អង្គការ សមាគម សហជីព រួមទាំងក្រសួងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល មិនតិចជាង ២០០ស្ថាប័ននោះឡើយ ដែលចេញលិខិតថ្កោលទោសព្រមៗគ្នា ទៅលើទង្វើឃោរឃៅ និងអមនុស្សធម៌ របស់ទាហានថៃឈុតខ្មៅ ដែលបានរួមគ្នាប្រព្រឹត្តអំពើអនាចារ្យផ្លូវភេទទៅលើពលការិនីខ្មែរម្នាក់។
ក្នុងនោះតំណាងសហភាព អង្គការ សមាគម សហជីព និងសហគមន៍ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចក្នុង និងក្រៅប្រព័ន្ធ និងផ្នែកសិទ្ធិស្ត្រី យុវជន ចំនួន ២១៦ស្ថាប័ន នៅយប់ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសរួមគ្នា ចាត់ទុកទង្វើរបស់ទាហានឈុតខ្មៅថៃ ជាការរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិស្ត្រី និងសិទ្ធិជាតិនៃពលករចំណាកស្រុក ដែលច្បាប់នេះត្រូវបានការពារដោយច្បាប់ជាតិ ធម្មនុញ្ញ លិខិតូបករណ៍អាស៊ាន ច្បាប់អន្តរជាតិ និងអនុសញ្ញាស៊ី-ដ ដែលជា អនុសញ្ញាស្តីពីការលុបបំបាត់រាល់ទម្រង់នៃការរើសអើងប្រឆាំងនឹងស្ត្រី។
អង្គការសមាគមទាំងអស់ ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ និងកងទ័ព ទទួលខុសត្រូវឱ្យបានពេញលេញ ទៅលើអំពើឃោរឃៅនេះ ដោយត្រូវបញ្ចប់វប្បធម៌និទណ្ឌភាព ឬឱ្យជនល្មើសរួចខ្លួន។
ជាងនេះទៅទៀត សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ខាងលើ បានអំពាវនាវឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ រួមមាន អង្គការសហប្រជាជាតិ អាស៊ាន គណៈកម្មការអន្តររដ្ឋាភិបាលអាស៊ានស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកស្ត្រី និងគណៈកម្មការទទួលបន្ទុកអនុសញ្ញា ស៊ី-ដ ត្រូវបើកការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ និងជាអន្តរជាតិ ដើម្បីជំរុញរដ្ឋាភិបាលថៃឆ្លើយតបជាបន្ទាន់ និងទទួលខុសត្រូវលើករណីនេះ។
ជាពិសេស ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN និង OHCHR ត្រូវកំណត់អំពើឃោរឃៅរបស់ទាហានថៃ ជាឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។
ការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសនេះ គឺបន្ទាប់ពី ក្រុមទាហានថៃឈុតខ្មៅយ៉ាងហោច៧នាក់ បានព្រួតគ្នារំលោភលើស្ត្រីពលករខ្មែរម្នាក់ នៅលើទឹកដីខេត្តចាន់បុរី ប្រទេសថៃ ក្នុងពេលនាងធ្វើដំណើរឆ្លងដែនតាមច្រករបៀង សំដៅមកស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា។ លើសពីនេះ ក្រុមទាហានទាំងនោះ បានវាយតប់ធ្វើទារុណកម្ម និងលួចទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពលករ ១២នាក់ផ្សេងទៀត ដែលរួមដំណើរជាមួយស្ត្រីរងគ្រោះខាងលើ។ ក្នុងក្រុមពលករឆ្លងដែនទាំង១៣នាក់ មានកុមារម្នាក់នៅក្នុងនោះផងដែរ។
បើតាមការផ្ដល់ឱ្យរបស់ជនរងគ្រោះម្នាក់ ក្នុងករណីនេះ មកកាន់វីអូឌី ក្នុងលក្ខខណ្ឌលាក់អត្តសញ្ញាណ បានឱ្យដឹងថា ក្រុមទាហានថៃ បានបំបែកពលករជាក្រុម ក្នុងមួយក្រុមមានបីនាក់ ចំណែកនារីរងគ្រោះ ត្រូវបានក្រុមទាហានអូសទៅដាច់ដោយឡែកម្នាក់ឯង។ ក្រោយមកពួកទាហានបានវាយទាត់ធាក់ពលករ ជាបុរសចំនួន៤នាក់។ ក្រោយបញ្ចប់ហិង្សា ទាហានថៃបានធាក់បុរសទាំងនោះទម្លាក់ចូលទឹកអូរ និងសម្លុតឱ្យក្មេងៗ ព្រមទាំងស្ត្រីចំណាស់ៗ ចុះទឹកអូរនោះ ឆ្លងមកដីខ្មែរ។
ជាប្រតិកម្មពីសំណាក់ភាគីថៃ កងទ័ពជើងទឹកថៃ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺ និងបដិសេដថាមិនមានករណីរំលោភបំពាន ឬហិង្សាលើពលករខ្មែរ ដែលកងទ័ពថៃចាប់បាន អំឡុងពេលឆ្លងដែនតាមច្រករបៀង ក្នុងស្រុកពុងណាំរ៉ុន ខេត្តចាន់បុរី នោះឡើយ។
កងទ័ពជើងទឹកថៃបានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានស៊ើបអង្កេតករណីនេះ ដោយគោរពតាមច្បាប់ថៃ និងស្តង់ដារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។ ជាងនេះទៅទៀត កងទ័ពថៃ បានអះអាងថា បុគ្គលិកទាំងអស់បានបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនដោយសុជីវធម៌ តម្លាភាព និងគោរពសេចក្តីថ្លៃថ្នូរជាមនុស្ស របស់ជនអន្តោប្រវេសន៍គ្រប់រូប ស្របតាមគោលការណ៍អន្តរជាតិ។
មិនបង្អង់យូរ ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដែលជាអាណាព្យាបាលពលករចំណាកស្រុក នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកានេះ បានចេញលិខិតថ្កោលទោស ចំពោះសកម្មភាពអមនុស្សធម៌របស់ទាហានថៃទាំងនោះ ដោយចាត់ទុកថាជាការរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិពលករទេសន្តរប្រវេសន៍ និងសិទ្ធិស្ត្រី ដែលមានចែងនៅក្នុងច្បាប់ និងលិខិតូបករណ៍ អន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអាស៊ាន។ ក្រសួងអំពាវនាវឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិ និងអាស៊ាន ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់តាមដានករណីនេះ ដើម្បីធានាយុត្តិធម៌ និងការការពារដល់ពលករដទៃទៀតដែលកំពុងបន្តស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។
លិខិតដដែល ឱ្យដឹងដែរថា ក្រសួងការងារ កំពុងសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្នុងការចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីរកយុត្តិធម៌ និងផ្ដល់ការថែទាំសុខភាពទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តដល់ជនរងគ្រោះ។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងកិច្ចការនារី និងស្ថាប័នរដ្ឋសភាជាតិ ដែលមានថ្នាក់ដឹកនាំជាស្ត្រី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកានេះ ក៏បានចេញលិខិតថ្កោលទោសចំពោះទង្វើរបស់ទាហានថៃ ជាបន្តបន្ទាប់។
ចំណែក គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (គ.ស.ម.ក) បានថ្កោលទោសទង្វើរបស់ទាហានថៃ ថាជាអំពើគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម ដោយបានបញ្ជាក់ថា ការរំលោភផ្លូវភេទ គឺជាបទឧក្រិដ្ឋ និងជាការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលត្រូវផ្ដន្ទាទោសដោយគ្មានការលើកលែង។ គ.ស.ម.ក បានកត់សម្គាល់ឃើញថា អំពើដែលមានលក្ខណៈព្រៃផ្សៃ ឃោរឃៅ និងអមនុស្សធម៌នេះ បានចាប់ផ្ដើមពីការរើសអើង ការគំរាមកំហែង និងការបង្កហិង្សាគ្រប់រូបភាព ចំពោះពលករដែលធ្វើការនៅប្រទេសថៃ រហូតដល់មានការប្រើប្រាស់បន្លាលួសព័ទ្ធយកដីផ្ទះ និងចាក់ឧបករណ៍បំពងសំឡេងបណ្ដាលឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវកាយផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋកម្ពុជា។
ទាក់ទិនរឿងនេះ អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអប់រំនិងយេនឌ័រនៃអង្គការខុមហ្វ្រែល អ្នកស្រី សឺនកេត សិរីលក្ខណ៍ លើកឡើងថា ករណីនេះ ទាក់ទងនឹងការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងយុត្តិធម៌យេនឌ័រ ដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាពិសេសថ្នាក់ដឹកនាំជាស្ត្រី ត្រូវតែចេញមុខពេញទំហឹង ក្នុងការទាមទារ និងស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ។
អ្នកស្រីថា៖ «តំណាងរាស្ត្រស្ត្រី ក៏ដូចជាក្រសួងកិច្ចការនារីហ្នឹង ត្រូវតែចេញមុខធ្វើកិច្ចការហ្នឹងឱ្យខ្លាំង កុំនៅស្ងៀម ទើបមានការដោះស្រាយ ផ្ដល់យុត្តិធម៌ឱ្យជនរងគ្រោះ ដែលជាស្ត្រីខ្មែរយើង ហើយធ្វើបែបនេះ វាជួយដល់ប្រជាជនទាំងពីរប្រទេសផងដែរ ជាពិសេសស្ត្រីហ្នឹង ដើម្បីចាកផុតពីការរងគ្រោះ ចាកផុតពីអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ»។
ភាពតានតឹងនៃវិវាទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានបង្កការព្រួយបារម្ភដល់ពលករខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់ ដែលកំពុងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ខណៈពលករមួយចំនួនបានរងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងហិង្សាពីពលរដ្ឋថៃ។ តាមការប្រកាសឱ្យចូលស្រុកវិញរបស់រដ្ឋាភិបាល ពលករខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់ បានត្រឡប់ធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍យ៉ាងគំហុក កាលពីអំឡុងខែសីហា ខណៈអ្នកខ្លះនៅបន្តធ្វើការដោយសារកត្តាជីវភាព និងបំណុល។
ទោះយ៉ាងណា ក៏នៅមានពលករខ្មែរបន្តឆ្លងដែនមកប្រទេសកំណើតវិញ រកេតរកូត ចាប់តាំងពីច្រកព្រំដែនត្រូវបានភាគីថៃបិទជាឯកតោភាគី ដោយចំណុចខ្លះបិទទាំងស្រុង និងចំណុចខ្លះអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋទាំងពីរជាតិសាសន៍ ឆ្លងចេញចូលប្រទេសកំណើតវិញ ក្នុងថេរវេលាកំណត់ណាមួយ៕
