HRW រកឃើញ​ថា​បក្ស​កាន់​អំណាច​កម្ពុជា​កំពុង​យា​យី​ឆ្លង​ដែន​លើ​សកម្ម​ជន​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស Human Rights Watch រក​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កំពុង​តាម​យាយី​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ រស់​​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន ដែល​មិន​ចំណុះ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិ​បាល ដែល​ខ្លួន​យល់​ថា សកម្ម​ភាព​នេះ ជា​ការ​គាប​សង្ក​ត់ឆ្ល​ង​ដែន​ហួស​ព្រំដែន ត្រូវ​តែ​ស្តីប​ន្ទោស ដើម្បី​ការ​ពារ​សិទ្ធិ​ជន​ភៀស​ខ្លួន។

នេះបើ​តាម​របាយ​ការណ៍​របស់ Human Rights Watch ចេញ​ផ្សាយ​កា​លពី​ថ្ងៃ​ទី​០២ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥​នេះ។ Human Rights Watch បាន​និយាយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​កម្ពុជា ពង្រីក​ការ​គាប​សង្កត់​សកម្ម​ជន​ក្នុង​ប្រទេស​ជប៉ុន និង​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត ដែល​នេះ​គឺ​ជាឧ​ទាហណ៍​មួយ​រាប់​បញ្ចូល​ជា​ការ​គាប​សង្កត់​ឆ្លង​ដែន។

លើសពីនេះ អង្គ​ការ​នេះ បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន គួរ​តែ​ស្តីប​ន្ទោសលើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ចំពោះ​ការ​គាប​សង្កត់​ឆ្លង​ដែន និង​ចាត់​វិធាន​ការ ការ​ពារ​​ប្រជាជន​​កម្ពុជា​​ដែល​​រស់​នៅ​​ក្នុង​​ប្រទេស​​ជប៉ុន ​ឲ្យ​​បាន​​​ល្អ​​ប្រសើរ។

Human Rights Watch បានគូ​សបញ្ជាក់​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​ព្យាយាម​រារាំង​ការ​រិះគ​ន់​ជា​សាធារណៈ​លើ​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែលកំ​ពុង​កាន់​កាប់​អំណាច​នេះ ដោយ​កំណត់​ទិស​ដៅ​អ្នក​ប្រឆាំង​នៅ​ឯក្រៅ​ប្រទេស និង​អ្នក​គាំទ្រ​នយោបាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង ក៏​ដូច​ជា​សាច់​ញាតិ​របស់​ពួក​គេ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផងដែរ។

សម្រាប់ Human Rights Watch ការអនុវត្តនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ការគាប​សង្កត់​ឆ្លង​ដែន​ហួ​​ស​ព្រំ​ដែន ដើម្បី​បង្ក្រាប​​អ្នក​ប្រឆាំង និង​សមាជិក​សមាគមន៍​ជនភៀសខ្លួន។

ជុំវិញបញ្ហានេះ ខ្លួនបាន​សុំប​ញ្ជាក់​ពី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​០១ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២៥ ​សម្រាប់​ការ​សុំ​អធិប្បាយ​លើកា​រ​រក​ឃើញ​នេះ ប៉ុន្តែ​ថា ក្រសួង​មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​នោះ​ទេ។

សម្រាប់ អ្នកស្រី វាន់ លក្ខិណា អ្នកតស៊ូ​មតិ​ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន បាន​ចាត់​ទុក​របា​​យកា​រណ៍​ដែ​ល​ចេ​​ញ​​ដោ​យ​អង្គ​ការ​ឃ្លាំមើ​ល​សិទ្ធិ​មនុស្ស បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ការ​ពិត ថា​ពិត​មាន​កា​​រគំរាម​ឆ្ល​ង​ដែន​នេះ​ពិត​មែន។

អ្នកស្រីថា រូបអ្នកស្រីផ្ទាល់ក៏ធ្លាប់ការគំរាមឆ្ល​ងដែនពីគណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ផង​ដែរ ។

អ្នកស្រីថា៖ «នៅពេលដែលយើងធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំង ឬ​ក៏មិ​ន​ពេញ​ចិត្ត​នូវ​គោល​នយោបាយ​ណា​មួយរបស់​រដ្ឋាភិ​បាល​​កម្ពុជា គឺ​គ្រួសារ​របស់​យើង​នឹង​តែង​តែ​ជួប​ប្រទះ​នូវ​ការ​គំរាម​កំហែង​យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ ដូច​ជា​មាន​អាជ្ញាធរ​មាន​ប៉ូលិស​​មាន​មេភូមិ​មេឃុំ​ ដែល​គាត់​ទៅ​គំរាម​អ្នក​ផ្ទះយើ​ង​ ទៅ​ណែនាំ​គ្រួសារ​ឪពុក​ម្ដាយ​កុំឲ្យ​កូន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេសហ្នឹង​ធ្វើ​ស​កម្ម​ភាព​បន្ត​ទៀត»។ 

លើសពីនេះ ​អ្នក​ស្រី​ថា គាត់ធា្លប់រងការ​គំរាម​តាម​រយៈ​ផ្ញើ​សារ គេ​គំរាម​ចាប់​កូន​របស់​អ្នក​ស្រី​ គំរាម​ក្រុម​គ្រួសា​រ​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេ​សក​ម្ពុជា បើ​មិន​ព្រម​បញ្ឈប់​ការ​រិះ​គន់ រួម​ទាំងមាន​​ដីកា​កោះ​ដល់​ទៅ​២​លើក​ទៀត​ផង ។

អ្នកស្រីថា៖ «អ្វីសំខាន់ហ្នឹងគឺវាឆ្លុះបញ្ចាំងហើយ​ គឺ​ពីកា​រ​ដឹក​នាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ហ្នឹង គឺ​ឲ្យ​តែ​អ្នក​ណា​មិន​យល់​ស្រប​ ឲ្យ​​​តែអ្ន​ក​ណាប្រ​ឆាំង​នឹង​គោល​នយោបាយ​របស់​គាត់ គឺ​គាត់​និង​លុប​បំបាត់​គេ​ចោល​តែ​ម្ដង គឺ​នៅ​ក្នុងប្រ​ទេស​​កម្ពុជា​ហ្នឹង គឺ​មាន​ករណី​ជា​ច្រើន​ដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​រង​គ្រោះ ដោយ​សារ​តែ​ការ​តវ៉ា​ការ ការ​ទាម​ទារ​រក​យុត្តិធម៌​អីជាដើម អ៊ីចឹង​បាន​ន័យ​ថា ការ​ដឹក​នាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​រវាង​ឲ្យកូន​លោក ហ៊ុន សែន និង​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹង​គឺ​ជា​ការ​ដឹក​នាំ​មួយ​ដែល​មិន​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ហ្នឹង ស្វែង​យល់​ យល់​ដឹង​អំពី​បញ្ហា​នយោ​បាយ​ ពី​បញ្ហា​សង្គម និង​ការ​ដឹក​នាំរ​បស់​គេ​ទេ ជាពិសេស​គឺ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ណា​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ដឹក​នាំ គេនឹ​ង​បំបាត់​ចោល​តែ​ម្ដង​ អ៊ីចឹង​វា​មិន​ខុស​អី​ពី​ប្រទេស​ផ្ដាច់​ការ​មួយ​ចំនួន​ទេ»។ 

VOD មិន​អាច​សុំប្រតិកម្មពីរដ្ឋាភិបាលបានទេ ជុំវិញការលើកឡើងនេះ។ ប៉ុន្តែ​ជា​រឿយៗ​រដ្ឋាភិបាល​តែង​តែ​​ច្រា​​ន​ចោល​​រាល់​​ការ​​រកឃើញ​ពីកា​រ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅក​ម្ពុជា រួម​ទាំង​ការ​រក​ឃើញ​របស់​អ្នក​រាយ​ការណ៍​ពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជា​តិ​ផង​ដែរ។

ដោយឡែក អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជា​តិ និង​ជា​ស្ថាបនិក​គណបក្ស​កែ​ទម្រង់​កម្ពុជា លោក អ៊ូ ច័ន្ទ​រ័ត្ន និយាយ​ថា ការ​រក​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស មិន​មែន​ជា​រឿង​ថ្មី​ទេ ដោ​យ​ថា​ ជា​រឿយៗ​រដ្ឋាភិបាល​តែង​តែរ​ង​ការ​ចោទ​ថា បាន​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ទាំង​ក្នុង​និង​ក្រៅ​ប្រទេស។ ហើយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ក៏​តែងតែ​បដិសេធ​ការ​រក​ឃើញ​បែ​ប​នេះ ជា​ញឹក​ញាប់​ដែរ ដែល​លោក​ថា បញ្ហា​​នេះ​ មិន​​មែ​​ន​ជា​រឿង​ថ្មី​សម្រាប់​កម្ពុជា​ទេ។

លោកថា៖ «ដូច្នេះមិនមានអីប្លែកទេរឿ​​ងអស់នេះ ជាទូទៅអ្នក​ដែល​មាន​អំណាច​តែង​តែ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​រំលោភ​ទៅ​លើ​អ្នក​ទន់​ខ្សោយ​ ជាទូទៅ​អ៊ី​ចឹង​ហើយ​បាន​គេ​តែង​តែ​មាន​ច្បាប់​គេ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ចែង​ជា​ច្បាប់​ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​អ្នក​ដែល​មាន​អំណាច​រំលោភ​ទៅ​លើ​អ្នក​ទន់​ខ្សោយ ប៉ុន្តែ​អាស្រ័យ​លើ​អ្នក​មាន​​អំណាច​នោះ​គោរព​ច្បាប់​ឬ​អត់ ដូច​ជា ក្នុង​ករណី​​រំលោភ​បំពាន​ពី​សំណាក់ប្រទេស​ថៃ​មក​លើ​កម្ពុជា​នេះ»។

យ៉ាងណា លោកចង់ឃើញ​អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ បង្ហាញ​ជំហរ​ផង​ដែរ ជុំវិ​ញ​ការ​ដែល​ទា​ហា​ន​ថៃ រំលោភ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ រឿង​ជម្លោះ​ព្រំ​ដែន ដែល​ថៃ​បាន​បណ្តេញ​ព​លរដ្ឋ​ខ្មែរ​​ចេញ​​ពី​ផ្ទះ​ស​ម្បែង​ ហើយ​យោធា​ថៃ​យក​លួស​បន្លា​​មក​ព័ទ្ធយ​ក​ផ្ទះ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ថ្មីៗ​នេះ។

ទាក់ទិន​រឿង​នេះ នាយក​ទទួល​បន្ទុកកិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​​ការ​​ពារ​​សិទ្ធិមនុស្ស​លី​កា​ដូ លោក អំ សំអាត យល់​ឃើញ​ថា ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​គឺ​សំខាន់​សម្រាប់​ប្រទេស​ដែល​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ ហើយ​កម្ពុជា​​ បច្ចុប្បន្ន ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស គឺ​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ និង​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​ម​នុស្ស​​​ជា​សក​ល​ផង​ដែរ ដូច្នេះ​កម្ពុជា​មាន​កាតព្វ​​កិច្ច​អនុវត្តន៍​ឱ្យ​បាន​ពេញ​លេញ។

លោកបន្តថា ប្រសិនបើការគោរពសិទ្ធិនៅកម្ពុជាមាន​ភាព​ខ្វះ​ចន្លោះ នោះ​នឹង​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ការ​អនុ​វត្ត​សិទ្ធិ​ និង​សេរី​ភាព​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​ពលរដ្ឋ ពិសេស​រង​ការ​រិះ​គន់​ពី​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​ទៀត​ផង។

លោកថា៖ «ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលលោកមិន​បាន​អនុវត្ត និង​បំពេញ​តាម​កាតព្វ​កិច្ច​របស់​ខ្លួន​ទេ អាហ្នឹង​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ទៅ​ដល់​សិទ្ធិ និង​សេរីភាព​ជាមូ​ល​ដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​មាន​សិទ្ធិ​របស់​ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន ចេញ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យមា​ន​ការ​រិះគ​ន់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ ឬ​ក៏​កម្ពុជា យើង​ត្រូវ​តែអ​នុវត្ត​កាតព្វ​កិច្ច​របស់​ខ្លួន​ ដែល​​ជា​រដ្ឋ​ភាគីនៅ​ក្នុង​ការ​លើក​កម្ពស់​ទៅ​លើសេ​រីភា​ព​ជាមូល​ដ្ឋាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​របស់​ពលរដ្ឋ​ធ្វើ​អ៊ីចឹង​ដែរ​ ហើយ​ធានា​ថា​ពលរ​ដ្ឋ​គ្រប់​​រូប​អនុវត្ត​នូវ​សិទ្ធិ​សេរីភា​ព​របស់​ខ្លួន ទូលំ​ទូលាយ​ស្រប​តាម​បទ​ដ្ឋាន​អន្តរ​ជាតិ​និង​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ»។

ក្នុងនាមជាសង្គមស៊ីវិល លោកសង្កត់ធ្ងន់​ថា ដើម្បីកុំ​ឱ្យ​មា​ន​ការ​រិះ​គន់ កម្ពុជា​ត្រូវ​ធានា​​​ឱ្យពេ​​ញ​លេ​ញ​ពី​សេរី​ភាព​ក្នុង​កា​​រប​ញ្ចេញ​មតិ និង​ត្រូវ​ពិនិត្យ រាល់​របាយ​ការណ៍​ដែ​​លរក​ឃើញ​ដោយ​ស​ហគ​មន៍​ជាតិ និង​អន្តរ​ជាតិ​ឱ្យ​លម្អិត និង​កែល​ម្អចំ​នុច​ខ្វះ​ខាត ជាជាង​ការ​បដិសេធ​ដោ​​យមិន​បាន​ពិនិ​​ត្យ​​ជា​មុន។

យ៉ាងនេះក្តី អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិ​មនុស្ស Human Rights Watch បាន​គូសបញ្ជាក់​ថា ចន្លោះ​ខែ​មេសា​ដល់​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៥ អង្គកា​រ​ឃ្លាំមើល​សិទិ្ធ​មនុស្ស​បាន​សម្ភាសន៍​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ចំនួន ២៣​នាក់ ដែល​រស់​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន។ ពួក​គេ​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់គ្នា​បាន​ចូល​រួម​សកម្ម​ភាព​សន្តិ​វិធី ចូល​រួម​ជា​សាធារណៈ និង​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នាគាំ​ទ្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​កម្ពុជា ពិសេស​នោះ​គឺ​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រំលាយ​ និង​គណបក្ស​ភ្លើង​ទៀន។ ដោយ​ឡែក​ អ្នក​ដ៏ទៃ​ទៀត បាន​បង្កើត​មាតិកា​រធ្វើ​ការ​រិះ​គន់​គណបក្ស​​កាន់​​អំ​ណា​ច​តាមប​ណ្តាញ​អ៊ីនធើ​ណែត។

សម្រាប់​ប្រភ​ពនោះ ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងទៅនេះ អាជ្ញាធរប្រទេសកម្ពុជា​បានប​ង្រ្កាប​ការ​តវ៉ា​ដោយ​សន្តិ​វិធី​ និង​បាន​ចាប់​ខ្លួន ​ថែម​ទាំង​កាត់​ទោស​សមាជិក​គណបក្ស​នយោបាយ​ប្រឆាំង និង​សកម្ម​ជន​សហជីព​តាម​តែ​អំពើ​ចិត្ត។

លើសពីនេះ ពួក​គេ​បានធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងឡើងប្រឆាំង​និង​អ្នក​រិះ​គន់​នៅ​លើ​បណ្តាញ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ផង​ដែរ។ អ្នក​​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ចំនួន បាន​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត​ រួម​ទាំង​ប្រ​ទេ​ស​ជប៉ុន​ ជា​កន្លែង​ដែល​ទទួល​នាម​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ផ្តល់​ឱ្យ​ដោយ​កម្រ៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ