ក្រសួងការពារជាតិ បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៦ខែធ្នូនេះ ថៃបានប្រើរថក្រោះ កាំភ្លើងធំ និងយន្តហោះចម្បាំង បាញ់សម្រុកយ៉ាងខ្លាំង នៅទិសព្រះវិហារ ព្យាយាមរុលចូលតំបន់អានសេះ និងភ្នំខ្មោច ខណៈការឈ្លានពានរបស់ថៃចូលដល់ថ្ងៃទី១០ ។
ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា ការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃចូលដល់ថ្ងៃទី១០នេះ ថៃបានពង្រីកទីតាំងប្រយុទ្ធកាន់តែចូលជ្រៅលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ទាំងផ្នែកជើងទឹក ជើងអាកាស និងជើងគោក ហើយបានបាញ់សម្រុកយ៉ាងខ្លាំងនៅទិសប្រាសាទព្រះវិហារ នៅតំបន់អានសេះ និងតំបន់ភ្នំខ្មោច និងតំបន់មួយចំនួនទៀត។
នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា នៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នេះ។
អ្នកស្រីថា៖ «ចំនួននៃការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងF-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែក និងការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមរបស់យោធាថៃ វាយប្រហារមកលើកម្ពុជាមានចំនួនទំហំកាន់តែកើនឡើងជាលំដាប់ និងបានពង្រីកទីតាំងបាញ់ប្រហារមកលើកម្ពុជា កាន់តែចូលមកជ្រៅ»។
យ៉ាងណា ក្រសួងថា កងទ័ពកម្ពុជា នៅបន្តឈរជើង និងទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃនេះ បានយ៉ាងរឹងមាំ ក្នុងការបំពេញតួនាទី ជាអ្នកការពារទឹកដីខ្មែរ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ តំណាងរាស្រ្តបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់VODថា ដំណាក់កាលនេះ ខ្មែរត្រូវតែសាមគ្គីគ្នា គឺលោកបន្តគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលឱ្យប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារ ដើម្បីវាយបកនឹងសត្រូវឈ្លានពាន។
លោកបន្តថា ការវាយសម្រុកឈ្លានពានទឹកដីខ្មែររបស់យោធាថៃនេះ គឺបង្ហាញឱ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីមហិច្ចតាថៃចង់លេបទឹកដីខ្មែរ ដែលមេដឹកនាំកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវវាយទប់ទល់ឱ្យខ្លាំងដើម្បីការពារទឹកដី។
ហើយក្រៅពីប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារខ្លួន កម្ពុជាចំបាច់ណាស់ត្រូវពន្លឿនប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ ឱ្យបានលឿនបំផុត ដើម្បីអាចការពារបូរណភាពទឹកដី និងអាយុជីវិតពលរដ្ឋខ្មែរបាន។
លោកថា៖ «នៅពេលដែលថៃវាយសង្គ្រប់លើកម្ពុជាមែនទែននេះ វាដល់ពេលហើយដែលកម្ពុជាត្រូវប្ដឹងថៃទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ ដូចជា តុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិអាយ.ស៊ី.ជេ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិអាយស៊ីស៊ី ហើយប្ដឹងទៅសហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ ដែលមានប្រទេសបារាំង និងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ជាសហប្រធានហើយនិងប្ដឹងទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ»។
នាយកកម្មវិធីតស៊ូមតិរបស់អង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរនៅអូស្ត្រាលី លោក សេង វណ្ណលី ធ្លាប់ប្រាប់VODថា លោកគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបន្តប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារ ដើម្បីទប់ទល់មហិច្ចតាសត្រូវឈ្លានពាន។
លោកបន្តថា ការប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារនេះ គឺតបតាមច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ដោយប្រើសិទ្ធិពេញទំហឹង និងឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព មិនថាកងកម្លាំង និងសព្វាវុធនោះទេ គឺអាចវាយបកសត្រូវ ដើម្បីការពារទឹកដី។
លោកអះអាងថា សកម្មភាពយ៉ាងគឃ្លើន និងឃោឃៅរបស់យោធាថៃប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា ពួកយោធាអភិរក្សនិយមរបស់ថៃ ជាជនល្មោភសង្រ្គាម ហើយតែងចិញ្ចឹមចិត្តចង់ឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរ។
លោកថា៖ «កិច្ចការបន្ទាន់នៅពេលនេះ កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវតែធ្វើក្រៅតែអំពីការទប់ទល់ជាមួយនឹងទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃ គឺកម្ពុជាត្រូវតែដើរការទូតយ៉ាងសកម្មបំផុតតែម្ដង ទី១គឺត្រូវតែអំពាវនាវឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ តែងថ្កោលទោសទៅលើទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃ ហើយក៏ដូចជាជំរុញឲ្យប្រធានសមាជិកអាស៊ាន ព្យាយាមសម្របសម្រួលដើម្បីធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យភាគីថៃចូលមកតុចរចា ទី២អំពាវនាវឲ្យក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬក៏មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ បើកឲ្យមានកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ ស្តីអំពីសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់ថៃ ហើយដោយជំរុញឲ្យក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិ ដូចជា មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ និងផ្ដល់យោបល់ប្រឹក្សាផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីស្នើឲ្យតុលាការអន្តរជាតិ តុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិអាយ.ស៊ី.ជេហ្នឹង ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដែលជាចំណុចទីតាំងរសើប រវាងកម្ពុជាជាមួយថៃ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាកាត់បន្ថយជម្លោះនាពេលអនាគត»។
បើតាមសង្ខេបស្ថានការណ៍នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ អំពីករណីកងកម្លាំងយោធាថៃបើកការឈ្លានពានកម្ពុជាចូលដល់ថ្ងៃទី១០នេះ យោធាថៃបើកការបាញ់ផ្លោងរាប់សិបទីតាំង ផ្តោតលើខេត្តយ៉ាងតិច៦ជាប់ព្រំដែន មាន ខេត្តកោះកុង ពោធិ៍សាត់ បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ និងសៀមរាប ជាតំបន់អង្គរ ជាដើម។
តំបន់ដែលថៃបានបាញ់ផ្លោង និងទម្លាក់គ្រាប់បែក មានភូមិសាស្ត្រអូរស្មាច់ ប្រាសាទខ្នារ ជប់អង្គុញ និងប្រាសាទតាមាន់ធំ ថ្មដូន ប្រាសាទតាក្របី ក្រុងសំរោង តំបន់ប្រជាពលរដ្ឋស៊ីវិល ប្រាសាទព្រះវិហារ និងកាលពីថ្ងៃចន្ទ យន្តហោះចម្បាំងថៃនេះ បានទម្លាក់គ្រាប់ ២គ្រាប់ ក្បែរជំរំជនភៀសសឹក នៅភូមិសាស្ត្រស្ពានអូរជីក ព្រំប្រទល់ស្រុកស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាប តំបន់អង្គរជាដើម៕
