សេរីភាពរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ-អាមេរិកាំង កញ្ញា សេង ធារី កំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពស្រពិចស្រពិលនៅឡើយ ក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រឹងប្រែងនាំមកនូវបទឈប់បាញ់ ដើម្បីសន្តិភាពរបស់កម្ពុជា ក្នុងសង្រ្គាមឈ្លានពានរបស់ថៃ។
មន្រ្តីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស ទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះលែង កញ្ញា សេង ធារី ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីស្តារទំនាក់ទំនងឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ និងដើម្បីឱ្យកម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍កាន់តែច្រើនពីសហរដ្ឋអាមេរិក។
កញ្ញា សេង ធារី កើតនៅរាជធានីភ្នំពេញក្នុងឆ្នាំ១៩៧១។ ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម កញ្ញាត្រូវបានជម្លៀសឱ្យទៅរស់នៅក្នុងខេត្តស្វាយរៀង ជាប់ព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម ហើយឪពុកម្តាយរបស់កញ្ញា ក៏ត្រូវបានខ្មែរក្រហមសម្លាប់នៅពេលនោះ។
នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៧៩ កញ្ញា និងសាច់ញាតិដែលនៅរស់រានមានជីវិតពីការសម្លាប់របស់ខ្មែរក្រហម បានភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសថៃ ហើយមួយឆ្នាំក្រោយមក ពួកគាត់ក៏បានទទួលសិទ្ធិជ្រកកោនទៅរស់នៅលើទឹកដីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក កញ្ញា សេង ធារី បានរស់នៅ ធំដឹងក្តី និងទទួលបានការអប់រំផ្នែកច្បាប់ និងបានក្លាយជាមេធាវីផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិនៅលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។
ក្រោយទទួលបានសញ្ជាតិជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំងអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ នៅឆ្នាំ២០០៤ កញ្ញាបានវិលត្រឡប់ចូលប្រទេសកម្ពុជាវិញ និងបានចូលរួមធ្វើកិច្ចការងារសង្គម ជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងនយោបាយដ៏មានប្រជាប្រិយភាពមួយរូប រហូតដល់ពេលកញ្ញាត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ ក្រោមអំណាចសាលក្រមរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។
កញ្ញាត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៦ឆ្នាំ ពីបទ ញុះញង់ និងរួមគំនិតក្បត់ ពាក់ព័ន្ធសកម្មភាព និងការបញ្ចេញមតិគាំទ្រមេបក្សប្រឆាំងលោក សម រង្ស៊ី នៅក្រៅប្រទេស។
ក្រោយតុលាការប្រកាសសាលក្រមភ្លាមៗ កញ្ញាត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារក្នុងខេត្តព្រះវិហារ រយៈពេលជាង១ឆ្នាំ មុននឹងត្រូវបានបញ្ជូនមកឃុំនៅពន្ធនាគារព្រៃស ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញវិញក្រោយពីមានការតវ៉ារបស់មេធាវី និងក្រុមគ្រួសារ។
អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សជាតិ អន្តរជាតិ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ចាត់ទុកការចាប់ឃុំខ្លួនកញ្ញា សេង ធារី ធ្វើឡើងក្រោមរូបភាពនយោបាយ រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងតាមទំនើងចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយសារតែបុព្វហេតុទាមទារសិទ្ធិសេរីភាព យុត្តិធម៌សង្គម និងកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា បើទោះជាអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអះអាងថា ការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឡើងស្របតាមច្បាប់របស់កម្ពុជាក្តី។
ក្នុងអំឡុងពេល កញ្ញា សេង ធារី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចខ្មែរចាប់ខ្លួន ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិកមិនទាន់មានភាពល្អប្រសើរនោះទេ ដោយសារតែការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្លាក់ចុះប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា និងការងាកជ្រុលទៅខាងចិនរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់សម្តែងការខឹងសម្បារចំពោះសកម្មភាពរបស់កញ្ញា សេង ធារី រហូតដាក់រហស្សនាមបែបចំអកឱ្យកញ្ញាថាជា «អប្សរាក្បាលត្រងោល»។
លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានបញ្ជាទៅកាន់តុលាការឱ្យដាក់គុកកញ្ញា សេង ធារី ឱ្យគ្រប់ចំនួនទោសកំណត់ដោយគ្មានការបន្ធូរបន្ថយ ឬលើកលែងទោសនោះឡើយ។
ដោយសារតែកញ្ញា សេង ធារី ជាពលរដ្ឋខ្មែរ-អាមេរិកាំង និងដោយសារតែការចាប់ឃុំខ្លួនកញ្ញាជាករណីនយោបាយ ទំនាក់ទំនងល្អរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិក ត្រូវបានគេមើលឃើញជាទូទៅថា ជាកត្តាសំខាន់បំផុតមួយដែលអាចកំណត់ជោគវាសនាសេរីភាពរបស់កញ្ញា។
បច្ចុប្បន្ន ក្រោមរដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ សញ្ញានៃភាពធូរស្រាលក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិក ហាក់មានភាពប្រសើរឡើង ក្រោយពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានហៅទូរសព្ទទាក់ទងដោយផ្ទាល់ជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដើម្បីដោះស្រាយរកបទឈប់បាញ់ក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ។ តាមរយៈកិច្ចប្រឹងប្រែងនេះ នៅទីបំផុត លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចូលរួមជាសាក្សីអមជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហីម (Anwar Ibrahim) ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមសន្តិភាព រវាងកម្ពុជានិងថៃ ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥។
ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ភីត ហេកសែត (Pete Hegseth) ក៏បានជួបប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា លោក ទៀ សីហា នៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ហើយដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបញ្ជាក់ជំហរចង់ចាប់ផ្តើមសមយុទ្ធយោធាឆ្មាំអង្គរជាមួយកម្ពុជាជាថ្មី ក្រោយអាក់ខានអស់រយៈពេល ៨ឆ្នាំ។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់សេតវិមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏នឹងដកបំរាមលក់សព្វាវុធមកឱ្យប្រទេសកម្ពុជា បង្កើនចំនួនកៅអីសម្រាប់មន្រ្តីកម្ពុជាសិក្សានៅតាមមហាវិទ្យាល័យយោធាល្បីៗ នៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ការជួញដូរគ្រឿងញៀន និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។
តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន មានប្រសាសន៍ថា ថ្នាក់ដឹកនាំបក្សប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេស រួមមាន លោក សម រង្ស៊ី អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ និងកូនស្រីរបស់ប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក កឹម សុខា គឺកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា ជាដើម តែងលើកយកសំណុំរឿងរបស់កញ្ញា សេង ធារី លោក កឹម សុខា និងអ្នកជាប់ឃុំនយោបាយ និងមនសិការផ្សេងទៀត ទៅជជែកជាមួយមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកនយោបាយអាមេរិក ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដោះលែងពួកគេឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ។
សម្រាប់លោក អ៊ុំ សំអាន ការដោះលែងកញ្ញា សេង ធារី និងអ្នកជាប់ឃុំនយោបាយ និងមនសិការដទៃទៀត នឹងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលបានផលចំណេញច្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍ កម្ចី ឬជំនួយ និងការគាំទ្រនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងពេលកម្ពុជាកំពុងមានជម្លោះព្រំដែនមិនទាន់ចប់សព្វគ្រប់ជាមួយប្រទេសថៃ។
លោក អ៊ុំ សំអាន បញ្ជាក់ក្នុងសំដីដើមថា៖ «កម្ពុជាប្រាកដជាទទួលបានផលចំណេញ ឬផលប្រយោជន៍ពីអាមេរិក ដូចជា អាមេរិកឈប់ព្យួរប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ GSP ដល់កម្ពុជា ហើយកាលណាប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ GSP ទទួលបានមកវិញ គឺនឹងបង្កើតការងាររោងចក្រនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែច្រើនឡើង។ អាមេរិកក៏នឹងជួយកម្ពុជាឱ្យមានបទឈប់បាញ់ ឱ្យមានសន្តិភាពជាមួយថៃ ហើយក៏នឹងមានអ្នកវិនិយោគរបស់អាមេរិកទៅបណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើតការងារទៅដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាផងដែរ»។
កញ្ញា សេង ធារី បានជាប់ពន្ធនាគារអស់រយៈពេលជិត ៣ឆ្នាំកន្លះ គិតមកត្រឹមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។
នាយកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ថ្លែងថា ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងកាន់តែល្អប្រសើរជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាទទួលបាននូវការគាំទ្រផ្នែកការទូតពីប្រទេសនានានៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងពេលសហរដ្ឋអាមេរិកបានព្យាយាមជួយស្វែងរកបទឈប់បាញ់ សម្រាប់កម្ពុជានិងថៃ កម្ពុជាគួរពិចារណាដោះលែងកញ្ញា សេង ធារី និងអ្នកជាប់ឃុំមនសិការ និងអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀតឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញឆាប់ៗ ដើម្បីបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។
លោក អំ សំអាត ថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖ «មិនមែនតែកញ្ញា សេង ធារី មួយទេ កម្ពុជាយើងក៏គួរពិនិត្យទៅលើករណីឯកឧត្តម កឹម សុខា ក៏ដូចជាសកម្មជននយោបាយផ្សេងៗ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជនបរិស្ថានជាដើម ដែលកន្លងមកអាមេរិកាំងតែងមានការរិះគន់ទៅលើបញ្ហាទាំងអស់នេះ។ វាគួរដល់ពេលហើយ កម្ពុជាគួរពិនិត្យពិចារណា បើមិនអ៊ីចឹងទេ យើងឃើញថាអាចនឹងមានការរិះគន់បន្តទៀត»។
កន្លងទៅ មេដឹកនាំកម្ពុជាតែងបញ្ចេញប្រតិកម្មខ្លាំងៗឆ្លើយតបចំពោះការរិះគន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ការមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់បង្រ្កាបបទល្មើសជួញដូរមនុស្ស និងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។
សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានដាក់មន្រ្តីធំៗ និងឧកញ៉ាមួយចំនួន ដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន ទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងមិនផ្តល់ទិដ្ឋាការចូលជាន់ទឹកដីអាមេរិក។
ថ្មីៗនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ថែមទាំងប្រកាសរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិពីក្រុមហ៊ុន Prince Group របស់អ្នកឧកញ៉ាខ្មែរដើមកំណើតចិន និងជាទីប្រឹក្សារបស់លោក ហ៊ុន សែន គឺលោក ចេន ហ្ស៊ី ប្រមាណ ១៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកចោទប្រកាន់អ្នកឧកញ៉ាវ័យក្មេង មានលុយវាល់លានដុល្លាររូបនេះថា ជាមេខ្លោងពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ជួញដូរមនុស្ស និងលាងលុយកខ្វក់។ល។ វិធានស្រដៀងគ្នានេះ ប្រឆាំងនឹងលោក ចេន ហ្ស៊ី ក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស និងអាជ្ញាធរប្រទេសសិង្ហបុរីផងដែរ។
ទោះជាទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-សហរដ្ឋអាមេរិក មិនសូវជាល្អដោយសារកត្តាមួយចំនួន ប្រទេសទាំងពីរក៏មានទំនាក់ទំនងល្អូកល្អឺននឹងគ្នាម្តងម្កាលដែរ។
ជាក់ស្តែង ចាប់តាំងពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បោះដៃចូលរួមជួយសម្របសម្រួលឱ្យមានបទឈប់បាញ់ក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ទាំងប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន និងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសម្តែងការស្វាគមន៍ និងទទួលយកការសម្របសម្រួលរបស់អាមេរិក។ ជាការអរគុណចំពោះអាមេរិក លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថែមទាំងបានប្រកាសគាំទ្របេក្ខភាពលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រាប់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពទៀតផង។
ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានផ្តល់កាដូសេរីភាពដល់ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងដើមកំណើតខ្មែរកញ្ញា សេង ធារី ដល់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នោះឡើយ។
វីអូឌី បានទាក់ទងស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា ដើម្បីសាកសួរអំពីបញ្ហានេះ ប៉ុន្តែស្ថានទូតអាមេរិកបានបង្វែរឱ្យសួរទៅកាន់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកវិញ ដែលវីអូឌីមិនទាន់អាចទាក់ទងបាន។
ចំណែក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជា លោក ជិន ម៉ាលីន បានបដិសេធឆ្លើយតបសំណួររបស់វីអូឌី ដោយលើកហេតុផលថា វីអូឌីជាស្ថាប័នមិនបានចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណា មន្រ្តីស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ធ្លាប់បានថ្លែងថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្តតាមដាន និងចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលើករណីរបស់កញ្ញា សេង ធារី។
ចាប់តាំងពីត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២មក កញ្ញា សេង ធារី បានធ្វើកូដកម្មបង្អត់អាហារនៅក្នុងពន្ធនាគារមិនតិចជាង ៤ដងនោះឡើយ ដើម្បីទាមទារឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការជាប់ឃុំរបស់កញ្ញាផ្ទាល់ និងអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងសកម្មជននយោបាយ និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សទាំងអស់ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារដោយអយុត្តិធម៌ ។
កញ្ញាក៏ធ្លាប់ប្ដឹងទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយពីភាពមិនប្រក្រតីក្នុងពន្ធនាគារ ពាក់ព័ន្ធនឹងទារុណកម្មផ្លូវចិត្តលើអ្នកជាប់ឃុំផងដែរ។
បច្ចុប្បន្ននេះ កញ្ញា សេង ធារី មិនទាន់ចាត់តាំងក្រុមមេធាវីការពារសិទ្ធិថ្មីសម្រាប់បន្តការពារក្តីឱ្យកញ្ញានៅតុលាការនៅឡើយទេ ដោយសារតែកញ្ញាចង់ផ្លាស់ប្តូរក្រុមមេធាវីទៅតាមដំណាក់កាលនៃដំណើរការក្តីនៅតុលាការ។
អតីតមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យកញ្ញា សេង ធារី លោកបណ្ឌិត សឺន ជុំជួន មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកាថា តាមដែលលោកដឹង កញ្ញា សេង ធារី បានរងនូវសម្ពាធផ្លូវចិត្តច្រើន ដោយសារតែការរស់នៅក្នុងភាពស្មុគ្រស្មាញនៅក្នុងពន្ធនាគារ។
លោកបណ្ឌិត សឺន ជុំជួន ឱ្យដឹងបន្ថែមថា កញ្ញា សេង ធារី តែងការពារជំហរក្នុងនាមកញ្ញាជាមនុស្សស្អាតស្អំ មិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទប្រកាន់របស់តុលាការ ដែលជាភាពរឹងមាំរបស់មេធាវីសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិរូបនេះ។
លោកបណ្ឌិត សឺន ជុំជួន ថ្លែងបន្តថា៖ «ពេលដែលខ្ញុំជាមេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យកញ្ញា សេង ធារី គ្រានោះគឺសុខភាពគាត់ល្អធម្មតាទេ គ្រាន់តែថាខាងសុខភាពផ្លូវចិត្តមិនបានជាសុខសប្បាយប៉ុន្មានទេ ដោយសារគាត់មានបញ្ហាផ្លូវចិត្តច្រើន នៅក្នុងសម្ពាធ ភាពស្មុគ្រស្មាញនៅក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំង ជាពិសេសនៅក្នុងមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ គាត់មិនសូវរីករាយណាស់ណាទេ នៅក្នុងសម្ពាធផ្លូវចិត្តរបស់គាត់»។
យ៉ាងណា លោក អ៊ុំ សំអាន ផ្តល់ទស្សនៈថា ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងកាន់តែប្រសើរខ្លាំងឡើងថែមទៀតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្រៅតែពីកម្ពុជាពង្រឹងវិស័យការពារជាតិ តាមរយៈការធ្វើសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាជាមួយអាមេរិក រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវតែបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងត្រូវហ៊ានចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ទៅលើបុគ្គលមានលុយមានអំណាច ជាមេខ្លោងនៅពីក្រោយបទល្មើសធំៗដែលបង្កផលប៉ះពាល់មិនល្អដល់ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិក។
លោក អ៊ុំ សំអាន បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «កម្ពុជាត្រូវដោះលែងអ្នកទោសមនសិការទាំងអស់ រួមទាំងកញ្ញា សេង ធារី លោក កឹម សុខា ងាកមកផ្លូវប្រជាធិបតេយ្យ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស រៀបចំការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ កម្ពុជាត្រូវបង្ក្រាបបទលើ្មសឆបោកតាមអនឡាញ ហើយហ៊ានចាប់មន្រ្តីធំៗ ឬឧកញ៉ាដែលនៅពីក្រោយបទឧក្រិដ្ឋ ដូចជា ឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ឧកញ៉ា កុក អាន ជាដើម»។
កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបពិភាក្សាតាមទូរសព្ទជាមួយលោក ខាស់ ភេតែល (Kash Patel) នាយកនៃការិយាល័យស៊ើបអង្កេតកម្រិតសហព័ន្ធ (FBI) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ភាគីទាំងពីរបានពិភាក្សាពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នសន្តិសុខរបស់កម្ពុជា និង FBI ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដូចជា ការជួញដូរមនុស្ស គ្រឿងញៀន ឃាតកម្ម ជំរិតទារប្រាក់ ឧក្រិដ្ឋកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។
បន្ទាប់មកនៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោក ម៉ៃឃើល ហ្សក ឌីស៊ុមបើ (Michael George DeSombre) ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលបន្ទុកតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ ក្នុងជំនួបនោះ ភាគីទាំងពីរបានលើកឡើងពីការបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ជាពិសេសក្នុងវិស័យវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំងគូសបញ្ជាក់ពីការតាមដានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចំពោះការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាសាក្សី។
មន្រ្តីបក្សប្រឆាំងលើកឡើងថា ដរាបណារដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្តរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស មិនគោរពគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងមិនមានភាពក្លាហានក្នុងការបង្រ្កាបទៅលើបុគ្គលមានលុយមានអំណាចដែលជាមេខ្លោងប្រព្រឹត្តបទល្មើសធំៗ កម្ពុជានៅតែបន្តក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ ដែលធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបន្តមិនទុកចិត្ត ហើយទីបំផុតភាគីដែលខាតបង់ផលប្រយោជន៍ គឺប្រទេសកម្ពុជា៕
