គណបក្សប្រឆាំង បានលើកឡើងពីភាពអយុត្តិធម៌សម្រាប់ លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោមការចោទប្រកាន់ ដែលគេមើលឃើញថា ជាបទចោទបែបប្រឌិត ដើម្បីបំបិទសំឡេងមេបក្សប្រឆាំង ដ៏មានសក្តានុពលរូបនេះជិត១០ឆ្នាំ។
ការលើកឡើងបែបនេះ ខណៈបក្សកាន់អំណាច បានចែករំលែកសារលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបក្សប្រឆាំងចង់ឃើញកម្ពុជាស្តារប្រជាធិបតេយ្យ ធានាយុត្តិធម៌សង្គម ដើម្បីស្តារទំនាក់ទំនងការទូតឡើងវិញ ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោយពីកម្ពុជាត្រូវបានគេចោទថា បានសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យជិត១០ឆ្នាំទៅនេះ។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា បានបង្ហោះលិខិតលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលលោក ត្រាំ អរគុណ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលចង់ស្នើលោក ត្រាំ ជាបេក្ខជនពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព។
លោកត្រាំ និយាយក្នុងលិខិតចុះថ្ងៃទី២០ ខែសីហានោះថា ប្រទេសកម្ពុជាមានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែង និងសម្បូរបែប ហើយលោកជឿជាក់ថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាមេដឹកនាំដ៏ឆ្នើមមួយរូបដែលផ្តល់តម្លៃលើជីវិតមនុស្ស និងស្រឡាញ់សន្តិភាព។
លើសពីនេះ លោក ត្រាំ ថា ចាប់ពីពេលនេះតទៅ កម្ពុជានិងអាមេរិក អាចផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការកសាងវិបុលភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិដ៏អស្ចារ្យរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។
លោកក៏បានបង្ហាញមោទកភាពដែលបានចូលរួមជាផ្នែកមួយ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលបានបញ្ចប់នូវសោកនាដកម្មនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងបានសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់។
ជុំវិញរឿងនេះ តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក សួន សូរីដា យល់ថា ការចង់ផ្តល់ពានរង្វាន់សន្តិភាពដល់ លោក ត្រាំ តែមិនដោះលែងលោក កឹម សុខា ដែលរងការចោទថាគប់គិតជាមួយអាមេរិកចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា វាមិនមែនជាចេតនាស្មោះត្រង់ជាមួយអាមេរិកទេ។
លោកពន្យល់ថា ទោះបីលោក ត្រាំ មិនសរសេរចំៗថា ឱ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា តែលោកជឿថា មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះ ចង់ឃើញកម្ពុជាមានប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ជិត១០ឆ្នាំទៅនេះបទចោទលើ លោក កឹម សុខា ភ្ជាប់ជាមួយអាមេរិកនេះ គឺជាការចោទប្រកាន់លើអាមេរិកទាំងអយុត្តិធម៌ ដែលបង្កើតភាពល្អក់កកររវាងប្រទេសទាំង២ ខណៈអាមេរិកក៏ធ្លាប់ច្រានចោលការចោទនេះច្រើនលើកហើយដែរ។
លោកថា៖ «បើសិនជានៅតែចោទ! ចាប់លោក កឹម សុខា ដាក់គុកនៅពេលនេះ គឺមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅតែចោទសហរដ្ឋអាមរិកជាសត្រូវរបស់កម្ពុជាដដែល។ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាដើម្បីបង្ហាញឲ្យឃើញនូវគេហៅថាសម្ដីចេញពីបេះដូងពិតប្រាកដថា កម្ពុជាចង់ចាប់ដៃជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកចង់ធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ណាស់ ដូចខ្ញុំបាននិយាយហើយនិយាយទៀត គឺរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវតែដោះលែងលោក កឹម សុខា ឱ្យមានសេរីភាពទៅ! អាហ្នឹងខ្ញុំគិតថា វាជាជំហានដំបូងដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឆ្លើយតបទៅនឹងអ្វីដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើមកលើកម្ពុជា ក្នុងសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ប្រទេសថៃ៥ថ្ងៃហ្នឹង»។
ជាមួយគ្នានេះ ស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា លោក អ៊ូ ច័ន្ទរត្ន ថ្លែងថា ភស្តុតាងដែលបង្ហាញថាអាមេរិកមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅពីក្រោយលោក កឹម សុខា នោះគឺការផ្តួចផ្តើមគំនិតឱ្យមានបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា ថៃ។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការដោះលែងលោក កឹម សុខា គឺជាការឯកភាពជាតិខ្មែរតែមួយធ្វើឱ្យខ្មែរខ្លាំង ហើយក៏ជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសគឺសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនឹងជួយសង្រ្គោះសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។
លោកថា៖ «ការចោទប្រកាន់នេះ យើងដឹងហើយមិនមែនជាករណីដែលមានប្រជាប្រិយភាពទេ! ព្រោះសហគមន៍អន្តរជាតិគេមិនមើលឃើញថា រឿងនេះជារឿងផ្លូវច្បាប់អីទេ! គេមើលឃើញថាវាជារឿងនយោបាយ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថា ករណីនេះ តុលាការលោកគួរតែពិចារណាឡើងវិញ សុំឲ្យមានការដោះលែងលោកប្រធាន កឹម សុខា មានសេរីភាពឡើងវិញ »។
ជុំវិញរឿងនេះ VOD មិនអាចសុំការឆ្លើយតបពីតំណាងអយ្យការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញលោក ផ្លង់ សុផល បានទេគិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
សម្រាប់ អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ថា លិខិតឆ្លើយឆ្លងរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកម្ពុជា គឺជាចំណុចវិជ្ជមានឈានទៅរកទំនាក់ទំនងកាន់តែល្អប្រសើរជាមួយគ្នាឡើងវិញ។
យ៉ាងណា លោកថា ការបើកលំហរលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាពបញ្ចេញមតិ ការគោរពសិទ្ធមនុស្ស និងពង្រឹងប្រព័ន្ធនីតិរដ្ឋជាដើម សុទ្ធតែជាផ្នែកឱ្យអាមេរិកមានទំនុកចិត្តលើកម្ពុជាកាន់តែរឹងមាំផងដែរ។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា សន្តិភាពពិតមិនមែនគ្រាន់តែគ្មានសង្រ្គាមដូចដែលបក្សកាន់អំណាចធ្លាប់លើកឡើងទេ តែទាមទារឱ្យបញ្ឈប់អំពើហិង្សានយោបាយ គំរាមគំហែង គាបសង្កត់គ្រប់បែបយ៉ាង មានទាំងប្រើវិធានការច្បាប់តាមទំនើងចិត្ត ក្នុងន័យឱ្យក្រុមមតិផ្ទុយគាំទ្រខ្លួនជាដើម។
លោកថា៖ «ជាពិសេសគឺទាក់ទងជាមួយនឹងការដោះលែង ឬក៏ការលើកលែងទោសដល់អ្នកនយោបាយ សកម្មជនសង្គម យុវជន ហើយនឹងមនុស្សដែលធ្វើការ ឬក៏ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងសេរីភាពបញ្ចេញមតិអីអ៊ីចឹងជាដើម។ ដូច្នេះនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ដែលខ្ញុំយល់ថា កម្ពុជាគួរពិចារណានិងអនុវត្ត ដើម្បីធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកមានជំនឿមកលើកម្ពុជា ហើយនឹងអាចជួយកម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានៅចំពោះមុខ ពេលដែលកម្ពុជាកំពុងតែមានសង្គ្រាមជាមួយនឹងប្រទេសថៃនាពេលបច្ចុបុ្បន្ន»។
លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ត្រូវបានតុលាការទីក្រុងភ្នំពេញ ចេញសាលក្រមចុះថ្ងៃទី៣ ខែមិនា ឆ្នាំ២០២៣ ផ្តន្ទាទោស ដោយឃុំខ្លួនៅក្នុងផ្ទះ ចំនួន២៧ឆ្នាំ ខណៈសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនគាត់ ទាំងពាក់កណ្តាលអាធ្រាត្រ ឆ្លងចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។
លោកត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ ពីបទក្បត់ជាតិ តាមបណ្តឹងរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន អំឡុងចុងឆ្នាំ២០១៧ ដោយចោទថា គាត់គប់គិតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ។
យ៉ាងណា សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈស្ថានទូតប្រចាំកម្ពុជា បានច្រានចោលទៅនឹងសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកម្ពុជា ដោយចាត់ទុកថា លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំនយោបាយកម្ពុជា ដែលទទួលបាននូវការគោរព ហើយថា ដំណើរការច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីបំបិទសំឡេង លោក កឹម សុខា ដោយ ផ្អែកលើបទសមគំនិត ប្រឌិត គឺជាបរាជ័យនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ។
សម្រាប់ សហរដ្ឋអាមេរិក ការបដិសេធសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងធ្វើនយោបាយរបស់ លោក កឹម សុខា និងអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀត ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា បំណងអន្តរជាតិ និងវឌ្ឍនភាពកន្លងមក ដើម្បីក្លាយជាសង្គមពហុបក្សប្រកបដោយបរិយាបន្នមួយ៕
