ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា ហៅកាត់ថា (CAT) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី បានចេញសេចក្តីវិភាគថ្មីមួយ រកឃើញថា មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីតែចង់ក្តោបអំណាច បានរំលោភលើច្បាប់គណបក្សនយោបាយចំណុច ២ និង ៣ នៃមាត្រា ៦ថ្មី (ពីរ) ដែលចែងថា មិនត្រូវធ្វើវិទ្ធង្សនាប្រឆាំងនឹងរបបប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិជាដើម។
សេចក្តីវិភាគ ពីទីក្រុងម៉ែលប៊ន ប្រទេសអូស្ត្រាលី ចុះថ្ងៃទី០៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មានកម្រាស៦ទំព័រ (CAT) បានកត់សម្គាល់ថា ប្រព័ន្ធតុល្យការអំណាចដែលធ្វើការត្រួតពិនិត្យលើការប្រើប្រាស់អំណាចរបស់រដ្ឋ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបំផ្លាញចោលទាំងស្រុង តាមរយៈការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងសកម្មភាព និងគោលនយោបាយរបស់គណបក្ស និងរបស់រដ្ឋតែមួយ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាកាន់តែក្រីក្រ និងបាត់បង់កិត្តិយស និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ប្រជាជាតិខ្មែរក្នុងឆាកជាតិ តំបន់ និងអន្តរជាតិ ។
លើសពីនេះ ស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញតិ ប្រព័ន្ធតុលាការ និងស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រ ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគោរព និងស្រឡាញ់ ត្រូវបានលោក ហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍នយោបាយ សម្រាប់តាក់តែង អនុម័ត និងដាក់ទោសពលរដ្ឋដែលមានគំនិតផ្ទុយ និងរិះគន់ក្រុមគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន និងជាឧបករណ៍នយោបាយ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងអំណាចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
បើតាម(CAT) គណបក្សនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃបក្សកម្មុយនីសឥណ្ឌូចិន ក្រោមការផ្ចុងផ្តើម បង្កើត ជ្រោមជ្រែង ការពារ និងគ្រប់គ្រងជាយុទ្ធសាស្ត្រដោយគណបក្សកម្មុយនីស្តវៀតណាម ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥១ ពោលគឺ តាំងពីមុនកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យពីអាណានិគមនិយមបារាំង នៅថ្ងៃទី០៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣។
នៅសម័យខ្មែរក្រហមចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ គណបក្សកម្មុយនីសខ្មែរ ដែលបានបង្កើតដោយគណបក្សកម្មុយនីស្តវៀតណាម ក៏បានក្លាយខ្លួនជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងបានបញ្ចូលខ្លួនក្រោមវិសាលភាពច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយជាធរមានរបស់កម្ពុជា រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដូចគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗទៀតដែរ។ ដោយមានការគាំទ្រពីវៀតណាម គណបក្សនេះបានឈ្នះការបោះឆ្នោតរៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តង និងនៅតែជាអាយ៉ង និងបម្រើផលប្រយោជន៍របស់គណបក្សកម្មុយនីស្តវៀតណាម។
(CAT) បន្តថា ដូច្នេះដើម្បីឱ្យគណបក្សនេះ អាចក្តោបក្តាប់អំណាច និងរក្សាផលប្រយោជន៍បានយូរអង្វែង ពួកគេបែងចែកផលប្រយោជន៍ដល់សមាជិកបក្សរបស់ពួកគេ តាមរយៈការបង្កើតក្រសួង/ស្ថាប័ន និងពង្រីកតួនាទីបន្ថែម ក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រោយការបោះឆ្នោតម្តងៗ ដើម្បីឱ្យសមាជិកបក្សម្នាក់ៗ ទទួលបានតួនាទី និងអាចប្រើប្រាស់ធនធានរដ្ឋ និងមន្ត្រីរាជការ ដើម្បីបម្រើដល់ភាពមានបានរបស់ក្រុមគ្រួសារគេ។
ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា ហៅថា (CAT) បានគូសបញ្ជាក់ថាជារួម គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានប្រើប្រាស់គ្រប់ទម្រង់សកម្មភាព រួមទាំងការបង្ខំដោយផ្ទាល់ និងប្រយោលឱ្យមន្ត្រីរាជការនៅគ្រប់ក្រសួង/ស្ថាប័ន មន្ទីរ ការិយាល័យ ដែលស្ថិតនៅគ្រប់ស្រុក/ខណ្ឌ ឃុំ/សង្កាត់ ខេត្ត/ក្រុង របស់រដ្ឋ ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍ និងអំណាចរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាពិសេសក្រុមគ្រួសាររបស់ លោក ហ៊ុន សែន តែម្តង។
ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា យល់ និងចាត់ទុកថា សកម្មភាពទាំងនេះ គឺជាការជ្រៀតជ្រែក ការកិបកេងផលប្រយោជន៍ជាតិ ដើម្បីបម្រើបេសកកម្មរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាសកម្មភាពខុសច្បាប់។
សកម្មភាពទាំងនោះ ពិសេសការចងក្រងរចនាសម្ព័ន្ធគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ មានក្រសួង មន្ទីរ ការិយាល័យ ស្ថិតនៅគ្រប់ខេត្ត/ក្រុង ស្រុក/ខណ្ឌ គឺផ្ទុយទាំងរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៣៧ នៃច្បាប់ស្តីពីសហលក្ខន្តិកៈមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល និងពិសេសផ្ទុយនឹងច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ចំណុច ២ និង ៣ នៃមាត្រា ៦ថ្មី (ពីរ) ដែលចែងថា គណបក្សនយោបាយមិនត្រូវធ្វើឲ្យមានអបគមន៍ ដែលនាំឲ្យអន្តរាយដល់ឯកភាពជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី។
មិនត្រូវធ្វើវិទ្ធង្សនាប្រឆាំងនឹងរបបប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស និងរបបរាជានិយម និងមិនត្រូវធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ ។
ក្រោមហេតុផលនេះ «ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា សន្និដ្ឋានថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានធ្វើវិទ្ធង្សនាមិនឲ្យមានឯករាជ្យភាពនៃមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល យោធា និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដូចមានចែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយទេ ដោយបានចងក្រង និងដាក់កាតព្វកិច្ចដល់មន្ត្រីរាជការ គ្រូបង្រៀន ពេទ្យ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងមន្ត្រីតុលាការទាំងអស់របស់រដ្ឋ ឱ្យក្លាយជាសមាជិកគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជានីតិបុគ្គលឯកជន និងអាយ៉ងរបស់បរទេស។ ការធ្វើសកម្មភាពទាំងនេះ បាននាំឱ្យបែកបាក់ឯកភាពជាតិ និងជាសកម្មភាពអបគមន៍ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានស្ថាប័នជាតិ បម្រើផលប្រយោជន៍ជាតិ ស្របតាមច្បាប់»។
លើសពីនេះ (CAT)ថា សកម្មភាពនេះ ប្រឆាំងនឹងរបបប្រជាធិបតេយ្យដែលមានប្រជាពលរដ្ឋ ជាម្ចាស់អំណាច ហើយបែរជាគណបក្សប្រជាជនបានធ្វើអបគមន៍បិទច្រកមន្ត្រីគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ក្នុងការអនុវត្ត និងបំពេញភារកិច្ច ស្របតាមតួនាទីជាមន្ត្រីអព្យាក្រឹត្យ និងឯករាជ្យ។ ហើយថា សកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រជាជន ប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិតាមចំណុច៣ នៃមាត្រា ៦ថ្មី(ពីរ) នៃច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ដោយលូកលាន់ ឬជ្រៀតជ្រែកដោយផ្ទាល់ដល់ការងាររបស់ជាតិ ដើម្បីផលប្រយោជន៍គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ជុំវិញការលើកឡើងនេះ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធ និយាយថា លោកគ្មានភាពចាំបាច់នឹងឆ្លើយតប នឹងក្រុមទុទិដ្ឋិនិយមអស់នេះទេ។
លោកថា៖ «យើងចង់សម្រួលគោលដៅរួមប្រឆាំងសត្រូវឈ្លានពាន ជាជាងឆ្លើយតបរឿងអត់បានការនេះ»។
សម្រាប់ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា យល់ឃើញថា ការរកឃើញរបស់CATនេះ បើមើលទៅការអនុវត្តនៅកម្ពុជានៅតែមានបញ្ហា ដោយលោកថា ការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា គឺតាមបែបស្ដង់ដាពីរ មានប្រព័ន្ធនីតិរដ្ឋខ្សោយ អំពើពុករលួយនៅតែជាបញ្ហាចាក់ស្រែះ។
លើសពីនេះ លោកថា កម្ពុជាត្រូវបានសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ តែងតែរិះគន់ជារឿយៗរឿង ទាក់ទងការបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងបញ្ហាលំហសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។
យ៉ាងណា លោក មករា ផ្តល់ជាយោបល់ថា ដើម្បីលាងជម្រះខ្លួនពីការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរតែងាកមកពង្រឹងនៅនីតិរដ្ឋ អនុវត្តច្បាប់កម្ពុជាមកជាស្ដង់ដារតែមួយ លុបបំបាត់នៅអំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម និងជាពិសេសអ្វីដែលប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យគួរធ្វើ គឺត្រូវបើកលំហលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដោយសេរីឡើងវិញ។
លោកថា៖ «បញ្ហានីតិរដ្ឋពិសេស គឺដំណើរការនៃប្រព័ន្ធច្បាប់ប្រទេសមួយៗដាក់នៅក្នុងនោះ ក៏មានប្រតិកម្មដែរ ដែលអង្គការworld justice project បានមើលឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជាមាននីតិរដ្ឋទន់ខ្សោយចាប់តាំងពីលើដល់ថ្នាក់ក្រោមហ្នឹង វាហាក់បីដូចជាអ្នកដែលមានអំណាចកំពុងតែអនុវត្តស្តង់ដារពីរ ចំពោះប្រព័ន្ធច្បាប់នៅកម្ពុជា ជាទិដ្ឋភាពមួយទៀត យើងមើលរបាយការណ៍អំពីពាក់ព័ន្ធទៅនឹងគេហៅថា លំហសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងផ្នែកនយោបាយ ដូចជា សិទ្ធិសារព័ត៌មាន សិទ្ធិក្នុងការចូលរួមស្ថានភាពនយោបាយសិទ្ធិបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋទូទៅ។ អ៊ីចឹងយើងឃើញថា បញ្ហានៅពេលដែលពលរដ្ឋទូទៅ ឬក៏អ្នកដែលធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានយោបាយសកម្មជននយោបាយ ដែលតែងតែរិះគន់លើភាពអសកម្មនៃការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល តែងតែមានបញ្ហាតែងតែចោទប្រកាន់តាមប្រព័ន្ធតុលាការ មួយវិញទៀត បើបញ្ហាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាអំពើពុករលួយ ក៏នៅតែជាបញ្ហា ហើយជាការអនុវត្តច្បាប់មួយដែលហៅថាមានស្តង់ដារពីរដែរ»។
ដោយឡែក ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរប្រចាំប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា មើលឃើញថា ការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា ក្រោមដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន គឺកំពុងធ្វើឡើងតាមរយៈការប្រើអំណាចបំពានលើច្បាប់ តែងតែធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសកម្មជន ស្ថាប័នសារព័ត៌មាន និងអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង ដែលមានមតិផ្ទុយ ដែលទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរំលោភលើច្បាប់គណបក្សនយោបាយចំណុច ២ និង ៣ នៃមាត្រា ៦ថ្មី ច្បាស់ណាស់។
លោកបន្តថា ក្នុងកាលៈទេសៈដែលកម្ពុជាកំពុងរងការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែងាកមករួបរួមឯកភាពជាតិកម្ពុជា តាមរយៈការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ សកម្មជន ដោយបើកឱកាសឱ្យពួកគេ បានចូលរួមក្នុងការជួយដល់ប្រជាជាតិ ក្នុងនាមជាប្រជាជាតិតែមួយ បង្ហាញពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ ដើម្បីកម្ពុជាខ្លាំងជះផុតពីការមើលងាយពីប្រទេសដទៃ។
លោកថា៖ «បើយើងពិនិត្យអំពីការធ្វើវិទ្ធង្សនាប្រឆាំងនឹងរបបប្រជាធិបតេយ្យ គឺយើងឃើញហើយតាំងក្រោយពីកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស មកគណបក្សកាន់អំណាចនេះ គឺបានធ្វើគ្រប់រូបភាពគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីបំបែកបំបាក់ទិញទឹកចិត្តគំរាមកំហែងសម្លាប់អ្នកសកម្មជននយោបាយអីជាដើម អ៊ីចឹងយើងឃើញ គណបក្សដែលក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសមក គឺត្រូវបានគណបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្នហ្នឹង កុំចាត់ស្ទើរតែសូន្យទៅហើយ »។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា បន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំមិនរំពឹងទៅលើរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នទាំងស្រុងទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំគ្រាន់តែទទូចពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់ គួរតែរកវិធីសាស្ត្របែបណា ដើម្បីធ្វើការជជែកគ្នាឡើងវិញ ងាកមកគិតនូវផលប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រទេសជាតិ ការពារជាតិ ឲ្យបានខ្លាំងក្លា នេះគឺជាផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសយើងគួរតែចាប់ផ្ដើមជជែកគ្នា ហើយគោរពទៅតាមគោលការណ៍គ្រឹះនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនិងច្បាប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ»។
យ៉ាងណា ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា(CAT) ទាមទារឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពរំលោភអំណាច និងផ្តាច់រាល់រចនាសម្ព័ន្ធគណបក្សនយោបាយទាំងអស់ ចេញពីមន្ត្រីរាជការគ្រប់ប្រភេទ ពិសេសមន្ត្រីតុលាការ និងនគរបាលយុត្តិធម៌ ដើម្បីឱ្យស្ថាប័នជាតិជាស្ថាប័នឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត្យ បម្រើផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋគ្រប់រូប គ្រប់និន្នាការនយោបាយ អាចបំពេញតួនាទី និងអនុវត្តអំណាចរបស់ខ្លួន ស្របតាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៩៩៣ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ដែលថា មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់សន្តិភាពពិតប្រាកដ រឹងមាំ សាមគ្គីជាតិ ឯកភាពជាតិ និងមានអារ្យធម៌រុងរឿងដូចអារ្យប្រទេសនានា។ ប្រភពនោះថាក្រុមអ្នកតស៊ូមតិកម្ពុជា បន្តឃ្លាំមើលការដឹកនាំជាតិរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងរាយការណ៍ វាយតម្លៃ លើកជាទស្សនៈ និងផ្តល់ជាមតិជូនជនរួមជាតិ ដើម្បីធ្វើការសម្រេចមួយដ៏ត្រឹមត្រូវបន្តទៀត៕
