អ្នកឃ្លាំមើល​ទាញ​សញ្ញាអា​សន្ន​ពី​វិបត្តិ​សង្គម​ខណៈ​ជន​រ​ង​គ្រោះ​តវ៉ា​បិទ​ផ្លូវ​មុខ​តុលាការ​ក្រុងភ្នំពេញ​ទាម​ទារ​យុត្តិ​ធម៌

រលកតវ៉ាបិទផ្លូវនៅមុខ​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ នៅ​ព្រឹ​ក​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ ពី​សំណាក់​ជន​រង​គ្រោះ​ចាញ់​បោក​ក្រុម​ហ៊ុន​ពិភព​ដីមាស​របស់​អតីត​ឧកញ៉ា ហ៊ី គឹម​ហុង ដើម្បី​ទាម​ទារ​យុត្តិ​ធម៌ ​រួម​ទាំង​ការ​តវ៉ា​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ច្រើន​ករណី​ទៀត ជុំវិញ​អំពើ​ឆបោក​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​លើក​ឡើង​ថា ជា​ការ​ទាញ​សញ្ញា​អាសន្ន​ចលាចល​សង្គម​ បើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិ​ធម៌​នៅ​តែ​មិន​ដំណើរ​ការ។

ការលើកឡើងនេះ ក្រោយ​ជន​រងគ្រោះរាប់​សិប​នាក់ ចាញ់​បោក​អតីត​ឧកញ៉ា ហ៊ី គឹម​ហុង បាន​ស្រែក​ទាម​ទារ​យុត្តិ​ធម៌​ នាថ្ងៃ​ទី​២​៤ ខែ​វិច្ឆិកា​នេះ ខណៈ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​កប់​ចោល​យុត្តិ​ធម៌​ពួក​គេ​៣ឆ្នាំ​​ទៅ​នេះ ធ្វើ​ឱ្យ​ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​កើន​ជាង​៣០​នាក់​ក្រោម​វិបត្តិ​បំណុល។

ប្រភពថា៖ «ហេតុតែប្រជាពលរដ្ឋលោក​មាន​ការ​ល្ងិត​ល្ងង់ មិ​ន​ចេះ​មិន​ដឹង ទើប​ជឿ​លង់​ទៅ​លើ​ក្រុម​បក្ស​ពួក​ទាំង​អស់​នេះ ដោយ​បង្កើត​ឲ្យមា​ន​ការ​វិនិយោគ​ទិញ​ដី​ឲ្យ​ផល​ចំណេញ​រយៈ​ពេល​២ឆ្នាំ​ ដោយ​មិន​ឲ្យ​ពូ​មីង​បង​ប្អូន​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ជំពាក់​ធនាគារ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ទី​បំផុត​ឧកញ៉ា​រូប​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​ខ្ញុំ​រ​ស់​នៅ​វេទនា​ជាង​ស្លាប់ មែន​អត់​បង​ប្អូន។ ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​កើន​ឡើង​ដល់ ៣២​នាក់​ហើយ ​ពួកខ្ញុំអយុត្តិធម៌ណាស់»។

ជាមួយគ្នានេះ ស្រ្តីជាជនរងគ្រោះម្នាក់ទៀត បានទាមទារ​ឱ្យចាប់ខ្លួនអតីត​ឧកញ៉ា ហ៊ី គឹម​ហុង​ដាក់​ពន្ធនា​គារ និង​រឹប​អូស​ទ្រព្យ​សង​ជន​រង​គ្រោះ​វិញ។

អ្នកស្រីថា៖ «ពេលប្រជាពលរដ្ឋមកធ្វើកូដកម្មអីតិច​តួច​យក​ទាហាន យក​ប៉ូលីស​មក​ដាក់។ ចុះ​ត្រង់​អា​ ហ៊ី គឹម​ហុង ម៉េច​ក៏​មិន​យក​ទាំង​ឡាន​យក​ចាប់​វា​នៅ​ផ្ទះ​វា។ មិន​មែន អា ហ៊ី គឹម​ហុង​ហ្នឹង ក្បាល​ប៉ាន់​ដែក​ទេ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​មនុស្ស​យើង​ធម្មតា​ដូច​តែ​គ្នា​ទេ ហើយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំង​អស់​គ្នា​នេះ​មក ក៏​មិន​មែន​យក​លុយ​អា ហ៊ី គឹម​ហុង ដែរ! មក​​យក​លុយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​គ្រប់​គ្នា​ទេ មិន​មែន​មក​យក​លុយ​អា ហ៊ី គឹម​ហុង ទេ។ ហេតុអី​ក៏​មិន​នឹក​ឃើញ​អាណិត​ប្រជា​ពលរដ្ឋ! ចុះ​បើ​ឧបមា​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ធនាគារ​ចាប់​ផ្ដើម​អូស​ផ្ទះ​បន្តៗ  អូ​ន​ឯង​គិត​មើល មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់ រាប់​ម៉ឺន​នាក់ តើ​រាជរ​ដ្ឋាភិ​បាល​រដ្ឋ​រក​ដី​ផ្ទះ​ឱ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​នៅ​បាន​ដែរ​អត់។ ឱ្យ​ខ្ញុំ​ទៅ​នៅ​ឯណា ខ្ញុំ​ចង់​សំណូម​ពរ​តុលាការ​ហ្នឹង​ពន្លឿន​ឲ្យ​កូន​ចៅ ព្រោះ​ថា​កន្លែង​ហ្នឹង​ កន្លែង​ក្រសួង​យុត្តិ​ធម៌!​តុលាការ​យុត្តិ​ធម៌ ចុះ​បើ​មក​ដល់​កន្លែង​ហ្នឹង​២ ទៅ​៣​ដង​ហើយ ម្តង​នៅ​ដដែល ២ដង​នៅ​ដដែល​ តើ​ត្រូវ​ធ្វើ​ម៉េច។ ហើយ​កំហឹង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​វា​ទប់​លែង​បាន ដួច​គេ​និយាយ​ចឹង គេ​ថា អត់​ធ្មត់​មាន​ដែន​កំណត់ តែ​ហួស​ពី​កំណត់ លែង​អត់​ធ្មត់​បាន​ហើយ»។

ក្នុងអំឡុងពេលតវ៉ានេះ អនុប្រធានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក ទិត សុទ្ធី​បូរ៉ា​ឆាត ក៏បាន​ចេញ​ជួប​ក្រុម​ជន​រង​គ្រោះ​ ដោយ​អំពាវ​នាវ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​រំសាយ​ការ​តវ៉ា និង​សន្យា​ដោះ​ស្រាយ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ។

ជាមួយគ្នានេះ នៅថ្ងៃដដែលនេះ ក៏​មាន​តំណាង​ពលរ​ដ្ឋ​ចំនួន​១៦៨​គ្រួសារ​ រស់​នៅ​កោះ​មាស​បាន​ឡើង​មក​តវ៉ា​នៅ​សាលា​ខេត្ត​កណ្តាល​ផង​ដែរ ដើម្បី​ទាម​ទារ​បណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធិ​ដី​ ក្រោយ​សាលា​ស្រុក​កៀន​ស្វាយ​បដិសេធ។

ពួកគេបង្ហាញការខកចិត្ត ដោយ​ថា​បាន​មក​រស់​នៅ​អាស្រ័យ​ផល​លើ​កោះ​នេះ​លើស​២០​ឆ្នាំ តែ​អាជ្ញាធរ​ស្រុក​កៀន​ស្វាយ បក​ស្រាយ​ថា​ដី​នៅ​កោះ​នេះ​ ត្រូវ​បាន​រ​ដ្ឋ​ប្រគល់​ឱ្យ​ទៅក្រុ​ម​ហ៊ុន ឃុន សៀ។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំឈ្មោះ ឡូញ សារ៉ួម ខ្ញុំប្រកបមុខរបរធ្វើចម្ការ​ហ្នឹង​ជាយូរ​ឆ្នាំហើ​យ ដាំ​​បន្លែល​ក់ជា​ប្រចាំ​ ដើម្បី​មាន​ចំណូល​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​យូរ​ឆ្នាំ​ហើយ ហើយ​អត់​ទាន់​បាន​ទទួល​ប្លង់​កម្ម​សិទ្ធិ​កាន់​កាប់​សោះ។ ដល់​ពេល​គេ​មក​វាស់​វែង​មក​ដល់​ពេល​ដែល​គេ​បិទ​ផ្លាក ដែល​ចេញ​ឈ្មោះ​ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​​ទៅមើ​ល​អត់​មាន​ឃើញ​សោះ ហើយ​បែរ​ប្លង់​កម្ម​សិទ្ធិ​ ក៏​ខ្ញុំ​អត់​បាន​ទាន់​បាន​ទទួល​កាន់​កាប់»។

ជុំវិញរឿង​នេះ តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក ម៉ែន សុថាវរិន្រ្ទ យល់​ថា ​ភាព​អយុត្តិ​ធម៌​នៅ​កម្ពុជា​នេះ កើត​ចេញ​ពីអំ​ពើពុ​ក​រលួយ បក្ស​ពួក​និយម​ដែល​ចាក់​ឬស​ជ្រៅ​គ្រប់​ស្ថាប័ន​ជាតិ​ រួម​ទាំង​តុលាការ​ផង ទើប​មិន​អាច​រក​យុត្តិ​ធម៌​ឱ្យ​ក្រុម​ជន​រង​​គ្រោះ​បាន។

លោកបារម្ភថា ភាពចលាចលក្នុងសង្គម នឹង​កើត​មាន​ បើ​ក្រុម​ជន​រង​គ្រោះកា​ន់​តែ​ច្រើន​អត់​ទ្រាំ​លែង​បាន​ងើប​តវ៉ា​រួម​គ្នា ដោយ​ថា ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​អំណាច​​ដល់​រដ្ឋាភិ​បាល​គ្រួសារ​ហ៊ុន​ផង​ដែរ បើនៅ​តែ​មិន​អាច​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​ឱ្យ​ម្ចាស់​ឆ្នោត​បាន។

លោកថា៖ «ប្រទេសកម្ពុជាយើងនឹងកើតជា​វឹក​វរ​ខ្លាំង​មែន​ទែន​ហើយ ព្រោះ​គេ​មិន​អាច​ទុក​ឲ្យ​រដ្ឋាភិ​បាល​ធ្វើ​អ៊ីចឹង​ស្រេច​តែ​ចិត្ត​បាន​ទេ ព្រោះគា​ត់​អត់​ដោះ​ស្រាយ​ គាត់​​អត់​មាន​ជួយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អី​បន្តិច​សោះ​ហ្នឹង។ គាត់​ការ​ពារ​តែ​ពួក! យើង​និយាយ​ឱ្យ​ចំ​ជា​ឧក្រិដ្ឋ​ជ​ន ព្រោះគា​ត់​ធ្វើ​បាប​ប្រជា​ពលរដ្ឋ! គាត់​ឆបោក​គេ! គេ​ហៅ​ថា​ជា​ឧក្រិដ្ឋ​ជន​ហើយ។ វាមា​នអា​ឧក្រិដ្ឋ​ជន​ក្រៅ​ប្រទេស​ផង និង​ឧក្រិដ្ឋ​ជន​ក្នុង​ប្រទេស​ផង សុទ្ធ​តែ​បក្ស​ពួក​តែ​មួយ។ ទាល់​តែ​ប្ដូ​រ​រដ្ឋាភិ​បាល​ចេញ​បា​ន​ទៅ​រួច! បើ​មិន​ប្ដូរ​ទេ​គឺ​ដដែលៗ​ទេ។ គឺមួយ​ថ្ងៃៗ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គាត់​​​យំ​ស្រែក​រាល់​ថ្ងៃ មួយ​ថ្ងៃៗ​អត់​មាន​អី​ទេ ហើយ​ជា​ប្រទេស​អត់​មាន​យុត្តិ​ធម៌​អី​បន្តិច​សោះ​ហើយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​នោះ»។

ជាមួយគ្នានេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ លោក អំ សំអាត កត់​សម្គាល់​ថា ក្នុង​រយៈ​ពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ មាន​សន្ទុះ​កើន​ឡើង​នៃ​ការ​រលក​តវ៉ា​របស់​ពលរដ្ឋ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដែល​ទាម​ទារ​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ ជាពិសេស​រដ្ឋាភិ​បាល​អន្តរា​គមន៍​បន្ទាន់ ដើម្បី​បង្ហាញ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ពលរដ្ឋ។

លោកថា៖ «ទិដ្ឋភាពនេះ ក៏​ខ្ញុំនឹក​ឃើញ​ដែរ​មុន​ឆ្នាំ​២០១២​នោះ ក៏​មាន​បាតុ​ភាព​ដែល​កើត​ឡើង​អំពី​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​តវ៉ា​ទាម​ទារ​រឿង​បញ្ហា​ដីធ្លី រហូត​ទៅ​ដល់​រដ្ឋាភិ​បាល ជាពិសេស​ឃើញ​ថា​​សម្ដេច​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី លោក​បាន​ចេញ​បទ​បញ្ជា​០០១​ ដើម្បី​ឲ្យមា​នកា​រ​ស្វែង​រក​ដំណោះ​ស្រាយ និង​ការ​ទប់​ស្កាត់​បាតុ​ភាព​ផ្សេង។ ចរន្ត​ហ្នឹង ក៏​វា​ធ្លាក់​ចុះ​ទៅ​! ចរន្ត​​នៃ​ការ​ទាម​ទារ ការ​តវ៉ា​របស់​ពលរដ្ឋ​ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​ដីធ្លី។ អ៊ឺចឹង​ចរន្ត​នៃ​ការ​ទាម​ទារ​តវ៉ា​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​នៅ​ពេល​នេះ ក៏​ទាម​ទារ​ឲ្យ​មាន​កិច្ច​អន្តរា​គមន៍ និងកា​រ​ស្វែង​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​ណា​មួយ​ដ៏​សម​ស្រប​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​នេះ​កើត​ឡើង​ត​ទៅ​ទៀត »។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ប្រជាពលរដ្ឋបានងើបតវ៉ា​ជាបន្ត​បន្ទាប់​ មាន​ដូច​ជា​ អតិថិ​ជន​ទិញ​ផ្ទះ​នៅ​បុរី​ឡេង ណា​វ៉ាត្រា អតិថិជន​ទិញ​បុរី ម៉ន ដានី និង​អ្នក​ចាញ់​បោក​អតីត​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់​ណា ជាដើម។

បើគិតពីថ្ងៃដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឡើង​កាន់អំ​ណាច​​តាំង​ពី​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២៣ ដល់​ខែ​​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​​២០២៥​នេះ មាន​​រយៈ​​ពេល​​ជាង​​២ឆ្នាំ​​ហើយ ខណៈ​ក្រោម​ការ​ដឹក​នាំ​នេះ​បាន​លេច​ឡើង​អំពើបោកប្រាស់នូវទឹកប្រាក់រាប់រយលានដុល្លារ។

អំពើឆបោកធំៗក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាណត្តិទី​៧​នេះ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​ជន​រង​​គ្រោះ​​៣ម៉ឺន​នាក់ ចាញ់​បោក​​អតីត​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ជា សារ៉ន ហ៊ី គឹមហុង ក្រុម​ហ៊ុនCIC ក្រុម​ហ៊ុន​ភូមិ​ខ្មែរ​គ្រុប ឧកញ៉ា ឡេង ណាវ៉ាត្រា និង​ក្រុម​ហ៊ុន​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដែល​យុត្តិ​ធម៌​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​កប់​ចោល។

ជាការកត់​សម្គាល់ ការរាលដាននៃអំពើឆបោកនេះ ក្រោយ​​​កម្ពុជា​បាត់​​ប​ង់​​ប្រព័ន្ធ​​ត្រួត​ពិនិត្យ​អំណាច​​​តាម​​​បែប​ប្រជាធិប​​តេយ្យ​ច្រើន​​ឆ្នាំ​​ទៅ​​នេះ។

បរិបទនេះ មេដឹកនាំ​បក្ស​កាន់​អំណាច លោក ហ៊ុន សែន ប្រើ​​​ដៃ​តុលាការ​​រំលាយ​បក្ស​​​សង្រ្គោះ​​ជាតិ បិ​ទ​​ខ្ទប់​​ប្រព័ន្ធ​​ផ្សព្វ​​ផ្សាយ​​ឯករាជ្យ ចាប់​​ខ្លួន​សកម្មជន​​សង្គម ដែល​​ជា​​កញ្ចក់​សង្គម ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ក្នុង​ការ​ដឹក​នាំ​បែប​គ្រួសារ​និយម ហើយ​ពលរដ្ឋ​ក្លាយ​ជា​ជន​រង​គ្រោះ​នៃ​អំពើ​ពុក​រលួយ។

របាយ​ការណ៍​វាយ​តម្លៃ​ពី​អំពើ​ពុក​រលួយ​រប​ស់​អង្គការ​តម្លាភាព​អន្តរ​ជាតិ រក​ឃើញ​ថា ប្រទេស​ដែល​​មាន​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌ ​មិន​អាច​កាត់​ទោស​កំហុស​រដ្ឋាភិ​បាល​បាន វា​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​រ​ង​គ្រោះ ហើយ​​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ វាទាល់​តែ​បើក​លំហ សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ និង​មាន​ការ​​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី ត្រឹម​ត្រូវ និង​យុត្តិធម៌៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ