រដ្ឋាភិបាលថៃ ព្រមានថា ឈប់បន្តលិខិតស្នាក់នៅសម្រាប់ការងារដល់ពលករខ្មែរ ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៦ទៅ ដោយថា បារម្ភអសន្តិសុខជាតិ ខណៈជម្លោះព្រំដែននៅបន្តអូសបន្លាយ និងអាជ្ញាធរខ្លួនរកឃើញថា ពលករខ្មែរប្រមាណជា១០ម៉ឺននាក់ទៀត កំពុងធ្វើការគ្មានលិខិតបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់។
សារព័ត៌មានថៃ TNN និង Thai PBS កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានស្រង់សម្ដីអ្នកនាំពាក្យទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ស៊ីរីពង្ស អង់កាសាគុលគៀត (Siripong Angkasakulkiat) មកចុះផ្សាយថា បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ មិនអាចដំណើរការបន្តលិខិតអនុញ្ញាតធ្វើការសម្រាប់ពលករកម្ពុជា ដូចជនជាតិដទៃទៀតបានទេ ដោយសារតែបញ្ហាព្រំដែនដែលមិនទាន់ដោះស្រាយដាច់ស្រេច ដូច្នេះចាំបាច់ត្រូវ «ពន្យារពេល» ដំណើរការបន្តលិខិតអនុញ្ញាតធ្វើការ។ លើសពីនេះ សេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ តាមរយៈក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។
រដ្ឋាភិបាលថៃ បានអនុម័តបន្តលិខិតអនុញ្ញាតធ្វើការ សម្រាប់តែពលករមកពីប្រទេស៣ ប៉ុណ្ណោះ រួមមាន មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងវៀតណាម រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៨ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលកម្ពុជា។
ក្នុងសេចក្ដីសម្រេចនោះ ការផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននេះ គឺសម្រាប់តែពលករកម្ពុជាណាដែលលិខិតអនុញ្ញាតរបស់ពួកគេផុតកំណត់ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយអាចបន្តធ្វើការដល់ខែចុងក្រោយក្នុងថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ។
ប្រភពគូសបញ្ជាក់ថា មូលហេតុនៃការផ្អាកនេះ ដោយសារបារម្ភសន្តិសុខ ខណៈអាជ្ញាធររកឃើញថា ពលករខ្មែរប្រមាណជា ១០ម៉ឺននាក់ (១០០ ០០០នាក់) ប្រើលិខិតស្នាក់នៅមិនច្បាស់លាស់។
លើសពីនេះ ថៃព្រមានចាត់វិធានការច្បាប់ បើរកឃើញថាពលករខ្មែរណាមានលិខិតការងារផុតកំណត់ ហើយមិនព្រមត្រលប់ទៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ។
កាលពីជាង២ខែមុន ពោលនៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អានុធីន ឆានវីរៈគូន (Anutin Charnvirakul) បានសម្រេចផ្អាកការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីព្រាងសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានលិខិតអនុញ្ញាតការងារផុតកំណត់ស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសថៃជាបណ្តោះអាសន្ន។
វីអូឌី (VOD) មិនទាន់អាចសុំប្រតិកម្មឆ្លើយតបពី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ស៊ុន មេសា ដើម្បីចង់ដឹងពីវិធានដោះស្រាយលើបញ្ហានេះជូនពលករខ្មែរ បានទេ គិតត្រឹមថ្ងៃចន្ទនេះ។
យ៉ាងណា ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានអំពាវនាវឱ្យពលករខ្មែរដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសថៃ សូមអត់ធ្មត់ រក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅទីតាំងការងាររបស់ខ្លួនជាធម្មតា និងត្រូវចៀសវាងការជួបជុំ ឬធ្វើដំណើរវិលត្រឡប់មកកាន់ច្រកព្រំដែន រហូតដល់ស្ថានភាពវិលត្រឡប់មកជាប្រក្រតីឡើងវិញ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និងចៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុក្នុងពេលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។
ក្រសួងបន្តថា ក្នុងករណីមានការគំរាមកំហែង ការបំភិតបំភ័យ ឬការបៀតបៀនណាមួយ សូមទាក់ទងទៅកាន់ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជានៅទីក្រុងបាងកក ឬមណ្ឌលធនធានពលករទេសន្តរប្រវេសន៍ នៅទីក្រុងបាងកក ។
សម្រាប់សហស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា និងជាអតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន និយាយថា ថៃកំពុងយកបញ្ហានេះ ដាក់សម្ពាធមកលើកម្ពុជាបន្ថែម ខណៈដែលប្រទេសទាំង២ កំពុងមានជម្លោះនឹងគ្នានៅមិនទាន់ដោះស្រាយបាន។
លោកក៏មានក្ដីបារម្ភជុំវិញការធ្វើដំណើរត្រលប់មកវិញរបស់ពលករតាមច្រកព្រំដែនដែរ ដែលអាចនឹងប្រឈមនៅគ្រោះថ្នាក់។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រសិនបើពលករខ្មែរ ដែលផុតសុពលភាពប័ណ្ណការងារ ក៏នឹងប្រឈមសុវត្ថិភាព និងពេលត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ ក៏អាចនឹងប្រឈមភាពគ្មានការងារធ្វើផងដែរ ស្របពេលដែលជម្លោះកម្ពុជា-ថៃហាក់កាន់តែឡើងកម្ដៅ ។
លោកថា៖ «ថៃកំពុងប្រើប្រាស់សម្ពាធមកលើកម្ពុជា ខ្ញុំព្រួយបារម្ភថាតើពលករទាំងអស់ ត្រូវប្រឈមក្នុងជម្រើសមួយណា ឆ្លងកាត់មកវិញដោយប្រថុយនឹងគ្រោះថ្នាក់ ហើយអត់មានការងារធ្វើនៅក្នុងប្រទេស ជួបបញ្ហាជីវភាព ឬក៏បន្តស្នាក់នៅប្រទេសគេដោយខុសច្បាប់ ហើយគេធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ហើយគេចាប់គេចង។ ដូច្នេះហើយរាជរដ្ឋាភិបាល ក៏លោកត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីទទួល ត្រូវរៀបចំយន្តការសម្របសម្រួលដោយជជែកគ្នាជាមួយថៃ ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យមានការវិលត្រឡប់ដោយសុវត្ថិភាព»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ច័ន្ទរ័ត្ន យល់ថា ក្នុងស្ថានភាពនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែត្រៀមលក្ខណៈក្នុងការទទួល និងធានាថា ពលករនឹងទទួលបានការងារធ្វើបន្ទាប់ពីត្រលប់មកវិញ ហើយកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីស្វែងរកជំនួយគាំទ្រ ពិសេសត្រូវជជែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលថៃ ដោយឈរលើគោលការណ៍ច្បាប់មនុស្សធម៌ និងធានាសុវត្ថិភាពមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជនស៊ីវិល។
ដោយឡែក មន្ត្រីគម្រោងផ្នែកការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុកប្រចាំប្រទេសថៃនៃអង្គការសង់ត្រាល់ លោក លឹង សុផុន ថ្លែងប្រាប់VODថា លោកក៏បានទទួលដំណឹងរឿងរដ្ឋាភិបាលថៃប្រកាសនេះដែរ តែថាបច្ចុប្បន្នពលករខ្មែរដែលមានប័ណ្ណការងារជិតផុតកំណត់ និងប្រភេទMOU ដែលមិនទាន់ផុតសុពលភាព ឬផុតកំណត់ ពួកគាត់កំពុងបន្តធ្វើការធម្មតា ប៉ុន្តែសម្រាប់ពលករដែលមានវីសាការងារផុតកំណត់នៅឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ កំពុងបារម្ភពីអនាគតមិនច្បាស់លាស់។
លោកថា៖ «អ្នកដែលដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៧ហ្នឹង គឺឲ្យស្នាក់នៅធ្វើការរហូតដល់ផុតកំណត់ ហើយមួយទៀតគឺឲ្យពិនិត្យមើលថា តើលិខិតអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើការតាមអនុសារណៈយោគយល់គ្នា ដែលយើងហៅថាជាMOU គឺផុតកំណត់តាមការអនុញ្ញាតមានន័យថា MOUផុតកំណត់ពីរឆ្នាំ ហើយយើងតពីរឆ្នាំបាន នៅក្នុងប្រទេសថៃ យ៉ាងណាការចុះបញ្ជីឈ្មោះថ្មីៗហ្នឹង គឺគេមិនទាន់បើកឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ និងបន្តសុពលភាពទេ»។
លោកបន្តថា ពលករដែលអាជ្ញាធរថៃជូនដំណឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើការនៅថៃគឺសំដៅដល់ពលករដែលពួកគាត់មានវីសាផុតកំណត់ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរថៃអនុញ្ញាតបន្តឱ្យ១ឆ្នាំបន្ថែមទៀត តាមវីសារការងារពួកគាត់ម្នាក់ៗរហូតដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដូច្នេះពលករខ្មែរដែលផុតកំណត់ នឹងត្រូវបញ្ជូនត្រលប់ទៅកាន់ប្រទេសវិញ ។
លោកថា៖ «លិខិតធ្វើការបានផុតកំណត់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ហ្នឹង ក៏មិនទាន់ឲ្យតដែរ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងពលរដ្ឋខ្មែរដែលកាន់លិខិតធ្វើការកាន់វីសាការងារហ្នឹង គឺអ្នកដែលផុតកំណត់នៅទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ និងថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៧ ទាំងពីរប្រភេទហ្នឹង គឺថ្មីៗហ្នឹង គឺមិនទាន់មានការឲ្យបន្ត ឬក៏បន្តសុពលភាពទៅគេអស់ត្រឹមណា គឺពួកគាត់នឹងវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញ ហ្នឹងហើយទាក់ទងរឿងMOU គឺយើងស្នាក់នៅនិងធ្វើការហ្នឹង ទៅតាមការកំណត់ដែលបានអនុញ្ញាតឲ្យ»។
បន្ថែមពីនេះ លោក សុផុន សម្ដែងការព្រួយបារម្ភផងដែរ ប្រសិនបើពលករដែលគាត់មានឯកសារការងារផុតកំណត់ហើយ តែនៅតែបន្តធ្វើការដោយមិនស្របច្បាប់អាចធ្វើឱ្យពួកគាត់ប្រឈមសុវត្ថិភាព ខណៈសមត្ថកិច្ចថៃកំពុងស្វែងរកចាប់ខ្លួនពលករខ្មែរដែលមិនស្របច្បាប់អនុវត្តតាមនីតិវិធី ។
លើសពីនេះ លោកក៏សំណូមពរដល់រដ្ឋាភិបាល រួមទាំងក្រសួងពាក់ព័ន្ធនៃប្រទេសទាំងពីរ មានវិធានជួយសម្របសម្រួលដល់ពលករខ្មែរ ដែលគាត់កំពុងតែប្រឈមទៅភាពគ្មានការងារធ្វើ និងសុវត្ថិភាពជូនពួកគាត់ផង។
យ៉ាងណា កាលពីសប្ដាហ៍មុន ក្នុងទិវាអ្នកចំណាកស្រុកអន្តរជាតិលើកទី២៦ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ អង្គការសង់ត្រាល់ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ក្នុងនោះមានរំលេចនូវលទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយ អំពី «ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពលករខ្មែរ ដែលបានត្រឡប់មកវិញ និងការគាំទ្រដែលពួកគេត្រូវការបន្ទាន់»។
របាយការណ៍សិក្សាដែលបានរកឃើញពីស្ថានភាពសម្ពាធផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ ដែលពលករទាំងនោះកំពុងប្រឈម និងសេចក្តីត្រូវការរបស់ពួកគេ បានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមពលករដែលបានធ្វើការសម្ភាសន៍ចំនួន ៥២៧នាក់ ក្នុងនោះ មានតែពលករចំនួន ៣១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានជំនួយការជួយសង្គ្រោះបឋម ដែលភាគច្រើនមកពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ខណៈការចំណាយជាមធ្យមអំឡុងពេលវិលត្រឡប់មកវិញមានចំនួន ២៧៥ដុល្លារ ក្នុងនោះចំណាយលើការដឹកជញ្ជូន៧៤ដុល្លារ ចំណាយលើអាហារ១៤៥ដុល្លារ និងចំណាយលើការបង់ប្រាក់ក្រៅប្រព័ន្ធ៥៦ដុល្លារ។
ប្រភពដដែលបន្តថា ពលករ ៧១ភាគរយ ដែលវិលត្រឡប់មកវិញ មានជាប់បំណុលជាមធ្យមចន្លោះពី៣០.៨០ដុល្លារ ទៅ៣ ៥០០០ដុល្លារ(ជាមធ្យម៥៥០០ដុល្លារ) ក្នុងនោះមាន ៨៥ភាគរយ មិនអាចបង់តាមការកំណត់បាន ដោយការបង់សងប្រចាំខែជាធម្យម ២២០ដុល្លារ។ ក្នុងចំណោមពលករដែលបានសម្ភាសន៍ មាន ៥៣ភាគរយ មានគម្រោងចំណាកស្រុកជាថ្មីម្តងទៀត ក្នុងនោះ ៧៨ភាគរយ ចង់ត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃ។
ក្រោយថៃ បើកការឈ្លានពានកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ពលករខ្មែរជិត១លាននាក់បានវិលចូលកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្តែវិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDRI) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ថ្មីមួយ រកឃើញថា ពលករខ្មែរវិលត្រឡប់ទាំងនោះប្រមាណជាង៧០ម៉ឺននាក់ ក្នុងចំណោមពលករជាង៩០ម៉ឺននាក់ ដែលត្រលប់ចូលកម្ពុជាវិញនោះ ប្រឈមនឹងគ្មានការងារធ្វើ៕
