ភាពឯការបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា ក្នុងជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ ជាង២ខែមកនេះ ដែលគ្មានសហគមន៍អន្តរជាតិណា ថ្កោលទោសថៃ លើការបំពានបទឈប់បាញ់នោះ ជំរុញឱ្យមានការលើកឡើងថា បញ្ហា មកពីមេដឹកនាំដិតដាមដោយរឿងអាស្រូវ រំលោភសិទ្ធិមនុស្សជាប្រព័ន្ធ និងអំពើពុករលួយ។
ដែលការណ៍នេះ ចាំបាច់ត្រូវកែលម្អបន្ទាន់ ប្រកបដោយការជឿទុកចិត្តពីសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ ទើបអាចស្តារជីវភាពពលរដ្ឋច្រើនលាននាក់ និងការពារបូរណភាពទឹកដី ដែលកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យដូចបច្ចុប្បន្ននេះបាន។
ក្រុមអ្នកឃ្លាំដែលមិនចំណុះឱ្យរដ្ឋាភិបាល បានសំអាងថា ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រួមទាំងមន្រ្តីការទូតជាច្រើនព្យាយាមរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិជិត២ខែមកនេះ ហាក់មិនទាន់ឃើញមានប្រតិកម្មថ្កោលទោសថៃនៅឡើយទេ។
ជាក់ស្តែងកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ប្រាក់ សុខុន ថ្លែងក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ កម្ពុជាបន្តស្នើសុំដោយស្មោះត្រង់នូវការបន្តគាំទ្រ និងការសម្របសម្រួលរបស់ប្រធានអាស៊ាន និងប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន អគ្គលេខាធិការនិងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃអង្គការសហប្រជាជាតិព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីជួយបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង ដោយសន្តិវិធី និងទប់ស្កាត់ការកើតឡើងនូវសោកនាដកម្មបន្ថែមទៀត ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តដល់ការដោះស្រាយជម្លោះ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់VODនៅថ្ងៃទី៣០ខែកញ្ញានេះថា ការដែលសហគមន៍អន្តរជាតិស្ទាក់ស្ទើរមិនជួយកម្ពុជា ដោយសារមេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុនបានសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យ រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស បង្កើតបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោក ចាប់ជំរិត និងជួញដូរមនុស្ស បញ្ហាគ្រឿងញៀន និងអំពើពុករលួយជាដើម។
លោកអះអាងទៀតថា ការស្ទាក់ស្ទើររបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ មិនចង់ជួយកម្ពុជា ដោយសារគេមើលឃើញថា មេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុន មិនកែចរិតដឹកនាំផ្តាច់ការ បន្តធ្វើបាបរាស្រ្ត និងពង្រីកបណ្តាញឧក្រិដ្ឋឆបោកខ្នាតអន្តរជាតិទៀត ដែលគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខតំបន់ និងពិភពលោក។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកថា មេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុនបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋខ្មែរ ចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក កឹម សុខា និងសកម្មជនសង្គម សកម្មជននយោបាយជាច្រើន តាមទំនើងចិត្តជាដើម។
លោកបន្តថា បញ្ហាចាក់ស្រែះនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន រួមទាំងសហគមន៍អន្តរជាតិ ហាក់បិទភ្នែកបិទច្រមុះស្ទាក់ស្ទើរមិនជួយកម្ពុជា ទោះបីថៃគឃ្លើនឈ្លានពានយ៉ាងណាក្តី។
លោកថា៖ «កត្តាដែលអន្តរជាតិមិនជួយកម្ពុជា គឺដោយសារតែកម្ពុជាយើងហ្នឹង ដឹកនាំតាមរបៀបផ្តាច់ការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យ រំលាយគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំបំផុត គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់ចងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំង សង្គមស៊ីវិល យុវជនបរិស្ថាន ដាក់ពន្ធនាគារ និងបោះឆ្នោតក្លែងក្លាយ ឬក៏បោះឆ្នោតបង្គ្រប់កិច្ចអាហ្នឹងបញ្ហាទី១។ បញ្ហាទី២ គឺដោយសារអី ដោយសារកម្ពុជាបានបណ្ដេញចេញនូវសារព័ត៌មានឯករាជ្យ ដូចជា វីអូឌី អាស៊ីសេរី ខេមបូឌាដេលី ហើយនិងអត់មានប្រព័ន្ធឃោសនាធំៗ ដូចជា Router BBC CNN មួយទៀតដោយសារអីដោយសារកម្ពុជាហ្នឹង មានបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញហ្នឹងច្រើន ដែលសហគមន៍អន្តរជាតិគេអត់ពេញចិត្ត»។
តំណាងរាស្រ្តបក្សសង្រ្គោះជាតិម្នាក់ទៀតគឺ លោក សួន សូរីដា បង្ហោះសារនៅថ្ងៃទី៣០ខែកញ្ញានេះដែរថា ចង់ឱ្យគេជួយ ចាំបាច់យើងត្រូវជួយខ្លួនយើងជាមុន។
លោកបន្តថា គោលការណ៍ជាអាទិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហរដ្ឋអាមេរិកគឺ «ការពារជីវិតមនុស្ស និងសិទ្ធិមនុស្ស មិនមែនការពារអំណាចមេដឹកនាំប្រទេសណាមួយទេ»។
ការរណ៍នេះ លោក សូរីដា យល់ថា អ្វីដែលកម្ពុជាបានស្នើអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យជួយនៅក្នុងជំលោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ចាំបាច់ណាស់កម្ពុជាត្រូវធ្វើខ្លួនបង្ហាញឱ្យពួកគេឃើញថា «កម្ពុជាជាប្រទេសគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ តាមរយៈដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ សង្គម បរិស្ថាន ដើម្បីនាំមកនូវការផ្សះផ្សាជាតិខ្មែរឡើងវិញ ទើបខ្មែរខ្លាំងបាន។
លោកបន្តថា ទោះបីកម្ពុជាត្រូវបានបំពានយ៉ាងកំរោលពីទាហានថៃយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅលើឆាកអន្តរជាតិជាក់ស្តែងវេទិការអង្គការសហប្រជាជាតិថ្មីៗនេះ អត់មានប្រទេសណាជួយឈឺឆ្អាលដល់កម្ពុជា ឬថ្កោលទោសថៃឡើយ សូម្បីវៀតណាម និងចិនក៏គ្មានដែរ។
VOD មិនទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបពីអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធ បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
យ៉ាងណា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាននិយាយលើហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី២៦ខែកញ្ញាថា ការកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែន ថៃជាប្រទេសជិតខាងកម្ពុជា ត្រូវទុកលទ្ធភាពឱ្យមន្ត្រីជំនាញកិច្ចការព្រំដែនទាំងពីរដោះស្រាយការខ្វែងគំនិតគ្នា យោងតាមMOUឆ្នាំ២០០០ ដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នា។
ក្នុងន័យនេះ លោកពន្យល់ថា ខណៈពេលដែលប្រទេសទាំងពីរមិនទាន់កំណត់ព្រំដែនរួមគ្នា ប្រជាជនទាំងសងខាងបានរស់នៅ និងដាំដុះដីអស់ជាច្រើនទស្សវត្សរ៍ នៅក្នុងតំបន់ដែលមិនទាន់បានកំណត់ព្រំដែន។ ប្រការនេះបាននាំឱ្យមានជម្លោះ ឬការខ្វែងគំនិតគ្នា ដែលភាគីទាំងពីរអាចដោះស្រាយដោយមិត្តភាពតាមរយៈគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ហើយបានយល់ព្រមបញ្ជូនបញ្ហាព្រំដែនដ៏ស្មុគស្មាញទៅគណៈកម្មការចម្រុះសម្រាប់ការបោះបង្គោលព្រំដែនគោក(JBC) ដើម្បីដោះស្រាយ ដោយអនុលោមតាមអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា រវាងរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃ និងចុះហត្ថលេខាលើ (MOU 2000) ។
យ៉ាងណា អ្នកវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជានាយកកម្មវិធីតស៊ូមតិនៃអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក សេង វណ្ណលី បានសរសេរសារលើហ្វេសប៊ុកថា ហេតុអ្វីខ្មែរឯកា ក្នុងជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ។
លោកពន្យល់ថា អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា កំពុងរងការវាយប្រហារ និងឈ្លានពានពីថៃ ដោយរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នមិនអាចធ្វើអ្វីបានទាល់តែសោះ ក្រៅតែពីការដើរអំពាវនាវឲ្យអាស៊ាន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ និងឲ្យបណ្តាញសារព័ត៌មានល្បីៗលើសកលលោកជួយផ្សព្វផ្សាយទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃ។
ផ្ទុយទៅវិញ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះ ហាក់គ្មានប្រសិទ្ធភាព និងមិនទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពីមជ្ឈដ្ឋានតំបន់ និងអន្តរជាតិឡើយ បណ្តាញព័ត៌មានល្បីៗលើសកលលោកមួយចំនួនសោះ បែរជាជួយថៃបំភាន់សាធារណមតិទៅវិញ។
សម្រាប់លោក សេង វណ្ណលី ចោទជាសំណួរថា ហេតុអ្វីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន ហាក់មិនទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពីបណ្តាញសារព័ត៌មានល្បីៗលើសកលលោក ពីអង្គការតំបន់ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ?
លោកអះអាងថា មូលហេតុជាក់ស្តែងបំផុត គឺដោយសារតែកេរ្តិ៍ឈ្មោះអសោចន៍របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅក្នុងតំបន់ និងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដូចជា ការគ្រប់គ្រងតាមបែបផ្តាច់ការ ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ ការបំភ្លេចបំផ្លាញសម្បត្តិធនធានធម្មជាតិ ការផ្តល់ជម្រកដល់ឧក្រិដ្ឋជនរកស៊ីទុច្ចរិត និងលាងលុយកខ្វក់ និងជារួម ការរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញសេរីពហុបក្សឆ្នាំ១៩៩៣ របស់កម្ពុជាតែម្តង។
លោក សេង វណ្ណលី យល់ថា បើសព្វថ្ងៃកម្ពុជាមានរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ ពិភពលោកនឹងឈរជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាពីការឈ្លានពានពីបរទេស។
ដោយឡែក ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក នី សុខា យល់ថា ដើម្បីឱ្យអន្តរជាតិមានទំនុកចិត្តជួយកម្ពុជា មេដឹកនាំកម្ពុជាត្រូវតែកែប្រែឥរិយាបទដឹកនាំ ស្តារប្រជាធិបតេយ្យ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងដោះលែងអ្នកទោសមនសិកាទាំងអស់។
មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ លោកថា មេដឹកនាំកម្ពុជា ក៏ត្រូវបើកលំហរសេរីភាពបញ្ចេញមតិ បោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ តបតាមស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបំណងប្រាថ្នារបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ។
លោកជឿថា ដើម្បីឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិគេជួយ ចាំបាច់ណាស់កម្ពុជាត្រូវជួយខ្លួនឯងជាមុន ដូចជាស្តារប្រជាធិបតេយ្យ លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ បក្ខពួកនិយម និងអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនជាដើម។
លោកថា៖ «ប្រទេសនីមួយៗនៅពេលដែលគេជួយយើង ក៏គេសម្លឹងឃើញពីផលប្រយោជន៍ ពីអ្វីដែលជាអត្ថប្រយោជន៍របស់ប្រទេសគេដែរ អីចឹងកន្លងទៅយើងដឹងហើយថា ទាំងសហគមន៍អឺរ៉ុបក្តី ទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកក្ដី ក៏ធ្លាប់បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្ដារសិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ ខ្ញុំគិតថា ចំណុចទាំងអស់នេះ ប្រហែលជាសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាសហគមន៍អឺរ៉ុប មិនបោះបង់ចោលទេ ពីព្រោះថាប្រទេសទាំងអស់នោះ គឺជាប្រទេសមួយដែលប្រកាន់យកនូវគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យសេរី ការគោរពសិទ្ធិមនុស្សហើយកន្លងទៅ ក៏ធ្លាប់តែជំរុញ ឬក៏ធ្លាប់លើកទឹកចិត្តផង អំពាវនាវផង ឲ្យប្រទេសកម្ពុជាយើងហ្នឹងស្តារឡើងវិញនូវស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យទាំងអស់ហ្នឹង»។
សម្រាប់ លោក នី សុខា បារម្ភថា បើបញ្ហាទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាលមិនកែលម្អ ឬពន្លឿនការដោះស្រាយទេ វានឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់បូរណភាពទឹកដីបន្ថែមទៀត ជាពិសេសបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពលរដ្ឋម្ចាស់ប្រទេសផងដែរ។
លោកបារម្ភទៀតថា ការមិនស្តារប្រជាធិបតេយ្យនិងសិទ្ធិមនុស្ស វាមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិមិនជួយប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យពួកគេបន្តដាក់សម្ពាធបន្ថែមទៀត ជុំវិញការមិនអើពើស្តារប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបញ្ហាទាំងអស់នេះ អ្នកដែលរងទុក្ខគឺប្រជាពលរដ្ឋ៕
