ស្របពេលដែលពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដាខេត្តផ្សេងៗ ធ្វើដំណើរកម្សាន្តសប្បាយរីករាយក្នុងឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ងាកមកពលរដ្ឋនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យឯណេះវិញ កំពុងតស៊ូស្វិតស្វាញក្រោមដំណក់ទឹកភ្លៀង ការពារដីដូនតារបស់ខ្លួនដែលថៃកំពុងព្យាយាមលេបត្របាក់។ ទោះយ៉ាងណា ក៏មានប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន បានយកឱកាសបុណ្យភ្ជុំនេះ ទៅធ្វើបុណ្យ និងមើលដោយផ្ទាល់ នូវទីតាំងដែលយោធាថៃ រាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកផ្ទះ និងដីពលរដ្ឋខ្មែរ នៅតំបន់នោះ។
ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានធ្វើឱ្យភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ក្លាយទៅជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលបង្ហាញពីការឈ្លានពានរបស់ថៃ មកលើកម្ពុជា។
ស្ថិតក្នុងអាកាសធាតុ ដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ស្ទើររាល់ថ្ងៃក្ដី ពលរដ្ឋនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ហួន សារ៉ាវុធ បាននាំគ្រួសារមកធ្វើបុណ្យ និងសួរសុខទុក្ខអ្នកភូមិព្រៃចាន់ បានបង្ហាញអារម្មណ៍ឈឺចាប់ និងសង្វេគ នៅពេលឃើញសំបកកង់ឡាន និងបន្លាលួសរបស់យោធាថៃ បានដាក់ពង្រាយនៅលើទឹកដីខ្មែរ។ អតីតទាហាន និងជាអ្នកជំរុំណងចាន់ចាស់រូបនេះ បានហៅទង្វើរបស់យោធាថៃបែបនេះ ថាជាការឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដោយលោកបានអះអាងថា ទីតាំងដែលថៃរាយបន្លាលួសនេះ គឺជាទឹកដីខ្មែរយ៉ាងជាក់ច្បាស់ ដែលលោកបានភៀសខ្លួន និងរស់នៅក្នុងតំបន់ណងចាន់នេះ កាលពីសម័យសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧៩មកម្ល៉េះ។
លោក ហួន សារ៉ាវុធ និយាយថា៖«ពលរដ្ឋ៖ ផ្ទះខ្មែរយើងទេអ្ហី? លោក ហួន សារ៉ាវុធ៖ ផ្ទះខ្មែរ ផ្ទះអ្នកស្រុកយើង។ ទាហានថៃ ពួកគេបានលួចយកបន្តិចម្ដងៗ»។
កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ទាហានថៃប្រហែល៣០នាក់ រួមទាំងកម្លាំងប៉ូលិសថៃ ដែលប្រដាប់ដោយខែលបានចូលមកព្យាយាមរាយបន្លាលួសបន្ថែមនៅភូមិព្រៃចាន់ ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋខ្មែរលើកគ្នាតវ៉ារារាំង ដោយបានយកដំបងឈើឆ្កឹះ និងរើបន្លាលួសមួយចំនួន ដើម្បីទុកធ្វើជាភស្តុតាង។ ក្នុងហេតុការណ៍នេះ ក្រុមប៉ូលិសបង្ក្រាបបាតុកម្មថៃ បានប្រើប្រាស់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក គ្រាប់ជំពាមកូនឃ្លី និងគ្រាប់កាំភ្លើងជ័រ បាញ់បង្ក្រាបមកលើព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋខ្មែរដែលតវ៉ា បណ្ដាលឱ្យព្រះសង្ឃ ពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងខ្មែររងរបួសជាង ២០នាក់។ ក្នុងនោះ មានពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន បានសន្លប់បាត់ស្មារតី ដោយសារត្រូវផ្សែងបង្ហូរទឹកភ្នែក និងទាហានខ្មែរម្នាក់ របួសធ្ងន់ត្រង់ភ្នែក ដោយសារត្រូវគ្រាប់កាំភ្លើងជ័រ។
ក្រោយហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចគ្នានេះ សារព័ត៌មានថៃ The Nation បានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញាថា ក្រុមប៉ូលិសបង្ក្រាបបាតុកម្មប្រហែល ១៤០០នាក់ ត្រូវបានដាក់ពង្រាយទៅកាន់ខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីត្រៀមបង្ក្រាបលើពលរដ្ឋខ្មែរណា ដែលនាំគ្នាតវ៉ានឹងក្រុមកងកម្លាំងថៃ នៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងប្រតិបត្តិការរាយបន្លាលួសនោះ។ សារព័ត៌មានថៃមួយនេះ បានចុះផ្សាយទៀតថា កងទ័ពថៃបានចេញការព្រមានដាក់ទោសធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាការដាក់ទោសក្នុងពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ឬទោសប្រហារជីវិត ចំពោះពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលក្រុមយោធាថៃចោទថា បានបំពានទឹកដីរបស់ថៃ។
ជាថ្មីម្ដងទៀត មន្ត្រជាន់ខ្ពស់របស់ទាហានថៃ បានព្រមាននឹងបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរ ចេញពីផ្ទះសម្បែងនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា បន្ថែមទៀត ដែលទាហានថៃអះអាងថា ជាទឹកដីរបស់ខ្លួនស្ថិតនៅក្នុងខេត្តស្រះកែវ ក្នុងនោះមេទ័ពជើងទឹកថៃ លោក ជីរ៉ាក់ផុន វង្សវីដ បានគំរាមបំផ្លាញសំណង់ខ្មែរនៅ ១៧ទីតាំង ចាប់ពីខេត្តពោធិ៍សាត់ដល់ខេត្តកោះកុង។
ជុំវិញការព្រមានប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹករបស់យោធាថៃនេះ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ធ្លាប់បានលើកឡើងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថា ការប្រកាសប្រើច្បាប់របស់ថៃ ដែលអនុវត្តមកលើពលរដ្ឋកម្ពុជា គឺជាការបំពានលើធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យដោះស្រាយវិវាទដោយសន្ដិវិធី និងជាការបំពានលើសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាននៃច្បាប់អន្តរជាតិ និងសេរីភាពនៃការជួបជុំដោយសន្ដិវិធី ដែលជាបទដ្ឋានស្នូលនៃសេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិស៊ីវិល និងនយោបាយ ដែលថៃជារដ្ឋភាគី។
ក្រសួងការបរទេស បានបន្តទៀតថា ថៃកំពុងរំលោភធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលតម្រូវឱ្យរដ្ឋជាសមាជិក មិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុ និងត្រូវដោះស្រាយវិវាទដោយសន្ដិវិធី។ លើសពីនេះ ថៃកំពុងបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ ដោយប្រើកម្លាំងទាហាន ដើម្បីទាមទារយកដែនអធិបតេយ្យលើតំបន់មិនទាន់បានកំណត់ខណ្ឌសីមា ដែលរំលោភអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ និងការជ្រៀតជ្រែកអាណត្តិរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក។
ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីអង្គការអាដហុកប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ស៊ំ ចាន់គា លើកឡើងថា ករណីរាយបន្លាលួសរបស់យោធាថៃ ព័ទ្ធយកដី និងផ្ទះរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនេះ គឺជាការរំលោភបំពានលើសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាននៃច្បាប់អន្តរជាតិ ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកបន្តថា ក្នុងករណីដែលយោធាថៃប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកមែននោះ ពលរដ្ឋខ្មែរ ត្រូវតែព្យាយាមប្រមូលភស្តុតាងរឹងមាំគ្រប់រូបភាព ដើម្បីឱ្យរដ្ឋាភិបាល ប្ដឹងថៃទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។
លោក ស៊ំ ចាន់គា ថ្លែងថា៖«ភាគីទីបី យើងឃើញថា ដែលមានសមត្ថភាពហើយ និងត្រូវមានអំណាចខ្លាំងទៀត។ កុំឱ្យយកភាគីទីបីមក គ្រាន់តែជាការសំដែង ព្រោះភាគីទីបីខ្លះ យកមកក្នុងរឿងហ្នឹង សម្រាប់ធ្វើអ្វីមួយ ដោយឈប់តែមួយឆាវៗ ឱ្យតែល្អមើលក្នុងការសម្ដែង អ៊ីចឹងហើយដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ទៅលើការអន្តរាគមន៍ និងការដោះស្រាយអ្វីផ្សេងៗ»។
ពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទរឿងព្រំដែននេះដែរ ថៃបានស្នើសុំលើកពេលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) រវាងយោធភូមិភាគទី៥ កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី១ ថៃ ដែលគ្រោងរៀបចំនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ដោយត្រូវលើកទៅខែតុលា ដោយសារមូលហេតុការផ្លាស់ប្តូរថ្នាក់ដឹកនាំយោធានៅក្នុងយោធភូមិភាគ ហើយមិនទាន់កំណត់របៀបវារៈបានត្រឹមត្រូវ និងបញ្ហាភូមិជោគជ័យនិងព្រៃចាន់ ដែលនៅខាងកម្ពុជានៅមានពលរដ្ឋប្រមូលផ្តុំ។
ក៏ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមនឹងការលើកពេលចរចានេះ សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថៃ បានរាយការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ថា មេបញ្ជាការយោធាថៃ បានបញ្ជូនកងកុម្ម៉ង់ដូពិសេស និងក្រុមលបបាញ់ Sniper ជាច្រើនអង្គភាព ទៅដល់ព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ខណៈយន្តហោះចម្បាំង F-16 ជាង ១០គ្រឿងផ្សេងទៀត បានបំពាក់អាវុធវាយប្រហាររួចជាស្រេច ដែលកំពុងចូលចតនៅមូលដ្ឋានក្នុងខេត្តសុរិន្ទ ជាប់ព្រំប្រទល់ប្រទេសកម្ពុជា។
ហេតុការណ៍នេះ បានបណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារនៅក្នុងក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ បាននាំគ្នាភៀសខ្លួនទៅកាន់ទីកន្លែងសុវត្ថិភាពទាំងយប់ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា។
ពលរដ្ឋទាំងអ្នករស់នៅជិត និងនៅឆ្ងាយពីតំបន់ព្រំដែនក្ដី អំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ស្វែងរកការអន្តរាគមន៍ពីភាគីទីបីក្នុងជម្លោះព្រំដែននៅពេលនេះ ដ្បិតប្រទេសថៃកំពុងរំលោភបំពានច្បាស់យ៉ាងគគ្លើន ដែលអាចនឹងវិវត្តទៅរកការផ្ទុះអាវុធទ្រង់ទ្រាយធំនៅថ្ងៃខាងមុខ៕
