធ្វើសង្រ្គាមអុកឡុកកម្ពុជាក្នុងបំណងដាក់សម្ពាធឱ្យគ្រួសារហ៊ុនបង្កើតផែនទីថ្មី ជាមួយថៃ ដូចលោក ហ៊ុន សែនធ្លាប់ធ្វើជាមួយវៀតណាម។
លោកពន្យល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីនេះ នឹងមោឃភាពខ្លឹមសារកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស រួមទាំងសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀម ខ្លឹមសារច្បាប់ អនុសញ្ញាទាំងឡាយរវាងថៃនិងកម្ពុជាចោលទាំងអស់។
លោកថា៖ «វៀតណាមបដិសេធកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស! វៀតណាមយកកោះត្រល់ពីវៀតណាមធ្វើឲ្យរស់ឡើងវិញ នូវកិច្ចព្រមព្រៀងខុសច្បាប់ដែលលោក ហ៊ុន សែន ជាអ្នកជួយ។ អ៊ីចឹងថៃគេចង់ធ្វើបែបហ្នឹងគឺគេចង់ធ្វើតាមរយៈរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹងដើម្បីឲ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមួយ ដែលថៃអាចគូរផែនទី តាមរបៀបថៃហើយរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត យល់ព្រមតាមគេ! ជាបំណងរបស់ថៃ ដូច្នេះសង្គ្រាមវាមិនងាយចប់ទេ ខ្ញុំគិតថា ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលហ៊ុន សែន ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះប្រកាសថាចុះចាញ់ក៏ដោយ តែបើអត់មានកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមួយ ក៏ថៃមិនបញ្ចប់សង្គ្រាមនោះដែរ»។
សម្រាប់លោក គឹម សុខ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ជាដួងប្រលឹងជាតិខ្មែរ ហើយបើរដ្ឋាភិបាលកប់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះចោល ដូចរំលាយជាតិសាសន៍ខ្មែរចោលដែរ។
លោកថា៖ «ជីវិតជាតិខ្មែរយើងស្ថិតនៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសមានឯកសារ៤។ ឯកសារ៣សំខាន់ គឺដំណោះស្រាយកម្ពុជាការពារបូរណភាពទឹកដី និងស្ដារកម្ពុជាឡើងវិញ ហើយរឿងទាំងអស់ហ្នឹង គឺដើម្បីការពារពូជសាសន៍ខ្មែរកុំឲ្យបាត់បង់ និងការពារទឹកដីខ្មែរកុំឲ្យបាត់បង់ ដោយប្រគល់សិទ្ធិស្វ័យសម្រេចនៃជោគវាសនាទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ពេលដែលលោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនោះ មានន័យថា លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លែងប្រគល់សិទ្ធិអំណាចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរហើយ! កាលណា លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លែងប្រគល់សិទ្ធិអំណាចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនោះ មានន័យថា អ្វីដែលគេអនុវត្តគឺកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីៗ»។
យ៉ាងណាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហាថា កម្ពុជាបានដាក់លិខិតផ្លូវការទៅភាគីថៃ ដើម្បីប្រឆាំងការបន្តទន្ទ្រានរបស់យោធាថៃចូលទៅក្នុងដែនដីកម្ពុជា។
លោកថា៖ «ថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងការបរទេសនិងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានបញ្ជូនការតវ៉ាជាផ្លូវការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទៅកាន់សមភាគីថៃ ប្រឆាំងនឹងការបន្តបន្តទន្ទ្រានរបស់កងទ័ពថៃ ចូលទៅក្នុងតំបន់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ជាពិសេសតំបន់របស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាកំពុងរស់នៅ»។
កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ កងកម្លាំងយោធារបស់ថៃ បានព្យាយាមរាយបន្លាលួសនៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប៉ុន្តែត្រូវពលរដ្ឋខ្មែររួមគ្នាទប់ស្កាត់ទើបយោធាថៃដកថយវិញ។
កម្ពុជាចាត់ទុកថា សកម្មភាពទន្ទ្រានកាន់កាប់ជាឯកតោភាគីដោយកម្លាំងយោធាថៃ តាមវិធីដាក់លួសបន្លា នៅផ្នែកព្រំដែននេះ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងក៏ដូចជាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដែលបានឯកភាពគ្នា។
សម្រាប់ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ថា សារព្រមានរបស់យោធាថៃឱ្យរើផ្ទះពលរដ្ឋ២០០គ្រួសារនេះ គឺជាភាសាគំរាមលើកម្ពុជាដើម្បីបង្កឱ្យមានការផ្ទុះអាវុធជាថ្មីបំពានបទឈប់បាញ់។
យ៉ាងណា លោកយល់ថា គ្រួសារហ៊ុនកំពុងសាងប្រជាប្រិយភាពទាញជំនឿចិត្តពីពលរដ្ឋ តាមរយៈជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃនេះ ក្រោយជាង៤០ឆ្នាំនេះ រងការរិះគន់ថា មានអំពើពុករលួយ ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេសការកាត់ទឹកដីឱ្យវៀតណាម ជាដើម។
ក្នុងន័យនេះ លោកវិភាគថា លោក ហ៊ុន សែន នឹងមិនហ៊ានបង្កើតផែនទីថ្មីជាមួយថៃដូចលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ធ្វើជាមួយវៀតណាមនោះទេ។
លោកថា៖ «លោក ហ៊ុន សែន ជាមួយវៀតណាមគាត់ជាប់ជំពាក់នឹងកិច្ចសន្យាលើកបន្តុបឲ្យ លោក ហ៊ុន សែន មានអំណាច! ជាមួយថៃគឺលោកហ៊ុន សែន អត់មាន ជាប់ជំពាក់អីទេ។ គាត់មានតែជាប់ជំពាក់ដែលសាច់ញាតិគាត់រកស៊ីជាមួយថៃ នឹងត្រឡងដងស្នែងគាត់រកស៊ីជាមួយជាមួយសៀមជាមួយអីហ្នឹង! ប្រាក់វាល់លានដុល្លារដែរ។ អាហ្នឹងវាជាប់ជំពាក់ដែលធ្វើឲ្យលោក ហ៊ុន សែន ស្ទាក់ស្ទើរដែលយើងសង្ស័យថា ស្ទាក់ស្ទើរនៅក្នុងរឿងដោះស្រាយជម្លោះប្រដាប់អាវុធហ្នឹងឲ្យដាច់ស្រេចជាមួយសៀម។ ឥឡូវលោកហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើបង្កើតផែនទីថ្មី ជាមួយថៃលមើល! បឹម! ប្រជាពលរដ្ឋចោតប្រកាន់គាត់ថា ជាជនក្បត់ជាតិ ដូចប្រជាពលរដ្ឋចោទក្រុមគ្រួសារគាត់ជាមួយវៀតណាម! មិនហ៊ានទេ! អ៊ីចឹងបានរាល់ថ្ងៃល្បែងសង្រ្គាមជាមួយថៃនេះ លោក ហ៊ុន សែន កសាងកិត្តិយសឱ្យគ្រួសារគាត់»។
ប្រធានគណបក្សកាន់អំណាចលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់គំរាមរំលាយរបបរាជានិយមអាស្រ័យធម្មនុញ្ញ បើព្រះអង្គមិនព្រមឡាយព្រះហស្តលេខា លើសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបំពេញបន្ថែមឆ្នាំ២០០៥ ដែលគណបក្សប្រឆាំងចោទថា សន្ធិសញ្ញានេះរំលោភកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីសម្រេចមហិច្ឆតាវៀតណាមលេបទឹកដីខ្មែរ។
សន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែមឆ្នាំ២០០៥នេះ ត្រូវអ្នកតាមដាន អះអាងថា ធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ទាំងដែនដីគោក និងដែនសមុទ្រ រួមទាំងប្រជុំកោះក្រចកសេះ និងកោះត្រល់ ជាដើម ធ្លាក់ក្នុងដៃវៀតណាមគ្រប់គ្រងរហូតបច្ចុប្បន្ន ។
យ៉ាងណាចំពេលមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃនេះ អ្នកឃ្លាំមើលយល់ថា មូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនហ៊ានប្តឹងថៃទៅសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ព្រោះគ្រួសារហ៊ុនខ្លាចប៉ះពាល់ដល់វៀតណាម។
បើតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ តម្រូវឱ្យបញ្ចប់សន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងឡាយ ដែលមិនស្របនឹងអធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យ បូរណភាព និងភាពមិនអាចរំលោភបាននៃដែនដី អព្យាក្រិតភាព និងឯកភាពជាតិរបស់កម្ពុជា៕
