Social Issues, ព័ត៌មានជាតិ, សង្គម

លោក ស សុខា ថាឧក្រិដ្ឋជនឆបោកតាមអនឡាញកំពុងរាលដាលដល់«ខ្មែរបោកខ្មែរ»

កញ្ញា កែវ មរកត
| ២៥ វិច្ឆិកា ២០២៥
ម៉ោង ១៨:២៤

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា បទឧក្រិដ្ឋឆបោកតាមប្រព័ន្ធផ្ទេរបា្រក់ ឬអនឡាញ កំពុងរាលដាល«ដល់ខ្មែរបោកខ្មែរ» ដោយលោកថា ត្រឹម២ខែចុងក្រោយនេះ មានជនរងគ្រោះ ប្តឹងមកស្ថាប័នជំនាញ២០០បណ្តឹង ប្រាក់ជាង៨០ម៉ឺនដុល្លារបានធ្លាក់ទៅក្នុងដៃឧក្រិដ្ឋជនឆបោក។

លោកថា៖ «អញ្ចឹងមកដល់ម៉ោងនេះលើ២០០ពាក្យបណ្តឹងនេះ ទូទំាងប្រទេសដែលយើងទទួលបាននេះ មានប្រមាណជាជាង៨០ម៉ឺនដុល្លារត្រូវបានបាត់ពីក្នុង(Account)គណនីធនាគារសមីដើម។

ការថ្លែងរបស់លោក ស សុខា នេះ ធ្វើឡើងក្នុងពិធីបិទសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់ជាតិ លើសេចក្តីព្រាងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ស្តីពីអត្តសញ្ញាណកម្មដំណាក់កាលទី២(២០២៦-២០៣៥) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥នេះ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។

លោកគូសបញ្ជាក់ថា ជនឆបោកបន្លំខ្លួនធ្វើជាមន្ត្រីធនាគារ ជាអ្នកផ្តល់សេវាជាដើម ដែលបញ្ហានេះ លោកជំរុញឱ្យសមត្ថកិច្ចបង្កើនកិច្ចសហការជាមួយមន្ត្រីធនាគារ ដើម្បីទប់ស្កាត់ ។

លោកថា៖ «នេះសម្រាប់អ្នកដែលបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងចុះសម្រាប់អត់បានដាក់ពាក្យបណ្តឹង មានប៉ុន្មាន បាទ! មកដល់ម៉ោងនេះត្រឹមតែ២ខែយើងអស់ជាង៨០ម៉ឺន។ អ៊ីចឹងបើយើងព្រលែងតទៅទៀតអនាគតអាចធំជាងនេះ ហើយអំពើឆបោកនេះពីមុនយើងឃើញថា តែងតែកើតឡើងរវាងជនបរទេស ឬនៅក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ឈានដល់ហៅថានិយាយភាសាអាក្រក់បន្តិចថាខ្មែរបោកខ្មែរ»។

សម្រាប់ សហស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន មើលឃើញថា ការបោកប្រាស់ជាទឹកប្រាក់ពីក្រុមខិលខូចមួយចំនួន ហាក់មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដូចជា តេឡេក្រាម និងតាមរយៈប្រព័ន្ធសារជាដើម។

លោកថា កត្តាដែលនាំឱ្យកើតមាននូវបញ្ហានេះ គឺដោយសារតែពួកគេខ្វះនូវការយល់ដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ខណៈការផ្សព្វផ្សាយពីវិធានបង្ការ ឬទប់ស្កាត់នៅមានកម្រិត និងការអនុវត្តច្បាប់នៅធូរលុង ដែលទាមទារឱ្យមានការរិតបន្តឹងពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ។

លោកថា៖ «វិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឬធនាគារហ្នឹង ក៏គួរតែមានលក្ខខណ្ឌ ឬក៏ជាមធ្យោបាយដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ដល់អ្នកដែលចាញ់បោកនោះ កុំមានបន្តការចាញ់បោកដកលុយចេញពីគណនីរបស់ខ្លួន ដោយមិនបានដឹង គួរតែមានការផ្សាយណែនាំពីវិធីទប់ស្កាត់ឲ្យបានទូលំទូលាយ ហើយបើសិនជាមន្ត្រីយើងមិនទាន់មានសមត្ថភាពមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការចាត់វិធានការឬក៏ទប់ស្កាត់យើងអាចបញ្ជូនទៅសិក្សាជំនាញអស់ហ្នឹង ឬក៏ដកយកបទពីប្រទេសផ្សេងៗដែលគេឆ្លងកាត់មុន»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត សង្កេតឃើញថា បញ្ហាឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ឬបច្ចេកវិទ្យាជាបញ្ហាសកលមួយ ដែលកំពុងបង្កជាហានិភ័យខ្លាំង សម្រាប់ពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ន ពិសេសកម្ពុជា ដែលកំពុងរងការរិះគន់ពីសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ ពីបញ្ហាទាំងនេះផងដែរ។

យ៉ាងណា លោក សំអាត យល់ថា បញ្ហាឆបោកតាមបែបបច្ចេកវិទ្យា ពាក់ព័ន្ធការបាត់ប្រាក់ក្នុងធនាគារកម្ពុជានេះ ជាបញ្ហាធំដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាពជនរងគ្រោះ សុវត្ថិភាពក្នុងការរក្សាទុកសាច់ប្រាក់ ដែលអាចបង្កជាអសន្តិសុខសង្គមផងដែរ។

លោកផ្តល់ជាយោបល់ថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពច្បាប់ លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ និងបង្កើនការជំនាញដល់មន្រ្តីទទួលបន្ទុកអនុវត្តច្បាប់ ទើបអាចទប់ស្កាត់បាន ។

លោកថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលលោកត្រូវតែចាត់វិធានការ ទី១ពង្រឹងប្រសិទ្ធភាព គឺដាក់ឲ្យអនុវត្តវិធានការច្បាប់ឱ្យបានតឹងរ៉ឹង និងការទប់ស្កាត់ការបង្ក្រាបលើបទល្មើស ទី២លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ ទី៣ត្រូវមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ គឺទាំងអាជ្ញាធរក្នុងស្រុក ក៏ដូចជាសហការជាមួយបណ្ដាប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាអន្តរជាតិ ដើម្បីទប់ស្កាត់នូវបទឧក្រិដ្ឋនៃការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ហើយមួយទៀតគឺការបណ្ដុះបណ្ដាលបន្ថែម សម្រាប់មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់នូវជំនាញវិជ្ជាជីវៈបន្ថែមទៀត ព្រោះបទល្មើស ជាបទល្មើសទំនើបកម្ម និងជាបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា»។

ជុំវិញបញ្ហានេះ ស្ថាប័នអន្តរជាតិជាច្រើន បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទំនងជាមិនអាចកម្ទេច និងទប់ស្កាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបាននោះទេ ដោយសារតែឥស្សរជននយោបាយជាន់ខ្ពស់សំខាន់ៗរបស់រដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សប្រជាជនជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយត្រង់ និងដោយប្រយោលជាមួយឧស្សាហកម្មកខ្វក់នេះ។

របាយការណ៍ «ស្តីពីការជួញដូរមនុស្ស ឆ្នាំ២០២៥ (TIP)» ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥រកឃើញថា “មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្ស និងការបង្ខំឱ្យធ្វើការ រួមទាំងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃទីតាំងប្រតិបត្តិការឆបោកទាំងនោះ។ ការគប់គិតគ្នាជាផ្លូវការនៅគ្រប់កម្រិតរហូតដល់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ បានរារាំងសកម្មភាពអនុវត្តច្បាប់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្ស ដែលនៅតែរីករាលដាលនៅឆ្នាំនេះ”។

ដោយឡែក របាយការណ៍របស់គណៈកម្មការពិនិត្យឡើងវិញអំពីសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ អាមេរិក-ចិន នៃសភាខុនក្រែសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ លើកឡើងថា “យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីៗនេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅជាមួយបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនចិន ដែលកំពុងប្រតិបត្តិការមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកនៅក្នុងប្រទេស៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។