សឹងតែជាទម្លាប់ទៅហើយ ឱ្យតែដល់រដូវបុណ្យទាន ដែលជាឱកាសមាស ក្នុងការកើបលុយម្ដងៗ ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរនៅកម្ពុជា តែងតែច្នៃប្រឌិតគំនិតធ្វើទីផ្សារប្លែកៗ ដើម្បីទាក់ទាញប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសយុវជន ឱ្យមកគាំទ្រយីហោស្រាបៀររបស់ពួកគេ។
ជាក់ស្ដែង នៅក្នុងរដូវពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌឆ្នាំនេះ ស្រាបៀរហនុមាន បានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារដ៏ថ្មីស្រឡាងមួយ ដោយទាក់ទាញឱ្យយុវជន និងប្រជាពលរដ្ឋសាក់រូបអក្សរយីហោស្រាបៀរ នៅលើខ្លួនរបស់ពួកគេ ដើម្បីទទួលបានកាដូស្រាបៀរ ១០កេស ដែលកម្មវិធីនេះ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមួយចំនួន បានសម្ដែងការមិនពេញចិត្ត។
ពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា ដេត ណារី ប្រាប់វីអូឌីថា នៅក្នុងស្ថានភាពដែលប្រទេសជាតិកំពុងជួបគ្រោះថ្នាក់ និងត្រូវការកម្លាំងធនធានមនុស្សនោះ ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរនៅកម្ពុជា មិនត្រូវបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយហួសហេតុ ដោយពង្វក់ប្រជាពលរដ្ឋបែបនេះឡើយ។ កញ្ញាបន្តថា ការទាក់ទាញឱ្យពលរដ្ឋទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង គឺប្រៀបបានទៅនឹងការចូលរួមបំផ្លាញសង្គមជាតិ តាមរយៈការបំផ្លាញធនធានមនុស្ស បំផ្លាញសុខភាព និងស្មារតីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
កញ្ញា ដេត ណារី និយាយថា៖ «ក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើទីផ្សារទាក់ទងនឹងគ្រឿងស្រវឹង សូមគិតឡើងវិញ មិនថាក្នុងរយៈពេលនេះ ឬរយៈពេលណាក៏ដោយ គឺគ្រឿងស្រវឹងអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ទាំងប្រុសទាំងស្រី មិនថាវ័យប៉ុណ្ណានោះទេ។ ហើយរឿងនេះ ក៏ជាគំរូអាក្រក់ដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយផងដែរ ដែលគាត់រៀនចេះដឹងទៅ គាត់គិតឃើញបែបហ្នឹង យើងគួរតែខ្មាសក្មេងហើយ ដែលយើងបានបង្កើតគំរូអាក្រក់ដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ»។
ការរិះគន់របស់យុវតីរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការជជែក និងរិះគន់នៅតាមបណ្តាញសង្គម ចំពោះការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរ របស់ក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះថា «ហនុមាន» ដោយអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់ក្រុមហ៊ុនមួយនេះ បានបង្កើតកម្មវិធី ដើម្បីទាក់ទាញឱ្យយុវជន ទៅចាក់សាក់ឈ្មោះក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួន ដើម្បីប្តូរយករង្វាន់ជាស្រាបៀរចំនួន ១០កេស ដែលកម្មវិធីនេះធ្វើឡើងនៅផ្សារទំនើបអ៊ីអនសែនសុខ។
ក្រោយផ្ទុះការរិះគន់ ក្រុមហ៊ុន អ៊ីអន ម៉ល បានចេញលិខិតមួយកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា បញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនមិនបានអនុញ្ញាត និងមិនបានដឹងពីការបង្កើតកម្មវិធីចាក់សាក់នេះឡើយ ដោយដំបូងឡើយក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរ ហនុមាន ស្នើសុំត្រឹមបង្កើតកម្មវិធីផ្លាស់ប្ដូរសម្លៀកបំពាក់របស់អតិថិជនដែលប្រើរួច យកមកដូរយកអាវយឺតថ្មីរបស់ហនុមានតែប៉ុណ្ណោះ។
មកទល់ពេលនេះ ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរ ហនុមាន នៅមិនទាន់មានការចេញស្រាយបំភ្លឺណាមួយនៅឡើយទេ។
ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមាន(Hanuman) គឺលោក ម៉ឹង ពន្លក មានតួនាទីជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានភស្ដុភារ ហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងការពារជាតិ ដែលមានឋានន្តរស័ក្ដិថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ពាក់ផ្កាយ៣។ លោកត្រូវជាកូនរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ពាក់ផ្កាយបី លោក ម៉ឹង សំផន ដែលជាអតីតដន្លងរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងជារដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការពារជាតិ។ ចំណែកប្រពន្ធរបស់លោក ម៉ឹង ពន្លក គឺអ្នកស្រី ខៀវ សស៊ីលៀប គឺជាអគ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមាន និងជាដៃគូជំនួញជាមួយនឹងកូនស្រីរបស់លោក ហ៊ុន សែន គឺអ្នកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា។
ទោះជាយ៉ាងណា នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន គេសង្កេតឃើញថា កូនៗរបស់ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមាន ចំនួន២នាក់ កំពុងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរយ៉ាងសកម្មលើបណ្ដាញសង្គម រួមមាន កូនពៅម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមាន លោក ផន មុតច័ន្ទឧត្តម ដែលមានឈ្មោះហៅក្រៅថា អ៊ីរីក (Erich) និងប្រពន្ធរបស់កូនច្បង លោក ផន មុតសុក្រឆពណ្ណ មានឈ្មោះក្រៅ រីកឈី (Richie) គឺអ្នកស្រី តាំង ប៉ោហ្គិច ហៅ ចេត (Jade)។ អ្នកស្រី តាំង ប៉ោហ្គិច ហៅ ចេត ជាកូនបង្កើតឧកញ៉ា តាំង គីមថុង និងអ្នកស្រី ស៊ុយ សុផាន់ ដែលជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ផានអីមិច គ្រុប។
លោក មុតច័ន្ទឧត្តម ហៅ អ៊ីរីក (Erich) ជាញឹកញាប់ តែងបង្ហាញមុខក្នុងវីដេអូដាក់រង្វាន់ក្នុងកំប៉ុងស្រាបៀរលើបណ្ដាញសង្គមជាច្រើន ដូចជា ហ្វេសប៊ុក (Facebook) និងតិកតុក (Tiktok) ជាដើម ដោយលោកបានជួលបុគ្គលល្បីៗ នៅលើពិភពលោក ឱ្យមកផ្សព្វផ្សាយផលិតផលស្រាបៀររបស់លោក។
ជាឧទាហរណ៍ កន្លងទៅ លោកបានជួលអ្នកកាត់សក់ដ៏មានប្រជាប្រិយភាពម្នាក់ ឈ្មោះ ជេ ប៊ី (Jbwaysfresh) ឱ្យមកផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរ តាមរយៈសកម្មភាពកាត់សក់ឱ្យលោក ខណៈលោកអង្គុយលើសាឡុងរៀបចំដោយស្រាបៀរនៅក្នុងឃ្លាំង ដោយលោក ជេ ប៊ី បានគាស់កំប៉ុងស្រាបៀរត្រូវរង្វាន់ និងបង្ហោះក្នុងបណ្ដាញសង្គមតិកតុក (Tiktok) ហើយមានអ្នកទស្សនាជិត៣០លាននាក់។
ចំណែកឯ កូនប្រសារក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមានវិញ អ្នកស្រី តាំង ប៉ោហ្គិច ហៅ ចេត (Jade) ក៏បានព្យាយាមផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរនេះដែរ ដោយអ្នកស្រីបានបង្ហាញសកម្មភាពគាស់ក្រវិលកំប៉ុង ដើម្បីផឹក និងអ៊ុតមើលរង្វាន់ ព្រមទាំងសកម្មភាពដាក់រង្វាន់ចូលក្នុងកំប៉ុងស្រាបៀរជាដើម។
ក្រៅពីនេះ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមាន បានអញ្ជើញកំពូលកីឡាករប្រដាល់សាកលជនជាតិហ្វីលីពីន (Philippines) លោក ម៉ានី ប៉ាគីអាវ (Manny Pacquiao) ដើម្បីមកធ្វើជាទូតសុឆន្ទៈ (BA) ឱ្យផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរនេះទៀតផង។
ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរហនុមាន មានក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរផ្សេងទៀត ដូចជា ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរគ្រុឌ (Krud) ស្រាបៀរហ្គេនស៍ប៊ឺត (Ganzberg) និងស្រាបៀរកម្ពុជា ជាដើម កំពុងប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមនានា និងជួលអ្នកសិល្បៈ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀររបស់ខ្លួនផងដែរ។
ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរទាំងនេះ តែងជួលអ្នកមានប្រជាប្រិយភាព ដូចជា តារាចម្រៀង តារាសម្ដែង សិល្បករ និងអ្នកផលិតមាតិកាតាមអនឡាញជាដើម ដោយប្រើប្រាស់រូបភាពជាអ្នកឧបត្ថម្ភកម្មវិធីនានា តាមប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ ដូចជា កម្មវិធីប្រគុំតន្ត្រី និងកម្មវិធីប្រដាល់ជាដើម ដើម្បីផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរ និងផលិតផលផ្សេងទៀតរបស់ខ្លួន។ លើសពីនេះ ជារឿយៗក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរខ្លះទៀត ថែមទាំងឧបត្ថម្ភស្រាបៀររាប់រយកេស ដល់អាជ្ញាធរតាមស្ថាប័នរដ្ឋទៀតផង។ លើសពីនេះ ពួកគេបានប្រើប្រាស់រង្វាន់ជាច្រើនប្លែកៗ ដើម្បីទាក់ទាញពលរដ្ឋឱ្យផឹកស្រាបៀររបស់ពួកគេ ដូចជា រង្វាន់ឡាន ម៉ូតូ និងទឹកប្រាក់ប្រចាំខែជាដើម។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ មិនត្រឹមតែអ្នកសិល្បៈ អ្នកផលិតមាតិកាតាមអនឡាញ និងបុគ្គលល្បីៗ នៅលើពិភពលោកនោះទេ ដែលស៊ីឈ្នួលប្រូម៉ូតឱ្យក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរទាំងនេះ ក៏ប៉ុន្តែ សូម្បីគ្រួសារមេដឹកនាំកម្ពុជា ដែលជាញឹកញាប់ ក៏បានបង្ហាញមុខនៅក្នុងកម្មវិធីសម្ភោធផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះដែរ។
ទំនងដោយសារស៊ីខ្សែខាងម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរបែបនេះហើយ ទើបប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងមេបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាសបណ្តេញ លោកស្រី ធី សុវណ្ណថា ចេញពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងពីតំណែងអភិបាលរងក្រុងអរិយក្សត្រ បន្ទាប់ពីអតីតចៅធម៌រូបនេះ បង្ហោះសារនៅលើហ្វេសប៊ុកថាទាហានជួរមុខភាគច្រើនមានជំងឺលើសឈាម ទឹកនោមផ្អែម ក្រពះ និងថ្លើម ដោយសារផឹកស្រាច្រើនពេក។
ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត គឺលោក ជុំ ឧទិត្យ សង្កេតឃើញថា ក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរនៅកម្ពុជា បានក្រកួតប្រជែងក្រឡុកទីផ្សារ ដើម្បីដណ្ដើមអតិថិជន អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើន បានបង្កើតទម្លាប់យកស្រាបៀរធ្វើជាភេសជ្ជៈ នៅពេលជួបជុំគ្នាម្ដងៗ។ លោកបន្តថា ការណ៍ដែលក្រុមស្រាបៀរទាំងនេះ អាចធ្វើព្យុះធ្វើភ្លៀងពង្វក់ពលរដ្ឋបែបនេះបាន គឺដោយសារម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយមេដឹកនាំកម្ពុជា ដោយពួកគេតែងតែចូលលុយជួយដល់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាប្រចាំ ក្នុងទម្រង់ជាការបរិច្ចាគ។
លោក ជុំ ឧទិត្យ និយាយថា៖ «ទាំងសម្ដេចពុក និងសម្ដេចកូន បានចេញមុខមកជួយប្រូម៉ូតផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរទាំងហ្នឹងទៀត។ រឿងស្រានេះមួយ មិនបាច់ខំប្រឹងផ្សាយ ក៏នៅតែលក់ដាច់ដែរ ដោយសារសព្វថ្ងៃ សូម្បីតែក្មេង ក៏ស្គាល់អស់ហើយយីហោស្រាបៀរទាំងអស់ហ្នឹងដែរ ហើយពួកគេខ្លះចេះផឹកស្រាតាំងតែពីអាយុ១៣ ទៅ១៤ឆ្នាំទៅហើយហ្នឹង។ កត្តានេះ នឹងធ្វើកម្ពុជាខាតបង់ធនធានមនុស្ស និងធ្វើឱ្យការអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ ដើរយឺតជាងប្រទេសដែលមានធនធានមនុស្សខ្លាំង»។
ទាក់ទងនឹងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងនេះ កន្លងទៅ ក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រកាសថា ជាតិអាល់កុល ដែលមាននៅក្នុងផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងប្រឈមនឹងជំងឺក្រិនថ្លើម ជំងឺមហារីក ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ជំងឺបេះដូង សរសៃឈាម និងក្លាយជាអ្នកញៀនគ្រឿងស្រវឹងជាដើម។
ចំណែក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត្រ ភក្ដ្រា ធ្លាប់បានចេញលិខិតស្ដីពីការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ដោយស្នើឱ្យម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនសេវាកម្មផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងទាំងអស់ មិនឱ្យផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងផ្ដល់រង្វាន់ និងហាមយកស្ត្រី និងអនីតិជនក្រោម១៨ឆ្នាំ មកផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែ សេចក្ដីហាមប្រាមទាំងនេះ មិនត្រូវបានក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរ យកទៅអនុវត្តនោះឡើយ។
អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍគំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ឃើញថា ការធ្វើទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរមួយនេះ គឺគិតពីប្រយោជន៏ផ្ទាល់ខ្លួនជាងប្រយោជន៍សង្គមជាតិ។ លោកបន្តថា ក្នុងពេលដែលកម្ពុជាកំពុងមានបញ្ហាជាមួយប្រទេសជិតខាង ពលរដ្ឋ ពិសេសយុវជន គឺត្រូវថែរក្សាសុខភាពដើម្បីត្រៀមចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាកំពុងប្រឈម មិនមែនជាពេលដែលក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរ បង្កើតកម្មវិធីឱ្យពលរដ្ឋចាក់សាក់ ដើម្បីបានស្រាផឹកទាំងកេសៗឡើយ។
លោក សេក សុជាតិ ថ្លែងថា៖ «បញ្ហានៅព្រំដែនគឺជារឿងសំខាន់ ហើយក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ គួរតែបង្វែរស្ថានភាពលើកទឹកចិត្ត ផ្ដល់ជាជំនួយមនុស្សធម៌ដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅតាមតំបន់ព្រំដែនដែលកំពុងជួបវិបត្តិប្រសើរជាជាងការមកពង្វក់យុវជន ដែលជាសរសរទ្រូង ហើយនិងជាធនធានបម្រុងសម្រាប់ទប់ទល់ជាមួយនឹងការឈ្លានពានរបស់បរទេស»។
របាយការណ៍របស់ វ៉ៃស៍ វ៉ូតធ័រ (Wisevoter) កាលពីឆ្នាំ២០២៣ រកឃើញថា កម្ពុជាឈរនៅលេខរៀងទី១ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលមានប្រជាជនទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើនជាងគេ ខណៈរបាយការណ៍សិក្សាថ្មីមួយរបស់ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈជប៉ុនឈ្មោះ គីរិន (Kirin) ចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក៏បានឱ្យដឹងថា ពលរដ្ឋខ្មែរបានចំណាយប្រាក់ប្រមាណពីរពាន់បីរយលានដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ ទៅលើស្រាបៀរដោយពលរដ្ឋម្នាក់ៗ ទទួលទានស្រាបៀរប្រមាណ ៧២លីត្រក្នុងមួយឆ្នាំ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី កន្លងទៅ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់អះអាងថា «រកលុយមកដើម្បីផឹកស៊ី បើរកបានមកហើយមិនផឹក តើរកដើម្បីអី» ដែលសុភាសិតនេះ ហាក់បានក្លាយជាការលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងដោយបើកចំហទៅហើយ៕
