អ្នកជំនាញ និងអ្នកឃ្លាំមើលមួយចំនួន លើកឡើងថា ការបន្តទប់ទល់ទៅនឹងមហិច្ឆតាបន្តឈ្លានពានទឹកដីតាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្ររាយបន្លាលួសវាទយកដីខ្មែរ ពីសំណាក់យោធាថៃបន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់ គឺជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវដោះស្រាយ ខណៈមកដល់ពេលនេះ មានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារនៅជាប់ព្រំដែនថៃបានបាត់បង់ដីធ្លីផ្ទះសំបែងរបស់ខ្លួន។ ក៏ប៉ុន្តែការបង្កើតការងារសម្រាប់ពលករខ្មែរ ដែលទើបវិលត្រឡប់មកពីថៃ វាក៏ជារឿងសំខាន់ និងចាំបាច់ផងដែរ ដែលរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងការងារត្រូវធ្វើដំណាលគ្នាជាបន្ទាន់។
ក្រសួងការងារ បានផ្សព្វផ្សាយសម្តី លោក ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាថា រហូតមកដល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋខ្មែរ ៩២ម៉ឺននាក់ បានវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃចូលមកកម្ពុជាវិញ ក្នុងនោះមានពលករប្រហែល៧០ម៉ឺននាក់ ប្រឈមនឹងភាពអត់ការងារធ្វើ ក្រៅពីនេះមានអាជីវករដែលគាត់លក់ដូរនៅតាមព្រំដែនប្រទេសថៃ។
លោកថ្លែងថា៖ «ពលករតែម្តងគឺប្រហែលជាខ្ទង់៧០ម៉ឺននាក់ប៉ុន្តែ៧០ម៉ឺននាក់ក៏ច្រើនដែរ។ មកដល់ម៉ោងនេះចាប់ពីខែ៧មកដល់ខែ៨នេះយើងមានលទ្ធភាពផ្តល់ការងារឱ្យបានប្រហែលជាខ្ទង់១៥ម៉ឺននាក់ អ៊ីចឹងយើងនៅសល់ប្រហែលជា៥០ម៉ឺននាក់ទៀត ដែលយើងធ្វើម៉េចត្រូវខិតខំទាញបងប្អូនយើងឱ្យចូលទៅក្នុងទីផ្សារការងារនេះឱ្យបានលឿន»។
បើតាមលោក ហេង សួរ ជាធម្មតាកម្ពុជាអាចបង្កើតការងារបានពី១ម៉ឺនទៅ១ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ក្នុងមួយខែ ប៉ុន្តែក្នុងដំណាក់កាលនេះ វិស័យឯកជនបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ដោយខិតខំពង្រីកឱកាសការងារក្នុងមួយខែបានប្រហែល៧-៨ម៉ឺននាក់ ហើយក្រសួងការងារនឹងជំរុញឱ្យធ្វើយ៉ាងណា ត្រូវបង្កើតការងារឱ្យបានក្នុង១ខែប្រហែល១០ម៉ឺននាក់។
បច្ចុប្បន្នមានពលករខ្មែរទើបវិលត្រឡប់មកពីថៃប្រមាណតែ១៩ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោម៩២ម៉ឺននាក់ដែលទទួលបានការងារធ្វើ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDRI) កាលពីថ្ងៃទី២៧ខែសីហា។ របាយការណ៍ស្តីអំពីបញ្ហាការងារសម្រាប់ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជាដែលទើបវិលត្រលប់ពីប្រទេសថៃរបស់CDRI នេះបានបង្ហាញពីក្តីកង្វល់ដែលពលករប្រមាណជាង៧០ម៉ឺននាក់ទៀត អាចប្រឈមនឹងភាពគ្មានការងារធ្វើ។
ជាមួយគ្នានេះ អង្គការសង់ត្រាល់ បាននិងកំពុងរៀបចំវេទិកាស្ដីពី«សុវត្ថិភាពចំណាកស្រុក» និងបានផ្ដល់ជំនួយគាំទ្រសង្គ្រោះបន្ទាន់ ដល់អតីតពលកររាប់ពាន់នាក់នៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួន ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋក្នុងចំនួនច្រើន បានធ្វើចំណាកស្រុកទៅរកការងារធ្វើនៅប្រទេសថៃ ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ ក្នុងនោះមានដូចជា ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ សៀមរាប កំពង់ធំ និងបាត់ដំបងជាដើម ដោយពលករ១គ្រួសារទទួលបានអង្ករទន្ងន់៥០គីឡូក្រាម មី១កេះ ទឹកត្រី ទឹកស៊ីអ៊ីវ និងកញ្ចប់ថវិកា១០ម៉ឺនរៀល។
លោក មឿន តុលា ប្រធានអង្គការសង់ត្រាល់ បានឱ្យដឹងថា បញ្ហាមិនទាន់អាចរកការងារបានធ្វើក្នុងចំនួនដ៏ច្រើនរបស់ពលករគឺជាបញ្ហាធំមួយ ខណៈពលករជាច្រើនជាប់បំណុលធនាគារនិងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ បើតាមការលើកឡើងរបស់ពលករនៅក្នុងវេទិការបស់អង្គការសង់ត្រាល់ មានពលករប្រមាណត្រឹមតែ១០ភាគរយទេ ដែលរកការងារបានធ្វើតែមិនមែនជាការងារមិនជាប់លាប់ឡើយ ក្នុងនោះមានដូចជាការងារសំណង់ជាដើម ខណៈពលករខ្លះបានធ្វើចំណាកស្រុកចេញពីខេត្តរបស់ខ្លួន ទៅរកការងារធ្វើនៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងទៀតដូចជាខេត្តព្រះសីហនុជាដើម។
លោកថា៖ «បញ្ហាប្រឈមរបស់ពលករហ្នឹង គឺគាត់ត្រឡប់មកវិញមានចំនួនច្រើន ប៉ុន្តែទំហំការងារដែលគាត់ទទួលបាននឹងសម្រាប់សង់ត្រាល់ យើងអត់ទាន់មានតួលេខអីជាក់លាក់ទេ ក៏ប៉ុន្តែបើយើងស្តាប់តាមពីវេទិកាមួយទៅវេទិកាមួយដែលយើងចែកជំនួយ២-៣ថ្ងៃនេះ យើងឃើញចំនួនអ្នកទទួលបានការងារនឹងមិនច្រើនទេ ដូចជា បានប្រហែលខ្ទង់១០ភាគរយអីមានកន្លែងខ្លះខ្ទង់ប៉ុណ្ណឹងមានកន្លែងខ្លះមិនដល់នឹងទេ។ ហើយសំណួរសួរថាពេលដែលអត់ការងារនឹងអ្វីដែលជាបញ្ហារបស់ពួកគាត់គឺរឿងបំណុល»។
សម្រាប់ លោក ចាន់ សុផល នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ បានថ្លែងពេលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់ AMS Central ថា ការវិលត្រឡប់របស់ពលករខ្មែរពីប្រទេសថៃក្នុងចំនួនដ៏ច្រើន អាចនឹងធ្វើឱ្យបានផលចំណេញដល់សេដ្ឋកិច្ច ក្នុងករណីដែលពួកគាត់មកដល់ស្រុកកំណើតទទួលបានការងារធ្វើ ខណៈជាក់ស្តែងស្រុកយើងនៅមានកង្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម នៅតាមសហគ្រាសរោងចក្រមួយចំនួន ដែលទើបវិនិយោគថ្មីៗ។ ដូច្នេះការវិលត្រឡប់របស់ពលករចំណាកស្រុកនេះ ធ្វើឱ្យធូរសា្រលចំពោះតម្រូវការការងារបន្ថែម នៅតាមសហគ្រាសរោងចក្រ តាមវិស័យកសិកម្មអីជាដើម។ លើសពីនេះ ក៏អាចផ្តល់ផលចំណេញដល់សង្គមផងដែរ គឺពួកគាត់បានជួបជុំក្រុមគ្រួសារកូនចៅធ្វើឱ្យមានភាពរីករាយក្នុងគ្រួសារ។
លោកបន្តថា ប្រសិនបើមានការងារនិងប្រាក់ខែ២៥០ដុល្លារ បូកនិងប្រាក់ថែមម៉ោង មួយខែពលករ១លាននាក់នឹងបង្កើតបានប្រាក់ចំណូល៣ពាន់លានដុល្លារ ដែលនឹងធ្វើឱ្យផលិតផលសរុបក្នុងស្រុករីកថែមប្រមាណ ៦ភាគរយដែលជាចំនួនដ៏ច្រើន។ ឧទាហរណ៍ សេដ្ឋកិច្ចក្នុងមួយឆ្នាំៗកើនឡើងម្តុំ៦ភាគរយ ដោយសារការខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់គ្នា។ ដល់ឥឡូវយើងមានកម្លាំងពលកម្មមួយលាននាក់ចូលមកទៀត នោះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកយើង នឹងរីកថែមប្រហែលជា៦ភាគរយទៀតក្នុងឆ្នាំនេះ បើសិនជាពួកគាត់មានការងារធ្វើ។
លោកថា៖ «ជាឧបសគ្គឬក៏ជាបញ្ហាអវិជ្ជមានក្នុងករណីដែលនៅពេលដែលពលករមកដល់ភូមិឃុំ អត់មានការងារធ្វើអត់មានប្រាក់ចំណូល។ ប្រសិនបើសម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃខ្ញុំយល់ថាមិនអីទេ គឺតាមភូមិឃុំយើង មានអាហារបូបចុកគ្រប់គ្រាន់អាចបរិភោគតាមគ្រួសាររៀងៗខ្លូន។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលមានការប្រឈមខ្លាំងតាមការយល់ដឹងកន្លងមកនោះ គឺកាតព្វកិច្ចនៃការសងបំណុលទៅធនាគារ ទៅគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជាជាបញ្ហាធំ»។
បើតាម លោក ចាន់ សុផល បច្ចុប្បន្នតម្រូវការការងារនៅកម្ពុជាមានមិនច្រើននោះទេ អាចថា ស្រូបយកកម្លាំងពលកម្មបានពាក់កណ្តាល តែនៅកន្លះលាននាក់ទៀតត្រូវការការងារថ្មី។ ដូច្នេះលោកថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវទម្លាក់កញ្ចប់ថវិកាជួយបង្កើតជាគម្រោងរដ្ឋ ឬក៏គាំទ្រដល់គម្រោងឯកជនបន្ថែម ដើម្បីបង្កើតការងារឱ្យបានឆាប់រហ័សដែលយើងចាត់ទុកថា គឺជាការដោះស្រាយវិបត្តិគឺរដ្ឋត្រូវតែហ៊ានចំណាយដូចកាលពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ រដ្ឋបានចំណាយជាង១ពាន់លានដុល្លារជាដើម។
បើយោងតាមCBC គិតត្រឹមចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា៥លាន៤ម៉ឺននាក់ បានជំពាក់បំណុលធនាគារនិងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជិត៦០ពាន់លានដុល្លារ។
បើទោះបីជាដំណោះស្រាយលើបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅមិនទាន់មានភាពប្រាកដប្រជា ហើយបទឈប់បាញ់នៅតែមានភាពផុយស្រួយយ៉ាងណាក្តី ក៏បច្ចុប្បន្ននៅតែមានពលរដ្ឋខ្មែររាប់សិបម៉ឺននាក់ទៀត កំពុងតែសម្ងំនៅធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសថៃនៅឡើយ ក្នុងនោះមួយចំនួនដោយសារត្រូវរកប្រាក់ផ្ញើមកបង់សងធនាគារនៅកម្ពុជា និងមួយចំនួនទៀត នៅជំពាក់ប្រាក់ថៅកែជនជាតិថៃ។ នេះបើយោងតាមពលករមួយចំនួន៕
