ក្រសួងការបរទេសចិន បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃ៥ខែមករាថា ទីក្រុងប៉េកាំងនៅតែបន្តប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះភាពជាដៃគូថាមពលជាមួយប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា ហើយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានការពារដោយច្បាប់អន្តរជាតិ។
បន្ទាប់ពីការឆ្មក់ចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro កាលពីថ្ងៃទី៣ខែមករា និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lin Jian ត្រូវបានគេសាកសួរថា តើប្រទេសចិនដែលជាអតិថិជនដ៏ធំបំផុតនៃប្រេងរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា នឹងបន្តការនាំចូលប្រេងទៀតដែរឬទេ?
លោកមិនបានឆ្លើយដោយផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទោះបីជាស្ថានភាពនយោបាយរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡាមានការប្រែប្រួលយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប្រទេសចិននៅតែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងលើវិស័យផ្សេងៗ ដោយមានការការពារផ្លូវច្បាប់សម្រាប់វិនិយោគ និងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនយ៉ាងរឹងមាំ»។
លោកក៏បានបន្ថែមថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋអធិបតេយ្យ ត្រូវបានការពារដោយច្បាប់អន្តរជាតិ និងច្បាប់នៃប្រទេសទាំងពីរ។ នេះបើតាម South China Morning Post។
ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានការពារសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ដោយលើកឡើងថា វ៉េណេស៊ុយអេឡាបាន «លួច» ប្រេង និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អាមេរិកនិងថា ក្រុមហ៊ុនប្រេងអាមេរិកនឹងចូលគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មប្រេងរបស់ប្រទេសនេះ។
លោកមានប្រសាសន៍ថា ចំណូលពីប្រេងរបស់ប្រទេសនេះ នឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីសងសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ ចំពោះអ្វីដែលលោកបានពិពណ៌នាថា ជាការខូចខាតផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងសន្តិសុខអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ទោះបីជាលោកក៏បានសន្យាថា នឹងបន្តលក់ប្រេងឱ្យប្រទេសចិន និងអ្នកនាំចូលសំខាន់ៗផ្សេងទៀត នៅពេលដែលផលិតកម្មត្រូវបានស្តារឡើងវិញក៏ដោយ។
លោក Lin បានលើកឡើងពីគោលនយោបាយ «ជាប់លាប់ និងស្ថិរភាព» របស់ចិនចំពោះតំបន់អាមេរិកឡាទីន ដោយនិយាយថា ចិនតែងតែជា «មិត្ត និងជាដៃគូដ៏ល្អ»។
លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់លើគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសដទៃផងដែរ។
លោក Lin បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការចូលរួម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ចិនជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅអាមេរិកឡាទីន តែងតែត្រូវបានដឹកនាំដោយគោលការណ៍សមធម៌ និងផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ដោយមិនដែលស្វែងរកឥទ្ធិពល ឬដែនគ្រប់គ្រង ហើយក៏មិនសំដៅលើភាគីណាមួយដែរ»។
បណ្តាប្រទេសនៅអាមេរិកឡាទីន និងតំបន់ការីបៀន មានសិទ្ធិជ្រើសរើសផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍ និងដៃគូរបស់ពួកគេដោយឯករាជ្យ។
ចិនមានឆន្ទៈធ្វើការរួមគ្នាជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅអាមេរិកឡាទីន ដើម្បីបន្តសាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការផ្លាស់ប្តូរនៃទិដ្ឋភាពអន្តរជាតិ ស្វែងរកផលប្រយោជន៍ និងការអភិវឌ្ឍទៅវិញទៅមក និងនាំមកនូវវិបុលភាពដល់ប្រជាជនទាំងសងខាង។
ត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីការឆ្មក់ចាប់ខ្លួនលោកម៉ាឌូរ៉ូ ទីក្រុងប៉េកាំងបានថ្លែងថា ខ្លួន «មានការតក់ស្លុតជាខ្លាំង» ចំពោះការឆ្មក់ចាប់ខ្លួននេះ ហើយបាន «ថ្កោលទោសយ៉ាងដាច់អហង្ការ» ចំពោះ «ការប្រើប្រាស់កម្លាំងបាយដោយឥតអៀនខ្មាស»។
ក្រសួងការបរទេសចិន បានលើកឡើងថា៖ «អាកប្បកិរិយាអនុត្តរភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ បំផ្លាញអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា និងបង្កការគំរាមកំហែងដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់អាមេរិកឡាទីន និងតំបន់ការីបៀន»។
South China Morning Post បន្តថា ប្រទេសចិនក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការឃាត់ខ្លួនលោក Maduro និងភរិយារបស់លោក គឺលោកស្រី Cilia Flores ដោយបានអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងពួកគេជាបន្ទាន់។
ចាប់តាំងពីលោក ត្រាំ បានវិលត្រឡប់មកកាន់តំណែងវិញ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលដែលកំពុងរីកធំឡើងរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់អាមេរិកឡាទីន ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកថាជា «សួនក្រោយផ្ទះ» តាមបែបប្រពៃណីរបស់ខ្លួន ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យថាមពល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកំពង់ផែ និងធនធានរ៉ែ។
ការវិនិយោគរបស់ចិននៅអាមេរិកឡាទីនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ។
ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ មក ប្រទេសចិន និងវ៉េណេស៊ុយអេឡាបានកសាងទំនាក់ទំនងហិរញ្ញវត្ថុដ៏ស៊ីជម្រៅដែលផ្អែកលើវិស័យប្រេង ដោយផ្ដោតលើកិច្ចព្រមព្រៀង «កម្ចីប្តូរយកប្រេង» ដែលទូទាត់ជាប្រាក់យន់ ដើម្បីគេចចេញពីការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
ភាពជាដៃគូនេះ ត្រូវបានជំរុញដោយតម្រូវការរបស់ប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា សម្រាប់ទីផ្សារដែលមានស្ថិរភាព និងតម្រូវការរបស់ប្រទេសចិនសម្រាប់ប្រភេទប្រេងឆៅជាក់លាក់។
ប្រទេសចិនបានបញ្ឈប់ការនាំចូលប្រេងឆៅពីវ៉េណេស៊ុយអេឡាជាផ្លូវការ បន្ទាប់ពីទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានចូលជាធរមានក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ហើយបានចាប់ផ្តើមនាំចូលឡើងវិញតែនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៤ ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមពាណិជ្ជករបាននិយាយថា ប្រទេសចិនបានបន្តទិញប្រេង ដែលជារឿយៗត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ថាជាប្រភេទប៊ីទីម (bitumen) តាមរយៈបណ្តាញក្រៅផ្លូវការ៕
