អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (Human Rights Watch) បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបរាជ័យក្នុងការផ្តល់ការធានាគាំពារដល់ពលករចំណាកស្រុករាប់សែននាក់ ដែលមានបំណុលមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ក្រោយពួកគេត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ក្នុងអំឡុងជម្លោះព្រំដែន។
អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស(HRW) និយាយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្មីមួយ ចុះថ្ងៃទី២៥ខែវិច្ឆិកានេះថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងខកខានក្នុងការផ្តល់ការគាំទ្រដល់ពលករចំណាកស្រុករាប់សែននាក់ ដែលមានបំណុលមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬធនាគារ បន្ទាប់ពីពួកគេត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ដោយសារតែអរិភាពនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៥ ហើយភាគច្រើនកំពុងស្ថិតក្រោមសម្ពាធក្នុងការសងប្រាក់កម្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលពួកគេបានយកមុនពេលស្វែងរកការងារធ្វើនៅក្នុងប្រទេសថៃ។
អ្នកស្រី Bryony Lau នាយករងប្រចាំតំបន់អាស៊ីនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (Human Rights Watch) និយាយថា «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានកាតព្វកិច្ចជួយពលករចំណាកស្រុកដែលមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃវិញ ដោយសារតែការរើសអើង និងអរិភាពនាពេលថ្មីៗនេះ»។
អ្នកស្រីបន្តថា៖ «រដ្ឋាភិបាលគួរតែធានានិងមានវិធានលើស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលកំពុងដាក់សម្ពាធមិនត្រឹមត្រូវលើពលករចំណាកស្រុក ដែលត្រឡប់មកមាតុប្រទេសវិញ និងប្រជាជនកម្ពុជាដែលខ្វះខាតផ្សេងទៀត ដែលកំពុងតស៊ូចិញ្ចឹមគ្រួសាររបស់ពួកគេ»។
ការលើកឡើងរបស់អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស(HRW)នេះ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាង៥ខែមកនេះ ពោលគឺថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក ដោយស្នើឱ្យសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា និងសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អនុគ្រោះដល់ពលករខ្មែរ ដើម្បីដោះស្រាយ និងសម្របសម្រួលដល់ជីវភាពពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃវិញនោះ ។
លោកនិយាយក្នុងសម្ដីដើមថា៖«ខ្ញុំសូមអំពាវនាវឲ្យសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា និងសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា ពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងការជួយសម្រាលបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់បងប្អូនប្រជាពលករ ដែលត្រឡប់មកពីថៃវិញ ចំពោះអ្នកដែលមានជាប់ជំពាក់បំណុលជាមួយធនាគារ ឬគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ទៅតាមលទ្ធភាព ឬក្នុងមួយរយៈពេលកំណត់ណាមួយដែលអាចធ្វើទៅបាន» ។
អតីតពលករដែលវិលត្រលប់មកស្រុកកំណើតវិញ ក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជាថៃ អ្នកស្រី ហួរ រ៉ៃ បាននិយាយប្រាប់VOD នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកានេះថា អ្នកស្រី និងក្រុមគ្រួសារបានវិលត្រលប់មកស្រុកកំណើតវិញ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រកាសឱ្យពលករត្រលប់មកវិញ និងធានារកការងារឱ្យធ្វើជាមួយប្រាក់ខែសមរម្យ ដោយពួកគាត់រំពឹងថា នឹងទទួលបានការងារធ្វើដើម្បីដោះស្រាយបំណុល ស្របពេលដែលខ្លួនកំពុងជាប់បំណុលត្រូវរាប់រងប្រចាំខែ។
អ្នកស្រីបន្តថា គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន គឺមានរយៈពេលជិត៣ខែហើយ ប៉ុន្តែគាត់ និងក្រុមគ្រួសារនៅមិនទាន់រកការងារបានធ្វើនោះទេ ខណៈទាក់ទងក្រុមហ៊ុនផ្នែកសំណង់ គេមិនទទួលដោយសំអាងថាមិនមានការងារឱ្យធ្វើ ចំណែកការងារខ្លះនៅឆ្ងាយ ត្រូវខ្ចីប្រាក់គេធ្វើដំណើរ ហើយប្រឈមថៅកែមិនបើកប្រាក់ខែឱ្យទៀត។
អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំជរាដែរ ដល់ពេលកូនមកពីថៃការងារក៏គ្មាន មិនដឹងរកអីការងារមិនមានធ្វើ ដាច់ព្រឹកដាច់ល្ងាច។ ការងារមិនមានធ្វើក៏៥នាក់ម៉ែកូនទាំងកូន កាលមកខ្មែរសឹងតែគ្មានលុយមកផង រៀបរាប់ប្រាប់មិនត្រូវទេ ស្រុកនេះយ៉ាប់ណាស់ការងារក៏គ្មាន លុយក៏មិនមាន វាប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារធ្ងន់ធ្ងរ ស្រែចំការក៏មិនមានធ្វើ គេរំលោភយកទៀត សព្វថ្ងៃសូម្បីតែផ្ទះដីក៏គ្មាននៅដែរ»។
អ្នកសី្រ រ៉ៃ សំណូមពរដល់រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធជួយរកដំណោះស្រាយជូនពលករថា៖ «ចង់សំណូមពរដល់ក្រសួង ក៏ដូចជារាជរដ្ឋាភិបាល ជួយខ្មែរយើងដែលគ្នាមកពីថៃគ្មានការងារដែលទើបមកពីថៃ»។
ការលើកឡើងរបស់ពលករខ្មែរ ដែលបានវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃវិញនេះ ហាក់ស៊ីគ្នាទៅនឹងរបាយការណ៍ពីសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិនានា ដែលរកឃើញថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាភាគច្រើនកំពុងរួមរឹតដោយវិបត្តិបំណុល និងភាពគ្មានការងារធ្វើ ដោយរដ្ឋាភិបាលគ្មានឆន្ទៈក្នុងការដោះស្រាយ។
VOD មិនទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបពី អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ស៊ុន មេសា ជុំវិញការលើកឡើងនេះបានទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
យ៉ាងណាកន្លងមក លោក ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បាននិយាយថា មានពលរដ្ឋខ្មែរ ៩២ម៉ឺននាក់ បានវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ ចូលមកកម្ពុជាវិញ ក្នុងនោះមានពលករប្រហែល៧០ម៉ឺននាក់ ប្រឈមនឹងភាពអត់ការងារធ្វើ ។
សម្រាប់តំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សួន សូរីដា យល់ថា បញ្ហានេះវាប៉ះពាល់ខ្លាំងទាំងពលរដ្ឋក្នុងស្រុក និងពលករដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ក្នុងន័យនេះ លោកថា ដោយសារបញ្ហាកង្វះការងារ អាចធ្វើឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងការងាររវាងពលរដ្ឋក្នុងប្រទេស និងពលករ ជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកមិនមានការងារមានការកើនឡើង រួមទាំងបញ្ហាបំណុលផងដែរ។
លោកផ្ដល់ជាយោបល់ថា ក្នុងអំឡុងពេលមានបញ្ហាជាមួយថៃ ខណៈពលរដ្ឋកម្ពុជាបានពហិកាមិនប្រើផលិតផលថៃ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរតែជំរុញឱ្យមានផលិតកម្មក្នុងស្រុកឱ្យបានច្រើន ដែលជាការរួមចំណែកមួយផ្ដល់ឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋ និងពលករ បង្កើនវិស័យកសិកម្មដែលជាតម្រូវចាំបាច់ និងធានាកុំឱ្យមានការប៉ះពាល់ការងារពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ។
លោកថា៖ «យើងអាចបង្កើនការងារនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មឲ្យបានច្រើន ព្រោះយើងដឹងហើយថាមានតែវិស័យកសិកម្មទេ ដែលបង្កើនការងារជូនពលរដ្ឋ។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែបញ្ចេញកញ្ចប់ថវិកាដើម្បីជួយទៅលើសហគ្រាសខ្នាតតូច ដើម្បីឲ្យសហគ្រាសទាំងនោះមានខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មឲ្យបានច្រើន បង្កើនការងារក៏បានច្រើនដែរ ត្រង់នេះហើយដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែជំរុញឲ្យមានខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មនៃផលិតផលខ្មែរ និងឲ្យបានច្រើននោះ ប្រជាពលរដ្ឋអាចនឹងមានការងារធ្វើ ហើយជីវភាពនឹងគ្រាន់បើ អាចទប់ទល់បាននៅក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននេះ នឹងចាត់វិធានការទៅលើម្ចាស់បំណុល តាមរយៈធនាគារក្ដី ដើម្បីធ្វើម៉េចបញ្ចុះការប្រាក់តម្លៃទាប ឬក៏អាចពន្យារពេលក្នុងការបង់»។
ចំណែក អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីការងារនៃអង្គការសង់ត្រាល់ លោក ឃុន ថារ៉ូ សង្កេតឃើញថា ទីផ្សារការងារនៅកម្ពុជានៅកម្រិតទាបនៅឡើយ ការងារភាគច្រើនផ្ដោតលើវិស័យឧស្សាហកម្ម សេវាកម្ម សម្បូរនៅទីប្រជុំជន ដែលពលករទើបត្រឡប់មកពីថៃភាគច្រើន មិនសូវមានជំនាញផ្នែកទាំងអស់នេះ។
លោកបន្តថា ដើម្បីបន្ថយនៅបញ្ហាទាំងអស់នេះបាន ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាល វិស័យឯកជន និងសង្គមស៊ីវិល ត្រូវមានវិធាន ឬគោលនយោបាយការងារសមស្របរួមគ្នា ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីរក្សាឱ្យបានស្ថេរភាពការងារជូនពលករចំណាកស្រុក។
លោកថា៖ «រឿងកំណែទម្រង់ដើម្បីឲ្យមានការឆ្លើយតបក្នុងស្ថានភាពរបស់ពលករ យើងគិតថា វាជាបញ្ហាប្រឈមមួយធំ ដែលតម្រូវឲ្យមាននូវវិធានការរួមគ្នាពីអ្នកធ្វើគោលនយោបាយ ជាពិសេសគឺរាជរដ្ឋាភិបាល វិស័យឯកជន និងក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីរក្សាឲ្យបាននូវជីវភាពរស់នៅមួយដ៏សមរម្យសម្រាប់ពលករដែលគាត់ត្រឡប់មកវិញ ក៏ដូចជាគោលនយោបាយគាំពារសង្គមទៅដល់គ្រួសារពលករចំណាកស្រុកដែលគាត់ទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ »។
លោកបន្តថា៖«ចំណុចផ្សេងទៀតដែលយើងស្នើឱ្យមានការទទួលស្គាល់នូវជំនាញ ឬវិញ្ញាបនបត្រដែលបង្កភាពងាយស្រួល ដើម្បីផ្តល់ជំនួយទៅដល់ការអភិវឌ្ឍនូវជំនាញរបស់គាត់ អ្វីមួយដែលសំខាន់បំផុតនោះ គឺយើងស្នើទៅភាគីពាក់ព័ន្ធហ្នឹង គឺពិនិត្យពិចារណានៅក្នុងការផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្ន នូវការសងបំណុលរបស់ក្រុមគ្រួសារពលករ ជាពិសេសរកឃើញចំពោះពលករណា ដែលគាត់ពិតជាមានការលំបាកដល់លទ្ធភាពក្នុងការសងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ»។
បើតាម លោក ថារ៉ូ តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់សង់ត្រាល់លើពលករប្រមាណ៧០០នាក់ ក្នុងនោះ៧០ភាគរយ មានតម្រូវការខ្ពស់នៅអាហារ ជំនួយ ការងារ និងជាពិសេសបញ្ហាបំណុល ហើយពលករភាគច្រើនមិនសូវមានជំនាញដែលត្រូវនឹងទីផ្សាររបស់កម្ពុជា ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត កម្ពុជាមិនទាន់មានគោលនយោបាយការងារឱ្យស៊ីគ្នានិងជំនាញរបស់ពលករ។
យោងតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDRI) មួយភាគបីនៃពលករចំណាកស្រុកត្រឡប់មកវិញ គឺមកពីគ្រួសារដែលមានប្រាក់កម្ចីផ្លូវការ ចាប់ពី៥ពាន់ដុល្លារ ដល់៨ពាន់ដុល្លារអាមេរិក ដែលមានទំហំធំជាងប្រាក់ចំណូលជាមធ្យម សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ប្រចាំឆ្នាំរបស់កម្ពុជា។
បន្ថែមពីនេះ វិទ្យាស្ថាននេះ បានរាយការណ៍ថា កាលពីថ្ងៃទី២៧ខែសីហា បច្ចុប្បន្នមានពលករខ្មែរទើបវិលត្រឡប់មកពីថៃប្រមាណតែ ១៩ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោម៩២ម៉ឺននាក់ដែលទទួលបានការងារធ្វើ៕
