ដូចការគ្រោងទុក អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ដែលដាក់ឈ្មោះតាមគោរមងារ របស់ប្រធានព្រឹទ្ធិសភាកម្ពុជា គឺលោក ហ៊ុន សែន ដែលមានតម្លៃខ្ទង់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនោះ បានចាប់ផ្តើមដំណើរការទទួលជើងហោះហើរជាលើកដំបូងហើយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។
ក៏ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមនឹងសេចក្ដីសាទរចំពោះព្រលានថ្មីនេះ ពលរដ្ឋមួយចំនួននៅតែអាឡោះអាល័យអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ជាព្រលានចាស់ ដែលបានបន្សល់នូវអនុស្សាវរីយជាច្រើនដល់ពលរដ្ឋ និងអ្នកដំណើរ ដែលធ្លាប់ធ្វើដំណើរតាមអាកាសយានដ្ឋាននេះ ជាពិសេសគឺទឹកដៃស្ថាបត្យកម្មដែលបន្សល់ទុកដោយបិតាស្ថាបត្យករខ្មែរ គឺលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ។
ពលរដ្ឋរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក សំ ឌីណា បានបង្ហាញការសាទរចំពោះការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់អាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះ ដែលបានបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍកាន់តែល្អប្រសើរ ចំពោះវិស័យអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលកម្ពុជា។ តែយ៉ាងណា លោកបន្តថា ទោះបីបានរបស់ថ្មីហើយក្ដី ក៏រដ្ឋាភិបាលមិនគួរបោះបង់របស់ចោលនោះដែរ ដោយលោកចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាល កែច្នៃព្រលានយន្តហោះចាស់ ឱ្យក្លាយជាសួនកម្សាន្ត ឬទីសាធារណៈ ជាជាងការលក់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន។
លោក សំ ឌីណា និយាយថា៖ «គាត់អាចរក្សាព្រលានចាស់ដដែល ប៉ុន្តែទីធ្លាផ្សេងៗគាត់អាចបង្កើតជាសួនច្បារ ឬក៏កន្លែងដើរលេង សួនអីផ្សេងៗ តែអគារហ្នឹងចង់ឱ្យរក្សាទុកនៅដដែល អត់ចង់ឱ្យវាយចោលទេ»។
ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មី បានចាប់ផ្ដើមសាងសង់កាលពីឆ្នាំ២០១៩ លើផ្ទៃដី ២.៦០០ហិកតា ស្ថិតនៅក្រុងតាខ្មៅ និងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល និងដីខ្លះស្ថិតក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ ដែលមានចម្ងាយប្រហែល២០គីឡូម៉ែត្រពីទិសខាងត្បូងនៃទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយចំនាយលើការសាងសង់ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១.៥០០លានដុល្លារ ដែលជាការវិនិយោគរួមគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគទុនអាណិកជនកម្ពុជា (OCIC) របស់ឧកញ៉ា ពុង ខៀវសែ។ ក្នុងនោះទឹកប្រាក់ ១.១០០ លានដុល្លារនេះ គឺរដ្ឋាភិបាលបានខ្ចីពីធនាគារបរទេស និង២៨០លានដុល្លារទៀត ត្រូវបានវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនលោក ពុង ខៀវសែ។
ក្រុមហ៊ុនសំណង់រដ្ឋចិន China Construction Third Engineering Bureau Group ជាអ្នកទទួលគម្រោងសាងសង់ព្រលានយន្តហោះនេះ និងរចនាបទឡើងដោយក្រុមស្ថាបត្យករក្រុមហ៊ុន Foster + Partners ជាក្រុមហ៊ុនខាងស្ថាបត្យកម្មដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ ក្រុមហ៊ុននេះ បានបង្ហោះលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួនថា ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មី ត្រូវបានរចនាឡើង ដើម្បីបំផុតគំនិតពីអរិយធម៌ដ៏ចំណាស់មួយនៅលើពិភពលោក និងដើម្បីផ្ដល់នូវកម្រិតខ្ពស់នៃបទពិសោធន៍ និងស្ដង់ដារថ្មីប្រកបដោយនិរន្តរភាពសម្រាប់អ្នកដំណើរ។
រដ្ឋាភិបាល បានប្រកាសថា ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញថ្មីនេះ អាចទទួលការចុះចតពីយន្តហោះឆ្លងទ្វីបដឹកអ្នកដំណើរធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដូចជា យន្តហោះប្រភេទ Airbus A380-800 និងយន្តហោះប្រភេទ Boeing 747-800 ហើយក្នុងដំណាក់កាលដំបូង អាចទទួលអ្នកដំណើរ ១៣លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយនឹងឈានទៅទទួលអ្នកដំណើរ ៣០លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ នៅឆ្នាំ២០៣០ និងឈានទៅទទួលអ្នកដំណើរ ៥០លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ នៅឆ្នាំ២០៥០។
ផ្ទុយពីព្រលានថ្មី ដែលទើបនឹងសាងសង់រួច និងត្រៀមសម្ភោធជាផ្លូវការនៅពាក់កណ្ដាលខែតុលា នោះ ព្រលានយន្តហោះចាស់ នៅពោធិ៍ចិនតុង ឯណោះវិញ នៅមិនទាន់ដឹងពីជោគវាសនាជាក់លាក់នៅឡើយ បន្ទាប់ពីបិទដំណើរការរួចនោះឡើយ។
ទោះជាយ៉ាងណា ពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ទៀត គឺកញ្ញា អន ស្រីឡែន ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល អភិវឌ្ឍន៍អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ឬព្រលានយន្តហោះចាស់ ឱ្យទៅជាសួនកម្សាន្ត ជាជាងលក់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ព្រោះនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មិនសូវមានសួនកម្សាន្តនោះឡើយ។
កញ្ញា អន ស្រីឡែន និយាយថា៖ «ម្យ៉ាងវិញទៀត ព្រលានយន្តហោះហ្នឹងវាធំ ហើយតាមការមើលឃើញ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដូចជាមិនមានកន្លែងច្រើន ដែលអាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគាត់ទៅសម្រាកលំហែ ដែលសម្បូរដើមឈើបានទេ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថា ព្រលានយន្តហោះចាស់នេះ អាចជាកន្លែងល្អ ដែលអាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋហ្នឹង គាត់ទៅសម្រាកលំហែបាន»។
ដោយឡែក ចំពោះនិស្សិតស្ថាបត្យករ កញ្ញា តាក់ ជីម៉េង វិញ យល់ឃើញថា ព្រលានយន្តហោះចាស់ មិនត្រឹមតែជាទីកន្លែងអនុស្សាវរីយ៍បែកបាក់ ឬជួបជុំរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែទីតាំងចុះចតនៃបក្សាស្លាបដែកនេះ ក៏មានតម្លៃផ្នែកស្ថាបត្យកម្មផងដែរ។ កញ្ញាយល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែអភិវឌ្ឍន៍ព្រលានយន្តហោះចាស់ ឱ្យក្លាយជាសារមន្ទីរយន្តហោះ ឬរមណីយដ្ឋានបៃតង ដើម្បីសក្ដិសមនឹងតម្លៃស្ថាបត្យកម្មរបស់វា។
កញ្ញា តាក់ ជីម៉េង និយាយថា៖ «វាគឺជាសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬជាតឹកតាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃព្រលានយន្តហោះចាស់របស់យើងហ្នឹង ដោយគ្រាន់តែបើកបង្ហាញនូវតំបន់សំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលយើងអាចឱ្យភ្ញៀវទេសចរមើលឃើញថា នៅតំបន់នេះគឺជាព្រលានដែលយន្តហោះចុះមក បន្ទប់នេះគឺជាកន្លែងដែលគេសម្រាប់បញ្ជាការចរាចរណ៍របស់យន្តហោះជាដើម។ អាហ្នឹងយើងអាចរកចំណូលតាមរយៈការឱ្យភ្ញៀវចូលទស្សនាកន្លែងតឹកតាងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់យើងហ្នឹង»។
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ បានបិទដំណើរការ ក្រោយបំពេញបេសកកម្មក្នុងការផ្ដល់សេវាផ្នែកអាកាសចរណ៍ជាង៦០ឆ្នាំ ដោយបញ្ចប់ប្រតិបត្តិការនៅម៉ោង១២៖០០យប់ ឈានចូលថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា នេះ។
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ត្រូវបានសាងសង់លើកដំបូងដោយបារាំង នៅឆ្នាំ១៩៥៧ នៅលើផ្ទៃដី ៤០០ហិកតា និងសម្ពោធដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ១៩៥៩ ដោយមានឈ្មោះដើមថា «អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិពោធិ៍ចិនតុង» ហើយត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះ នៅឆ្នាំ២០០៣។ អាកាសយានដ្ឋានដ៏ចំណាស់មួយនេះ បានបម្រើដល់ពលរដ្ឋ ទេសចរណ៍ និងវិនិយោគិនជាច្រើនឱ្យមកកម្សាន្ត និងវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេសនាំឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស អាចវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ក្រោយពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ប៉ុល ពត។
មកទល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលនៅមិនទាន់មានការសម្រេចណាមួយជាក់លាក់ ពីការប្រើប្រាស់ព្រលានយន្តហោះចាស់នេះនៅឡើយទេ ដោយត្រឹមមានដំណឹងមិនច្បាស់ការណ៍ថា នាពេលអនាគត ព្រលានយន្តហោះចាស់នេះ អាចនឹងត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់ជាព្រលានយន្តហោះជំនួយសម្រាប់យោធា សម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុកខ្នាតតូច សម្រាប់យន្តហោះឯកជន និងជើងហោះហើរជួល ឬអាចសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះបន្ទាន់ ឬបេសកកម្មសង្គ្រោះពិសេស។
បើតាមទិន្នន័យរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ក្នុងមួយឆ្នាំៗ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ អាចដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរបានប្រមាណ ៦ ទៅ៧លាននាក់។ លើសពីនេះ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ បានរួមចំណែកសម្រួលដល់ការដឹកទំនិញ និងការទូតជាដើម។ វត្តមានអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ក៏បានបង្កើតចរន្តសេដ្ឋកិច្ចដល់ពលរដ្ឋរស់នៅជិតអាកាសយានដ្ឋាន តាមរយៈការលក់ដូរ និងបម្រើសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនផងដែរ៕
