Social Issues, ការងារ, ព័ត៌មានជាតិ, សង្គម

គម្លាតប្រាក់ខែរាជការគ្រូបង្រៀនធៀបនឹងតំណាងរាស្ត្រកំពុងក្លាយជាក្តីបារម្ភបង្កជាវិបត្តិសង្គម

កញ្ញា កែវ មរកត
| ០៣ តុលា ២០២៥
ម៉ោង ១៨:៤៩

វិបត្តិជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋ រួមទាំងមន្ត្រីរាជការ និងគ្រូបង្រៀននៅកម្ពុជា កំពុងក្លាយជាក្តីបារម្ភថា អាចនឹង ជំរុញឱ្យមានរលកតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ ដូចបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំមួយដែលធ្វើឱ្យប្រាក់ខែ មន្ត្រីរាជការ មានគម្លាតដាច់ឆ្ងាយពីប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រ និងមន្ត្រីអ្នកមានអំណាច។

ជ្រុងមួយនៃបញ្ហានេះ អ្នកឃ្លាំមើល ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលគិតគូរឡើងវិញ លើការដំឡើងប្រាក់បៀវត្សជូនគ្រូបង្រៀន មន្ត្រីរាជការ និងកងទ័ព ដែលនៅមានកម្រិតទាប និងមានគម្លាតគ្នាខ្លាំង បើធៀបនឹងប្រាក់បៀវត្សតំណាងរាស្ត្រ និងមន្ត្រីធំៗក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល បើពុំដូច្នោះទេ ពួកគេបារម្ភពីចរន្តនៃការងើបឡើងតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋបច្ចុប្បន្ន ដូចនៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មួយចំនួន។

ការជំរុញនេះ ស្របពេលដែលសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ នៅថ្ងៃទី០១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានចេញសេចក្តីអំពាវនាវមួយអបអរទិវាគ្រូបង្រៀនពិភពលោកថ្ងៃទី០៥ ខែតុលា។

មិនខុសពីរាល់ឆ្នាំ សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ នៅឆ្នាំនេះ បានបន្តទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួន ជាពិសេស គឺទាមទារឱ្យដំឡើងប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋានអប្បបរមាជូនគ្រូបង្រៀន ក្នុងមួយខែៗឱ្យបានស្មើ ១ភាគ៤ នៃប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រ ផ្តល់តម្លៃដល់សំឡេងគ្រូបង្រៀនក្នុងការសម្រេចចិត្ត និងបញ្ឈប់ការរើសអើងចំពោះសមាគម និងគ្រូបង្រៀននៅកន្លែងការងារ។

ក្រៅពីនោះសមាគម ក៏បានទាមទារឱ្យពន្យាពេល២ឆ្នាំឱ្យពលរដ្ឋ ក្នុងការសងប្រាក់ដល់ធនាគារ និងទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរសៀម ដោះលែងវីរៈកងទ័ពខ្មែរទាំង១៨នាក់ ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌផងដែរ។

សមាគមនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ពីការគ្រោងរៀបចំទិវាគ្រូបង្រៀនពិភពលោក នៅស្នាក់ការរបស់ខ្លួន ក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី០៥ ខែតុលា ខាងមុខ ដើម្បីលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារគ្រូបង្រៀន នាំឱ្យការអប់រំទទួលបានគុណភាពល្អផងដែរ។

ទីប្រឹក្សាសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ និងជាទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុន ឈុន មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី០២ ខែតុលានេះថា ចំណោទបញ្ហារបស់គ្រូបង្រៀនបច្ចុប្បន្ន គឺប្រាក់បៀវត្សទាប ឬនិយាយឱ្យចំគឺបញ្ហាជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ដែលនៅខ្វះខាត និងជួបបញ្ហាបំណុល ដែលទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលគិតគូរដោះស្រាយ បើពុំនោះទេវានឹងប៉ះពាល់ដល់គុណភាពនៃការអប់រំ។

លោកថា៖ «រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែផ្គត់ផ្គង់ ឬមួយដំឡើងប្រាក់ខែឱ្យគ្រូបង្រៀន យ៉ាងហោច១ភាគ៤នៃប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រ យើងដឹងហើយប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រប្រមាណជា ១៦លានរៀល តំណាងរាស្ត្រធម្មតា ចឹងវាស្មើនឹងប្រមាណ ៤ពាន់ដុល្លារ ចឹងបើសិនជាគ្រូស្មើត្រឹមតែ១ភាគ៤នៃប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រ យើងគិតថា ជីវភាពរបស់ពួកគាត់មានលក្ខណៈប្រសើរ ហើយបើជីវភាពពួកគាត់មានលក្ខណៈប្រសើរ ការងារបង្រៀន កិច្ចការស្រាវជ្រាវដើម្បីស្វែងរកចំណេះដឹងថ្មីៗ ចែករំលែកទៅដល់សិស្សហ្នឹង ក៏វាជាការល្អប្រសើរ»។

លោក រ៉ុង ឈុន បន្តថា ចំពោះសង្គមជាតិមួយ បើសិនជារដ្ឋាភិបាលមិនរៀបចំឱ្យបានល្អ និងមានវិសមភាពរវាងពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីរាជការ និងរវាងមន្ត្រីរាជការថ្នាក់ធម្យម និងឧត្តមមន្ត្រីទេនោះ វានឹងអាចប្រឈមនឹងចរន្តនៃការតវ៉ាទាមទារនូវយុត្តិធមសង្គម ដូចបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់ ដែលមានការផ្ទុះឡើងនូវការតវ៉ានាពេលថ្មីៗនេះ។

លោកថា៖ «កម្ពុជាយើងគម្លាតឆ្ងាយណាស់ បើយើងនិយាយទៅ គម្លាតរវាងប្រាក់ខែមន្ត្រីថ្នាក់ធម្យម ថ្នាក់ក្រោម ទៅនឹងឧត្តមមន្ត្រី ដូចជា តំណាងរាស្ត្រក្តី យើងឃើញគម្លាត ហើយបើយើងធៀបទៅនឹងជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋទៅនឹងឧត្តមមន្ត្រីហ្នឹង កាន់តែគម្លាតកាន់តែឆ្ងាយ ដូច្នេះនេះវាជាចំណោទបញ្ហាដែលរដ្ឋត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ ត្រូវតែមានវិធានការដោះស្រាយ ធ្វើយ៉ាងម៉េចកុំឱ្យវាមានវិសមភាពដាច់ពីគ្នាខ្លាំងពេក ឬមួយយើងប្រើពាក្យសាមញ្ញថា កុំឱ្យវាមានគម្លាតគ្នាឆ្ងាយរវាងអ្នកដែលមានឋានៈធំ ហើយជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាមន្ត្រីរាជការតូចតាចហ្នឹងផងដែរ ហើយបើមិនដូច្នេះទេ វានឹងមានគេហៅថាបញ្ហាកើតឡើងនៅក្នុងសង្គម»។

ចំណែក លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលតុលាការរំលាយ បានឯកភាពចំពោះសំណើរសុំឱ្យមានការដំឡើងប្រាក់បៀវត្សសម្រាប់គ្រូបង្រៀន មន្ត្រីរាជការ និងកងទ័ពនេះដែរ ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ពួកគាត់ឱ្យល្អប្រសើរ។

លោកបន្តថា សម្រាប់តំណាងរាស្ត្រទាំងក្នុងរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា គឺទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់ ហើយបើសិនរាប់បញ្ជូលទាំងប្រាក់ចុះបេសកកម្ម និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភផ្សេងៗគឺបានប្រហែល ៥ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយខែ ដែលប្រាក់ខែនេះមានគម្លាតខុសឆ្ងាយពីមន្ត្រីរាជការ គ្រូបង្រៀន កងទ័ព និងកម្មករនិយោជិតជាដើម។

លោកថា៖ «ចឹងតំណាងរាស្ត្រអត់មានជួយអីទាំងអស់ អត់មានចុះទៅជួយប្រជាពលរដ្ឋ មើលគាត់មានបញ្ហា មានជនភៀសសឹក យុទ្ធជនអីយើងមានបញ្ហា អត់មានចុះអីទាំងអស់ ចាំតែលើកដៃដកសញ្ជាតិ លើកដៃធ្វើអនុវត្តអី គឺអត់មានធ្វើអីទាំងអស់ ព្រឹទ្ធសភាដូចគ្នា ចឹងយើងត្រូវតែមានកែសម្រួលរឿងហ្នឹង ត្រូវរាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើកែសម្រួលទាំងអស់ ហើយត្រូវដំឡើងប្រាក់ខែឱ្យគ្រូបង្រៀន ឱ្យយុទ្ធជន ហើយនិងមន្ត្រីរាជការទាំងអស់ត្រូវដំឡើង ព្រោះវាខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ៗ បើមិនចឹងទេនាំឱ្យមានហានិភ័យ បើមិនចឹងទេ ខ្ញុំជឿជាក់ថា ដូចប្រជាពលរដ្ឋគេ គ្រាន់តែដាច់ភ្លើង គ្រាន់តែពុករលួយអី តិចជាប្រទេសខ្មែរយើងផង ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ជាពិសេសយុវជនងើបឡើងប៉ះបោរ ដើម្បីតវ៉ារឿងហ្នឹង អីចឹងខ្ញុំបារម្ភខ្លាចណាស់»។

បើតាមការអះអាងរបស់តំណាងរាស្ត្ររូបនេះ តំណាងរាស្ត្រកម្ពុជា ទាំងនៅរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភាជិត ២០០នាក់ ទទួលបានប្រាក់ខែច្រើនជាងគ្រូបង្រៀន និងកងទ័ព ប្រមាណជាង ១០ដង។

ក្តីបារម្ភនេះ ហាក់ស៊ីគ្នាទៅនឹងការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា ក្រោយលោកឡើងកាន់អំណាចជំនួសតំណែងឪពុក ក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថ្មី អាណត្តិទី៧នេះ។

ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង អំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ថា កម្ពុជា ពេលនេះ បើមិនកំណែទម្រង់ទាន់ពេល គឺស្លាប់។

លោកថា៖ «ខ្ញុំនៅតែគាំទ្រការចូលរួមធ្វើកំណែទម្រង់។ យើងដឹងហើយប្រទេសយើងមកដល់ម៉ោងនេះ យើងមិនកែយើងស្លាប់ អាហ្នឹង [និយាយបែប] សាមញ្ញបំផុត»។

ប្រាក់ខែគ្រូបង្រៀន សម្រាប់ក្របខណ្ឌគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តម ឬហៅថាប្រភេទ (ក) ទទួលបានប្រាក់បៀវត្សអតិបរមាប្រមាណជាង ៥៤០ដុល្លារ និងអប្បបរមាជាង ៣៦០ដុល្លារ។ គ្រូកម្រិតមូលដ្ឋានទទួលបានច្រើនបំផុតជាង ៤៦០ដុល្លារ និងទាបបំផុត ៣៣៥ដុល្លារ។ សម្រាប់គ្រូកម្រិតបឋមឬប្រភេទ (គ) ទទួលបានពី ៣១០ដុល្លារ ដល់ជាង ៤១០ដុល្លារ ខណៈប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាសម្រាប់កម្មករក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌគឺ២០៨ដុល្លារ។

ចំណែក ប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋានរបស់ពលទាហានថ្នាក់ពលទោវិញ បើបូកបន្ថែមអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ទទួលបានសរុបប្រមាណ ៣៤៥ ដុល្លារ ឧត្តមសេនីយ៍ឯកទទួលបានប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋាន និងបូកបន្ថែមអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ សរុបប្រមាណ ៧៧៤ដុល្លារ ខណៈថ្នាក់នាយឧត្តមសេនីយ៍ទទួលបានប្រាក់បៀវត្សមូលដ្ឋាន និងបូកបន្ថែមអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗសរុបប្រមាណ ៨៣៦ដុល្លារ។ នេះបើតាមគេហទំព័រ Business Cambodia បង្ហោះកាលពីថ្ងៃទីទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។

គម្លាតដាច់ឆ្ងាយ រវាងសែស្រឡាយអ្នកមានអំណាច និងប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ រួមទាំងគ្រូបង្រៀន កងកម្លាំង វាបានផ្តល់មេរៀនដ៏គ្រោះថ្នាក់សម្រាប់មេដឹកនាំ ដែលជំរុញឱ្យមានចលាចលសង្គម ដោយសារតែការមើលស្រាលពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ជ្រុងមួយនៃវិបត្តិសង្គម ដែលកើតចេញពីគ្រួសារនិយម និងអំពើពុករលួយនេះ ពលរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលភាគច្រើនជាយុវជន កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានធ្វើការតវ៉ាក្តៅគគុក ប្រឆាំងការសម្រេចតម្លើងប្រាក់ឧបត្ថម្ភជាង ៣ពាន់ដុល្លារ ដល់តំណាងរាស្ត្រ ៥៨០នាក់ គឺលើសជិត១០ដងពីប្រាក់ចំណូលអប្បរមារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ខណៈពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រជាជនជាង១ពាន់លាននាក់នេះ កំពុងរស់នៅក្នុងជីវភាពកាន់តែលំបាកដោយសារវិបត្តិគ្មានការងារធ្វើនិងបំណុល។ បច្ចុប្បន្នតំណាងរាស្ត្រឥណ្ឌូនេស៊ីម្នាក់ ទទួលបានប្រាក់ខែគោល ៤០០០ដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបរទេសមួយចំនួន។

លើសពីនេះ កាលពីដើមខែកញ្ញាថ្មីៗនេះ ពលរដ្ឋនៅប្រទេសនេប៉ាល់ បានងើបតវ៉ា ប្រឆាំងនឹងមេដឹកនាំពុករលួយ និងបក្សពួកនិយម រហូតមានការផ្លាស់ប្តូរ។ ការងើបបះបោររបស់ពលរដ្ឋនេប៉ាល់ គឺប្រឆាំងនឹងមេដឹកនាំ ពុករលួយ បក្ខពួកនិយម ដំឡើងប្រាក់ខែច្រើនឱ្យតំណាងរាស្ត្រ និងបក្ខពួកខ្លួន ហើយបន្សល់ទុកបញ្ហាសង្គមចាស់ស្រែស រួមទំាងគម្លាត រវាងក្រុមមន្ត្រីអ្នកមានអំណាចនិងពលរដ្ឋក្រីក្រជាម្ចាស់ប្រទេស។

វីអូឌី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញបញ្ហានេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា អ្នកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា និងអគ្គលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា លោក ឡេង ប៉េងឡុង បានទេ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។

ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ក៏បានបង្ហាញការយល់ស្របជាមួយសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ដែលទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលដំឡើងប្រាក់បៀវត្សយ៉ាងហោចឱ្យបានស្មើ ១ភាគ៤ នៃប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រ ដោយសារគ្រូបង្រៀនជាសរសរទ្រូងនៃប្រទេសជាតិ ប៉ុន្តែប្រាក់បៀវត្សគ្រូបង្រៀន និងមន្ត្រីរាជការបច្ចុប្បន្ន បែរជានៅមានកម្រិតទាប ដែលធ្វើឱ្យពួកគាត់ជួបការលំបាកក្នុងជីវភាព។

តែយ៉ាងណា លោកហាក់មិនមានសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងដំឡើងប្រាក់បៀវត្សគ្រូបង្រៀន តាមការទាមទាររបស់សមាគមគ្រូបង្រៀន ខណៈលោកសង្កេតឃើញថា ការដំឡើងប្រាក់ខែមន្ត្រីរាជការបច្ចុប្បន្ន ធ្វើឡើងសម្រាប់តែបក្ខពួកនិយម គ្រួសារនិយម និងមន្ត្រីធំៗ រីឯមន្ត្រីរាជការតូចតាច បន្តរស់នៅទាំងវេទនា រងភាពអយុត្តិធម៌ និងជាប់បំណុលជាដើម ហើយពួកគាត់ក៏មិនហ៊ានងើបតវ៉ាទាមទារដំឡើងប្រាក់ខែ ឬលក្ខខណ្ឌការងារល្អប្រសើរ ដោយសារបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ព្រោះតែរដ្ឋាភិបាលត្រកូលហ៊ុន នៅបន្តប្រើយុទ្ធសាស្រ្តងើបមួយវៃមួយ។

លោក ម៉ែន ណាត បន្តថា៖ «រឿងនេះ វាជារឿងអយុត្តិធម៌ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់ក្រុមគ្រូបង្រៀន មន្ត្រីរាជការ បើយើងគិតអំពីគម្លាតប្រាក់ខែពួកគាត់ ជាមួយនឹងប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រ ហើយនិងប្រាក់ខែពួកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល គឺខុសគ្នាដូចមេឃនិងដី ហើយគម្លាតខុសគ្នានេះ វាបង្កើតភាពអយុត្តិធម៌សង្គមយ៉ាងសម្បើម ចឹងបើរដ្ឋាភិបាលនៅតែមិនគិតគូរដល់លក្ខខណ្ឌរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ លក្ខខណ្ឌរបស់ក្រុមគ្រូបង្រៀន លក្ខខណ្ឌរបស់មន្ត្រីរាជការទេ ក្រែងលោករដ្ឋាភិបាលហ្នឹង មិនអាចមានអាយុគង់វង្សយូរអង្វែង ឧទាហរណ៍ដូចជា នៅនេប៉ាល់ នៅស្រីលង្កា នៅបង់ក្លាដេសថ្មីៗនេះ ឥណ្ឌូនេស៊ីអីជាដើមហ្នឹង អីចឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរតែប្រញាប់គិតគូរឱ្យបានមែនដល់សុខទុក្ខប្រជាពលរដ្ឋ»។

បើតាម លោក ម៉ែន ណាត រដ្ឋាភិបាលគួរប្រញាប់គិតគូរដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពគ្រូបង្រៀន និងមន្ត្រីរាជការ រួមទាំងកងទ័ព ដោយស្នើទៅរដ្ឋសភាអនុម័តគម្រោងកញ្ចប់ថវិកាដល់វិស័យអប់រំ និងវិស័យការពារជាតិ ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ មានតម្លាភាព និងចំគោលដៅ ព្រមទាំងធ្វើទំនើបកម្មសម្ភារៈប្រើប្រាស់ក្នុងស្ថាប័នទាំងនោះផងដែរ បើពុំនោះទេ លោកព្រមានថា រដ្ឋាភិបាលនឹងជួបផលវិបាកទៅថ្ងៃក្រោយ ដោយសារតែការមិនពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំបែបផ្តាច់ការ និងគ្រួសារបក្ខពួកនិយមដូចបច្ចុប្បន្ន៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។