ខណៈរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងការពារជាតិ តែងតែប្រកាសពីបច្ចុប្បន្នភាព នៅតំបន់ព្រំដែនថៃ ដោយអះអាងថា មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាធម្មតានោះ ភាពពិតជាក់ស្ដែង នៅតំបន់ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅវិញ មិនស្ងាត់ដូចសម្ដីអ្នកនាំពាក្យស្ថាប័នការពារជាតិកម្ពុជា និយាយនោះទេ ដោយប្រជាពលរដ្ឋនៅតែបន្តដេកយាមទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ស្របពេលដែលក្រុមយោធាថៃ បានដឹកបន្លាលួស និងសម្បកកង់ឡានចាស់ មកជាច្រើនបន្ថែមទៀត ដើម្បីត្រៀមដាក់ពង្រាយព័ទ្ធយកភូមិពលរដ្ឋខ្មែរ។
ចំណែកឯពលរដ្ឋខ្មែរវិញ ប្រឈមនឹងការគម្រាមរបស់ក្រុមយោធាថៃនេះ គ្រាន់តែព្រះអាទិត្យចាប់ផ្ដើមលិចភ្លាម និងបន្ទាប់ពីទទួលទានអាហារជុំគ្នារួច ពួកគាត់ដែលភាគច្រើនមកពីភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងឃុំអូរបីជាន់ និងមួយចំនួនមកពីតំបន់ និងតាមខេត្តផ្សេងទៀត បានចែកវេនគ្នាយាម ដោយក្រុមយុវជន បាននាំគ្នាចងអង្រឹងដេកអុជធូបមូស ដោយយាមល្បាតពេញមួយយប់ ជាមួយកងទ័ពខ្មែរ ចំណែកឯពលរដ្ឋវ័យចំណាស់ ជនពិការ ស្ត្រីមានកូនតូច និងស្ត្រីកំពុងពពោះជាដើម បាននាំគ្នាចងសំពត់កៅស៊ូតង់ ដេកក្រោមដើមឈើផ្ទាល់ដី។
យោងតាមការបង្ហោះផ្ទាល់ពីគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ពលរដ្ឋនៅភូមិជោគជ័យ នៅល្ងាចថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា បានបង្ហាញពីសកម្មភាពពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន បានក្រោកពីព្រលឹម សម្អាតបរិវេណជុំវិញ រើសសម្រាម ខ្លះបរិភោគអាហារកញ្ចប់ និងខ្លះទៀតបន្តដេក ដោយសារអស់កម្លាំង បន្ទាប់ពីយាមល្បាតពេញមួយយប់។
ពលរដ្ឋថា៖ «មើលកន្លែងគាត់សម្រាក ដើម្បីការពារកុំឱ្យចោរមកឈ្លានពានទៀត។ មិនថាទាំងស្រីទាំងប្រុសទេ គឺដេកស្ដូកស្ដឹងយាម រនេករនោងពេញតែហ្នឹងឯង មើលទៅគួរឱ្យអានោចអាធមមែនទែន»។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រភពដដែលនេះ បានបញ្ជាក់ថា នៅតំបន់ដែលក្រុមយោធាថៃប៉ុនប៉ងរាយបន្លាលួសនេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធររឹតត្បិត ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋ និងអ្នកសារព័ត៌មានរាយការណ៍ ឬថតវីដេអូ នោះឡើយ ហើយប្រសិនបើពលរដ្ឋខ្មែរណា ចង់មកមើលផ្ទាល់ ត្រូវទុកទូរស័ព្ទនៅកន្លែងណាមួយ ដោយមានអភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុំ រាត្រី គឺជាអ្នករារាំងពលរដ្ឋដោយផ្ទាល់។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា នៅតែមានពលរដ្ឋខ្មែររាប់ពាន់នាក់ មកពីតំបន់ផ្សេងៗ បានធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូ និងឡានទៅភូមិជោគជ័យ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តទៅដល់ក្រុមអ្នកភូមិ ដែលមានភាពក្លាហាន នាំគ្នាតវ៉ារារាំងក្រុមទាហានថៃឱ្យបញ្ឈប់ការចូលរាយបន្លាលួសរំលោភលើទឹកដីកម្ពុជា ទោះបីជារដ្ឋាភិបាល បានអះអាងពីភាពស្ងៀមស្ងាត់ក៏ដោយ។
កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា កងកម្លាំងយោធាថៃ បានចូលមករាយលួសបន្លា នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលមានភូមិសាស្ដ្រទល់មុខភូមិណងចាន់ ឃុំខកសុខ ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។ ហេតុការណ៍នេះ បានបណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន ឈឺចាប់រហូតស្រក់ទឹកភ្នែក ហើយនាំគ្នាយកដំបងមកឆ្កឹះយកបន្លាលួសចេញ និងបានយំស្រែកទាមទារឱ្យក្រុមយោធាថៃ ដែលមានអាវុធនៅក្នុងដៃ បញ្ឈប់ការឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាបន្តទៀត។ នៅក្នុងហេតុការណ៍នោះ ពលរដ្ឋខ្មែរបានសាមគ្គីគ្នា ដោយស្ត្រីមានកូន បានពកណ្ដៀតកូនតូចនៅលើចង្កេះ ដៃម្ខាងអោបកូន ដៃម្ខាងកាន់ដំបងរើបន្លាលួស ខណៈស្ត្រីពោះធំ និងជនពិការ បានកាន់ដំបងជួយឆ្កះបន្លាលួសជាមួយគ្នាដែរ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី បានលើកឡើងថា សកម្មភាពរំលោភបំពានរបស់កងកម្លាំងថៃមកលើអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា នៅភូមិជោគជ័យ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញពីការប៉ុនប៉ងដោយចេតនារបស់ថៃ ក្នុងការពង្រីកជម្លោះចូលទៅក្នុងតំបន់ប្រជាជនស៊ីវិល និងធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់បន្ថែមទៀតដល់បទឈប់បាញ់ ដែលកំពុងតែមានភាពផុយស្រួយ។
ទោះយ៉ាងនេះក្ដី មេទ័ពភូមិភាគ២ថៃ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង បានព្រមានអំពីការបាញ់បង្អើលឱ្យមានការបញ្ឈប់សកម្មភាពបំពានលើទឹកដីថៃ ហើយបើពលរដ្ឋខ្មែរមិនដកថយទេ ទាហានថៃ នឹងបើកការវាយប្រហារភ្លាមៗ។
កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ មេបញ្ជាការយោធាថៃ បានព្រមានថា បើកម្ពុជាមិនព្រមប្រគល់ទឹកដីភូមិជោគជ័យ ដែលថៃអះអាងថា ជាទឹកដីរបស់ពួកគេនោះទេ យោធាថៃនឹងរើផ្ទះរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ ២០០ខ្នងផ្ទះនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ដោយខ្លួនឯង។
ដោយឡែក នៅខាងភូមិណងចាន់ របស់ថៃវិញ មានប្រជាជនថៃ មកពីក្រុងបាងកក និងខេត្តស្រះកែវ របស់ថៃ ជាច្រើននាក់ បាននាំគ្នាប្រមូលផ្ដុំទៅភូមិណងចាន់ ជាប់ព្រំប្រទល់ភូមិជោគជ័យ របស់កម្ពុជា ក្នុងបំណងទៅការពាររបងលួស ដែលទាហានថៃ បានដាក់ និងបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរ ចេញពីភូមិ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបានទាហានថៃ ហាមឃាត់ដោយខ្លាចមានការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរ។
ដោយឡែក នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា យោធាថៃត្រៀមរុះរើផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរ១៨ខ្នង ស្ថិតនៅភូមិព្រៃចាន់ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បន្ទាប់ពីក្រុមទាហានថៃបានរាយបន្លាលួសព័ទ្ធយក និងបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញ។ ជាមួយគ្នានេះ មេបញ្ជាការយោធាភូមិភាគ២របស់ថៃ បញ្ជាក់ថា ទាហានថៃនឹងមិនរុះរើបន្លាលួស ដែលដាក់ពង្រាយនៅតាមព្រំដែនឡើយ។
កាន់តែអាក្រក់ជាងនេះទៅទៀត ក្រុមអ្នកជាតិនិយមថៃ ដែលឈរតវ៉ានៅពីក្រៅរបង បានប្រកាសក្ដែងៗពីបំណងបញ្ជូនឡានដឹកលាមកជាង ១០គ្រឿង មកកាន់ភូមិណងចាន់ ក្នុងគោលបំណង គំរាមបាញ់ស្រោចនៅតំបន់ព្រំដែន ដើម្បីបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរ។
បន្ថែមពីលើនេះ ពួកគេបានប្រើប្រាស់គ្រឿងឧបករណ៍ចាក់តន្រ្តី ដោយបើកសំឡេងឮខ្លាំងៗ និងជេរប្រមាថមកលើពលរដ្ឋខ្មែរឥតឈប់ឈរទៀតផង។
ប្រឈមនឹងស្ថានការណ៍នេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហាក់មិនបានឆ្លើយតបដើម្បីការពារសិទ្ធិពលរដ្ឋខ្លួន និងការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជាឱ្យបានសមស្របនោះឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលតាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ តែងតែប្រកាសអំពីស្ថានភាពនៅតំបន់ព្រំដែន មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ធម្មតា និងអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអត់ធ្មត់ ដើម្បីអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ជៀសវាងការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយប្រដាប់អាវុធម្តងទៀត ដែលនឹងនាំឱ្យខាតបង់ទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ ប្រជាពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងកម្ពុជា។
ទន្ទឹមគ្នានេះ ក្រសួងការពារជាតិ បានប្រកាសពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការចរចាជាមួយយោធាថៃ ដើម្បីវិលទៅរកសភាពដើមវិញ ដូចជាការបើកច្រកព្រំដែន ទោះបីពេលនេះ ថៃបានព័ទ្ធបន្លាលួសទន្ទ្រានយកប្រាសាទ និងភូមិពលរដ្ឋខ្មែរ ខណៈប្រាសាទព្រះវិហារបានទទួលរងការខ្ទេចខ្ទំ ដោយសារដោយសារទ័ពអាកាសថៃវាយប្រហារ និងមានទាហានខ្មែរជាច្រើននាក់ បានស្លាប់ដោយសារអាវុធគីមីផ្សែងពុល និង១៨នាក់ទៀត ត្រូវបានយោធាថៃ ប្រើឧបាយចាប់ខ្លួនធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងក្ដី។
ផ្ទុយពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលខ្លួន ពលរដ្ឋខ្មែរ អ្នកស្រុកអូរជ្រៅ បានលើកឡើងថា ពួកគាត់មិនយកដំបងឈើ ទៅបង្កសង្គ្រាមជាមួយយោធាថៃ ដែលកាន់អាវុធនៅក្នុងដៃនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគាត់ក៏មិនព្រមឱ្យយោធាថៃ មករាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកដី ដើម្បីដូរយកសន្តិភាព ដូចរដ្ឋាភិបាលបានដោយងាយនោះឡើយ។ ពួកគាត់បន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាហាក់មានគោលជំហរ ខ្លាំងតែពីដំបូង ក៏ប៉ុន្តែចុងក្រោយបែរជាមិនច្បាស់លាស់ និងទន់ជ្រាយ ហើយបណ្ដោយឱ្យយោធាថៃ ចូលមកកាន់កាប់តំបន់ប្រាសាទនៅលើភ្នំដងរែកសារជាថ្មី។
និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយមកពីប្រទេសថៃ លោក ជុំ ឧទិត្យ ដែលបានចុះទៅតាមដានស្ថានការណ៍ផ្ទាល់ លើកឡើងថា ស្ថានការណ៍នៅភូមិជោគជ័យ មានសភាពផុយស្រួយ និងមិនច្បាស់លាស់ បន្ទាប់ពីទាហានថៃ នៅតែបន្តបញ្ជូនកម្លាំងទ័ព បន្លាលួស និងសំបកកង់ឡាន មកកាន់តែច្រើន និងមានពលរដ្ឋថៃមកកាន់តែច្រើនឡើង ខណៈភាគីកម្ពុជា នៅតែរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ទាំងកម្លាំងទ័ព និងគោលជំហរ ដោយទុកឲ្យពលរដ្ឋប្រឆាំងប្រឈមនឹងយោធាថៃដោយខ្លួនឯង។ លោកបន្តថា ពលរដ្ឋកម្ពុជា គ្មានបំណងបង្កើតអរិយភាពរវាងជាតិសាសន៍ទាំងពីរឡើយ ដោយពួកគាត់គ្រាន់តែចង់ការពារទឹកដីរបស់ខ្លួនពីដូនតាតែប៉ុណ្ណោះ។
លោក ជុំ ឧទិត្យ និយាយថា៖ «ភូមិជោគជ័យនេះ ប្រសិនបើពលរដ្ឋអត់ស្រុះស្រួលគ្នា និងប្ដូរផ្ដាច់ទេ ច្បាស់ជាត្រូវទ័ពសៀមព័ទ្ធយកដី យកផ្ទះអស់ ដូចនៅភូមិព្រៃចាន់អ៊ីចឹង ហើយពួកគាត់ចុះទៅមិនមែនចង់ល្បី ឬចង់បានជំនួយនោះទេ ដោយសារពួកគាត់លែងទុកចិត្តរដ្ឋាភិបាលអ៊ីចឹងណា។ មុនដំបូង សុទ្ធតែអត់ឲ្យហួសបន្ទាត់ក្រហម ឬមិនត្រឹមតែជាការទប់ទល់ទេ គឺវាយបកផងដែរ។ ប៉ុន្តែចុងក្រោយអត់ ហើយដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិ ICJ ហ្នឹងក៏អត់ទៀត អាត្រង់ចំណុចហ្នឹងហើយ ដែលធ្វើឲ្យបញ្ហាវាកាន់តែរីកស្ញាញ»។
កងទ័ពភូមិន្ទថៃ បានអះអាងថា តំបន់ដែលទាហានថៃរាយបន្លាលួសនោះ គឺជាទឹកដីថៃ ស្ថិតនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៦ និងលេខ៤៧។ កងទ័ពភូមិន្ទថៃ បានអះអាងទៀតថា ក្នុងជម្លោះផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៧៧ រដ្ឋាភិបាលថៃបានអនុញ្ញាតជាបណ្ដោះអាសន្ន ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរស្វែងរកការជ្រកកោននៅប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែនៅពេលស្ថានការណ៍វិលមករកភាពប្រក្រតីវិញ ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនមិនព្រមត្រឡប់មកស្រុកវិញនោះឡើយ។
ក៏ប៉ុន្តែ អតីតទាហាន និងជាជនភៀសខ្លួន ដែលមានដូចតាជាអ្នកស្រុកអូរជ្រៅ បានអះអាងថា ការលើកឡើងរបស់យោធាថៃ គឺជាការកុហក។ ពួកគាត់អះអាងថា ជំរុំជនភៀសខ្លួនណងចាន់ ស្ថិតក្នុងភូមិណងចាន់ ស្រុកគោកសូង ខេត្តស្រះកែវ គឺស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីតាំង ដែលកងទ័ពថៃរាយបន្លាលួសនេះ ជាច្រើនម៉ែត្រ។ ពួកគាត់អះអាងទៀតថា មានតែទាហានថៃទៅវិញទេ ដែលបានឆ្លៀតឱកាសដែលកម្ពុជាកំពុងមានសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុង បានចល័តទ័ពចូលមកទន្ទ្រានយកទឹកដីកម្ពុជាអស់ជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ ចាប់តាំងពីព្រំដែនស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ រហូតដល់ច្រកអូរស្មាច់ ជាប់ព្រំប្រទល់ស្រុកកាប់ជើង ខេត្តសុរិន្ទ។
ស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹង អ្នកឃ្លាំមើល និងពលរដ្ឋ ទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រញាប់ដាក់ពាក្យបណ្ដឹងសុំការអន្តរាគមន៍ ពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ ដោយពួកគាត់យល់ឃើញថា មានតែអន្តរាគមន៍ពីស្ថាប័នមួយនេះប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះជ្រះស្រឡះ ដូចករណីប្រាសាទព្រះវិហារដែរ៕
