តុលាការក្រុងភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ បានបដិសេធបណ្តឹងសុំនៅក្រៅឃុំរបស់សកម្មជនផ្សព្វផ្សាយកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស២៣តុលា ដោយមិនបានផ្តល់សម្អាងហេតុ និងបានចាប់ផ្តើមបើកសវនាការលើអង្គសេចក្តី សួរដេញដោលសកម្មជនទាំងនោះ ជុំវិញបទចោទ ញុះញង់។
កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានបើកសវនាការលើការស្នើសុំនៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្នរបស់សកម្មជន២៣តុលា ដែលមានលោក ស៊្រុន ស្រ៊ន កញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ដោយប្រកាសសាលក្រមនៅថ្ងៃទី០៣ ខែកញ្ញានេះ ក្រោយមេធាវីបានស្នើនិតិវិធីដោយផ្ទាល់មាត់ ដោយសារតែការឃុំខ្លួនលើសកម្មជនទាំងនោះបានធ្វើឡើងជាង១ឆ្នាំមកហើយ។
លោក សឺន ជុំជួន សហមេធាវីការពារក្តីឱ្យសកម្មជន២៣តុលា បានថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញថា តុលាការបានសម្រេចបដិសេធបណ្តឹងសុំនៅក្រៅឃុំនេះ ដោយមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនោះទេ ដោយសារពេលវេលាខ្លី។
លោកថា៖ «យើងនៅតែចាត់ទុកថាជាការប៉ះពាល់ទៅលើសិទ្ធិនៃការឃុំខ្លួន យើងគិតថេរវេលាមកដល់ពេលនេះ គឺការឃុំខ្លួនមានរហូតដល់ទៅជាង១ឆ្នាំទៅហើយ ម្លោះហើយតុលាការគប្បីពិចារណាកន្លែងហ្នឹង ដើម្បីឱ្យពួកគាត់មានសេរីភាព ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញការប្រកាសសាលក្រមគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតទេ ហើយយើងមិនបានការសម្អាងហេតុដែលមិនព្រមដោះលែងហ្នឹង យើងក៏មិនបានដឹងច្បាស់ទៀត មិនដឹងថាគាត់សម្អាងហេតុទៅលើមូលហេតុអី[…] អីចឹងយើងក្នុងនាមជាមេធាវី មិនអាចទទួលយកបានទេ»។
បើតាមលោកមេធាវី សឺន ជុំជួន នៅព្រឹកនេះដែរ តុលាការក៏បានបើកសវនាការលើអង្គសេចក្តី ដោយសួរដេញដោលលើសំណុំរឿងទី១ ដែលមានសកម្មជនកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស លោក ស្រ៊ុន ស៊្រន កញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធិ ដែរប៉ុន្តែសវនាការពេញមួយព្រឹកនោះ សួរបានតែលោក ស៊្រុន ស៊្រន ម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ហើយបានលើកពេលសវនាការទៅសប្តាហ៍ក្រោយទៀត។
លោកបន្តថា ក្នុងសវនាការនោះ ទាំងចៅក្រម ព្រះរាជអាជ្ញា បានសួរដេញដោលច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងនេះ ក្នុងនោះព្រះរាជអាជ្ញាបានសួរពីចេតនារបស់លោក ស៊្រុន ស្រ៊ន ដែលជាកូនក្តីរបស់លោក ជុំវិញចេតនានៃការប្រព្រឹត្តពាក់ព័ន្ធនឹងបទចោទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ប៉ុន្តែលោក ស៊្រុន ស្រ៊ន បានឆ្លើយតបថា សកម្មភាពរបស់ពួកគេ គឺធ្វើឡើងស្របទៅតាមច្បាប់ និងមិនមានចេតនាណាមួយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គមនោះទេ។
លោកមេធាវីនិយាយថា៖ «គាត់[លោក ស៊្រុន ស៊្រន]នៅតែបដិសេធ ដោយលើកឡើងថា ជាចេតនាល្អរបស់គាត់ ជាគោលបំណងល្អរបស់គាត់ មិនមានចេតនាណាមួយដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គមទេ»។
សកម្មជនផ្សព្វផ្សាយកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស២៣តុលា លោក ស៊្រុន ស៊្រន កញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយចោទពីបទ ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ការចាប់ខ្លួននេះ ធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបាននិយាយពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការបញ្ចូលខេត្តចំនួន៤ របស់កម្ពុជា ទៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ (CLV)។
កញ្ញា ភឹង សោភ័ណ ដែលជាបងស្រីរបស់កញ្ញា ភឹង សោភា បង្ហាញការសោកស្តាយដែលតុលាការក្រុងភ្នំពេញ បានបដិសេធការស្នើសុំនៅក្រៅឃុំរបស់សកម្មជនទាំង៣រូប ព្រមទាំងអ្នករងការចោទជិត ១០នាក់ទៀត។ កញ្ញាថា ការបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជន២៣តុលានេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ស្ថានភាពជីវភាព និងការរស់នៅជាក់ស្តែងរបស់ពួកគេ ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិនៃការឃុំខ្លួនរបស់ជនដែលត្រូវចោទ។
កញ្ញាថា៖ «ការបន្តរក្សាជនដែលត្រូវចោទហ្នឹង គឺវាហួសនិតិវិធី គាត់ត្រូវបានឃុំរហូតដល់១៣ខែជាងហើយ ចឹងបើគិតពីរយៈពេលនៃការអនុវត្តទោស គឺវាលើសពាក់កណ្តាលនៃការអនុវត្ត អីចឹងកន្លែងហ្នឹង ខ្ញុំមើលឃើញថា វាប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិរបស់គាត់»។
ចំណែក លោក សុខ សុវណ្ណារិទ្ធ ជាពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តកណ្តាល ដែលធ្លាប់បានរៀនអំពីច្បាប់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ពីក្រុមសកម្មជន២៣តុលានោះ ក៏បានបង្ហាញការសោកស្តាយផងដែរ ដែលតុលាការបន្តឃុំខ្លួនពួកគេនៅក្នុងពន្ធនាគារ ខណៈដែលពួកគេជាធនធានសំខាន់ ក្នុងការជួយដល់សង្គមជាតិ។
លោកថា៖ «សុំទទូចដល់ខាងតុលាការ មេត្តាប្រើច្បាប់ដើម្បីដោះស្រាយក្តីគាត់ឱ្យបានឆាប់ៗ»។
វីអូឌី មិនអាចសុំការបញ្ជាក់ជុំវិញករណីនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក សួស វិទ្យារ៉ាឌី បានទេ នៅថ្ងៃពុធនេះ។
មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក យី សុខសាន្ត យល់ថា តុលាការគួរតែដោះលែងសកម្មជន២៣ឱ្យនៅក្រៅឃុំ ដោយសារសកម្មភាពរបស់ពួកគាត់ដែលធ្វើកន្លងមក ហើយត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់នោះ គឺគ្រាន់តែជាការបញ្ចេញមតិ និងក្តីបារម្ភជុំវិញការអភិវឌ្ឍនៅតំបន់ត្រីកោណ CLV ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រកាសដកខ្លួនចេញទៅហើយនោះ ដូច្នេះវាមិនមានអីជាការរិះគន់ធ្ងន់ធ្ងរទៅលើរដ្ឋាភិបាលនោះទេ។
លោកថា៖ «ដូច្នេះក្នុងនាមអង្គការសង្គមស៊ីវិល ខ្ញុំយល់ថា តុលាការគួរតែដោះលែងឱ្យពួកគាត់មានសេរីភាពវិញទៅ ប្រសើរជាងការឃុំខ្លួនគាត់ឱ្យនៅក្នុងពន្ធនាគារ ទី២ដោយសារការឃុំខ្លួនគាត់មកដល់ពេលនេះ គឺជាង១ឆ្នាំហើយ មិនទាន់បានកាត់សេចក្តីថាគាត់មានទោសឬអត់ទោសទេ»។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ធ្លាប់និយាយថា ការឃុំខ្លួនក្រុមលោក ស៊្រុន ស្រ៊ន រហូតលើសនីតិវិធីជាទង្វើខុសច្បាប់ មិនផ្តល់តម្លៃដល់អ្នកដែលស្រឡាញ់ជាតិទឹកដី ខណៈក្រុមលោក ស៊ុ្រន ស៊្រន តែងតែផ្សព្វផ្សាយពីសារសំខាន់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានការពារបូរណភាពទឹកដី និងបានបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា ជំនួសមករិញដោយការប្រកួតអំណាចការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ តាមគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ ។
លោកថា៖ «រដ្ឋាភិបាល និងតុលាការហ្នឹង ហាក់មិនយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានិងផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះទេ ដូចដែលកន្លងទៅអីចឹង ពួកគាត់បញ្ចេញមតិបញ្ចេញយោបល់ គ្មានបានទៅធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គម ដល់ស្ថិរភាពជាតិអីទេ គ្រាន់តែរំលឹកពីក្បួនខ្នាតច្បាប់ទម្លាប់មួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ក្នុងការពារបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាហ្នឹង ចឹងអ្វីដែលពួកគាត់ធ្វើហ្នឹងដូចជាគ្មានកំហុសអ្វីទាំងអស់[…]អីចឹងរឿងអីដែលត្រូវឃុំខ្លួនគាត់តទៅទៀត ដោះលែងឱ្យគាត់មានសេរីភាពទៅ»។
ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម CLV-DTA នេះ គឺមានមនុស្សប្រហែល ១០០នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនចាប់តាំងពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយជាមួយគ្នានោះ មានជាង ៦០នាក់ ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងដាក់ពន្ធនាគារ សម្រាប់ការតវ៉ានៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ផែនការប្រមូលផ្តុំ ឬបង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់ពួកគេអំពីការជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងករណី CLV-DTA ។
ដីការបស់តុលាការ បានលើកឡើងថា ជនជាប់ចោទបានបង្កើតព័ត៌មាន «បំភ្លៃ»និង«ប្រឌិត» ដោយមានចេតនាទុច្ចរិត ញុះញង់ឱ្យមានការខឹងសម្បារប្រឆាំងនឹងថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលបណ្តាលឱ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខជាតិ។
តែយ៉ាងណា ក្រោយមករដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសដកខ្លួនចេញពី CLV-DTA រយៈពេល ២០ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បន្ទាប់ពីការតវ៉ា និងការរិះគន់តាមបណ្តាញសង្គម៕
