រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រងការរិះគន់ថា បានព្យាយាមបិទបាំងទង្វើទាហានថៃ ចូលមករាយលួសបន្លាព័ទ្ធយកដីខ្មែរបន្ថែមទៀតនៅជើងប្រាសាទតាមាន់ធំ បើទោះបីហេតុការណ៍នេះ បានកើតឡើងតាំងពីចុងសប្តាហ៍មុនក្តី តែក្រសួងពាក់ព័ន្ធ នៅតែអះអាងថា ស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនស្ថិតក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់។
បើតាមវីដេអូដែលត្រូវបានគេចែកចាយលើបណ្តាញសង្គម កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា កន្លងទៅ បានឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ទាហានថៃបន្តធ្វើសកម្មភាពរាយលួសបន្លានៅជើងប្រាសាទតាមាន់ធំ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។
ក្នុងឃ្លីបវីដេអូនោះ ទាហានកម្ពុជា ព្យាយាមស្រែករារាំងកុំឱ្យទាហានថៃធ្វើសកម្មភាពរាយលួសបន្លា និងស្រែកទាមទារឱ្យទាហានថៃទាំងនោះ ត្រូវដកទ័ពចេញពីតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំជាបន្ទាន់។
ប្រភពនិយាយថា កន្លែងប្រាសាទតាមាន់ធំនេះ មិនទាន់ព្រមព្រៀងគ្នាទេ ត្រូវដកទ័ពចេញរៀងខ្លួនសិន រងចាំបញ្ជាពីថ្នាក់លើ មិនអាចធ្វើសកម្មភាពអ្វីតាមទំនើងចិត្តនោះទេ ត្រូវដកថយរៀងខ្លួនសិនមក។
លោកថា៖ «នៅកន្លែងដើមសិនទៅ កុំទាន់ធ្វើអី នៅហ្នឹងសិនហើយ កុំទាន់ធ្វើអី បើខាងនោះទៅ ខាងនេះក៏ទៅដូចគ្នា ទៅៗដកថយទៅ ខាងខ្ញុំដកដែរ»។
ជុំវិញបញ្ហានេះ តំណាងរាស្រ្តបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់VODនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញានេះថា បើតាមអាជ្ញាធរខ្មែរនៅជួរមុខបាននិយាយថា កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ទាហានថៃពិតជាបានរាយបន្លាលួសនៅមុខប្រាសាទតាមាន់ធំ ត្រង់ប៉ែកខាងជើង ឈានខាងកើតពិតមែន។
លោកថា ទាហានខ្មែរប្រាប់លោកថា បច្ចុប្បន្នប្រាសាទតាមាន់ធំ ទាហានថៃបានចូលមកគ្រប់គ្រងរួមគ្នាឡើងវិញ ខណៈកំឡុងពេលផ្ទុះអាវុធ៥ថ្ងៃនោះ ទាហានកម្ពុជាបានដេញទាហានសៀមចេញម្តងហើយ។
លោកបន្តថា ទាហានថៃឡើងមកវិញម្តងនេះ បានសាងសង់លេណដ្ឋានលើប្រាសាទតាមាន់ធំ និងរាយលួសបន្លាមួយផ្នែកធំដែលខ្លួនគ្រប់គ្រងថែមទៀត ខណៈថ្មីៗនេះទាហានថៃបន្តធ្វើសកម្មភាពចង់ព័ទ្ធយកប៉ែកខាងជើងឈានខាងកើតប្រាសាទទៀត។
លោកថា៖ «ឃើញវីដេអូនោះជាក់ស្ដែងគឺនៅក្រោមជើងប្រាសាទនេះ ហើយថៃនៅលើប្រាសាទ ហើយថៃនៅក្នុងរបងបន្លាលួស ហើយខ្មែរយើងនៅក្រៅរបងបន្លាលួស បើយើងមើលការមើលរូបភាពវីដេអូហ្នឹងគេបញ្ជាក់ថា ទាហានយើងនៅខាងក្រៅរបង ចឹងថៃគ្រប់គ្រងប្រាសាទតាមាន់ធំទាំងស្រុង ឃើញថារដ្ឋាភិបាលលាក់លៀមអត់ហ៊ានប្រាប់ការពិតថា ថៃបានយករបងលួស និងទៅព័ទ្ធយកប្រាសាទតាមាន់ធំទេ»។
សម្រាប់លោក អ៊ុំ សំអាន ហាក់ស្តីបន្ទោសថា ការព្យាយាមលាក់បាំងព័ត៌មាន ឬបិទព័ត៌មានដែលថៃឈ្លានពានទឹកដីនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា មេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុន ខ្វះភាពស្មោះត្រង់ចំពោះជាតិ។ លោកថា ហាក់ស្តីបន្ទោសថា ការណ៍នេះ ជាភាពកំសាករបស់មេដឹកនាំ ដែលជាក្តីបារម្ភពីហានិភ័យបូរណភាពទឹកដី។
លោកថា៖ «ការបិទព័ត៌មានហ្នឹង មិនអាចការពារទឹកដីយើងបានទេ រឹងតែធ្វើឱ្យបាត់បង់ទឹកដីទៅវិញទេ បើសិនជាយើងឱ្យព័ត៌មានហ្នឹងបែកសុះសាយទៅពិភពលោកឃើញថា ថៃឈ្លានពាន អាហ្នឹងគេអាចជួយយើងដើម្បីថ្កោលទោសថៃ ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅលើថៃ ដោយយើងបិទព័ត៌មានប្រជាពលរដ្ឋគាត់អត់ដឹង ពិភពលោកក៏អត់ដឹង អ៊ីចឹងដូចជាការគប់គិតគ្នា ដើម្បីកាត់ដីឲ្យថៃ ហើយអាហ្នឹងដូចជាមួយយួនអ៊ីចឹងបិទព័ត៌មាន ចុងក្រោយ ហ៊ុន សែន កាត់ដីឲ្យយួនអស់»។
ឆ្លើយតបនឹងរឿងនេះ អភិបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យ លោក មាន ចាន់យ៉ាដា បានប្រាប់VODយ៉ាងខ្លីថា លោកមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មាននេះទេ។
លោកថា៖ «បងអត់ទាន់ដឹងដែរ បងអត់ទាន់ឃើញទេ កុំទាន់ មិនអាចធ្វើតែតាមរូបភាព និងវីដេអូប៉ុណ្ណឹងទេ ចាំមើលបងឃើញស្ថានភាពជាក់ស្ដែងសិន ករណីហ្នឹង មិនចេះតែឆ្លើយទេ ចាំមើលសិន»។
លើសពីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញានេះថា ស្ថានភាពព្រំដែនជួរមុខក្នុងខេត្តព្រះវិហារ បន្ទាយមានជ័យ និងខេត្តឧត្តរមានជ័យ មានស្ថានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ខណៈកម្ពុជាគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការអនុវត្តន៍បទឈប់បាញ់បានពេញលេញរបស់ភាគីទាំងសងខាង នឹងធ្វើឱ្យបរិយាកាសអំណោយផលឆ្ពោះទៅការនាំមកវិញនូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងប្រក្រតីភាពនៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរឡើងវិញ។
អ្នកស្រីថា៖ «កម្ពុជាសូមគូសបញ្ជាក់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងច្បាស់លាស់បំផុតនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តឥតងាករេ របស់ខ្លួនក្នុងការគោរព និងអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន នូវបទឈប់បាញ់ដែលសម្រេចបាន កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងគោលការណ៍ឯកភាពទាំង១៣ចំណុច នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជាថៃ GBC កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥»។
ដោយឡែក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត និយាយថា ការព្យាយាមលាក់បាំងណាមួយពីទង្វើឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង ជាការបំផ្លាញជាតិខ្មែរ ។
មួយវិញទៀត លោកថា ទង្វើនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា មេដឹកនាំកម្ពុជាកំពុងគប់គិតជាមួយបរទេស ដើម្បីបំផ្លាញជាតិនិងក្បត់ឆន្ទៈរាស្ត្រខ្មែរមួយនគរ ដែលជាក្តីបារម្ភថា ថៃនឹងសម្រេចមហិច្ឆតាលេបទឹកដីខ្មែរ តាមផែនទីដែលថៃគូរដោយឯកតោភាគី ក្រោមលេសបទឈប់បាញ់ ។
លោកថា៖ «កាលណាកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅតែបន្តបណ្តោយឲ្យថៃហ្នឹង គឃ្លើនចូលមកលុកលុយទឹកដីកម្ពុជា ហើយបណ្ដោយឲ្យថៃហ្នឹង អូសបន្លាលួសព័ទ្ធយកដីស្រែដីចម្ការដីប្រជាពលរដ្ឋរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ នៅតាមព្រំដែនហ្នឹង អ៊ីចឹងភាពគ្រោះថ្នាក់របស់កម្ពុជា វាកើតមានគឺការបាត់បង់ទឹកដីចរិតលក្ខណៈដែលមេដឹកនាំខ្មែរកំពុងធ្វើនេះ ថ្ងៃក្រោយបើចរចាជាមួយថៃហ្នឹង មើលទៅថៃមិនឲ្យដីវិលមកវិញទេ អ៊ីចឹងបានថាយើងមិនចង់ឲ្យមានការចរចាជាទ្វេភាគី ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹងទេ ព្រោះការចរចាដឹងតែថៃនឹងមិនគោរពកាតព្វកិច្ចព្រមព្រៀងចរចាទ្វេភាគីទេ»។
បទឈប់បាញ់ដែលបានចូលជាធរមានជាងមួយខែកន្លងទៅនេះ ថៃមិនបានគោរពទេ ជាក់ស្តែងក្រោយបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានបាន៨ម៉ោង ថៃបានចល័តទ័ពចូលចាប់ទាហានខ្មែរ២០នាក់ ដល់ក្នុងបន្ទាយនៅព្រំដែនជួរមុខ រហូតបច្ចុប្បន្ន ថៃមិនទាន់ប្រគល់ទាហានខ្មែរ ១៨នាក់ទៀត ប្រគល់ឱ្យមកកម្ពុជាវិញនៅឡើយទេ ទោះកម្ពុជាបន្តអំពាវនាវនិងរកអន្តរាគមន៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិក្តី។
លើសពីនេះ យោធាថៃបានចល័តទ័ពចូលទៅរាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកប្រាសាទតាមាន់ធំ ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ ព័ទ្ធយកតំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ និងភូមិអូរបីជាន់ និងគំរាមចុះរុះរើផ្ទះពលរដ្ឋជិត២០០ខ្នងទៀត នៅភូមិជោគជ័យ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខណៈភាគីកម្ពុជាមិនតបតដោយប្រកាសជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់គោរពបទឈប់បាញ់។
មាត្រា៥២នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ចែងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្តេជ្ញារក្សាការពារឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី អនុវត្តនយោបាយបង្រួបបង្រួមជាតិ ដើម្បីការឯកភាពជាតិ។
ដោយឡែក ក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា ៤៤០ ចែងថា «អំពើប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេស ឬភ្នាក់ងារបរទេស នូវដែនដីជាតិទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែក ជាអំពើក្បត់ជាតិ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត»៕
