ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បួង ថ្មីៗនេះបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ រួមទាំងបណ្តាញទីផ្សារងងឹតពាក់ព័ន្ធឧស្សាហកម្មឆបោកអនឡាញចំនួន១៣២ស្ថាប័ននៅកម្ពុជា ខណៈរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនទាន់មានចំណាត់ការលើមេឧក្រិដ្ឋជនធំៗ ដែលអន្តរជាតិរកឃើញនៅជុំវិញមេដឹកនាំគ្រួសារហ៊ុន។
ការណ៍នេះ អ្នកឃ្លាំមើលថា ការបង្រ្កាបបទឧក្រិដ្ឋឆបោកនៅកម្ពុជាមិនជោគជ័យទេ ហើយវានឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងប្រទេស បើមេខ្លោងឧក្រិដ្ឋជនធំៗទាំងនោះបន្តរស់នៅក្រៅសំណាញ់ច្បាប់។
ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុន Prince Group របស់ឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី និងក្រុមហ៊ុន Huione Group របស់លោកឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ រួមទាំងបណ្តាញទីផ្សារងងឹតពាក់ព័ន្ធឧស្សាហកម្មឆបោកអនឡាញជាច្រើនទៀត។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង The Korea herald នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បានរាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើបុគ្គល១៥រូប និងស្ថាប័នចំនួន ១៣២ទៀតនៅកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងឧហ្សាហកម្មឆបោកអនឡាញ។
ជុំវិញរឿងនេះ អតីតតំណាងរាស្រ្តគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ដែលបច្ចុប្បន្នចូលរួមនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក សួន សូរីដា យល់ថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាកាន់តែស្អុយឈ្មោះលើឆាកអន្តរជាតិ ប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចថែមទៀត។
លោកថា៖ «ក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននេះ ដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា គឺពឹងផ្អែកមួយភាគធំទៅលើវិស័យទេសចរណ៍។ ចឹងបើសិនជាភ្ញៀវទេសចរមិនចូលមកលេងកម្សាន្ត ដើម្បីនាំយកលុយមកចាយនៅស្រុកខ្មែរទេ សេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា គឺមិនអាចស្ដារឲ្យរួចពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនេះទេ។ រឿងទី២ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនដែលប្រឡូកប្រឡាក់ទៅនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្ស និងឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនេះច្រើន វាធ្វើឲ្យអ្នកវិនិយោគនឹងមិនបោះទុនរកស៊ីនៅស្រុកខ្មែរទេ។ កាលណាមិនបណ្ដាក់ទុនរកស៊ីនៅស្រុកខ្មែរ! វិស័យការងារក៏អត់ ដូច្នេះប្រជាពលរដ្ឋនឹងមានជីវភាពកាន់តែធ្លាក់ចុះមួយកម្រិត គួបផ្សំនឹងវិបត្តិបំណុលថែមទៀត ខ្ញុំគិតថា កម្រិតជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនឹងធ្ងន់ទៅៗ»។
លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវបើកការស៊ើបអង្កេតលើបុគ្គលដែលអន្តរជាតិជាតិ រកឃើញទាំងនោះ ដើម្បីកុំឱ្យរងការសង្ស័យពីពលរដ្ឋខ្មែរផង និងអន្តរជាតិផងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅពីក្រោយឧហ្សាហកម្មឆបោកទាំងនោះ។
ជាងនេះទៀត លោកថា រឿងឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្សឆបោកតាមអនឡាញនេះ គឺបង្កការភ័យខ្លាចដល់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក ដែលសហគមន៍អន្តរជាតិនឹងបន្តមានវិធានការថែមទៀតលើកម្ពុជា បើមិនអាចបោសសម្អាតបទឧក្រិដ្ឋឆបោកនេះបាន។
លោកថា៖ «បើសិនជាយើងចង់ដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹងឲ្យត្រូវ! ឱ្យវាមានប្រសិទ្ធភាព ចាំបាច់ណាស់ត្រូវតែរកអ្នកណាដែលជាមេគំនិតដូចខ្មែរយើងថា បើសិនជាវាយពស់! គេវាយឱ្យចំក្បាលពស់ គេអត់ចាប់ខ្នង ឬចាប់កន្ទុយទេ អាហ្នឹងវាអត់មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការចាប់ពស់នោះទេ អ៊ីចឹងគេត្រូវធ្វើម៉េចចាប់ក្បាលពស់ ដូចគ្នាអ៊ីចឹងគេចង្អុលបង្ហាញចំៗម៉ងទៅលើបុគ្គលដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងហ្នឹង។ ដូច្នេះប្រសិនបើយើងគ្រាន់តែចាប់បុគ្គលិក ឬក៏អ្នកដែលបានបម្រើការងារនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនហ្នឹង! មិនអាចលុបបំបាត់ ឬក៏ធ្វើឲ្យឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្សឆបោកនៅប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញនេះបានទេ»។
ដោយឡែក ថ្មីៗនេះ កាសែត CNA បានចុះផ្សាយការអត្ថាធិប្បាយមួយ ក្រោមចំណងជើងថា «អំពើឆបោកនៅកម្ពុជាមិនទៅណាឆ្ងាយទេ ដោយសារប្រតិបត្តិការរបស់សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបបានតែបុគ្គលតូចតាច» និងថា «ប្រតិបត្តិការនេះ គ្រាន់តែចង់បង្ហាញថា សមត្ថកិច្ចកំពុងធ្វើការយ៉ាងសកម្មប៉ុណ្ណោះ»។
ជុំវិញការលើកឡើងនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ចាត់ទុកការធ្វើអត្ថាធិប្បាយនេះ មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា និងសមត្ថកិច្ចអន្តរជាតិ ដែលបាននិងកំពុងដោះស្រាយនិងបង្ក្រាបបទល្មើសប្រភេទនេះ ត្បិតកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសរងគ្រោះមួយដែរ។
ក្រសួងថា ការចុះផ្សាយនេះ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់កម្ពុជាទេ ប៉ុន្តែប៉ះពាល់ដល់ក្រុមការងារនៃប្រទេសជាដៃគូថែមទៀត ដែលបានផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននេះ។
ទោះជាបែបណា សម្រាប់ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី យល់ថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មជាថ្មីទៀតរបស់កូរ៉េលើក្រុមហ៊ុន លោក ចេនហ្ស៊ី និងឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ ក្មួយលោក ហ៊ុន សែន នេះ ជាភស្តុតាងបង្ហាញថា វិធានការបង្រ្កាបក្រុមឧក្រិដ្ឋជនរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហាក់គ្មានប្រសិទ្ធិភាពទេ។
លោកថា ចំណាត់ការបង្រ្កាបរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានាពេលកន្លងទៅ ហាក់ធ្វើឡើងគ្រាន់តែ បំភ័ន្តមតិជាតិ និងអន្តរជាតិតែប៉ុណ្ណោះ។
លោកថា៖ «វាជារឿងដែលគួរអាម៉ាស់បំផុត ដែលរដ្ឋាភិបាលមិនអាចចាត់វិធានការទៅលើបុគ្គល ដែលមានឈ្មោះ ដែលរដ្ឋបរទេសគេបានរកឃើញភ័ស្តុតាង ផ្តល់ជាបញ្ជីហើយរហូតដល់មានការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ រឹបអូសលុយដែលផ្ញើនៅក្រៅប្រទេសជាច្រើន រហូតដល់បិទប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន! ហើយយើងឃើញហើយថាកូរ៉េខាងត្បូងថ្មីៗនេះ គឺជាភ័ស្តុតាងមួយបន្ថែមទៀត ច្បាស់ថា ប្រតិបត្តិករឬក៏ជនឆបោក ឬបុគ្គលដែលនៅពីក្រោយការឆបោក ដែលបើកក្រុមហ៊ុនរកស៊ីពីបញ្ហាឆបោកនេះ នៅតែបន្តរួចខ្លួនហើយអត់ទាន់មានចំណាត់ការណាមួយដែលមានប្រសិទ្ធភាព ពីរដ្ឋាភិបាលភ្នំពេញនៅឡើយទេ»។
សម្រាប់ លោក សេង វណ្ណលី សហគមន៍អន្តរជាតិនឹងបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែម និងដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងលើកម្ពុជា បើមេខ្លោងធំៗដែលគេរកឃើញនោះ បន្តរស់នៅក្រៅសំណាញ់ច្បាប់។
លោកថា៖ «ហើយខ្ញុំគិតថា បើសិនជានឹងបន្តរបៀបនេះកម្ពុជា នឹងបាត់បង់ទំនុកចិត្តនៅក្នុងចំណោមអ្នកវិនិយោគមិនទាន់ត្រឹមតែនៅក្នុងស្រុកទេ! សូម្បីតែបរទេសដែលមានគោលបំណងក្នុងការចង់រកស៊ីនៅស្រុកខ្មែរ ក៏អាចខ្លាចរអាអំពីក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការរកស៊ីតាមអនឡាញ និងការលាងលុយកខ្វក់ផងដែរ»។
មនុសុ្សជំនិតៗនៅជុំវិញលោក ហ៊ុន សែន រួមមាន ឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ឧកញ៉ា កុក អាន និងឧកញ៉ាទ្រី ភាព ជាដើម សុទ្ធតែជាប់ឈ្មោះក្នុងទណ្ឌកម្ម ឬបញ្ជីខ្មៅអាមេរិក ជុំវិញបទឧក្រិដ្ឋឆបោក និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។
ជុំវិញបញ្ហានេះ ស្ថាប័នអន្តរជាតិជាច្រើន បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទំនងជាមិនអាចកម្ទេច និងទប់ស្កាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបាននោះទេ ដោយសារតែឥស្សរជននយោបាយជាន់ខ្ពស់សំខាន់ៗរបស់រដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សប្រជាជនជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយត្រង់ និងដោយប្រយោលជាមួយឧស្សាហកម្មកខ្វក់នេះ។
របាយការណ៍ «ស្តីពីការជួញដូរមនុស្ស ឆ្នាំ២០២៥ (TIP)» ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ រកឃើញថា “មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្ស និងការបង្ខំឱ្យធ្វើការ រួមទាំងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃទីតាំងប្រតិបត្តិការឆបោកទាំងនោះ។ ការគប់គិតគ្នាជាផ្លូវការនៅគ្រប់កម្រិតរហូតដល់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ បានរារាំងសកម្មភាពអនុវត្តច្បាប់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្ស ដែលនៅតែរីករាលដាលនៅឆ្នាំនេះ”៕
