វិធានប្រមូលពន្ធលើប្រាក់ចំណេញមូលធន២០ភាគរយ ដែលរដ្ឋាភិបាលថានឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៦ទៅ កំពុងក្លាយជាក្តីបារម្ភថា វានឹងមិនជោគជ័យទេ ហើយថាអាចនឹងប៉ះពាល់ជាប្រព័ន្ធ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកំពុងជួបវិបត្តិនៅឡើយនោះ។
យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង ស្តីពីការពន្យារពេលនៃការអនុវត្ត ស្តីពីពន្ធលើចំណេញមូលធននៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ចេញប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងអនុវត្តពន្ធលើចំណេញមូលធន២០ភាគរយ ពីម្ចាស់ទ្រព្យទាំង ៦ប្រភេទ រួមមាន ភតិសន្យា ទ្រព្យវិនិយោគ កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្ម កម្មសិទ្ធិបញ្ញា រូបិយបណ្ណបរទេស និងអចលនទ្រព្យ នៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នេះតទៅ ស្របតាមការសម្រេចរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក ហ៊ុនម៉ាណែត។
វីអូឌី មិនអាចសុំការបញ្ជាក់បន្ថែមជុំវិញការបកស្រាយនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច លោក មាស សុខសេនសាន បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមថ្ងៃចន្ទនេះ។
សម្រាប់ សហស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន យល់ថា ការអនុវត្តពន្ធលើចំណេញមូលធន២០ភាគរយនេះ ជាតួលេខមួយដែលខ្ពស់សម្រាប់ពលរដ្ឋ ក្នុងការបង់ពន្ធ ខណៈស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន កំពុងជួបវិបត្តិ ហើយប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងពន្ធដារក៏ហាក់មិនមានភាពសុក្រឹត្យផងដែរ។
លោក ច័ន្ទរ័ត្ន បន្តថា ការកំណត់ពន្ធនៅឆ្នាំ២០២៦ដែលនៅសល់មិនដល់ពីរខែទៀតនេះ រដ្ឋាភិបាលអាចនឹងមិនចំណេញនោះទេ។
ក្នុងន័យនេះ លោកពន្យល់ថា នៅពេលមានការកំណត់ក្នុងតម្លៃខ្ពស់ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការវិនិយោគផ្សេងៗ ពិសេសពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាឈ្មួញមួយផ្នែកធំផងដែរ ហើយកត្តាទាំងនេះ អាចធ្វើឱ្យអំពើពុករលួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានការកើនឡើងបន្ថែមទៀតផងដែរ។
លោកថា៖ «ការដាក់ពន្ធនៅពេលនេះ វាខ្ពស់ ហើយស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងវាអត់ទាន់បានល្អប្រសើរ វាមិនទាន់មានភាពរឹងមាំឲ្យប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងពន្ធដាររបស់យើងហ្នឹង ក៏អត់ទាន់មានភាពច្បាស់លាស់សុក្រឹតដូចគេ ជាទូទៅពន្ធអីក៏ដោយឲ្យតែដាក់ខ្ពស់ វាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ វាប៉ះពាល់ដល់ទំហំវិសាលភាពសេដ្ឋកិច្ចអីជាដើម កាលណាដាក់ពន្ធខ្ពស់ អ្នកដែលត្រូវលក់ ត្រូវតែលក់ថ្លៃជាងមុន ដើម្បីបង់ពន្ធ ហើយបើលក់ថ្លៃជាងមុន អ្នកទិញច្បាស់ជាមិនទិញច្រើនទេ ទិញតិចវិញ ហើយអ្នកជួលផ្ទះក៏ដូចគ្នា បើសិនជាដាក់ពន្ធខ្ពស់គាត់ដំឡើងឈ្នួលផ្ទះហ្នឹងហើយ ដូច្នេះការដំឡើងពន្ធខ្ពស់ពេកនៅពេលនេះ ខ្ញុំគិតថាវាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ទៅវិញទេ មិនមែនជារឿងចំណេញសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋអីទេ»។
ប្រហាក់ប្រហែលនេះដែរ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គម លោកបណ្ដិត មាស នី មានប្រសាសន៍ថា លោកគាំទ្រការយកពន្ធ តែថាបើការយកពន្ធនោះ មិនសមាមាត្រទៅនឹងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែង លោកថា រដ្ឋាភិបាលនឹងមិនជោគជ័យទេ ហើយបញ្ហាវានឹងកើតឡើងជាប្រព័ន្ធ។
ក្នុងន័យនេះ លោកពន្យល់ថា ផ្អែកលើស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន លោកយល់ថា ការអនុវត្តពន្ធក្នុងភាគរយខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលនាពេលខាងមុខ អាចនឹងមិនជោគជ័យដូចការប្រមូលពន្ធក្នុងភាគរយទាបឡើយ។
លោកថា៖ «ការនាំនូវគំនិតប្រមូលពន្ធប្រាក់ចំណូលលើសលប់ពេលនេះ បើនិយាយអំពីការអភិវឌ្ឍវិស័យពន្ធដារអត់ខុសទេ ក៏ប៉ុន្តែបើយើងនិយាយអំពីទិដ្ឋភាពនៃការវិវឌ្ឍនៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខ្ញុំគិតថា ការដំឡើងពន្ធនេះមិនខុសទេ ក៏ប៉ុន្តែបញ្ហាត្រង់ថាភាគរយនៃការដាក់វាខ្ពស់ ចឹងវានឹងអាចធ្វើឲ្យការព្យាយាមរកប្រាក់ចំណូលរបស់គាត់ នៅក្នុងការអនុវត្តនូវគោលនយោបាយពន្ធថ្មីនេះ អាចនឹងមិនបានជោគជ័យ មិនបានដោយរលូនទេ ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើបន្ថយអត្រាពន្ធហ្នឹងទៀត ខ្ញុំគិតថា រដ្ឋអាចនឹងប្រមូលពន្ធបានច្រើន»។
បន្ថែមពីនេះ លោក មាស នី បង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា ប្រសិនបើអត្រាពន្ធនៅតែខ្ពស់បែបនេះ ប្រៀបបានជាការដាក់សម្ពាធលើពលរដ្ឋ ឬម្ចាស់អាជីវកម្ម ដែលវិនិយោគនៅកម្ពុជាបន្ថែមទៀត ហើយអាចប្រឈមការបិទទ្វារផងដែរ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលគួរគិតគូរឡើងវិញ ពីការកំណត់អត្រាពន្ធនាឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខនេះ។
លោកថា៖ «មិនជោគជ័យអាចថា ប្រសិនបើយើងដាក់ទាមទារខ្ពស់ពេក នឹងធ្វើឲ្យអ្នកដែលមានបំណងនឹងបង្ហាញការបង់ពន្ធឲ្យរដ្ឋហ្នឹង វាមានចំនួនតិចឬក៏គាត់មិនមានចំណេញអី ចឹងមិនដឹងថាមានអីទៅបង់ពន្ធ អាហ្នឹងវាអាចនឹងរុញធ្វើឲ្យអាជីវករខ្លះ នឹងត្រូវសម្រេចចិត្តបិទរបររបស់ខ្លួន ដោយសារតែការបង់ពន្ធប៉ុន្តែខ្ញុំមិនគាំទ្រអ្វីដែលខ្ញុំនិយាយមែនថាមិនត្រូវបង់ទេ ត្រូវបង់ចុះ ការអភិវឌ្ឍវិស័យពន្ធដារមានលក្ខណៈចាំបាច់បំផុត ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើរដ្ឋចង់រស់ ហើយយកច្រើនពេក ធ្វើឲ្យអាជីវករគ្នាពិបាករស់ អ៊ីចឹងជួនកាលអាចបង្ខំចិត្តបិទអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន អ៊ីចឹងជាគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់រយៈពេលយូរ យើងដឹងហើយថារដ្ឋនិងរាស្ត្រត្រូវការរស់ទាំងអស់គ្នា តែបើរដ្ឋគិតពីរឿងរស់ខ្លួនឯង ប៉ុន្តែមិនបានគិតអំពីការរស់របស់រាស្ត្រ អាហ្នឹងវាអាចធ្វើឲ្យមានភាពតានតឹងរវាងអ្នកទាំងសងខាង។ ក្នុងប្រទេសមួយ រាស្រ្តនិងរដ្ឋ ត្រូវការរស់ទាំងអស់គ្នាជាគោលគំនិតសំខាន់ដែលខ្ញុំតែងតែមើលឃើញ»។
ដោយឡែក ពលរដ្ឋម្នាក់ និងជាអតីតនិស្សិតស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយ លោក ព្រាប ភ្លី បានលើកឡើងពីក្ដីបារម្ភប្រាប់VODថា ការកំណត់យកពន្ធក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ចំនួន២០ភាគរយនេះ ជាចំនួនមួយដែលខ្ពស់សម្រាប់ពលរដ្ឋ ហើយអាចធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែលធ្វើលើផ្នែកទាំង៦នេះ អាចប្រឈមទៅវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ និងមួយផ្នែកទៀតលើការចំណាយផ្សេងៗ ដូចជាអចលនទ្រព្យជាដើម ព្រោះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសបច្ចុប្បន្នកំពុងតែធ្លាក់ចុះ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី លោកសំណូមដល់រដ្ឋាភិបាលធ្វើការដោយបើកចំហជាមួយពលរដ្ឋ បង្ហាញពីតម្លាភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍទៅលើវិស័យអប់រំ សុខាភិបាល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ជាពិសេសលុបបំបាត់អំពើពុករលួយក្នុងសង្គមចាក់ស្រែះ កុំឱ្យបន្តកើតមានជាបន្តទៀតផងដែរ។
លោកថា៖ «ខ្ញុំគិតថាពន្ធ២០ភាគរយនេះ គឺមានចំនួនច្រើនគួរសមសម្រាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងដែលកំពុងតែដំណើរទៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ មានផលវិបាកចំពោះប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន បើសិនតែការគ្រប់គ្រងថវិការដ្ឋ ឬក៏ការគោរពការបែងចែកថវិការដ្ឋមិនបានត្រឹមត្រូវ ឬបានឲ្យពីមានភាពសមភាពគ្នា ឬការអភិវឌ្ឍនៅមិនបានត្រឹមត្រូវ មិនមានផែនការច្បាស់លាស់ និងអាចធ្វើឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលគួរណាតែបង្ហាញពីជំហរថា ពន្ធដែលបាននោះ មានគម្រោងថវិកាយកទៅអភិវឌ្ឍន៍លើវិស័យអ្វីខ្លះ ដើម្បីឲ្យមហាជនឬក៏ប្រជាពលរដ្ឋយើងមានបានទទួលជ្រាបនូវព័ត៌មានហ្នឹង»។
យ៉ាងណាជុំវិញការអនុវត្តនេះ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា លោក គង់ វិបុល អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានឱ្យដឹងថា ការយកពន្ធលើចំណេញមូលធន២០ភាគរយពីម្ចាស់ទ្រព្យទាំង ៦ប្រភេទ (ភតិសន្យា ទ្រព្យវិនិយោគ កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្ម កម្មសិទ្ធិបញ្ញា រូបិយបណ្ណបរទេស និងអចលនទ្រព្យ) គឺធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋអនុញ្ញាតឱ្យកាត់កង៨០ភាគរយ នៃប្រាក់ចំណេញសរុប។
លោក គង់ វិបុល បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ចំពោះពលរដ្ឋដែលលក់ទ្រព្យទាំង៦របស់ខ្លួនខាត ឬបានត្រឹមតែរួចខ្លួនទេ គឺមិនជាប់ពន្ធលើចំណេញមូលធននេះឡើយ៕
